I SA/Łd 860/17

WyrokWSA w Łodzi2017-12-19

Skład orzekający: Joanna Tarno, Paweł Janicki, Paweł Kowalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Społeczny Komitet Parkingowy, jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, może być uznany za podatnika VAT w zakresie świadczonych usług parkingowych, a jeśli tak, to czy te usługi podlegają zwolnieniu od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 lub art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b) ustawy o VAT, lub czy korzysta ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Społeczny Komitet Parkingowy, będący jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, może być podatnikiem VAT, ponieważ samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług parkingowych. Działalność ta ma charakter zorganizowany i profesjonalny, a pobierane składki członkowskie stanowią w istocie wynagrodzenie za te usługi. Sąd stwierdził, że usługi te nie spełniają przesłanek do zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21 ani art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b) ustawy o VAT, głównie z uwagi na brak bezpośredniej niezbędności usług dla działalności członków oraz ryzyko zakłócenia konkurencji. Ponadto, Komitet przekroczył próg obrotu uprawniający do zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Społecznego Komitetu Parkingowego A. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. określającą Komitetowi zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. Organy podatkowe uznały, że składki członkowskie pobierane przez Komitet za świadczone usługi parkingowe podlegają opodatkowaniu stawką 23% VAT, a nie zwolnieniu. Komitet kwestionował status podatnika VAT, twierdząc, że nie jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną prowadzącą działalność gospodarczą we własnym imieniu, a wpłaty stanowią jedynie zwrot kosztów utrzymania parkingu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Społecznego Komitetu Parkingowego A. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres za III, V, VI, XI 2013 r. oddala skargę. I SA/Łd 860/17 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] r. określającej Społecznemu Komitetowi Parkingowemu A (dalej: Komitet Parkingowy) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za: styczeń, luty, kwiecień, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2013 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za: marzec, maj, czerwiec i listopad 2013 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej wobec Komitetu Parkingowego za poszczególne miesiące 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł-W. stwierdził, iż podatnik rozliczał składki członkowskie pobierane w zamian za świadczone usługi polegające na prowadzeniu parkingu - stosując zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "ustawa o VAT". Zdaniem organu I instancji nie może być sytuacji, w której świadczenie tych samych usług przez podmiot niebędący Komitetem Parkingowym, podlega opodatkowaniu stawką podstawową, a świadczonych przez Komitet w ramach działalności statutowej - będzie zwolnione z opodatkowania. Sytuacja taka zakłócałaby równość i powszechność opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a także zasady konkurencji. Organ I instancji uznał zatem, że wpływy uzyskiwane przez Komitet Parkingowy z tytułu wpłacanych składek członkowskich, mających na celu jego utrzymanie oraz pokrycie kosztów utrzymania stanowisk parkingowych, powinny zostać opodatkowane przy zastosowaniu stawki podatku określonej w art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT, tj. w wysokości 23%. Dokonane ustalenia znalazły odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W. z dnia [...]r. i ocenę w tym zakresie podzielił również Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł.. Powołując się na treść art. 43 ust. 1 pkt 21 i art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b) ustawy o VAT, organ odwoławczy wskazał, że Komitet Parkingowy został powołany przez użytkowników w dniu 22 grudnia 1987 r. Zgodnie ze złożonymi podczas kontroli wyjaśnieniami, momentem rozpoczęcia działalności przez Komitet Parkingowy był dzień podpisania umowy dzierżawy osiedlowego parkingu położonego w Ł., przy ul. A 59/61 ze Spółdzielnią Mieszkaniową A, czyli 22 grudnia 1987 r. W dniu 2 stycznia 1994 r. między wymienionymi podmiotami została zawarta umowa użyczenia, która anulowała umowę dzierżawy z dnia 22 grudnia 1987 r. Na podstawie umowy użyczenia, biorący refunduje użyczającemu jedynie ponoszone przez niego koszty za użytkowanie gruntu i podatek od nieruchomości. Zgodnie z "Regulaminem wydzielonego parkingu osiedlowego osiedla A w Ł., przy ul. A 59/61", użytkownikiem parkingu może być tylko członek SM A i jego współmałżonek, zamieszkali w lokalu SM A, posiadający samochód osobowy. Administrowaniem i eksploatacją parkingu zajmuje się Zarząd Parkingu - Społeczny Komitet Parkingowy. W skład zarządu Komitetu Parkingowego wchodzą przewodniczący, z-ca przewodniczącego oraz członkowie wybierani spośród użytkowników parkingu za Zebraniu Ogólnym. Koszty administrowania i eksploatacji pokrywane są przez wszystkich jego użytkowników, bez zysku. Komitet Parkingowy nie posiada osobowości prawnej, nie został zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym, nie posiada również numeru REGON, gdyż zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi w toku kontroli - Urząd Statystyczny odmówił jego nadania. Ze zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-2 złożonego w Urzędzie Skarbowym Ł-W. w dniu 20 marca 1998 r. wynika, że forma prawna Komitetu Parkingowego to jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, zaś forma organizacyjna to jednostka samodzielna niemająca jednostek składowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie podzielił stanowiska strony, że Komitet Parkingowy nie może być uznany za podmiot posiadający zdolność prawną, gdyż – zdaniem organu – spełnia przesłanki do uznania go za stowarzyszenie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (j.t. Dz. U z 2001 r., nr 79, poz. 855 ze zm.). Wpłaty otrzymywane przez ten podmiot, ewidencjonowane jako zwolnione, podlegają tym samym zasadom opodatkowania, co wpłaty związane ze świadczeniem usług parkingowych. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej usługi świadczone przez Komitet Parkingowy stanowią działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu. Składki członkowskie jako odpłatność za dostawę towarów lub usług, stanowią opłatę za korzystanie z konkretnej rzeczy. W przypadku pobierania tych opłat istniał bowiem bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem, zatem wniesione opłaty powinny podlegać opodatkowaniu. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony, że Komitet Parkingowy nie posiada zdolności prawnej, a tym samym nie ma możliwości prowadzenia działalności we własnym imieniu. Dokumenty przedłożone przez Komitet Parkingowy świadczą o tym, że jest on podmiotem wykonującym samodzielnie działalność gospodarczą. Jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, może występować w obrocie prawnym we własnym imieniu i działać na własny rachunek. Zdaniem organu celem Komitetu Parkingowego jest świadczenie na rzecz swoich członków usług w zakresie prowadzenia parkingu w postaci zorganizowanych miejsc parkingowych, stałego ich dozoru, utrzymania porządku i czystości oraz udostępniania infrastruktury parkingowej do korzystania przez osoby korzystające z miejsc parkingowych. Cel taki jest realizowany w sposób zorganizowany i ciągły. Z uwagi na powyższe, działania takie mogą być kwalifikowane jako udostępnianie parkingu i stanowią działalność gospodarczą. W takim przypadku udzielenie Komitetowi Parkingowemu zwolnienia od podatku VAT, stanowi realne ryzyko zakłócenia konkurencji. Zastosowanie zwolnienia stawia bowiem Komitet w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podmiotów na rynku, wykonujących takie same czynności. Organ stwierdził, że wbrew stanowisku strony, w sprawie nie znajdzie również zastosowania zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b) ustawy o VAT. Art. 13 ust. 1 lit. l VI Dyrektywy (oraz odpowiednio art. 132 ust. 1 lit. l dyrektywy VAT z 2006 r.) formułuje trzy warunki, od których zależy zwolnienie, tj. po pierwsze zwolnienie dotyczy organizacji niedochodowych, po drugie o określonym charakterze i rodzaju - chodzi o organizacje niedochodowe realizujące cele polityczne, związkowe, religijne, patriotyczne, filozoficzne, dobroczynne, obywatelskie, po trzecie zwolnienie jest udzielane wówczas, gdy nie powoduje to pogorszenia warunków konkurencji. Zdaniem organu Komitet Parkingowy nie realizuje wszystkich powyższych celów określonych w dyrektywie. Prowadzona przez niego działalność polega na przechowywaniu pojazdów mechanicznych członków Komitetu oraz osób trzecich. Komitet Parkingowy realizuje cele wąskiej grupy osób, czyli swoich członków. W przypadku usług przeznaczonych dla wąskiej grupy osób - członków Komitetu nie można więc mówić o interesie publicznym. Ponadto, uprzywilejowanie Komitetu może spowodować zakłócenie zasad konkurencji. W ocenie organu uzasadnione wydaje się stwierdzenie, że istnieje związek między dokonywanymi opłatami a korzyściami jakie czerpią członkowie Komitetu z uczestnictwa w nim. W rozpatrywanym przypadku Komitet Parkingowy został utworzony w celu wykonywania na rzecz swoich członków konkretnego świadczenia, natomiast pobierana opłata stanowi w istocie zapłatę za świadczenie usług parkingowych. Ustalenia dokonane przez organ I instancji wykazały, że w istocie Komitet Parkingowy nie rozgraniczał składek członkowskich na część związaną z utrzymaniem samego Komitetu i część związaną z opłatami za świadczone usługi parkingowe. Z akt sprawy wynika, że Komitet Parkingowy poniósł koszty w wysokości 191.788,32 zł. Zdaniem organu odwoławczego wszystkie koszty ponoszone przez Komitet Parkingowy związane są ze świadczeniem usług parkingowych, mają bezpośredni związek z dostarczaniem usług parkingowych na rzecz jego członków. Komitet Parkingowy nie posiada żadnych innych celów poza zapewnieniem możliwości parkowania samochodów osobowych swoich członków. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że składka członkowska w całości związana jest z zapewnieniem możliwości parkowania pojazdów przez członków Komitetu Parkingowego i w całości stanowi odpłatność za usługę parkingową. Wpłaty członków Komitetu stanowią w istocie wynagrodzenie za usługi korzystania z parkingu. Istnieje bezpośredni związek pomiędzy składką wpłaconą przez członków Komitetu, a otrzymywanym świadczeniem, które przynosi bezpośrednie korzyści otrzymującemu je członkowi. Analiza poszczególnych kosztów ponoszonych przez Komitet wskazuje na bezpośredni związek wszystkich kosztów z prowadzeniem i utrzymaniem parkingu, w tym ze świadczeniem usług parkingowych przez ten podmiot na rzecz jego członków. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji organu I instancji, że usługi świadczone przez Komitet Parkingowy opodatkowane są stawką podstawową, identycznie jak tożsame usługi świadczone przez inne podmioty gospodarcze, gdyż niedopuszczalne jest zróżnicowanie opodatkowania ze względu na status organizacyjno-prawny usługodawcy. Organ odwoławczy nie podzielił również argumentacji strony, zgodnie z którą Komitet Parkingowy nie przekroczył progu uprawniającego do zwolnienia z podatku VAT stosownie do art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. W 2013 r. Komitet Parkingowy osiągnął przychody w wysokości 263.949 zł, przekraczając tym samym wartość sprzedaży uprawniającej do zwolnienia z VAT. Wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu, organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. Komitet Parkingowy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie: - przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1, art. 8, art. 15 ust. 1 i 2, art. 43 ust. 1 pkt 21, art. 113 ust. 1 i 5 ustawy o VAT; - przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.). Zdaniem autora skargi, Komitet Parkingowy nie jest prawnie wyodrębnioną jednostką organizacyjną prowadzącą samodzielnie działalność gospodarczą, gdyż nie ma zdolności prawnej, nie działa we własnym imieniu, lecz w imieniu osób będących użytkownikami parkingu osiedlowego i na ich rachunek. Komitet nie jest również stowarzyszeniem, nie został bowiem zarejestrowany w KRS, ani nie posiada numeru REGON. Tymczasem organy podatkowe bezzasadnie uznały, że strona skarżąca jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Zdaniem skarżącego wpłaty, jakich co kwartał dokonują użytkownicy parkingu osiedlowego, nie są żadnym wynagrodzeniem na rzecz Komitetu Parkingowego, lecz jedynie formą ponoszenia przez te osoby fizyczne kosztów utrzymania parkingu będącego własnością Spółdzielni, które to koszty użytkownicy ci muszą ponosić, chcąc korzystać z terenu parkingu osiedlowego należącego do Spółdzielni. Komitet Parkingowy nie jest podmiotem świadczącym usługi parkingowe, a jedynie odprowadza do Spółdzielni wpłacane przez użytkowników kwoty z tytułu kosztów utrzymania parkingu. Komitet działa w imieniu i na rzecz użytkowników parkingu, a nie we własnym. Dodatkowo podniesiono, że skala usług świadczonych na rzecz osób trzecich (tj. osób niezrzeszonych w Komitecie Parkingowym - korzystających z parkingu osiedlowego w ramach parkowań jednorazowych, krótkotrwałych - bez stałego przydziału miejsca) jest tak znikoma, że nie zakłóca konkurencji w stosunku do parkingów komercyjnych, gdyż wielkość obrotu z tego tytułu wyniosła w całym kontrolowanym okresie (2013 roku) zaledwie 59.268 zł, nie przekraczając limitu tzw. zwolnienia podmiotowego z VAT ze względu na wartość sprzedaży (obrotu rocznego). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 12 grudnia 2017 r. pełnomocnik skarżącego ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, podnosząc dodatkowo, że Komitet Parkingowy stanowi w istocie "organ wykonawczy wyodrębniony przez osoby fizyczne mieszkające na osiedlu A". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnicza część sporu dotyczy oceny czy Komitet Parkingowy można uznać za podatnika VAT. Kwestia ta ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustawa o VAT definiuje podatnika jako każdy podmiot, niezależnie od jego formy organizacyjno-prawnej, który samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na cel oraz rezultat takiej działalności. Przepis art. 15 ust. 1 tej ustawy stanowi bowiem, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, z zastrzeżeniem art. 17 ust. 1 pkt 4. W wyroku z 16 lipca 2015 r. (sprawy połączone C-108/14 i C-109/14, Beteiligungsgesellschaft Larentia + Minerva mbH & Co. KG v. Finanzamt Nordenham oraz Finanzamt Hamburg-Mitte v. Marenave Schiffahrts AG) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) uznał, że przepisy unijne co do zasady nie pozwalają na to, aby prawo krajowe ograniczyło możliwość utworzenia grupy osób, które mogą być uważane za jednego podatnika podatku od wartości dodanej, tylko do podmiotów mających osobowość prawną i związanych z podmiotem nadrzędnym tej grupy stosunkiem podporządkowania, chyba że te dwa wymogi stanowią środki niezbędne i właściwe do osiągnięcia celów polegających na zapobieganiu nadużyciom podatkowym lub zwalczaniu oszustw podatkowych i unikania opodatkowania. Jednocześnie w wyroku tym podkreślano, że przepisy unijne w tym względzie nie wywierają skutku bezpośredniego, co pozwalałoby podatnikom powoływać się bezpośrednio na dyrektywę, na wypadek gdyby przepisy krajowe nie były zgodne z prawem unijnym w tym zakresie, jak również nie mogły być interpretowane zgodnie z nim. Zdaniem Sądu Komitet Parkingowy będący jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, co do zasady może być podatnikiem VAT, gdyż należy do kręgu podmiotów wymienionych w treści art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Natomiast koncepcja pełnomocnika skarżącego zaprezentowana w piśmie z 12 grudnia 2017 r., że Komitet Parkingowy stanowi w istocie "organ wykonawczy wyodrębniony przez osoby fizyczne mieszkające na osiedlu A" – nie znajduje żadnego uzasadnienia prawnego. Przede wszystkim należy zauważyć, że już z samego brzmienia tego pojęcia, "organ wykonawczy" wiąże się z funkcjonowaniem większego podmiotu o wyodrębnionej formie organizacyjno-prawnej. Nie można jednak uznać, że "organ wykonawczy" jest tożsamy z tym podmiotem lub z osobami, które go tworzą. Należy przyznać rację pełnomocnikowi, że Komitet Parkingowy nie jest stowarzyszeniem i analogii w tym zakresie niepotrzebnie dopatruje się organ odwoławczy, ale w ocenie Sądu nie ma to istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie pełnomocnik uważa, że na Komitet Parkingowy funkcjonuje na zasadach analogicznych do zarządu osób prawnych – i tej analogii również nie podziela skład orzekający w dniu dzisiejszym, gdyż jest ona całkowicie gołosłowna. Reasumując tę część rozważań, należy raz jeszcze stwierdzić, że Komitet Parkingowy będący jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej (co potwierdza zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2), może być podatnikiem VAT, oczywiście tylko w odniesieniu do czynności opodatkowanych, które wykonał w ramach działalności gospodarczej. Ustawa o VAT w art. 15 ust. 2 definiuje działalność gospodarczą jako wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły do celów zarobkowych. Jest to zatem definicja inna niż występująca w prawie działalności gospodarczej, Ordynacji podatkowej, czy w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższa definicja ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem podatnika tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Jak wynika z brzmienia art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, uznanie aktywności danej osoby za działalność gospodarczą nie jest uzależnione od celu takiej działalności, ani od jej rezultatu. W szczególności działalność gospodarcza nie musi być prowadzona w celu osiągnięcia zysku. W tym kontekście - zdaniem Sądu - organy słusznie przyjęły, że Komitet Parkingowy występuje w profesjonalnym obrocie gospodarczym jako podatnik VAT, gdyż w sposób zorganizowany i profesjonalny prowadzi swoją działalność polegającą na świadczeniu usług parkingowych na rzecz określonych osób. Kolejna kwestia dotyczy oceny czy świadczenie tych usług jest zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 21, ewentualnie art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b) ustawy o VAT. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów zwolnione od podatku są usługi świadczone przez niezależne grupy osób, na rzecz swoich członków, których działalność jest zwolniona od podatku lub w zakresie której członkowie ci nie są uznawani za podatników, w celu świadczenia swoim członkom usług bezpośrednio niezbędnych do wykonywania tej działalności zwolnionej lub wyłączonej od podatku, w przypadku gdy grupy te ograniczają się do żądania od swoich członków zwrotu kosztów do wysokości kwoty indywidualnego udziału przypadającego na każdego z nich w ogólnych wydatkach tych grup, poniesionych we wspólnym interesie, jeżeli zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji. Art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT stanowi dosłowną transpozycję art. 132 ust. 1 lit. f) dyrektywy 2006/112/WE. Oba wymienione przepisy określają te same przesłanki zwolnienia z opodatkowania tj.: (1) usługi powinny być świadczone przez niezależne grupy osób; (2) działalność osób wchodzących w skład grupy powinna być zwolniona od podatku od towarów i usług albo osoby te powinny być podmiotami nieuznawanymi za podatników podatku od towarów i usług; (3) usługi powinny być świadczone przez grupę na rzecz swoich członków; (4) usługi świadczone przez niezależną grupę osób powinny być bezpośrednio niezbędne dla wykonywania przez te osoby własnej działalności, która jest zwolniona od podatku lub w związku z którą członkowie grupy nie są traktowani jak podatnicy; (5) usługi świadczone będą za odpłatą pokrywającą jedynie ponoszone koszty; (6) zwolnienie od podatku od towarów i usług świadczenie usług nie może naruszać zasad konkurencji. Przepisy o VAT nie precyzują, co należy rozumieć przez pojęcie usług bezpośrednio niezbędnych w prowadzonej działalności. Zestawiając ze sobą znaczenia obu pojęć (bezpośredni i niezbędny) należy stwierdzić, że cechą usług "bezpośrednio niezbędnych" jest ich zasadnicza rola dla działalności członka niezależnej grupy, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 21 ustawy o VAT, co oznacza, że brak tego rodzaju usług może uniemożliwiać wykonywanie działalności zwolnionej. Przede wszystkim należy stwierdzić, że w omawianym przypadku nie występuje tego rodzaju relacja, gdyż usługi świadczone przez Komitet Parkingowy nie są bezpośrednio niezbędne dla wykonywania własnej działalności użytkowników parkingu, która jest zwolniona od podatku lub w związku z którą nie są oni traktowani jak podatnicy. W każdym razie zależność taka nie została wykazana przez skarżący podmiot. Odnośnie stwierdzenia istnienia ryzyka naruszenia neutralności konkurencji - w ocenie Sądu w omawianym przypadku ryzyko takie ma charakter realny, a nie jedynie teoretyczny. Nie ulega wątpliwości bowiem, że inne podmioty mogłyby z powodzeniem świadczyć podobne usługi, zwłaszcza na terenie miasta, gdzie prowadzenie usług parkingowych przez przedsiębiorców, jest działalnością częstą i wprost konieczną. Przechodząc do kolejnego zwolnienia, wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b) ustawy o VAT, należy wskazać, że dotyczy ono usług oraz dostaw towarów ściśle z tymi usługami związanymi, realizowanych przez organizacje powołane do realizacji celów o charakterze politycznym, związkowym, patriotycznym, filozoficznym, filantropijnym lub obywatelskim - w zakresie interesu zbiorowego swoich członków, wykonywane na rzecz ich członków w zamian za składki, których wysokość i zasady ustalania wynikają z przepisów statutowych tych podmiotów, pod warunkiem że podmioty te nie są nastawione na osiąganie zysków, jeżeli zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji. Przepis ten został oparty na art. 132 ust. 1 lit. l) dyrektywy 2006/112/WE VAT i oba formułują trzy warunki, od których zależy zwolnienie. Po pierwsze, zwolnienie dotyczy organizacji niedochodowych. Po drugie o określonym charakterze i rodzaju - chodzi mianowicie o organizacje niedochodowe realizujące cele polityczne, związkowe, religijne, patriotyczne, filozoficzne, dobroczynne, obywatelskie. Po trzecie, zwolnienie jest udzielane wówczas, gdy nie powoduje to zakłócenia konkurencji. Wszystkie te warunki powinny być spełnione łącznie. Niespełnienie choćby jednego z nich wyklucza zwolnienie. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma więc ustalenie, czy Komitet Parkingowy należy do kręgu podmiotów wskazanych w art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b) ustawy o VAT i art. 132 ust. 1 lit. l) dyrektywy 2006/112/WE i czy zwolnienie podatkowe tej organizacji nie prowadziłoby do zakłócenia konkurencji. Zdaniem Sądu ze stanu faktycznego omawianej sprawy nie wynika, aby skarżący Komitet Parkingowy był organizacją, która realizuje cele wymienione w tych przepisach jako uprawniające do zwolnienia. Komitet Parkingowy uważa natomiast, że realizuje "cele o charakterze obywatelskim", gdyż bezpieczne przechowywanie pojazdów mieszkańców osiedla A jest wyrazem aktywności i samorządności społecznej obywateli. Zdaniem Sądu argument ten nie jest przekonujący, a samo nazwanie odpłatności za usługę "składką członkowską", nie może przesądzać o tym, czy jest ponoszona za czynności podlegające, czy też niepodlegające opodatkowaniu. Skoro w niniejszej sprawie składka członkowska stanowiła w istocie opłatę za korzystanie z konkretnej rzeczy, a usługi świadczone przez podatnika, polegające na udostępnianiu parkingu m. in. jego członkom, stanowiły działalność gospodarczą, to składki te podlegały opodatkowaniu VAT i nie korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b) ustawy o VAT. Podkreślić należy przy tym, iż Trybunał Sprawiedliwości w swoim orzecznictwie wielokrotnie podkreślał, że pojęcia użyte do opisania zwolnień podatkowych, o których mowa w dyrektywach VAT, powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem od wartości dodanej objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (np. wyrok z 3 kwietnia 2008 r. w sprawie C-124/07 J.C.M. Beheer BV przeciwko Staatssecretaris van Financien). W ocenie Sądu zarobkowy charakter spornych czynności przesądzał o braku możliwości uznania ich za czynności zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, również w sytuacji gdy działanie skarżącego Komitetu w swoim założeniu nie było nakierowana na zysk. Ponadto również w tym zakresie brak jest podstaw do uznania, że zwolnienie podatkowe nie spowoduje pogorszenia warunków konkurencji. Odnosząc się do poglądu strony, raz jeszcze należy stwierdzić, że zajmowanie przez Komitet Parkingowy przestrzeni, którą potencjalnie mógłby zająć prywatny przedsiębiorca, prowadziłoby w przypadku uprzywilejowania podatkowego Komitetu Parkingowego względem takiego przedsiębiorcy do zakłócenia konkurencji. Strona zdaje się nie dostrzegać, że przyznanie jej spornych w sprawie preferencji podatkowych, stawiałoby w niekorzystnej sytuacji takiego przedsiębiorcę, który chciałby zająć się świadczeniem usług parkingowych na terenie działania Komitetu Parkingowego. Zatem przyznanie racji skarżącemu prowadziłoby do pogorszenia warunków konkurencji na rynku, a jest to przesłanka uniemożliwiająca zastosowanie omawianego zwolnienia podatkowego. Podobny pogląd był już prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, m. in. NSA w wyroku z 25 listopada 2010 r. I FSK 2012/09, czy WSA w Łodzi w wyrokach z dnia: 29 marca 2017 r., I SA/Łd 1175/16, czy z 18 października 2017 r., I SA/Łd 559/17 (publ. CBOSA). Wprawdzie wyroki te dotyczyły analogicznej działalności stowarzyszeń, jednak w ocenie Sądu nieco odmienna forma organizacyjna strony skarżącej nie ma tu żadnego znaczenia dla wyniku sprawy. W konsekwencji uznać należy, że dokonana przez organ wykładnia art. 43 ust. 1 pkt 21 i 31 lit. b) ustawy o VAT nie narusza odpowiednich przepisów dyrektywy 2006/112/WE, tj. art. 132 ust. 1 lit. f) i l). Jak wynika z ustaleń dokonanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł-W., w 2012 r. Komitet Parkingowy osiągnął przychód w wysokości 246.387 zł. Powyższe oznacza, że podmiot ten nie mógł skorzystać ze zwolnienia w podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT (2012 i 2013 r. zwolnienie to dotyczyło podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł). W 2013 r. Komitet Parkingowy osiągnął wartość sprzedaży opodatkowanej w wysokości 263.949 zł (również przekraczającą wartość sprzedaży uprawniającą do zwolnienia z VAT). W tym kontekście organ zasadnie przypomniał, że w myśl art. 113 ust. 11 ustawy o VAT podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1. Powyższe oznacza, że w badanym roku podatnik nie mógł skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. W tej sytuacji zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1, art. 8, art. 15 ust.1 i 2, art. 43 ust. 1 pkt 21, art. 113 ust. 1 i 5 ustawy o VAT należy uznać za bezzasadne. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się również uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 O.p.), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Stanowisko organów nie narusza też zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p., gdyż punkt widzenia przyjęty w rozpatrywanej sprawie został przekonująco uzasadniony w oparciu o zgromadzone dowody. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. P.C.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło