II SA/Łd 1035/12
WyrokWSA w Łodzi2013-02-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, mimo że zgromadzony materiał dowodowy wydawał się wystarczający do wydania decyzji reformatoryjnej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie wykazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ nie odniósł się do ustaleń organu pierwszej instancji ani nie wskazał, dlaczego nie może sam przeprowadzić dodatkowego postępowania wyjaśniającego, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu doprowadzenia pomieszczenia pod biegiem schodowym do stanu poprzedniego (przeznaczenie gospodarcze) poprzez demontaż urządzeń sanitarnych i rozbiórkę brodzika. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że samowolnie wykonane roboty naruszają przepisy techniczno-budowlane i nie ma możliwości ich legalizacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając ją za przedwczesną z uwagi na podnoszone przez inwestorów okoliczności dotyczące wentylacji i opracowywanej oceny technicznej. Skarżący (współwłaściciele nieruchomości) zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wskazania podstaw uchylenia decyzji i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski ( spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 roku sprawy ze skargi M. K. i M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia pomieszczenia do stanu poprzedniego poprzez wykonanie określonych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżona decyzję, 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz M. K. i M. K. solidarnie kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako ustawa), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – w dalszej części jako k.p.a.), nakazał A. R. i T. R. doprowadzenie pomieszczenia pod biegiem schodowym w lokalu mieszkalnym, w budynku na terenie nieruchomości przy ul. A 19, na parterze zajmowanym przez Państwa R. do stanu poprzedniego (przeznaczenie gospodarcze) poprzez:
- demontaż urządzeń sanitarnych tj. umywalki i sedesu;
- demontaż armatury łazienkowej tj. baterii umywalkowej, natryskowej i zaworu przy wc;
- zaślepienie końcówek instalacji wod-kan w miejscu usuniętej armatury i zdemontowanie urządzeń;
- rozbiórkę murowanego brodzika.
W uzasadnieniu organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji wyjaśnił, iż wnioskiem z dnia 2 września 2008r. współwłaściciele nieruchomości, M. i M. K., wystąpili o przeprowadzenie postępowania w sprawie robót budowlanych wykonanych przez A. i T. R.. Po podjęciu czynności wyjaśniających, oględzinach z dnia 15 października 2008r., organ ustalił, iż w lokalu zostały wykonane prace w trybie samowoli budowlanej i postanowieniem z dnia [...] zobowiązał Państwa R. do przedłożenia oceny technicznej, postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ II instancji, który wyznaczył nowy termin złożenia oceny tj. do dnia 30 czerwca 2009r. Po analizie złożonych dokumentów organ przeprowadził kolejną kontrolę i powiadomił, pismem z dnia 18 sierpnia 2011r., o konieczności poprawy oceny technicznej. W dniu 29 listopada 2011r. A. R. odebrała przedłożoną ocenę celem poprawy. Następnie pismem z dnia 30 stycznia 2012r. organ poinformował inwestorów o kolejnym terminie kontroli i konieczności przedłożenia oceny technicznej. W trakcie kontroli w dniu 20 lutego 2012r. stwierdzono, iż w przekroju pionowym pomieszczenie ma kształt trapezu, maksymalna wysokość pomieszczenia wynosi 2,16 m, szerokość 0,90 m, kubatura pomieszczenia wynosi 3,26 m³, pomieszczenie łazienki nie posiada wentylacji grawitacyjnej czy mechanicznej, szerokość drzwi do łazienki w świetle wynosi 0,62 m i wysokość 1,91 m, w łazience zamontowany jest sedes, natrysk, umywalka, pralka.
Po analizie zgromadzonych dokumentów organ doszedł do wniosku, iż nie ma możliwości zalegalizowania samowolnie wykonanych robót, gdyż doprowadzenie pomieszczenia łazienki do zgodności z przepisami wiązać musiałoby się z rozbiórką dotychczas wykonanych robót a następnie adaptacją części kuchni na nowe pomieszczenie sanitarne. Zakres tych prac jest poza kompetencją organu nadzoru budowlanego. Dalej wskazał, iż roboty związane z adaptacją przestrzeni pod schodami zostały wykonane z rażącym naruszeniem § 77 ust.1, § 77 ust.2, § 80 ust., § 79 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako rozporządzenie), nowo powstałe pomieszczenie nie spełnia żadnego wymogu stawianego dla pomieszczeń łazienek. Niecelowe byłoby żądać od inwestorów oceny technicznej, która pomimo wskazań i wezwań nie została przedłożona. Na podstawie zebranego materiału organ stwierdził, że zakres wykonanych robót związanych z adaptacją pomieszczenia pod schodami na łazienkę, które pierwotnie było pomieszczeniem gospodarczym obejmował wybudowanie nowych fragmentów instalacji wod-kan, montaż urządzeń sanitarnych i wymurowanie brodzika prysznicowego. W ocenie organu nakazany zakres robót rozbiórkowych doprowadzi do stanu poprzedniego, natomiast ewentualne postępowanie legalizacyjne wiązałoby się z koniecznością wyrażenia zgody na wykonanie całkowicie nowych robót budowlanych co stoi w sprzeczności z art. 83 Prawa budowlanego.
W terminie prawem przewidzianym odwołanie złożyli T. i A. R. podkreślając, iż na dzień dzisiejszy nie posiadają środków finansowych na przeprowadzenie remontu, w zakresie sugerowanym przez organ, tj. poprzez adaptację części kuchni. Dodali, iż specjalista kominiarz nie stwierdził zagrożenia w pomieszczeniu. Natomiast otwory wentylacyjne to kratka w górnej części ściany i dolnej części drzwi wychodzących na kuchnię, która posiada dobrą wentylację, z dodatkowo zamontowanym nawiewem okiennym o przepustowości 45m³/h. Odwołujący wyjaśnili, iż ocena techniczna nie została złożona w terminie, gdyż w piśmie [...] organ podał, iż dom przy ul. A 19 jest zgłoszony do przebudowy i rozbudowy, a wszystkie dokumenty należy złożyć na zakończenie robót, co jeszcze nie nastąpiło. Odwołujący nie wykluczyli adaptacji części kuchni na łazienkę i możliwości wybudowania wentylacji dodali, iż projekt takich prac jest trakcie opracowywania.
Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 §2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Organ odwoławczy podkreślił, iż podstawą badanej decyzji organu I instancji jest art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że właściwy organ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Przepis ten przewiduje trzy alternatywne rozwiązania zmierzające do doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości tryb przyjęty przez organ I instancji, jednakże za przedwczesne uznał zaskarżoną decyzję, z uwagi na okoliczności, które inwestorzy podnoszą w odwołaniu tj. wskazali, że pomieszczenie posiada wentylację a wymagana ocena techniczna jest w trakcie opracowywania. Kwestie te, w ocenie organu odwoławczego, wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia decyzji w zależności od poczynionych ustaleń. Organ dodał, iż argumenty odwołania miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli M. i M. małż. K., współwłaściciele nieruchomości przy ul. A 19. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przede wszystkim przepisów art. 8 w związku z art. 11, art. 107 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania przepisów postępowania, których naruszenie przez organ I instancji uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, także poprzez wewnętrzną sprzeczność zachodzącą w uzasadnieniu decyzji, gdyż organ odwoławczy jednocześnie popiera stanowisko organu i instancji w zakresie ustaleń, iż łazienka nie posiada wentylacji grawitacyjnej, ani mechanicznej co zostało stwierdzone w toku oględzin oraz potwierdzone opiniami biegłych, a jednocześnie pisze dalej, iż łazienka posiada wentylację, co w konsekwencji prowadzi do przyjęcia, iż w sprawie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału sprawy i zapoznania się z oceną techniczną, która jest w trakcie opracowywania. Nadto organ odwoławczy wskazuje, iż w jego ocenie nie budzi wątpliwości tryb przyjęty przez organ stopnia powiatowego, tj. nakaz doprowadzenia pomieszczenia do stanu poprzedniego aby w kolejnym zdaniu zaprzeczyć tym twierdzeniom i lakonicznie stwierdzić, iż w sprawie zachodzi jednak konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Nadto przepisu art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nie przedstawienie w uzasadnieniu żadnych argumentów świadczących, iż przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie oceny technicznej ma istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy, a wręcz przeciwnie, podanie, że tryb przyjęty przez organ instancji nie budzi wątpliwości, organ odwoławczy nie wykazał dlaczego nie może sam przeprowadzić dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Nadto nie odniósł się do argumentu organu I instancji o braku konieczności złożenia oceny technicznej wobec ustalenia, iż pomieszczenie nie spełnia żadnego z warunków rozporządzenia. Przepisów art. 12 w związku z art. 35 k.p.a. poprzez pominięcie zasady szybkości i zobowiązanie organu I instancji do kontynuowania, trwającego od ponad 4 lat postępowania, mimo że zebrany materiał, w tym opinie biegłych i protokoły oględzin, wystarczają i w sposób jednoznaczny wskazują na konieczność przeprowadzenia przez inwestorów prac mających na celu przywrócenie pomieszczenia do stanu poprzedniego. Jak również przepisów art. 7 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału i uznanie, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sytuacji, gdy zgromadzony materiał jest zupełny i kompletny a zasady wiedzy i doświadczenia życiowego sugerują, że twierdzenia inwestorów dotyczące opracowywanego projektu zmierzają wyłącznie do przedłużenia postępowania, co potwierdza chociażby data jaką opatrzone jest pismo autora projektu tj. 7 marca 2012r. oraz okoliczność, iż aktualnie inwestorzy nie przedłożyli projektu a kolejne terminy wyznaczane przez organ I instancji okazały się nieskuteczne. Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji organu II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Godzi się również pokreślić, iż co do zasady, w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a, sąd administracyjny wyrokuje na podstawie akt sprawy, opierając się o stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że podstawą orzekania jest cały materiał dowodowy sprawy, zgromadzony przez organy administracji publicznej w postępowaniu w obu instancjach, zakończonym zaskarżonym aktem.
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż organ drugiej instancji naruszył przepisy postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Przy czym decyzją z dnia [...] organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nakazał A. R. i T. R. doprowadzenie pomieszczenia pod biegiem schodowym w lokalu mieszkalnym, w budynku na terenie nieruchomości przy ul. A 19, na parterze zajmowanym przez Państwa R. do stanu poprzedniego (przeznaczenie gospodarcze) poprzez demontaż urządzeń sanitarnych tj. umywalki i sedesu, demontaż armatury łazienkowej tj. baterii umywalkowej, natryskowej i zaworu przy wc, zaślepienie końcówek instalacji wod-kan w miejscu usuniętej armatury i zdemontowanie urządzeń, rozbiórkę murowanego brodzika.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 138 § 2 k.p.a. stosownie do którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Decyzja wydana w oparciu o przywołany przepis ustawy to decyzja kasacyjna, która nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w zacytowanym przepisie. Żadne inne wady postępowania, czy wady decyzji podjętej przez organ I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji tego typu. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczalny zupełnie wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów (np. opinia biegłego czy przesłuchanie świadków) mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 k.p.a.), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Z tych względów organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji, dlaczego nie może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, bowiem taki sposób uzupełnienia materiału dowodowego sprzyja zasadzie szybkości postępowania, i nie powoduje zbędnego przedłużania załatwienia sprawy, a w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, wyrażonej w art. 35 k.p.a. (vide wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2012r., sygn.akt II SA/Gd 105/12 oraz z dnia 7 marca 2012r., sygn.akt II SA/Gd 866/11; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 marca 2012r., sygn.akt IV SA/GL 559/11; wyrok NSA z dnia 9 luty 2012r., sygn.akt II OSK 1823/11 – dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Kontrola sądowoadministracyjna decyzji kasacyjnej sprowadza się natomiast do oceny, czy organ administracji II instancji nie przekroczył swoich uprawnień określonych w przepisie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż to przekroczenie uprawnień pociąga za sobą zarówno naruszenie art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, jak również wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości postępowania – organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (vide. Wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 października 2012r., sygn.akt II SA/Łd 499/12 – dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy przypomnieć trzeba, iż organ odwoławczy, wydając rozstrzygnięcie kasacyjne, argumentował, że podstawą decyzji organu I instancji jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który przewiduje trzy alternatywne rozwiązania zmierzające do doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości tryb przyjęty przez organ I instancji, jednocześnie jako przedwczesne uznał rozstrzygnięcie organu powiatowego w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego z uwagi na okoliczności, które podnoszą odwołujący wskazując, iż pomieszczenie posiada wentylację a wymagana ocen techniczna jest w trakcie opracowywania. Kwestie te, w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia decyzji w zależności od poczynionych ustaleń. Odnosząc się do treści odwołania organ dodał, iż argumenty odwołania miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu stwierdzić trzeba, iż organ odwoławczy nie wykazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ II instancji pisze wprawdzie, iż ocenę swoją podjął po rozpatrzeniu odwołania i zapoznaniu się z aktami sprawy, niemniej jednak żaden z jego argumentów nie potwierdza, iż analiza zgromadzonego materiału sprawy w istocie miała miejsce. Organ odwoławczy ogólnikowo powołuje się na zarzuty odwołania stwierdzając lakonicznie, iż miały one wpływ na zaskarżoną decyzję. Wprawdzie wspomina o ocenie technicznej, którą przygotowują odwołujący ale pominął, wynikające z akt administracyjnych ustalenie, iż taką ocenę techniczną inwestorzy złożyli w kwietniu 2009 roku, zobowiązanie takie wynikało z postanowienia organu. Przy czym jak potwierdzają akta, po analizie tej oceny w dniu 18 sierpnia 2011r. organ poinformował inwestorów o konieczności jej uzupełnienia. W dniu 29 listopada 2011r. Pani R. odebrała ocenę techniczną. Do dnia przekazania akt administracyjnych do Sądu wraz ze skargą skarżących - Państwa K., inwestorzy nie uzupełnili dotychczasowej oceny, ani nie przedłożyli nowej oceny technicznej. Podobnie organ odwoławczy wskazuje na wyjaśnienie odwołujących, iż pomieszczenie łazienki ma wentylację, jednakże nie zweryfikował tego oświadczenia z materiałem sprawy, w szczególności z oceną techniczną z czerwca 2009 roku (sporządzoną na wniosek skarżących, współwłaścicieli obiektu), gdzie projektant pisze, iż wentylację grawitacyjną pomieszczenia wyprowadzono pod stropem łazienki do pomieszczenia kuchni – co jest niedopuszczalne.
W ocenie Sądu stwierdzić należy, iż organ odwoławczy nie przeprowadził własnej, obiektywnej analizy akt sprawy, ani tym bardziej argumentów organu I instancji, do których zupełnie się nie odniósł. Nie wskazał, których ustaleń organu powiatowego nie akceptuje w świetle zgromadzonych dowodów, ani tym bardziej tych których zbadać nie była w stanie z uwagi na brak takich dowodów, co uzasadniałoby konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
Wskazać trzeba, iż organ odwoławczy zupełnie nie ustosunkował się do tej części argumentacji organu powiatowego, z której wynika, iż maksymalna wysokość pomieszczenia wynosi 2,16 m, szerokość 0,90 m, kubatura pomieszczenia wynosi 3,26 m³, pomieszczenie łazienki nie posiada wentylacji grawitacyjnej czy mechanicznej, szerokość drzwi do łazienki w świetle wynosi 0,62 m i wysokość 1,91 m, w łazience zamontowany jest sedes, natrysk, umywalka, pralka. A skoro tak, to jak zauważył organ I instancji, roboty związane z adaptacją przestrzeni pod schodami zostały wykonane z rażącym naruszeniem § 77 ust.1, § 77 ust.2, § 80 ust., § 79 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nowo powstałe pomieszczenie nie spełnia żadnego wymogu stawianego dla pomieszczenia łazienki. Organ powiatowy dodał, iż nie ma możliwości zalegalizowania samowolnie wykonanych robót, gdyż doprowadzenie pomieszczenia łazienki do zgodności z przepisami wiązać musiałoby się z rozbiórką dotychczas wykonanych robót a następnie adaptacją części kuchni na nowe pomieszczenie sanitarne. Powyższe ustalenia zostały całkowicie pominięte przez organ odwoławczy, w ocenie Sądu działanie takie nie ma uzasadnienia, tym bardziej, iż niewątpliwie okolicznością istotną jest zwymiarowanie pomieszczenia łazienki i weryfikacja otrzymanych parametrów w świetle tych wynikających z obowiązujących przepisów. Oczywistym jest, iż gdyby inwestorzy wykonywali pomieszczenie łazienki w zwykłym trybie tj. uzyskując pozwolenie na budowę obiektu mieszkalnego z łazienką, to wówczas ta łazienka musiałaby odpowiadać normom wynikającym z tegoż rozporządzenia. Skoro zaś parametry określone w przywołanym rozporządzeniu nie mogą być spełnione w danym obrysie pomieszczenia, a nadto znajdują się pod biegiem schodów, to prowadzenie postępowania legalizacyjnego przez np. zburzenie ściany do kuchni i powiększenie pomieszczenia wiązałoby się z koniecznością wykonania prac wymagających pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy już mamy stwierdzoną samowolę budowlaną. Istota postępowania legalizacyjnego polega natomiast na tym, że inwestor zobligowany jest do przedłożenia takich dokumentów, które winien przedłożyć w legalnie prowadzonym procesie budowlanym, a więc dokumenty te może uzyskać już po zrealizowaniu robót budowlanych. Pamiętać trzeba, iż nie jest dopuszczalna legalizacja robót budowlanych, jeżeli w określonym zakresie skutkują one naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, a do takich przepisów należą wymagania określone w rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ odwoławczy pominął również wnioski wynikające z przedłożonych przez skarżących oceny technicznej z maja 2009 roku – branża elektryczna i czerwca 2009 roku – instalacji sanitarnych. W pierwszej z nich uprawniony projektant stwierdził, iż wykonane w łazience instalacje elektryczne nie spełniają wymagań stawianych przez obowiązujące aktualnie Irmy i przepisy. I dalej, iż w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenia instalacji w łazience do stanu zgodnego z przepisami należy zdemontować istniejące instalacje elektryczne w pomieszczeniu łazienki i wykonać nowe instalacje stosując zalecenia projektanta zawarte w tej ocenie. Również w ocenie technicznej – instalacji sanitarnych, czytamy, iż w stanie istniejącym łazienka nie powinna być dalej eksploatowana, zaś dla usunięcia nieprawidłowości należy m.in. uzyskać odstępstwo w zakresie niezbędnej kubatury.
Reasumując, w ocenie Sądu przekazując sprawę, organ odwoławczy winien wskazać, które okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy. W przeciwnym razie, jeżeli jedynie kwestionuje rozstrzygnięcie organu I instancji, lecz nie wskazuje na uchybienia w ustalonym stanie faktycznym sprawy i z tej przyczyny nie podnosi potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, to powinien wydać decyzję reformatoryjną w rozumieniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W świetle powyższego należy się zgodzić z zarzutami sformułowanymi w skardze.
W toku ponownej analizy odwołania i całego zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego organ odwoławczy obowiązany jest, z uwzględnieniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, dokonać prawidłowej wykładni przepisu art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny i wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a, lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1. sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a.
a.bł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło