I SA/Łd 668/21
WyrokWSA w Łodzi2022-01-25
Skład orzekający: Wiktor Jarzębowski, Paweł Janicki, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności obowiązku pieniężnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być oparty na fakcie zaskarżenia decyzji ustalającej ten obowiązek do sądu administracyjnego, mimo że wykonanie tej decyzji nie zostało wstrzymane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut braku wymagalności obowiązku pieniężnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oparty na fakcie zaskarżenia decyzji ustalającej ten obowiązek do sądu administracyjnego, jest niezasadny, jeśli wykonanie tej decyzji nie zostało wstrzymane. Decyzja ostateczna, od której nie służy odwołanie, podlega wykonaniu, a jej zaskarżenie do sądu administracyjnego nie pozbawia jej statusu ostateczności ani nie wstrzymuje jej wykonalności.Stan faktyczny
Skarżąca E.K. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które uchyliło postanowienie Wójta Gminy O. o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej i częściowo uwzględniło zarzut braku wymagalności obowiązku pieniężnego za lata 2016 i 2017, uznając go za niedotyczący lat 2018-2020. Skarżąca kwestionowała uznanie wymagalności obowiązków za lata 2018-2020, argumentując, że wszystkie decyzje wymiarowe dotyczyły tej samej nieruchomości i były identyczne, a decyzje za lata 2016-2017 zostały uchylone. Wniosła również o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia spraw przed NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano i nakazano wypłatę wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Paweł Kowalski, , po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata A. I. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r, na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c i art. 34 § 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.), dalej: "u.p.a.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpoznaniu zażalenia E. K., dalej: "Zobowiązanej" lub "Skarżącej", na postanowienie Wójta Gminy O. z [...] r. o oddaleniu zarzutów Zobowiązanej w sprawie egzekucji administracyjnej:
1. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości;
2. uznało zarzut braku wymagalności: obowiązku pieniężnego (łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2016) wynikającego z decyzji Wójta Gminy O. z [...] r. nr [...] (tytuł wykonawczy nr [...]) oraz obowiązku pieniężnego (łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2017) wynikającego z decyzji Wójta Gminy O. z [...] r. nr [...] (tytuł wykonawczy nr [...]);
3. oddaliło zarzut braku wymagalności obowiązków pieniężnych w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych
z [...] r nr [...], [...], [...], [...], [...], wystawionych przez Wójta Gminy O. dotyczących egzekucji należności pieniężnej z tytułu łącznego zobowiązania podatkowego, zobowiązana E. K. wniosła zarzuty, w których podniosła, że wierzyciel wystawił wyżej wymienione tytuły wykonawcze bez podstawy prawnej.
Organ uznał, że Zobowiązana wniosła na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.a. zarzut braku wymagalności wyżej opisanych obowiązków z uwagi na wystąpienie innej przyczyny niż określona w lit. a i b cytowanego przepisu, wskazując na brak przymiotu prawomocności decyzji będących podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Zobowiązana nie przedstawiła jednak dowodów na to, że wstrzymano wykonanie decyzji podatkowych, będących podstawą wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych. W tym stanie rzeczy organ wskazał, że :
1. Obowiązek pieniężny (łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2016) wynikający z decyzji podatkowej Wójta Gminy O. z dnia [...] r. nr [...] (utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] r.nr [...]) nie jest wymagalny w związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 1109/17 (art. 152 § 1 p.p.s.a.).
2. Obowiązek pieniężny (łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2017) wynikający z decyzji podatkowej Wójta Gminy O. z dnia [...] r.
nr [...] (utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z [...] r. nr [...]) nie jest wymagalny w związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 1109/17 (art. 152 § 1 p.p.s.a.).
3. Obowiązek pieniężny (łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2018) wynikający z decyzji podatkowej Wójta Gminy O. z dnia [...] r.
nr [...] (utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z [...] r. nr [...]) jest wymagalny w związku oddaleniem skargi nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 703/18 (art. 61 § 1 p.p.s.a.).
4. Obowiązek pieniężny (łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2019) wynikający z decyzji podatkowej Wójta Gminy O. z dnia [...] r.
nr [...] (utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] r. nr [...]) jest wymagalny w związku oddaleniem skargi nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 668/19 (art. 61 § 1 p.p.s.a.).
5. Obowiązek pieniężny (łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2020) wynikający z decyzji podatkowej Wójta Gminy O. z dnia [...] r. nr [...] jest wymagalny w związku ze stwierdzeniem przez Kolegium postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (skarga zarejestrowana pod sygnaturą I SA/Łd 610/20 - art. 61 § 1 p.p.s.a.).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku łącznego zobowiązania pieniężnego E. K. za rok 2016 i 2017 obowiązki pieniężne Zobowiązanej
nie są wymagalne w związku z uchyleniem decyzji organu ustalających wysokość
tych zobowiązań przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, odpowiednio wyrokami o sygn. akt I SA/Łd 1109/17 i I SA/Łd 1110/17. Natomiast w zakresie analogicznych zobowiązań E. K. za lata 2018, 2019 i 2020, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargi Zobowiązanej, organ nie znalazł zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji uznając wymagalność obowiązków pieniężnych Zobowiązanej za lata 2018-2020.
Na powyższą decyzję Zobowiązana złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W treści skargi zakwestionowała zaskarżone rozstrzygnięcie w części, w zakresie punktu trzeciego.
W uzasadnieniu skargi Zobowiązana wskazała, że wszystkie obowiązki pieniężne za kolejne lata 2016-2020, będące przedmiotem zaskarżonej decyzji, dotyczą podatku od nieruchomości od tej samej nieruchomości a podnoszone przez nią w toku postępowania przed organami zarzuty były identyczne. W związku z tym, zdaniem skarżącej, w obrocie prawnym funkcjonują dwa sprzeczne rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. Ewentualnie Skarżąca wniosła o zawieszenie wszystkich postępowań w tej sprawie, w szczególności postępowania egzekucyjnego, do czasu rozstrzygnięcia spraw zawisłych przed NSA.
W piśmie z dnia 19 stycznia 2022 r. pełnomocnik Skarżącej w osobie adwokat ustanowionej z urzędu podtrzymała w całości zarzuty i argumenty skargi, a ponadto stwierdziła, że cyt. "SKO w Ł. uchyliło decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] nr [...] w całości, a zatem rozstrzygnięto w całości o zobowiązaniu podatkowym za lata będące przedmiotem wniesionych zarzutów, co uzasadnia uznanie zarzutu braku wymagalności obowiązku pieniężnego także w całości – za wszystkie lata będące przedmiotem rozpoznania w tej sprawie". Ponadto pełnomocnik Skarżącej uznała za uzasadniony wniosek Skarżącej o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu zakończenia innych spraw toczących się przed NSA (wskazała sygnatury spraw NSA ze skarg kasacyjnych na wyroki tutejszego Sądu dotyczących wymiaru podatku od nieruchomości).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za nieuzasadnioną.
Na wstępie należy zauważyć, że skarga nie jest napisana precyzyjnie. Skarżąca nie wskazała, które przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym zostały przez organ odwoławczy naruszone i dlaczego. Jednakże z treści skargi wynika, że Skarżąca kwestionuje postanowienie SKO w Ł. z dnia [...] w zakresie punktu 3, czyli kwestionuje oddalenie jej zarzutu w zakresie braku wymagalności obowiązków pieniężnych wynikających z decyzji Wójta Gminy O. dotyczących ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2018, 2019 i 2020. W uzasadnieniu skargi wniesionej do Sądu Skarżąca stwierdziła, że skoro WSA w Łodzi uchylił decyzje wymiarowe w sprawach ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2016 i 2017, to powinien tak samo orzec w odniesieniu do decyzji wymiarowych za lata 2018-2020, bo obowiązek podatkowy za wszystkie te lata dotyczy tej samej nieruchomości i takie same były odwołania od poszczególnych decyzji Wójta Gminy O. za wszystkie lata.
Ten brak precyzji skargi nie był jednak przeszkodą do jej rozpoznania, bowiem zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w tej sprawie nie ma zastosowania.
W ocenie Sądu Skarżąca myli podatkowe postępowanie wymiarowe z postępowaniem egzekucyjnym. Jej zarzuty i argumenty podniesione w skardze zmierzają bowiem do wykazania, że decyzje wymiarowe dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2018-2020 są błędne, gdyż decyzje wymiarowe dotyczące lat 2016 i 2017 zostały przez WSA w Łodzi uchylone na skutek uwzględnienia skarg Skarżącej.
Ponadto już w zarzutach i w zażaleniu Skarżąca wyraziła pogląd, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego i dokonanie czynności egzekucyjnych w formie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego było obarczone wadą prawna, która polegała na tym, że decyzje wymiarowe będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były nieprawomocne.
Organ odwoławczy słusznie uznał, że wobec braku precyzji w sformułowaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, intencją Zobowiązanej było podniesienie zarzutu braku wymagalności obowiązku z powodu innej przyczyny niż określone w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b, czyli podniesienie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.a., gdyż z pism Zobowiązanej wynika, że obowiązek określony w tytułach jest egzekwowany przedwcześnie.
Stanowisko Skarżącej jest błędne. Zgodnie z art. 239e Ordynacji podatkowej, w skrócie O.p., decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Zgodnie zaś z art. 128 O.p. decyzje ostateczne, to te, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. Zasadniczo zatem Skarżąca nie ma racji wiążąc wykonalność decyzji podatkowej z jej prawomocnością, czyli takim stanem, w którym decyzja nie podlega już kontroli sądu administracyjnego lub w wyniku tej kontroli została zaakceptowana.
Decyzje podatkowe ustalające łączne zobowiązania pieniężne za lata 2018, 2019 i 2020, z których wynikał obowiązek zapłaty podatku za te lata, miały w chwili rozpatrywania zarzutów, czyli [...], charakter decyzji ostatecznych, bo stosowne decyzje organu drugiej instancji, czyli SKO w Ł. już były w obrocie, zostały wydane odpowiednio w 2018, w 2019 i w 2020 r. A więc obowiązek wynikający z decyzji wymiarowych był wymagalny, skoro nie wstrzymano wykonania tych decyzji. Nie ma znaczenia, że decyzje SKO zostały zaskarżone do WSA w Łodzi, bo to nie odejmowało im statusu ostateczności, a przecież żadna ze stron nie twierdzi, że doszło do wstrzymania którejkolwiek z decyzji wymiarowych. SKO w Ł. oddalając zarzut braku wymagalności obowiązków wynikających z tych decyzji nie naruszyło zatem art. 33 § 2 u.p.a., a w szczególności punktu 6 lit. c tego przepisu.
Argumenty podnoszone w skardze są niezasadne, bowiem organ rozpatrujący zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, czyli Wójt Gminy w O., mógłby uwzględnić zarzuty tylko, gdyby zaistniała jakaś sytuacja opisana w art. 33 § 2 u.p.e a., a żadna z tych sytuacji nie zaistniała. Nie ma natomiast znaczenia dla zasadności zarzutów kwestia zaskarżenia decyzji wymiarowej organu odwoławczego do sądu administracyjnego.
Dla informacji tylko można wskazać, że wyrokami z dnia 8 maja 2019 r. (I SA/Łd 703/18) i z 5 sierpnia 2020 (I SA/Łd 668/19) WSA w Łodzi oddalił skargi E. K. odpowiednio na decyzje SKO w przedmiocie łącznego zobowiązania za lata 2018 i 2019, a skargi kasacyjne podatniczki zostały oddalone wyrokami NSA ( III FSK 1292/21 i III FSK 3088/21. Natomiast wyrokiem z 4 sierpnia 2021 (I SA/Łd 610/20) WSA w Łodzi oddalił skargę E. K. na postanowienie SKO w Ł. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2020 r. Wyrok ten jest prawomocny. Ponadto wyrokami z dnia 6 października 2021 r. NSA (sygn. III FSK 165/21 i III FSK 166/21) uchylił wyroki WSA w Łodzi (I SA/Łd 1109/17 i I SA/Łd 1110/17) uchylające decyzje wymiarowe w podatku za 2016 i 2017 r. i oddalił skargi E. K..
Wniosek pełnomocnika Skarżącej o zawieszenie postępowania w tej sprawie był oczywiście niezasadny. Wszystkie wymienione we wniosku wyroki były prawomocne w chwili wniesienia tego wniosku.
Argumentacja pełnomocnika Skarżącej na stronie drugiej, drugi akapit od dołu jest niezrozumiała. Sąd jednak stwierdza, że treść zaskarżonego postanowienia SKO jest prawidłowa. SKO uchyliło zaskarżone postanowienie Wójta Gminu w O. w całości i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy w części uwzględniając zarzut, a w części nieuwzględniając go. Podstawą prawną do takiego rozstrzygnięcia był art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a w zw. z art. 18t u.p.e.a. oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit. c oraz art. 34 § 2 pkt 2 lit. b u.p.e.a.
Z uwagi na powyższe należało skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a., oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 18).
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło