I SA/Łd 566/12

Dnia 26 lipca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu – J. A. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od wniesionej skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. J. A. J., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok. Następnie w dniu 30 kwietnia 2012 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną K.. Majątek rodziny stanowią mieszkanie o pow. 59 m2, oraz samochód osobowy marki Skoda Fabia 1,2 (rocznik 2008). Łączny zaś dochód jego i żony wnosi 5.300 zł miesięcznie. Skarżący dodał przy tym, że ponosi koszty leczenia oraz rehabilitacji pourazowej, wydatkując na ten cel kwotę 800 zł miesięcznie. Ponadto w uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że jako rencista jest niezdolny do podjęcia pracy. Przyczyną tej niezdolności jest przebyty udar mózgu. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 10 maja 2012 roku wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, w tym do: nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy oraz określenia kwoty środków przeznaczanych na utrzymanie rodziny i opłaty eksploatacyjne - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w drodze pisma z dnia 23 maja 2012 r. nadesłał wymagane dokumenty i informacje. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od wniesionej skargi. Od powyższego postanowienia sprzeciw wniósł pełnomocnik skarżącego. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, iż Referendarz sądowy błędnie przyjął w uzasadnieniu swojego postanowienia, że wpis sądowy od skargi w rozpoznawanej sprawie wynosi 500 zł, podczas gdy w opinii pełnomocnika wynosi 1500 zł. Pełnomocnik podkreślił, że sytuacja majątkowa skarżącego pozwala mu na uiszczenie wpisu sądowego jedynie w kwocie 250 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych została uregulowana w rozdziale 3 Dział V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do art. 245 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tegoż przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania pomocy osobie fizycznej określa przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. I tak, przyznanie pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast - gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. Zawarty w przepisie art. 246 § 1 ppsa zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie tych wszystkich okoliczności, które wskazywać będą na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie, przy czym ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się jedynie do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub też nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek, a także obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia niezbędnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, zwolnienie od ich ponoszenia stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP (postanowienie NSA z dnia 19 października 2007r., II FZ 498/07). Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy merytorycznie podnieść należy, iż z tego wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną K.. Skarżący jest rencistą po przebytym udarze mózgu, jest osobą niezdolną do pracy i z tego tytułu pobiera rentę. Natomiast żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w ramach umowy o pracę. Łączny miesięczny dochód małżonków z powyższych tytułów zamyka się kwotą 5.300 zł. Obciążenie tak kształtującego się budżetu rodziny stanowią wydatki na utrzymanie rodziny, opłaty eksploatacyjne i inne wydatki, które łącznie wynoszą ok. 4.877,20 zł (według wykazu za kwiecień 2012 r.). Małżonkowie zamieszkują w mieszkaniu o pow. 59 m2. Ich majątek stanowi ponadto samochód osobowy marki Skoda Fabia 1,2 (rocznik 2008). Analiza nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych dowodzi z kolei, że małżonkowie nie posiadają oszczędności, okresowo też otrzymują dodatkowe wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że złożony wniosek zasługuje jedynie na częściowe uwzględnienie i przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, wykazana jednak kwota dochodu po odliczeniu udowodnionych wydatków pozwala przyjąć, że skarżący jest w stanie ponieść koszty w postaci połowy wpisu od skargi, tj. w kwocie 250 zł. Możliwość uiszczenia wpisu sądowego w tej kwocie potwierdza zresztą pełnomocnik skarżącego w sprzeciwie. W pozostałym zatem zakresie, z uwagi na wskazaną wyżej sytuację majątkową rodziny skarżącego i jej możliwości płatnicze, skarżący jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny ponieść koszty wpisu w kwocie 250 zł. Wbrew przekonaniu pełnomocnika skarżącego, wpis od skargi w niniejszej sprawie nie wynosi 1500 zł, lecz 500 zł. W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych. W tego typu decyzjach organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dla odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe. Decyzja taka nie kreuje należności pieniężnej i nie stwierdza jej istnienia. Okoliczność ta pozostaje poza granicami takiej sprawy. Wysokość zaległego podatku nie jest też przedmiotem sporu i zaskarżenia w tej sprawie. Od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) - por. np. postanowienie NSA z dnia 15 maja 2008 r., II FZ 182/08; z dnia 19 listopada 2008 r., I FSK 1678/08; z dnia 2 grudnia 2008 r., I FZ 424/08; z dnia 15 kwietnia 2009 r., II FZ 118/09; z dnia 20 marca 2012 r., II FZ 66/12. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od wniesionej skargi. mko