I SA/Łd 530/19
WyrokWSA w Łodzi2019-11-05
Skład orzekający: Joanna Tarno, Paweł Janicki, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług powinno zostać zawieszone na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdy jego rozstrzygnięcie jest uzależnione od wyniku postępowania cywilnego toczącego się między podatnikiem a jego kontrahentem?Ratio decidendi
Postępowanie podatkowe nie musi być zawieszone, gdy wynik postępowania cywilnego ma jedynie pośredni związek z rozstrzygnięciem sprawy podatkowej i nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania podatkowego. Przepisy Ordynacji podatkowej ani ustawy o podatku od towarów i usług nie wymagają uprzedniego rozstrzygnięcia sporu cywilnego przez sąd powszechny dla wydania decyzji podatkowej, nawet jeśli spór dotyczy wzajemnych świadczeń i może mieć wpływ na wysokość podatku.Stan faktyczny
Spółka A złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej jej zobowiązanie w podatku VAT za sierpień 2013 r. Jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania podatkowego, wskazując na toczący się przed Sądem Okręgowym spór cywilny z jej kontrahentem, który miał stanowić zagadnienie wstępne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania, uznając, że spór cywilny nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu Ordynacji podatkowej. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o zawieszeniu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: St. sekretarz sądowy Agnieszka Kerszner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z/s w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] UNP: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2013 r. oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. odmawiające A Spółce z o.o. w G. zawieszenia postępowania dotyczącego podatku od towarów i usług za sierpień 2013 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. określił A Sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za sierpień 2013 r. w wysokości 79.015 zł. W dniu 26 września 2019 r. pełnomocnik strony złożył od ww. decyzji odwołanie. Ponadto strona skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie ze względu na wystąpienie kwestii prejudycjalnej w postaci prowadzonej przed Sądem Okręgowym w Ł. sprawy z powództwa "A" Sp. z o.o. przeciwko "B" Sp. z o.o. (wcześniej "C" Sp. z o.o.) pod sygn. akt [...].
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił zawieszenia ww. postępowania.
Utrzymując w mocy własne rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. w postanowieniu z [...] r. zauważył, że w realiach rozpoznawanej sprawy, pełnomocnik podatnika uznał, że zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej O.p.), obligującym organ podatkowy do zawieszenia prowadzonego postępowania podatkowego, jest rozpatrzenie przez Sąd Okręgowy w Ł. złożonego przez podatnika pozwu o zasądzenie od "B" Sp. z o. o. kwoty 496.182,15 zł, wynikającej z odstąpienia od umów kupna towaru, tj. zwrotu ceny jaką podatnik zapłacił za wadliwy towar.
W ocenie organu natomiast rozpatrzenie przez Sąd Okręgowy w Ł. pozwu podatnika o zasądzenia żądanej kwoty, dla niniejszej sprawy nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, o którym mowa w tym przepisie. Podjęcie rozstrzygnięcia w podatku od towarów i usług nie jest bowiem zależne od rozpatrzenia przez Sąd Okręgowy ww. pozwu - postępowania te toczą się niejako równolegle. W związku z tym nie występuje tu zależność uniemożliwiająca procedowanie przez organ podatkowy i jednocześnie uzależniająca (warunkująca) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie opodatkowania strony w podatku od podatku od towarów i usług.
W świetle powyższego, organ podatkowy uznał, że w sprawie nie miał podstaw do przyjęcia, iż wyrok, który zapadnie z powództwa strony skarżącej stanowi zagadnienie wstępne w toczącym się postępowaniu podatkowym i bez tego wyroku organ podkowy może prowadzić samodzielnie postępowanie, w tym w zakresie oceny podatkowych skutków odstąpienia podatnika od umów kupna wadliwego towaru. Wynik postępowania sądowego nie determinuje prowadzenia przez organ postępowania podatkowego w niniejszej sprawie.
Reasumując Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że w świetle ww. okoliczności ustalenia sądu powszechnego nie stanowią zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., determinującego zawieszenie postępowania w podatku od towarów i usług za sierpień 2013 r.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A Spółka z o.o. w G. wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanym rozstrzygnięciom zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 122 i art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ podatkowy, że w tej konkretnej sytuacji nie wystąpiły przesłanki pozwalające, a jednocześnie zobowiązujące organ do zawieszenia postępowania, bowiem prowadzone postępowanie cywilne przeciwko B Sp. z o.o. (wcześniej C Sp. z o.o.) nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w przytoczonym przepisie. Tymczasem z dokładnej analizy stanu faktycznego i prawnego wynika, że właśnie rozstrzygnięcie w sprawie cywilnej będzie oddziaływało na grunt podatkowy w związku z odstąpieniem od umowy i zwrotem ceny przez sprzedawcę, a zatem będzie kreować zagadnienie wstępne w odniesieniu do postępowania podatkowego w przedmiocie określenia lub też ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za sierpień 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia, gdy łącznie ziszczą się cztery przesłanki, a mianowicie: 1/ wyłoni się ono w toku postępowania, 2/ jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3/ rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4/ istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji i związek ten musi mieć charakter bezpośredni (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1891/11 i z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 627/10).
Związek pomiędzy sprawą rozpatrywaną w postępowaniu podatkowym a kwestią będącą przedmiotem postępowania, które możemy nazwać prejudycjalnym, powinien polegać na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w postępowaniu prejudycjalnym, stanowi obligatoryjną podstawę załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania podatkowego, tj. załatwienia sprawy oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania.
Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, to nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Mogą się z nim wiązać określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., I FSK 536/09).
Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji o określonej treści. Zagadnienie wstępne wiąże się zatem z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r., II FSK 3316/16).
Należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej, że rozpatrzenie przez Sąd Okręgowy w Ł. pozwu podatnika o zasądzenie żądanej kwoty, dla niniejszej sprawy nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Skarżąca podnosi, że rozstrzygnięcie w sprawie cywilnej będzie oddziaływało na grunt podatkowy w związku z odstąpieniem od umowy i zwrotem ceny przez sprzedawcę.
Zdaniem Sądu okoliczności takiej nie można tego wykluczyć, jednak nie uniemożliwia ona rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, gdyż żaden przepis Ordynacji podatkowej, czy ustawy o podatku od towarów i usług (która w sprawie skarżącej ma zastosowanie), nie wymaga dla wydania decyzji podatkowej uprzedniego rozstrzygnięcia sporu cywilnego prowadzonego przez podatnika ze swoim kontrahentem, również wtedy gdy spór ten dotyczy wzajemnych świadczeń w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i może mieć wpływ na wysokość podatku. Wprawdzie stanowisko zawarte w wyroku sądu powszechnego może być przydatne organowi podatkowemu, jednak wynik tamtego postępowania nie warunkuje prowadzenia przez organ postępowania podatkowego w niniejszej sprawie.
Reasumując, należy stwierdzić, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. zobowiązująca organ podatkowy do zawieszenia postępowania. Nie doszło więc do naruszenia tego przepisu, jak i pozostałych wymienionych w skardze, dotyczących zasad ogólnych postępowania podatkowego (art. 120, art. 122 O.p.).
Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; orzekł jak w sentencji.
db
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło