II SA/Łd 1048/12
WyrokWSA w Łodzi2013-01-30
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Renata Kubot-Szustowska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca opłaty za przyłączenie nieruchomości do wodociągów komunalnych może być uznana za akt prawa miejscowego i czy została podjęta z odpowiednią podstawą prawną oraz prawidłowo ogłoszona?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która wprowadza opłaty za przyłączenie nieruchomości do wodociągów komunalnych, ma charakter aktu prawa miejscowego i wymaga ustawowego upoważnienia do jej podjęcia. W analizowanym przypadku uchwała została podjęta bez odpowiedniej podstawy prawnej oraz nie została prawidłowo ogłoszona, co skutkuje jej nieważnością z mocy prawa.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Wieluniu zaskarżył uchwałę Rady Gminy w Bolesławcu z 29 listopada 1999 roku, która ustanawiała zasady odpłatności za przyłączenie nieruchomości do wodociągów komunalnych. Skarga zarzucała, że uchwała została podjęta bez ustawowego upoważnienia i nie została prawidłowo ogłoszona. Uchwała nakładała obowiązek uiszczenia opłaty na wszystkich podmioty przyłączające się do sieci wodociągowej. Rada Gminy w odpowiedzi kwestionowała właściwość strony przeciwnej i podnosiła, że uchwała formalnie nie weszła w życie.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Rady Gminy w Bolesławcu z dnia 29 listopada 1999 roku w całości oraz orzekł, że uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wieluniu na uchwałę Rady Gminy w Bolesławcu z dnia 29 listopada 1999 roku nr X/92/99 w przedmiocie zasad odpłatności za przyłączenie nieruchomości do wodociągów komunalnych na terenie Gminy Bolesławiec 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. LS
Prokurator Rejonowy w Wieluniu zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę Rady Gminy w Bolesławcu z dnia 29 listopada 1999r., nr X/92/99 w sprawie zasad odpłatności za przyłączenie nieruchomości do wodociągów komunalnych na terenie Gminy Bolesławiec oraz trybu zawierania umów cywilnoprawnych, określających warunki przyłączenia, zarzucając powyższej uchwale, iż została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, poprzez wskazanie jako podstawy prawnej jej podjęcia art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. nr 13 z 1996r., poz. 74 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako ustawa), podczas gdy uchwała ta ze względu na jej treść stanowi akt prawa miejscowego, zaś brak jest ustawowego upoważnienia rady gminy do wprowadzenia opłat za podłączenie do sieci wodociągowej.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w dniu 29 listopada 1999r. Rada Gminy w Bolesławcu podjęła w/w uchwałę, w załączniku do której ustalono zasady odpłatności za przyłączenie nieruchomości do wodociągów komunalnych oraz trybu zawierania umów cywilnoprawnych określających warunki przyłączenia. Wskazano także, iż odpłatność za przyłączenie do wodociągu komunalnego jaką zobowiązuje się wnieść wnioskodawca odpowiada wartości 1000 ml wody według ceny obowiązującej w dacie złożenia przez wnioskodawcę wniosku o podłączenie do wodociągu komunalnego. Ponadto w § 4 pkt 2 załącznika Nr 1 do uchwały wskazano, iż wnioskodawca zobowiązuje się wpłacić opłatę za podłączenie do wodociągu komunalnego przed podpisaniem umowy.
Strona skarżąca podkreśliła, że jako podstawę prawną podjęcia uchwały podano art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 18 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym, zaś analiza treści zaskarżonej uchwały wskazuje, iż została ona podjęta bez podstawy prawnej. Uchwała ta nakłada bowiem na każdego obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty w związku z przyłączeniem się do sieci wodociągowej, co pozwala zaliczyć ją do aktów prawa miejscowego, gdyż jej adresatem są wszystkie podmioty przyłączające się do sieci wodociągowej, a uchwała nakłada na każdego obowiązek uiszczenia opłaty. Adresaci uchwały określeni zostali generalnie, a nie imiennie. Uchwała dotyczy sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych. Zaskarżona uchwała ma zatem charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.
Dalej strona skarżąca zauważyła, iż powołany jako podstawa podjęcia uchwały art. 7 ustawy określa katalog zadań własnych gminy. Przepis ten ma charakter organizacyjny. Nie jest to przepis prawa materialnego i nie zawiera delegacji do stanowienia jakiegokolwiek aktu prawa miejscowego. Zdaniem skarżącego, również art. 18 ust. 1 ustawy nie może być podstawą do stanowienia aktów prawa miejscowego. Podobnie art. 40 ustawy o samorządzie gminnym nie może, w ocenie skarżącego, stanowić podstawy do podjęcia zaskarżonej uchwały, bowiem zawiera jedynie generalne upoważnienie do stanowienia aktów prawa miejscowego przez organy gminy. W związku z tym, w zakresie ustalenia zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nie mieści się wprowadzenie opłat za korzystanie z tych urządzeń, a także wprowadzenie opłat za podłączenie do istniejącej gminnej sieci kanalizacyjnej, zatem brak było delegacji ustawowych do jednostronnego nakładania na obywateli jakichkolwiek obowiązków, w tym opłat. Opłata przewidziana w zaskarżonej uchwale miała cechy jednostronnie narzuconej mieszkańcom daniny publicznej i choć nie nosiła cech świadczenia podatkowego, to jednak wymuszona była obowiązującymi standardami życia oraz obowiązkiem prawnym podłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej, określonym w art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu w czystości i porządku w gminach (Dz.U. nr 132, poz. 662 ze zm.).
W konkluzji strona wskazała, iż wprawdzie zaskarżona uchwała została uchylona uchwałą Rady Gminy w Bolesławcu z dnia 20 marca 2007r., nr V/28/2007, jednak nie stanowi to przeszkody do stwierdzenia nieważności uchylonej uchwały, bowiem zaskarżona uchwała, mimo tego, że została uchylona, wywoływała skutki prawne w okresie swego obowiązywania.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Bolesławcu wniosła alternatywnie o jej odrzucenie ze względu na błędne wskazanie przez skarżącego w skardze strony przeciwnej, tj. Rady Gminy zamiast Gminy Bolesławiec lub o umorzenie postępowania, ze względu na fakt, że zaskarżona uchwała formalnie nie weszła w życie. Nadto organ, w przypadku nieuwzględnienia powyższych wniosków uznał skargę w części, tj. w zakresie unieważnienia §1 uchwały, w zakresie dotyczącym opłaty za przyłączenie oraz §4 załącznika do zaskarżonej uchwały. W pozostałej części wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 – w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a.) wskazano, iż w owej regulacji nie wymienia się Rady Gminy jako organu gminy, posiadającego zdolność sądową i procesową, a zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, to gmina posiada osobowość prawną, a tym samym zdolność sądową i procesową. W konsekwencji, ze względu na to, że skarżący oznaczył jako stronę przeciwną postępowania sądowoadministracyjnego Radę Gminy w Bolesławcu wniosek o odrzucenie skargi jest uzasadniony, ze względu na treść art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
Dalej, iż zaskarżona uchwała w §3 zawiera zapis, określający termin jej wejścia w życie z dniem podjęcia. Uchwała nie była publikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego. W dniu podjęcia uchwały, stanowiącej przedmiot skargi, w obrocie prawnym nie funkcjonowała ustawa z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011r., nr 197, poz. 1172 ze zm.). Do dnia 31 grudnia 2001r. obowiązywała ustawa z dnia 30 grudnia 1950r. o wydawaniu Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", która nie regulowała kwestii ogłaszania aktów prawa miejscowego wydawanych przez gminy. Nadto ustawa o samorządzie gminnym (wcześniej o samorządzie terytorialnym) do dnia 1 stycznia 2001r. nie posługiwała się terminem "akty prawa miejscowego", zaś w treści art. 40 ustawy, w wersji obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000r. ustawodawca posłużył się terminami "przepisy powszechnie obowiązujące" oraz "przepisy gminne". Poza tym w art. 42 ustawy, obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały zapisano, że przepisy gminne wchodzą w życie z dniem ogłoszenia o ile nie przewidują wyraźnie terminu późniejszego, natomiast w zbiorze uchwał z roku 1999, prowadzonym przez Gminę Bolesławiec brak jest dokumentu (obwieszczenia), z którego wynikałoby, że zaskarżona uchwała została ogłoszona w trybie art. 42 ust 1 obowiązującej wówczas ustawy o samorządzie gminnym. Zdaniem organu, skoro uchwała nie została formalnie ogłoszona w trybie jakim przewidywała ustawa to oznacza, że formalnie nie weszła w życie, a tym samym wniosek o jej unieważnienie jest niezasadny. Ponadto, skoro w dacie podjęcia uchwały ustawa o samorządzie gminnym nie znała pojęcia "prawo miejscowe" skarga prokuratora na przedmiotową uchwałę została wniesiona po terminie określonym w art. 53 § 3 p.p.s.a. i art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podkreślono jednocześnie, iż zaskarżona uchwała została przekazana Wojewodzie w trybie nadzoru, w terminie określonym w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i nie była kwestionowana.
Kończąc organ wyjaśnił, że zaskarżona uchwała podjęta została w roku 1999, a dopiero 14 stycznia 2002 roku weszła w życie ustawa z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006r., nr 123, poz. 858 ze zm.), która uregulowała zasady przyłączania nieruchomości do urządzeń zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Do tego czasu gminy, poszukując rozwiązań prawnych, podejmowały uchwały regulujące kwestie techniczne przyłączania nieruchomości do urządzeń wodociągowych, jak i wprowadzały opłaty za przyłącza. Uznając zatem w części skargę Prokuratora Rejonowego w Wieluniu za zasadną organ podzielił pogląd, że opłatę w której mowa w § 1 uchwały oraz w § 4 załącznika Nr 1 do uchwały podjęto z uwzględnieniem ogólnych przepisów kompetencyjnych, tj. art. 18 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem, w ocenie organu, podjęcie takiej uchwały było uzasadnione względami społecznymi, gdyż wodociągi na terenie gminy w latach dziewięćdziesiątych XX wieku i na początku XXI wieku budowane były przez gminy, ze znaczącym wsparciem finansowym ze strony Fundacji Kościelnej Wspomagającej Zaopatrzenie Wsi w Wodę, zaś warunkiem uzyskania pomocy finansowej w wysokości nawet 90% kosztów inwestycji było zgromadzenie 10% wartości inwestycji przez miejscową społeczność. Mieszkańcy wsi, ubiegający się o zwodociągowanie ich miejscowości w ramach samoopodatkowania podejmowali na zebraniach wiejskich uchwały, w których zobowiązywali się do wsparcia inwestycji w postaci wkładów finansowych lub prac własnych, które w sumie dawały 10% wartości inwestycji. Były to zobowiązania dobrowolne akceptowane przez większość mieszkańców wsi. Po wybudowaniu wodociągu o prawo korzystania z zaopatrzenia w wodę z wodociągu gminnego ubiegały się również osoby, które nie partycypowały w kosztach budowy. W takim stanie faktycznym podjęto zaskarżoną uchwałę, aby koszy budowy wodociągu rozłożyć równomiernie na wszystkich mieszkańców wsi. Zaskarżona uchwała w załączniku zawiera także uregulowania o charakterze wewnętrznym - organizacyjnym (od § 1 do § 3), które Rada Gminy mogła uchwalić w oparciu o ogólne zasady kompetencyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z kolei w myśl art. art. 3 § 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kognicji sądu administracyjnego poddane zostały między innymi akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, iż nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem.
W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, iż zgodnie z art. 50 ust. 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest między innymi prokurator, przy czym nie jest on objęty obowiązkiem uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Co więcej, na mocy art. 53 § 3 p.p.s.a. skarga prokuratora na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego nie jest ograniczona jakimkolwiek terminem. Oceniając legalność zaskarżonej uchwały Sąd miał również na względzie art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, w świetle którego nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba, że (...) są one aktem prawa miejscowego.
Przedmiotowa uchwała określa zasady odpłatności za przyłączenie nieruchomości do wodociągów komunalnych na terenie Gminy Bolesławiec oraz trybu zawierania umów cywilnoprawnych określających warunki przyłączenia. Adresatem tej uchwały są wszystkie podmioty korzystające z tych urządzeń i uchwała ta nakazuje im określone zachowanie, tj. obowiązek uiszczenia wskazanej w uchwale opłaty. Skoro zatem adresaci uchwały określeni zostali generalnie, uchwała wskazuje powinne zachowanie i dotyczy sytuacji powtarzalnych, to kwestionowanej uchwale nie można odmówić charakteru normatywnego, generalnego i abstrakcyjnego, które to cechy odnoszą się do aktu prawa miejscowego.
Stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) przepisy prawa miejscowego stanowią źródło prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Zgodnie z kolei z art. 94 Konstytucji organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Zaskarżona uchwała wydana została na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie terytorialnym, zwanej od 1 stycznia 1999r. ustawą o samorządzie gminnym. Nie ulega wątpliwości, że przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym zawierały upoważnienie organu uchwałodawczego samorządu terytorialnego do ustanowienia przepisów prawa miejscowego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela ugruntowany już w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń, ale w zakresie tego upoważnienia nie mieści się jednak wprowadzanie za pomocą uchwały opłat za korzystanie z tych urządzeń (vide: wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Kr 1687/11; wyrok WSA w Kielcach z dnia 23 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Kr 1688/11; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19 lipca 2011r., sygn. akt II SA/Ol 416/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 września 2010r., sygn. akt II SA/Kr 846/10; wyrok NSA z dnia 16 czerwca 1994r., sygn. akt SA/Po 230/94 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Już w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1997r. (sygn. akt CZP 126/90 OSNC 1997/97) wyrażono pogląd, że ustalenie opłat za korzystanie z gminnych urządzeń zaopatrzenia w wodę, odprowadzanie ścieków nie jest przepisem gminnym powszechnie obowiązującym – aczkolwiek ma ono charakter działania w sferze szeroko rozumianej działalności publicznej – jest natomiast aktem tzw. kierownictwa wewnętrznego, wiążącego wprost tylko organ gminy, a nie podmioty prawa, z którymi wchodzi ona w stosunki prawne. Akt prawa miejscowego, będąc źródłem prawa powszechnie obowiązującego, jest aktem o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, musi więc zawierać wypowiedzi wyznaczające adresatom pewien sposób zachowania, ogólne wytyczne i reguły. Pojęcia "zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej" oraz "zasady i tryb korzystania z gminnych urządzeń zaopatrzenia w wodę" są właśnie takimi ogólnymi pojęciami, przez które należy rozumieć ogólne wytyczne i reguły bez konkretyzacji uprawnień czy obowiązków, w tym bez określania ścisłej wysokości opłat. Określenie więc przez Radę opłat w wyznaczonej ściśle wysokości w akcie o charakterze generalnym, stanowiło zatem przekroczenie jej ustawowych kompetencji, a tym samym czyniło kontrolowaną uchwałę, w zaskarżonej części, sprzeczną z prawem.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja organu, według której skargę należy oddalić, bowiem zaskarżony akt z powodu zastąpienia go inną uchwałą, przestał obowiązywać. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że brak stosowania danej uchwały, a nawet jej uchylenie przez organ stanowiący gminy, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi na tę uchwałę. To stanowisko potwierdza również pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994r. (W 5/94, OTK 1994, cz. II, poz. 44), zgodnie z którym zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwala może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. W uchwale zaś z dnia 14 lutego 1994r. (K 10/93, OTK 1994, cz. I, poz. 7) Trybunał stanął na stanowisku, że "przepis obowiązuje w danym systemie prawa, jeśli można go zastosować do sytuacji z przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości". Nieobowiązywanie aktu prawnego nie oznacza więc, że przestał on kształtować stosunki prawne istniejące nadal po dacie, w której przestał obowiązywać. Przepisy zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, w przypadku niestwierdzenia ich nieważności, mogą mieć w dalszym ciągu zastosowanie do okresu obowiązywania zaskarżonej uchwały, czyli od momentu jej wejścia w życie do czasu wejścia w życie przepisów ją derogujących (podobnie: WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 7 grudnia 2010r. sygn. akt II SA/Ol 892/10 publ. LEX nr 754097; WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 7 października 2008r. sygn. akt II SA/Ol 458/08 publ. LEX nr 475256).
Podkreślenia również wymaga, że zaskarżona uchwała doznała dodatkowej wadliwości na skutek sposobu jej ogłoszenia. Potwierdza to zapis zawarty w przedmiotowej uchwale, że podlega ona ogłoszeniu na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i Sołectw a wchodzi w życie z dniem podjęcia – § 4 zaskarżonej uchwały (oznaczony w uchwale jako kolejny §3).
Oceniając uchwałę jako akt generalny o mocy wiążącej należy mieć na uwadze wskazany w art. 88 ust. 1 Konstytucji wymóg jej ogłoszenia. Zgodnie z art. 42 ustawy o samorządzie gminnym zasady i tryb ogłaszania takich aktów określa ustawa z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2010r., nr 17, poz. 95). Artykuł 13 pkt 2 tej ustawy nakazuje ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym, m.in. aktów prawa miejscowego stanowionych przez organ gminy. W myśl art. 4 powołanej ustawy akty te wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia. Z przepisów tych wynika, że warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego jest jego ogłoszenie w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz, że brak takiego ogłoszenia powoduje, że dany akt nie wywołuje zamierzonych skutków prawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2008r., sygn. akt I OSK 701/08 publ. LEX nr 531834 oraz wyrok z dnia 1 marca 2010r., sygn. akt II OSK 2038/09 pub. LEX nr 569729). Na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały kwestie ogłaszania aktów tego rodzaju regulowały przepisy ustawy z dnia 22 marca 1990r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz.U. nr 21, poz. 123 ze zm.) - art. 26 ust. 2 pkt 3 oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 października 1990r. w sprawie zasad i trybu wydawania oraz rozpowszechniania wojewódzkich dzienników urzędowych. Nie oznacza to wszakże, iż na skutek nieprawidłowej promulgacji zaskarżona uchwała nie weszła w życie. Pozostaje bowiem poza sporem, iż do dnia jej uchylenia zawierano na jej podstawie umowy cywilnoprawne, określające warunki przyłączenia nieruchomości do urządzeń wodociągów komunalnych oraz pobierano związane z tym opłaty.
Skoro zatem zaskarżona uchwała nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym zgodnie z przepisami regulującymi te kwestie w dacie jej podjęcia i nie została też opublikowana od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, a pobierano na jej podstawie opłaty oraz zawierano umowy warunkujące korzystanie z urządzeń sieci wodociągowej to niezachowanie względem zaskarżonej uchwały wymagań przewidzianych m.in. w Konstytucji RP (art. 88 ust. 1) i powołanej ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych powoduje konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. z uwagi na rażące naruszenie prawa w zakresie procedury jej podejmowania.
Stwierdzenie nieważności jest rozstrzygnięciem deklaratoryjnym, obalającym domniemanie legalności i prawidłowości zaskarżonego aktu. Stwierdzenie nieważności działa ex tunc, czyli z mocą wsteczną od daty wyeliminowania z obrotu prawnego aktu prawa miejscowego sprzecznego z prawem. Innymi słowy niezgodność aktu prawa miejscowego z prawem powszechnie obowiązującym powoduje nieważność tego aktu od już daty jego uchwalenia, zatem od samego początku taki akt nie wywołuje żadnych skutków prawnych z niego wynikających.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O stwierdzeniu niewykonalności zaskarżonej uchwały do dnia uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło