II SA/Łd 259/21
WyrokWSA w Łodzi2021-08-26
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Robert Adamczewski, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na cele budowy linii elektroenergetycznej, wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, może zostać wydana, gdy decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości (art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) nie jest jeszcze ostateczna lub jej wykonanie zostało wstrzymane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymaga, aby wcześniej została wydana ostateczna decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości. Celem takiej decyzji jest umożliwienie inwestorowi rozpoczęcia inwestycji, zanim decyzja ograniczająca prawo własności stanie się ostateczna i wykonalna. W analizowanej sprawie wystąpiły przesłanki ważnego interesu gospodarczego i społecznego, uzasadniające wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz nadanie mu rygoru natychmiastowej wykonalności.Stan faktyczny
Skarżący E.O., M.T. i M.K. wnieśli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu rozbiórki istniejącej i budowy nowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV. Skarżący zarzucili bezprawne działania na ich własności, wskazując m.in. na wstrzymanie wykonania decyzji przez Wojewodę. Organy administracji uznały, że inwestycja ma charakter celu publicznego i uzasadnia niezwłoczne zajęcie nieruchomości ze względu na ważny interes gospodarczy i społeczny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi E.O., M.T. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na nieruchomość oddala skargę. dc
II SA/Łd 259/21
UZASADNIENIE
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga E.O., M. K. i M. T. na decyzję Wojewody [...] z [...] r. (znak: [...]) utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. (znak [...]) wydaną na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 65 z późn. zm.) [dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami] zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, położonej w obrębie [...] miasta S., oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów numerem działki 361/4, w zakresie zgodnym z decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r. ograniczającą sposób korzystania ze wskazanej nieruchomości, w celu dokonania niezbędnych i celowych prac polegających na rozbiórce istniejącej i budowie po jej trasie nowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji S.-J.-B., której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] kwietnia 2020 r. Starosta [...] orzekł na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 k.p.a. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, poprzez zezwolenie A S.A. z siedzibą w L. na rozbiórkę istniejącej oraz budowę po jej trasie nowej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji S.- J. - B. Ograniczenie dotyczyło pasa technologicznego o długości 107,58 m i łącznej powierzchni 1084,82 m2.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda [...] decyzją z [...] września 2020 r. uchylił w części decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r. i w tym zakresie orzekł co do istoty, w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. Wojewoda [...] wstrzymał wykonanie decyzji z [...] września 2020 r.
Wnioskiem z 26 sierpnia 2020 r. A S.A. z siedzibą w L. wystąpiła do Starosty [...] o udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej jako działka nr 361/4, położonej w S. Decyzją z [...] r. (znak [...]) Starosta [...] na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 i 107 k.p.a. zezwolił na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w S. oznaczonej jako działka nr 361/4 w zakresie zgodnym z decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że realizowana przez wnioskodawcę inwestycja ma służyć poprawieniu bezpieczeństwa energetycznego i niezawodności zasilania, jak również zwiększeniu możliwości przyłączeniowych dla odnawialnych źródeł energii. Przebudowa linii 110 kV S.-J.-B. jest wypełnieniem nałożonych na inwestora przez ustawodawcę zadań, a opóźnienia w realizacji inwestycji, w tym terminowe oddanie linii do eksploatacji może zostać uznane za naruszenie ustawowych obowiązków. Jako operator systemu dystrybucyjnego, A S.A. odpowiedzialna jest za bezpieczeństwo funkcjonowania elektroenergetycznego systemu dystrybucyjnego, niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. Ponadto wnioskodawca zobowiązany jest utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w tę energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych.
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie złożyli E.O., M.T. i M.K. wskazując, że nie zgadzają się z decyzją Starosty [...].
Organ drugiej instancji po rozpoznaniu odwołania na wstępie wyjaśnił, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami umożliwia zajęcie nieruchomości, w stosunku do której uprzednio wydano decyzję z art. 124 ust. 1 tej ustawy, zatem istota obu omawianych decyzji jest odmienna. Decyzja z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma na celu - co do zasady -trwałe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z udzieleniem zezwolenia na określone roboty, natomiast decyzja z art. 124 ust. 1a stanowi zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w celu wykonania uprawnień z decyzji wydanej na podstawie ustępu pierwszego.
Decyzja o niezwłocznym zajęciu ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości. Rozstrzygnięcie o niezwłocznym zajęciu daje możliwość rozpoczęcia procedury mającej na celu przeprowadzenie prac inwestycyjnych, ale tylko w zakresie rozstrzygniętym w decyzji o ograniczeniu, mimo że decyzja ograniczająca własność nie jest jeszcze ostateczna lub wykonalna.
Następnie organ wyjaśnił, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, która nie jest jeszcze wykonalna. Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. w związku z wniesieniem skargi na decyzję Wojewody [...] z [...] września 2020 r. organ wstrzymał z urzędu jej wykonanie. Skarga nie została jeszcze rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wydawane jest w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wydana została w celu wykonania prac polegających na rozbiórce istniejącej oraz budowie po jej trasie nowej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji S.-J.-B., która to inwestycja bezsprzecznie stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak zostało wskazane przez wnioskodawcę, jego priorytetem jest sprostanie wzrastającemu zapotrzebowaniu na energię elektryczną na obszarze powiatu [...], tak dla mieszkańców, jak i dla podmiotów planujących realizację inwestycji w tym rejonie Polski. W związku z dynamicznym rozwojem infrastruktury przemysłowej oraz mieszkalnej na terenie regionu [...], konieczne jest zapewnienie odbiorcom wysokiej jakości energii elektrycznej. Wojewoda [...] podkreślił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że budowa czy przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny.
Realizacja inwestycji liniowej wiąże się z wykonaniem takiego zamierzenia na znacznym obszarze dla określonej wspólnoty państwowej lub samorządowej. Ma na celu poprawić bezpieczeństwo energetyczne, a także pozostaje niezbędna dla rozwoju ekonomicznego regionu, jest inwestycją o charakterze ogólnospołecznym. Ma się tu zatem do czynienia zarówno z interesem społecznym jak i gospodarczym, budowa sieci elektroenergetycznej służy bowiem zapewnieniu stałego dopływu energii do licznych gospodarstw i przedsiębiorstw na większym obszarze.
Jak zostało wyjaśnione przez A S.A., przebudowa linii napowietrznej 110 kV relacji S.-J.-B. realizowana jest w celu poprawy bezpieczeństwa energetycznego i niezawodności zasilania, jak również zwiększenia możliwości przyłączeniowych dla odnawialnych źródeł energii. Zły stan techniczny oraz przestarzałe rozwiązania technologiczne nie pozwalają na dalszą eksploatację istniejącej linii, konieczna jest ingerencja w celu powstrzymania dalszej degradacji linii. Istniejąca sieć dystrybucyjna nie spełnia aktualnych wymagań stawianych liniom energetycznym. Planowane prace służyć mają podniesieniu poziomu bezpieczeństwa użytkowania, umożliwią też przyłączenie Farmy Wiatrowej B oraz pełne wykorzystanie Farmy Wiatrowej C. Po zrealizowaniu planowanej inwestycji znikną bariery techniczne, ograniczające możliwości produkcyjne istniejących elektrowni wiatrowych oraz powstaną warunki do przyłączenia nowych mocy wytwórczych OZE w powiecie [...].
Inwestycja, objęta kwestionowaną decyzją, jest współfinansowana w znacznej części ze środków unijnych. Brak zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej działki uniemożliwiłby wykonanie inwestycji w wymaganym terminie, co groziłoby koniecznością zwrotu części lub całości kwoty dofinansowania.
Ponadto na wnioskodawcy ciąży nałożony w art. 4 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 755 ze zm.) obowiązek utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych, albowiem A S.A. w L. jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym, którego przedmiotem działalności jest m.in. wytwarzanie, dystrybucja i przesyłanie energii elektrycznej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli E.O., M.K. i M.T. zarzucając bezprawne działania na ich własności. Skarżący wnieśli o zadośćuczynienie za szkody związane z pracami przebudowy oraz za straty na wartości ich gruntów.
W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że zostało złamane prawo gdyż postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2020 r. wstrzymało z urzędu wykonanie decyzji Wojewody [...] z [...] września 2020 r. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
Następnie skarżący wskazali, że wszystkie prace na ich terenie były bezprawne oraz zostały wyrządzone szkody na ich polu. Skarżący wnieśli o nakazanie firmie, która jest za to odpowiedzialna, poniesienia wszelkich kosztów, gdyż czują się oszukani i okradzeni z własności. Podnieśli również, że propozycja firmy pośredniczącej była nieadekwatna do wartości gruntu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.].
W przypadku stwierdzenia braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, gdy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
W niniejszej sprawie kontroli sądu poddano decyzję Wojewody [...] z [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. zezwalającej na niezwłoczne zajecie nieruchomości, położonej w obręb [...] miasta S., oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów numerem działki 361/4, w zakresie zgodnym z decyzją Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., ograniczającą sposób korzystania z w/w nieruchomości w celu dokonania niezbędnych i celowych prac polegających na rozbiórce istniejącej i budowie po jej trasie nowej napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV relacji S.-J.-B. oraz nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Będący podstawą kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji przepis art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) [dalej: ustawa o gospodarce nieruchomościami] stanowi, że po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Z kolei na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Stosownie do treści art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Z regulacji tych wynika zatem, że udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami może nastąpić, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki:
1. uprzednio wydana została decyzja na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości,
2. wniosek dotyczy realizacji inwestycji celu publicznego,
3. spełnione zostaną przesłanki wskazane w art. 108 k.p.a., tj.: konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony;
4. występuje ważny interes gospodarczy.
Przy czym, przesłanka zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 108 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia a zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy prawidłowo uznały orzekające organy, że wystąpiły przesłanki do zastosowania dyspozycji art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Istotne jest bowiem, że decyzją z [...] kwietnia 2020 r., Starosta [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania ze spornej nieruchomości gruntowej poprzez zezwolenie A Spółce Akcyjnej z siedzibą w L. na rozbiórkę istniejącej oraz budowę po jej trasie nowej napowietrznej linii elektroenergetycznej WN 110 kV relacji S.-J.-B.. Ograniczenie dotyczyło pasa technologicznego o długości 107,58 m i łącznej powierzchni 1084,82 m2.
Nie ma przy tym znaczenia, czy decyzja ta jest ostateczna, prawomocna, czy wstrzymane zostało wykonanie tej decyzji, czy decyzji organu odwoławczego, co podnoszą skarżący. Wbrew bowiem zarzutom skargi, powyższe nie miało wpływu na kompetencje organu do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd stoi bowiem na stanowisku, powszechnie zresztą akceptowanym w orzecznictwie, że wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymaga, aby wcześniej została wydana ostateczna decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, o jakiej mowa w ust. 1 tego samego artykułu. Celem wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest właśnie to, aby inwestor mógł rozpocząć inwestycję zanim decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na zakładanie na niej różnego rodzaju ciągów i przewodów stanie się ostateczna i wykonalna (zob. m.in. wyrok WSA w Kielcach z 6 września 2018 r., II SA/Ke 306/18).
Wątpliwości Sądu nie budzi fakt, że projektowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego. Jak wynika z wniosku oraz akt sprawy, analizowany fragment linii energetycznej jest elementem większej sieci, zaś zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Inwestycja polegająca na rozbiórce starej i budowie nowej napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia ma więc status inwestycji celu publicznego, gdyż jest przedsięwzięciem o znaczeniu ponadlokalnym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości) oraz stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami (zob. m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9 lipca 2014 r., II SA/Go 367/14). Jest to inwestycja liniowa, przebiegająca przez szereg nieruchomości na terenie danej gminy lub kilku gmin, a nawet powiatów całego województwa. Ponadto inwestycja stanowi element szerszej sieci zaopatrującej zarówno obiorców indywidualnych jak i publicznych w określone źródło energii (energii elektrycznej), zwiększając jej zasięg oraz poprawiając bezpieczeństwo energetyczne, a jej realizacja jest uzasadniona ze względu na interes społeczny oraz gospodarczy. Inwestycja tego rodzaju ma znaczenie nadrzędne w odniesieniu do słusznego interesu właścicieli nieruchomości, którym ograniczono sposób korzystania z niej, a który to interes sprowadza się do możliwości niezakłóconego korzystania z nieruchomości (por. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., I OSK 2418/16).
Analizując akta sprawy, w szczególności wniosek inwestora z sierpnia 2020 r. w ślad za Wojewodą Sąd potwierdza, że inwestycja ma znaczenie ponadlokalne, korzystne dla rozwoju ekonomicznego regionu i kraju, a ze względu na przebieg linii elektroenergetycznej i cel przedsięwzięcia, w postaci wybudowania nowej linii wysokiego napięcia w miejsce starej o niewątpliwie gorszym stanie technicznym inwestycja bezspornie poprawi bezpieczeństwo energetyczne i zapewni stały, nieprzerwany i bezpieczny dopływ energii do licznych gospodarstw domowych i przedsiębiorstw na większym obszarze (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., I OSK 1244/15). Tym samym nowa linia elektroenergetyczna służyć będzie zarówno interesom jednostek, jak i szerszego ogółu społeczeństwa (przynajmniej w aspekcie regionalnym) - zwiększając dostępność i zapewniając stabilność dostaw energii elektrycznej do domów lub obiektów użyteczności publicznej, tym samym pozwalając na prawidłowe funkcjonowanie ważnych społecznie instytucji, których działanie jest zależne m.in. od dostaw energii elektrycznej, a także będzie korzystne dla interesów gospodarczych regionu poprzez poprawienie jakości sieci przesyłowej. Trafnie w tym względzie podnosił inwestor, że wiedza powszechna co do stanu technicznego szeregu urządzeń elektroenergetycznych w kraju, a także wiedza powszechna co do zakresu zapotrzebowania na energię elektryczną w każdej dziedzinie naszego życia w pełni uprawnia do stwierdzenia, ze inwestycja mająca na celu poprawienie tego stanu rzeczy wypełnia przesłankę interesu społecznego oraz stanowi o ważnym interesie gospodarczym (por. wyrok NSA z 20 września 2019 r., I OSK 2713/17).
Jak trafnie ponadto zauważył inwestor, w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że budowa, przebudowa odcinka sieci elektroenergetycznej realizuje wyjątkowo ważny interes inwestora, ważny interes gospodarczy państwa oraz interes społeczny (por. m.in. wyroki NSA: z 6 lipca 2016 r., I OSK 1648/15, I OSK 1719/15, I OSK 1988/14, I OSK 2251/15, z 25 października 2013 r., I OSK 2967/12).
Odnosząc się następnie do przesłanek przemawiających za nadaniem decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności należy wskazać, że inwestor nie jest zobligowany do przedłożenia dowodów świadczących o konieczności jak najszybszej budowy. W szczególności nie jest konieczne wykazanie, że bezpieczeństwo energetyczne regionu jest zagrożone, a przedmiotowa inwestycja stan ten niweluje, czy też wykazanie wpływu realizacji inwestycji na stabilności dostaw energii elektrycznej. Wystąpienie przesłanki ważnego interesu społecznego czy też ważnego interesu gospodarczego nie jest kwestią wykazania, lecz raczej uargumentowania, nie odnosi się bowiem wyłącznie do sfery faktów, lecz wymaga ich ewaluacji, dokonanej przez organ. Nie istnieje zatem potrzeba przedstawiania dowodów na okoliczność spełnienia powyższych przesłanek, a wystarczające jest ograniczenie się do przedstawienia cech, parametrów i przeznaczenia inwestycji (por. wyrok NSA z 7 września 2016 r., I OSK 33/16).
Sąd zgadza się z argumentacją organów, że planowana modernizacja sieci wysokiego napięcia (rozbiórka istniejącej i budowa po jej trasie nowej linii) i poprawa jakości oraz dostępności energii elektrycznej, wobec postępującego rozwoju cywilizacyjnego i rosnącego uzależnienia społeczeństwo od nieprzerwanych dostaw mediów, w tym energii elektrycznej, pełni szczególną rolę i działania w tym zakresie wypełniają przesłankę ważnego interesu gospodarczego. Zagadnienia związane z zaspokajaniem potrzeb energetycznych i gospodarki zasobami energetycznymi uznaje się bowiem za kluczowe i w związku z tym stanowią one zadania publiczne (por. wyrok NSA z 14 listopada 2019 r., I OSK 1834/18). Zatem minimalizowanie ryzyka awarii, poprzez rozwijanie, modernizację sieci zaopatrującej w energię leży w interesie społecznym, a także niweluje ewentualne starty ekonomiczne państwa w przypadku awarii, gdyż umożliwia konserwację i naprawę sieci bez przestojów w dostawie energii (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r., I OSK 2096/17).
Trzeba też podkreślić, że w postępowaniu toczącym się w trybie art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie prowadzi się szczegółowego postępowania dowodowego, a podstawowym materiałem jest wniosek inwestora i zawarta w nim argumentacja, które determinują ocenę organu. Prawidłowo więc orzekające w sprawie organy swoje stanowisko o spełnieniu przesłanek zarówno wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, jak i nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, oparły na wniosku Spółki z sierpnia 2020 r., w którym inwestor wykazał, że ze względu na parametry, a także lokalizację i zasięg inwestycji, jej natychmiastowa realizacja jest uzasadniona zarówno interesem społecznym, jak i ważnym interesem gospodarczym.
Zdaniem sądu argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego w pełni wykazuje spełnienie przesłanek art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Bardzo trafnie, w ślad za uzasadnieniem wniosku inwestora, wskazał organ, że przebudowa linii napowietrznej 110 kV relacji S.-J.-B. realizowana jest w celu poprawy bezpieczeństwa energetycznego i niezawodności zasilania, jak również zwiększenia możliwości przyłączeniowych dla odnawialnych źródeł energii. Zły stan techniczny oraz przestarzałe rozwiązania technologiczne nie pozwalają na dalszą eksploatację istniejącej linii, konieczna jest ingerencja w celu powstrzymania dalszej degradacji linii. Istniejąca sieć dystrybucyjna nie spełnia aktualnych wymagań stawianych liniom energetycznym. Planowane prace służyć mają podniesieniu poziomu bezpieczeństwa użytkowania, umożliwią też wykorzystanie tzw. zielonej energii, poprzez przyłączenie Farmy Wiatrowej B oraz pełne wykorzystanie Farmy Wiatrowej C. Po zrealizowaniu planowanej inwestycji znikną bariery techniczne, ograniczające możliwości produkcyjne istniejących elektrowni wiatrowych oraz powstaną warunki do przyłączenia nowych mocy wytwórczych OZE w powiecie [...].
Nie bez znaczenia jest też argumentacja, że inwestycja, objęta kwestionowaną decyzją, jest współfinansowana w znacznej części ze środków unijnych. Brak zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej działki uniemożliwiłby wykonanie inwestycji w wymaganym terminie, co groziłoby koniecznością zwrotu części lub całości kwoty dofinansowania ze środków unijnych.
I wreszcie, zasadnie, podnosił organ, że na wnioskodawcy (Spółka inwestor) ciąży nałożony w art. 4 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (tj. Dz.U. z 2018 r. poz 755 z późn. zm.) obowiązek utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Ważne jest też, że A S.A. w L. jest przedsiębiorcą o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym, którego przedmiotem działalności jest m.in. wytwarzanie, dystrybucja i przesyłanie energii elektrycznej - art. 3 pkt 10 ustawy z 23 sierpnia 2001 r. o organizowaniu zadań na rzecz obronności państwa realizowanych przez przedsiębiorców (Dz.U. z 2020 r. poz. 1669). Spółka ujęta jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z 3 listopada 2015 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz. U. z 2020 poz. 1647).
Reasumując, z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, w analizowanym stanie faktycznym sprawy wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione jest ważnym interesem strony oraz interesem społecznym. Nie budzi wątpliwości że przedmiotowa inwestycja jest szczególnie istotna dla poprawy istniejących warunków zasilania energetycznego, bez przebudowy linii przedsiębiorstwo przesyłowe nie będzie w stanie zapewnić dostaw energii na wymaganym poziomie. Decyzja zatem o niezwłocznym zajęciu spornej nieruchomości wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami, spełnione zostały bowiem przesłanki określone w art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odnosząc się końcowo do zarzutów skargi, które w praktyce koncentrują się wokół zagadnień związanych z zadośćuczynieniem za szkody związane z pracami przy modernizacji linii elektroenergetycznej oraz zadośćuczynienia za straty na wartości gruntów skarżących wskazać należy, iż są one całkowicie bezzasadne. Ewentualne odszkodowanie za poniesione przez skarżących straty będzie przedmiotem rozstrzygania w odrębnej decyzji. Nie w decyzji ograniczającej wykonywanie prawa własności i dopiero na tym etapie postępowania zasadne będzie podnoszenie takowej argumentacji.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło