I SA/Łd 51/12

I SA/Łd 51/12 POSTANOWIENIE Dnia 2 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 kwietnia 2012 roku sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu akcyzy zapłaconej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. I SA/Łd 51/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu akcyzy zapłaconej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu. W dniu 7 marca 2012 r. do Sądu wpłynął – nadany w placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 2 marca 2012 r. – wniosek pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z uwagi na chorobę w dniach 14-29 lutego 2012 r. pełnomocnik strony skarżącej nie mógł uczestniczyć w rozprawie i dopiero po wznowieniu pracy – w dniu 29 lutego 2012 r. skontaktował się telefonicznie z Wydziałem Informacji Sądowej WSA w Łodzi i dowiedział się o treści rozstrzygnięcia. Do wniosku o przywrócenie terminu została załączona poświadczona za zgodność z oryginałem kopia zaświadczeń lekarskich, z których wynika niezdolność do pracy pełnomocnika strony skarżącej w dniach 14-29 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jej zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260). Na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje się, że zgodnie z art. 95 § 2 k.c. wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Wobec czego zaniedbania osób (pełnomocników), którymi posłużyła się strona, w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony. W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej, wbrew treści art. 87 § 2 p.p.s.a., nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie, to jest aby po jego stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie powyższego terminu. Wyrok został wydany w dniu 15 lutego 2012 r., a zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął w dniu 22 lutego 2012 r. W ocenie Sądu, okoliczności podnoszone przez pełnomocnika strony skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku, ponieważ nie sposób uznać choroby pełnomocnika (rodzaj choroby nie został podany we wniosku, zaś rozpoznanie widoczne na zaświadczeniu jest nieczytelne) za przeszkodę do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Przedłożone przez pełnomocnika zaświadczenie lekarskie stwierdza jedynie, iż celem jego wystawienia jest zwolnienie z pracy w dniach 14-29 lutego 2012 r. Samo zaświadczenie lekarskie nie jest jednak potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Niekoniecznie musi ono bowiem oznaczać niemożność dokonania w sposób prawidłowy konkretnej czynności procesowej. W szczególności samo zaświadczenie lekarskie nie wyklucza możliwości zlecenia dokonania czynności procesowej innej osobie, zwłaszcza gdy z treści zwolnienia lekarskiego – jak w niniejszej sprawie – nie wynika niemożność możliwość chodzenia. Wskazać należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności (jak np. choroba) skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Przedstawienie zaświadczenia lekarskiego wskazuje, że istniała przeszkoda do dokonania czynności w postępowaniu (choroba), jednak dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (tj. np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na to, że pogląd o konieczności istnienia ze względu na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie sądów powszechnych i administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 17 czerwca 2010 r., I FSK 356/09 i przywołane tam orzeczenia, wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II OSK 144/09, wyrok NSA z 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08, postanowienie SN z 11 grudnia 2008 r., IV CZ 102/08, wyrok NSA z 12 lutego 2008 r., II FSK 1145/07, postanowienie SN z 29 maja 2007 r., II UZ 9/07, wyrok NSA z 5 września 2002 r., I SA/Ka 1313/01, wyrok NSA z 11 marca 1998 r., I SA/Po 865/97, wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2009 r., V SA/Wa 1366/09, wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2008 r., I SA/Łd 1441/07). Podkreślić bowiem należy, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Należy mieć przy tym na uwadze, że przy ocenie działań pełnomocnika zawodowego, jakim jest doradca podatkowy, przyjmuje się szczególny miernik staranności, wymagający od niego zachowania szczególnej staranności przy reprezentowaniu mocodawcy w postępowaniu sądowym. W szczególności dotyczy to czynności, które nie wymagają nadmiernego wysiłku intelektualnego, a jednocześnie wywołują istotne skutki procesowe. Do takich czynności należy zaliczyć złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Wniosek taki jest pismem nieskomplikowanym oraz niesformalizowanym, zaś złożenie go w ustawowym terminie otwiera drogę do ewentualnego zaskarżenia wyroku w drodze skargi kasacyjnej. Pochylając się nad okolicznościami niniejszej sprawy podkreślić trzeba, że znajdujące się w aktach sądowych dokument pełnomocnictwa z dnia 15 grudnia 2010 r. dopuszcza możliwość przeniesienia pełnomocnictwa na zasadzie substytucji na innego doradcę podatkowego, radcę prawnego lub adwokata. Nie było zatem formalnych przeszkód, aby pełnomocnik, należycie dbający o interesy mocodawcy, w terminie dowiedział się o wyniku postępowania sądowego i podjął odpowiednie kroki procesowe. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznając, że pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia P.Z-C.