I SA/Łd 700/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 9 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...], [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z. T. skargą z 11 lipca 2016 r. zakwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r., w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W skardze podatniczka wniosła między innymi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała na wstępie, że uiszczenie określonego w decyzji podatku w wysokości 700 zł narazi ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Podkreśliła, że obecnie otrzymuje 865,94 zł miesięczne tytułem emerytury. Z tej kwoty ponosi wydatki na zakup żywności, leków, opału, podatków, mediów. Skarżąca podniosła dalej, że nie posiada żadnych oszczędności, ponieważ wszystkie zostały pochłonięte przez koszty postępowania o zasiedzenie. Obecnie żeby zapłacić podatek podatniczka musiałaby zaciągnąć kredyt, przy czym nie jest pewna czy kredyt taki zostałby jej przyznany. Na koniec strona pokreśliła, że organy podatkowe jak dotąd nie zwróciły opłaty skarbowej, która została pobrana jeszcze w 1979 r. tytułem umowy sprzedaży nieruchomości, która to umowa ostatecznie nie doszła do skutku. Do skargi podatniczka dołączyła kserokopię przekazu pocztowego 865,94 zł tytułem emerytury za maj 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wspomniane "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oznacza szkodę, której nie można zrekompensować wskutek zwrotu spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, czy też przywrócenia rzeczy do pierwotnego stanu (por.: B. Dauter, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powołane tam postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki", to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por.: postanowienia NSA: z 26 września 2013 r., II FZ 718/13; z 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, CBOSA). W niniejszej sprawie w uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku, skarżąca wskazała, że zobowiązanie podatkowe wymierzone w zaskarżonej decyzji jest niewiele niższe od jej miesięcznych dochodów. Ten fakt w połączeniu z brakiem jakichkolwiek oszczędności powoduje w ocenie strony, że będzie zmuszona zaciągnąć kredyt na zapłacenie podatku. Żadna z powołanych okoliczności nie wypełnia jednak przesłanek przyznania ochrony tymczasowej z art. 61 p.p.s.a. Przede wszystkim sam obowiązek uiszczenia podatku nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Konieczność zapłaty podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika są zwykłym następstwem decyzji (por. postanowienie NSA z 5 grudnia 2012 r., II GZ 455/12, CBOSA). Obowiązkiem wnioskodawcy jest uprawdopodobnienie, że na skutek uiszczenia podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym kontekście zwrócić należy uwagę, że nawet jeżeli dojdzie do wszczęcia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, nie zostanie ona pozbawiona możliwości normalnej, codziennej egzystencji. W art. 8–10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) ustawodawca wyłączył bowiem spod egzekucji składniki majątkowe, w tym środki na utrzymanie, gwarantując tym samym zobowiązanym i członkom ich rodzin minimum egzystencji, obejmującej tzw. koszyk produktów i usług zapewniających człowiekowi jego normalne potrzeby biologiczne i społeczne. Również hipotetyczna konieczność zaciągnięcia zobowiązania kredytowego na spłatę zaległości podatkowych i poniesienia związanych z tym odsetek i prowizji, wbrew temu co sądzi podatniczka, nie stanowi okoliczności, która wskazywałyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Po pierwsze poniesienie kosztów pozyskania kredytu na spłatę zobowiązań podatkowych, podobnie jak poniesienie kosztów ewentualnej egzekucji tych zobowiązań, nie może być utożsamiane z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywołuje nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji powoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami (por. postanowienie NSA z 12 listopada 2012 r., I FZ 450/12, CBOSA). Po drugie z treści wniosku nie wynika jednoznacznie, że strona rzeczywiście będzie zmuszona zaciągnąć wspomniany kredyt. Biorąc zaś pod uwagę rozmiary zobowiązania podatkowego, wysuwane we wniosku przypuszczenia co do tego, że nie uzyska kredytu, wydają się bezpodstawne. Na koniec zauważyć należy, że podatnik może ubiegać się o ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku, rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej na raty, a nawet umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe. Z tego względu obawy skarżącej dotyczące ewentualnych skutków uiszczenia podatku nie mogą stanowić podstawy udzielenia ochrony tymczasowej. Skarżąca przedstawiła w zasadzie jedynie typowe skutki zapłaty zobowiązania podatkowego. W tym stanie sprawy sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Ake.