I SA/Łd 628/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia NSA Anna Świderska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 29 października 2013 r. w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata. W dniu 18 lipca 2013 r. do akt sprawy wpłynęło zawiadomienie z Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu do reprezentowania skarżącego w osobie adwokata M. P.. Wyrokiem z 29 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie: orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. Wyrok jest prawomocny od dnia 29 listopada 2014 r. W dniu 15 lipca 2014 r. do sądu wpłynęło pismo skarżącego z 11 lipca 2014 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie tego uzasadnienia. W motywach wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że o wydaniu wyroku w niniejszej sprawie dowiedział się dopiero w dniu 4 lipca 2014 r., przeglądając akta sprawy w tutejszym sądzie. Stwierdził ponadto, że sąd nie poinformował go o wydaniu wyroku, a zawiadomienia o rozprawie kierowane były do jego pełnomocnika z urzędu adw. M. P.. Podkreślił, że pełnomocnik nie poinformował go o wydanym wyroku, co miał potwierdzić podczas rozmowy telefonicznej w dniu 7 lipca 2014 r. M. S. wskazał także, że podczas tej rozmowy pełnomocnik przyznał, iż zaniechał kontaktu ze skarżącym, stwierdzając brak podstaw do dalszego prowadzenia sprawy, wobec braku możliwości osiągnięcia korzystnego dla strony orzeczenia. Dodatkowo skarżący powołał się na trudną sytuację zdrowotną, materialną i życiową, w której znajduje się zarówno on sam, jak i członkowie jego rodziny. Stwierdził, iż okresowo nie był w stanie uczestniczyć w niniejszej sprawie, ponieważ był w trakcie specjalistycznego leczenia związanego z chorobami kręgosłupa oraz stawów, a także borykał się z problemami dotyczącymi członków najbliższej rodziny Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy jest tutaj rozumiane w sposób obiektywny wymagający od strony staranności postępowania. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie ustanowiono dla skarżącego w ramach prawa pomocy profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, który w jego imieniu może i powinien podejmować niezbędne czynności procesowe – dotyczy to również złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik jest więc zobowiązany do dbałości o interesy skarżącego, a skarżący ma prawo domagać się od niego niezbędnych wskazówek i wyjaśnień, a także podejmowania odpowiednich czynności procesowych. Skarżący winien zatem w pierwszej kolejności zwrócić się do pełnomocnika o podjęcie niezbędnych działań prawnych - w tym o uzyskanie uzasadnienia wyroku (i ewentualnie wniesienie skargi kasacyjnej), a także udzielenie niezbędnych informacji o toczącym się postępowaniu. Dopiero gdyby okazało się, że pełnomocnik nie mógł – z przyczyn od niego niezależnych – złożyć takiego wniosku z zachowaniem terminu - usprawiedliwiony byłby wniosek skarżącego o przywrócenie terminu. Tymczasem skarżący w żaden sposób nie wykazał, by kontaktował się w tej sprawie ze swoim pełnomocnikiem (znał wszak adres kancelarii), nie można więc w tej sytuacji przyjąć, że składając wniosek o uzasadnienie wyroku z uchybieniem terminu wykazał należytą dbałość o swoje interesy. Należy wskazać, że nawet w sytuacji gdyby kontakt z ustanowionym adwokatem okazał się utrudniony, to informacje dotyczące postępowania skarżący mógł uzyskać także w siedzibie sądu (co nastąpiło dopiero 4 lipca 2014 r.). Reasumując – skarżący nie wykazał, by w okresie przewidzianym ustawowo do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku zaistniała szczególna okoliczność uniemożliwiająca stronie skuteczne złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. W szczególności w ocenie Sądu, okoliczności takiej stanowić nie może fakt, iż pełnomocnik nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a skarżący o wydanym wyroku – jak twierdzi- dowiedział się dopiero w dniu 4 lipca 2014 r. Należy również wskazać, że odpowiedzialność pełnomocnika za skutki braku należytej staranności w reprezentacji strony może być przedmiotem oceny, jednakże w toku innych już postępowań (postanowienie NSA z 16 listopada 2006 r., II OZ 1206/06), a oczywista nierzetelność pełnomocnika może stanowić podstawę do dochodzenia powstałej z tego tytułu szkody na gruncie odpowiedzialności kontraktowej przed sądem cywilnym, ale nie spełnia kryterium braku winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z 23 lutego 2005 r., FZ 681/04). Dodatkowo Sąd podkreśla, że pełnomocnik jest uprawniony do odmowy podjęcia czynności procesowej, jeżeli uzna, że jest ona z oczywistych względów bezzasadna (uchwała SN z 21 września 2000 r., III CZP 14/00, OSNC 2001/2/21), a sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika z mocodawcą nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W tych kwestiach właściwa jest korporacja prawnicza (postanowienia NSA z: 26 lipca 2013 r., I OZ 595/13; 9 stycznia 2013 r., I OZ 981/12; 26 września 2012 r., I OZ 712/12). Odnosząc się natomiast do wskazywanego przez skarżącego złego stanu jego zdrowia należy wskazać, że nie każda choroba może stanowić przesłankę uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu. W szczególności przewlekłe schorzenia, na które cierpi skarżący (choroby kręgosłupa i stawów) same w sobie nie stanowią przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, bowiem osoba dotknięta przewlekłym schorzeniem jest świadoma swego stanu, a choroba nie stanowi dla niej zaskoczenia, nie skutkuje niespodziewaną dysfunkcją aktywności życiowej i społecznej. Zachowanie należytej staranności w przypadku osoby przewlekle chorej wyraża się w takim planowaniu wykonania swych obowiązków, w tym podejmowania czynności procesowych, by wkomponować je w tok codziennych czynności, w tym leczniczych. Dopiero, gdy schorzenie doprowadzi do nagłego zakłócenia biegu czynności życiowych, wówczas można mówić o tym, że pojawiają się okoliczności niespodziewane, które mogą po spełnieniu innych warunków ustawowych uzasadniać przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, lecz wystąpienie tego rodzaju sytuacji strona jest zobowiązana uprawdopodobnić. Zły stan zdrowia nie może przesądzać zatem w rozpoznawanej sprawie o braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2007 r. II OSK 479/07 Lex nr 344095). Na marginesie powyższych rozważań należy także wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli dla strony ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczeń dokonuje się tym osobom. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, jak w sentencji. E.B.