II SA/Łd 308/18

WyrokWSA w Łodzi2018-05-25

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy wyrok rozwodowy ustalał miejsce zamieszkania dziecka z matką, ale nie regulował kontaktów ojca z dzieckiem, można uznać, że dziecko jest objęte opieką naprzemienną na potrzeby przyznania świadczenia wychowawczego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ po wydaniu tych decyzji nastąpiła zmiana orzeczenia sądu powszechnego, które ustaliło opiekę naprzemienną nad dzieckiem. Ta zmiana, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji, ponieważ pierwotne rozstrzygnięcia opierały się na nieaktualnym orzeczeniu sądu.
Stan faktyczny
A. G. złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na dzieci A. G. i H. G., wpisując do składu rodziny również córkę R. G. z poprzedniego związku. Organy odmówiły przyznania świadczenia na A. G., uznając, że R. G. nie jest pierwszym dzieckiem w rodzinie z uwagi na brak orzeczenia o opiece naprzemiennej. Po wydaniu decyzji organów, A. G. uzyskał prawomocne postanowienie sądu o ustaleniu opieki naprzemiennej nad R. G.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2018 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku nr [...]. A. P. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. [...] orzekającej o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. G. w okresie od [...] r. oraz umarzającego postępowanie w pozostałym zakresie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257, dalej jako k.p.a.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 ze zm.), art. 2 pkt 1 i pkt 2, art.2 pkt 16 , art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 18, art. 48 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, dalej jako u.p.p.w.d.), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze (Dz. U. z 2016 r.; poz. 214), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy w dniu 2 sierpnia 2017r. A. G. złożył wniosek o ustalenie prawa do przyznania świadczenia wychowawczego na dzieci A. G. i H. G. W skład rodziny wnioskodawca wpisał : siebie, syna – A. G. , córki: H. G. i R. G. oraz żonę – J. G.-G. Z treści wyżej wskazanego wniosku wynikało, że A. G. wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko : A. G. i H. G. , wpisując w skład rodziny swoje dziecko z poprzedniego związku – R. G., nie ubiegając się jednak o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, czyli uzależnione od dochodu. Decyzją z dnia [...] r. [...] organ I instancji orzekł o odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. G. w okresie od 1 października 2017r. oraz umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. Od niniejszej decyzji odwołanie złożył A. G. podkreślając, iż nie zgadza się z nieuznaniem przez organ I instancji faktu, iż jego pierwszym dzieckiem w rodzinie jest R. G.. Odwołujący podkreślił, iż w 2009r., kiedy był orzekany rozwód nie była jeszcze znana instytucja opieki naprzemiennej, poza tym, jeśli strony postępowania rozwodowego zgodnie ustaliły, iż potrzeba regulowania kontaktów ojca z dziećmi nie zachodzi, to obowiązkiem sądu jest tą wolę uszanować. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. G. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, przytaczając treść art. 2 pkt 14 oraz pkt 16, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1-4, art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 18 u.p.p.w.d oraz art. 58 § 1 i § 1a ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U z 2015r., poz. 2082) wskazał, iż okolicznością bezsporną jest, że A. G. jest ojcem dzieci: A., H. i R. oraz że ubiega się o świadczenie wychowawcze na dzieci: A. i H. Kwestią sporną w ocenie Kolegium, jest natomiast z ilu osób składa się rodzina odwołującego i czy tym samym córkę R. można zaliczyć do składu rodziny odwołującego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż pojęcie opieki naprzemiennej jest pojęciem nowym i dopiero po nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pojawiły się w tym zakresie pierwsze wzmianki. Kolegium wskazało, iż z dniem 29 sierpnia 2015r. weszła w życie nowelizacja przepisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, a także Kodeksu Postępowania Cywilnego w zakresie wprowadzenia instytucji opieki naprzemiennej do polskiego porządku prawnego. Do tej pory opieka naprzemienna nie była uregulowana w przepisach, lecz jej orzekanie nie było też zakazane. W praktyce jednak polskie sądy niezwykle rzadko uciekały się do tego typu rozwiązań. Opieka naprzemienna jest systemem sprawowania opieki nad małoletnim dzieckiem, w którym to systemie dziecko po rozwodzie rodziców przebywa raz u jednego, raz u drugiego rodzica w podobnych okresach czasowych (np. po dwa tygodnie lub po miesiącu). Taki sposób wspólnego sprawowania władzy rodzicielskiej zapewnia równy kontakt z dzieckiem obojga rodziców i każdy z nich ma zapewniony udział w wychowaniu dziecka w takim samym stopniu, a nie tylko na zasadzie "weekendowego rodzica". Otóż w przepisach procedury cywilnej wprowadzono wprost możliwość orzeczenia, w którym sąd określi, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach oraz zastosowania do takiego orzeczenia przepisów dotyczących wykonywania kontaktów z dzieckiem, ponadto w k.p.c również dodano możliwość uregulowania sposobu roztoczenia pieczy nad małoletnim w ten sposób, że dziecko będzie mieszkać z każdym z rodziców w powtarzających się okresach. To oznacza, że ustawodawca wprost dopuszcza możliwość orzekania przez sądy o opiece naprzemiennej. Zmianie uległy także przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i art. 58 §1 a otrzymał nową treść. Istotą zmiany jest wprowadzenie możliwości orzeczenia przez sąd wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie nawet bez pisemnego porozumienia małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Dotychczas sąd mógł pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom tylko na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili porozumienie o sposobie jej wykonywania. Jeżeli zatem rodzice nie porozumieli się w tym zakresie, sąd zawsze powierzał wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego - wtedy o opiece naprzemiennej nie mogło być mowy. Jedyną szansą na jej orzeczenie był więc zgodny wniosek obojga rodziców. Obecnie nawet bez pisemnego porozumienia rodziców teoretycznie istnieje szansa na orzeczenie opieki naprzemiennej. Zmiany te niewątpliwie idą z duchem czasu i być może spowodują częstsze stosowanie systemu opieki naprzemiennej, przełamując dotychczas panujący trend ograniczania władzy rodzicielskiej jednego z rodziców (najczęściej ojca) i powierzanie jej w pełni matce dziecka. Dalej Kolegium wskazało, iż w aktach sprawy widnieje wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 czerwca 2009r., sygn. akt [...] orzekający rozwód pomiędzy A. G. i H. G., powierzający wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom nad małoletnimi dziećmi stron S. G. i R. G. ustalając, iż miejscem zamieszkania małoletnich będzie każdorazowe miejsce zamieszkania matki - H. G. W związku z powyższym w przypadku braku spełnienia wymogu sprawowania opieki naprzemiennej nad córką – R., w ocenie organu odwoławczego, dziecko to nie może zostać zaliczone do składu rodziny wnioskodawcy. Tym samym organ I instancji zasadnie przyjął, iż rodzina A. G. składa się z czterech osób, w związku z powyższym świadczenie wychowawcze na dziecko – A. G. stronie nie przysługuje. Jednocześnie organ II instancji wskazał, iż decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. [...] organ I instancji przyznał stronie świadczenie wychowawcze na dziecko – H. G. w wysokości 500 zł. miesięcznie na okres od 1 października 2017r. do 30 września 2018r. Nadto Kolegium dodało, iż pozostawanie dziecka pod naprzemienną opieką obojga rodziców nie jest kwestią mogącą podlegać interpretacji stron lub organu, prowadzącego dane postępowanie administracyjne a fakt ten musi wynikać wprost z orzeczenia sądu. Jak wyjaśnił to bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 sierpnia 2017r. (sygn. akt I OSK 947/17), na gruncie przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny a jednoczesne zaliczenia go do odrębnych rodzin obojga rodziców może nastąpić tylko wyjątkowo. W związku z powyższym, skoro w ustawie o pomocy państwa w wychowaniu dzieci ustawodawca zawarł definicję legalną pojęcia rodziny, a językowa wykładnia tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości, to należy uznać, że ustawodawca - na gruncie omawianej ustawy - instytucję rodziny rozumiał tak, jak wyraził to w w/w definicji. Powyższy przepis jest przepisem szczególnym i - jako taki - musi być wykładany ściśle. Jakakolwiek zatem jego wykładnia rozszerzająca nie jest uzasadniona. Kolegium zwróciło także uwagę wnioskodawcy na wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017r. sygn. akt I OSK 1046/17, w którym sąd wskazał, że organy administracji publicznej, realizujące zadania w zakresie świadczenia wychowawczego, nie są uprawnione do badania, w jaki sposób w danym przypadku jest faktycznie sprawowana opieka nad dzieckiem przez jego rodziców. Zagadnienia związane ze sprawowaniem opieki nad małoletnimi dziećmi i uregulowaniem kontaktów pomiędzy rodzicami i dziećmi - jako ściśle powiązane z funkcjonowaniem rodziny - są bowiem sprawami cywilnymi, rozpatrywanymi w oparciu o przepisy prawa cywilnego a dokładnie tę jego część, którą stanowi prawo rodzinne i opiekuńcze. Rozpatrywanie tego rodzaju spraw należy zatem do właściwości sądu powszechnego. Zgodnie bowiem z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, kodeks ten normuje postępowania sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisu Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne). Wprawdzie, po myśli art. 2 § 3 k.p.c, nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów, ale w omawianej materii brak jest tego rodzaju przepisów. Powyższe oznacza zatem, że - na zasadzie art. 2 § 1 k.p.c. - ustanowienie opieki naprzemiennej obojga rozwiedzionych rodziców nad dzieckiem należy do kompetencji sądu powszechnego, a w braku takiego orzeczenia sądowego, istnienia tego rodzaju opieki nie można - w toku postępowania o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego - domniemywać. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył A. G. zarzucając zaskarżonej decyzji: 1/ na podstawie art. 145 § 1 pkt a ustawy dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. , dalej jako p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a/ art. 2 pkt 1 i pkt 2, art. 2 pkt 16, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 18, art. 48 u.p.p.w.d. w związku z rozporządzeniem Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 lutego 2016 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenie wychowawcze ( Dz. U. Z 2016 r. poz. 214) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia przez organ administracji, iż fakt ustalenia w wyroku rozwodowym, iż miejscem zamieszkania małoletniej R. G. jest każdorazowe miejsce zamieszkania jej matki wyklucza możliwość sprawowania opieki naprzemiennej przez jej rodziców w sytuacji, gdy sąd orzekając rozwód nie orzekał o kontaktach ojca z dzieckiem, gdyż w tej kwestii strony poczyniły zgodne ustalenia. 2/ na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj.: a/ art. 6 w zw. z art. 7., art. 7 b, art. 8., art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i doprowadzenie do wydana decyzji o odmowie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A. A. G. w sytuacji, gdy zachodziły do tego ustawowe przesłanki. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej to orzeczenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. W dniu 24 kwietnia 2018 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącego wraz z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] zmieniającym punkt 2 wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] r. w sprawie sygn. akt [...] w ten sposób, że powierzył władzę rodzicielską nad małoletnią R. G. obojgu rodziców i ustalił, że będą oni sprawowali opiekę naprzemienną nad małoletnią. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze. zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na zbadaniu ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dniu wydania decyzji, oraz trafności zastosowanych przepisów do stanu faktycznego sprawy istniejącego w dacie podjęcia aktu. Innymi słowy, sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu. Jak jednak podkreśla się w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2203/12), nie jest to zasada absolutna, gdyż w szczególnych przypadkach Sąd zobowiązany jest uwzględnić także zdarzenia prawne, które zaszły już w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny z chwili wydania zaskarżonego aktu jest m.in. sytuacja, gdy wyrokiem sądu wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję (wcześniejszą), w oparciu o którą organ administracji publicznej wydał kolejną decyzję (późniejszą), czy też decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Chociaż bowiem w doktrynie wskazuje się, że zmiany stanu faktycznego sprawy, które zaszły po wydaniu ostatecznej decyzji, nie mogą stanowić - co do zasady - podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia tej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny, to jednak wyjątek od tej zasady stanowią zdarzenia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, E. Ochendowski, Postępowanie sądowoadministracyjne, Wydawnictwo LexisNexis 2004, s. 150). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie i w konsekwencji dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o to kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie. Mianowicie, kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko – A. G. w okresie od 1 października 2017r. oraz o umarzeniu postępowanie w pozostałym zakresie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia i poprzedzającego go orzeczenia organu I instancji stanowiły przepisy omawianej ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W art. 4 ust. 1 u.p.p.w.d. wskazano, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. W myśl art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 (matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka) w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł. Powyższe oznacza, że na drugie i kolejne dziecko w rodzinie otrzymuje się comiesięczne świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł bez względu na osiągany dochód. Na gruncie przywołanej ustawy, jak słusznie uznano w zaskarżonej decyzji, zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny, a zaliczenie dziecka jednocześnie do odrębnych rodzin obydwojga rodziców może nastąpić tylko wyjątkowo. Fakt ustanowienia opieki naprzemiennej obojga rodziców rozwiedzionych lub żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu musi wynikać zatem z orzeczenia sądu, aby wywołać określony w tym przepisie skutek prawny. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu orzekania przez organ II instancji córka skarżącego R. G. zamieszkiwała ze swoją matką H. G., co wynika także z wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] r., sygn. akt [...], mocą którego ustalono, że miejscem zamieszkania R. G. jest każdorazowe miejsce pobytu jej matki. Skarżący nie dysponował wówczas odpowiednim orzeczeniem sądowym dotyczącym naprzemiennego sprawowania opieki przez rodziców nad wspólnym dzieckiem. Od spełnienia przesłanki sprawowania opieki naprzemiennej i uwzględnienia R. G. w składzie rodziny skarżącego, a w konsekwencji uznania jej za pierwsze dziecko w rodzinie skarżącego zależało przyznanie świadczenia na A. G., jako kolejne (drugie) dziecko. Wobec jednak nieuwzględnienia małoletniej córki w składzie rodziny, A. G. stał się pierwszym dzieckiem w rodzinie skarżącego, zaś kolejnym – H. G.. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. [...] przyznał stronie świadczenie wychowawcze na dziecko – H. G. w wysokości 500 zł. miesięcznie na okres od 1 października 2017r. do 30 września 2018r. i jest to okoliczność niesporna. Następnie jednak wydanym w dniu 28 marca 2018 r. postanowieniem Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] zmieniono punkt 2 wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 czerwca 2009 r. w sprawie sygn. akt [...] w ten sposób, że Sąd powierzył władzę rodzicielską nad małoletnią R. G. obojgu rodziców i ustalił, że będą oni sprawowali opiekę naprzemienną nad małoletnią. Zmiana pierwotnego orzeczenia nastąpiła w okresie zasiłkowym, o którym stanowią kwestionowane decyzje. Okoliczność ta - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. – winna być wzięta pod uwagę przez Sąd dokonujący kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Stosownie bowiem do tego przepisu Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wynika, że postępowanie wznawia się, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Niewątpliwie kwestionowane rozstrzygniecie opierało się na treści wskazanego wyżej wyroku rozwodowego, w którego treści rozstrzygnięto o miejscu zamieszkania małoletniej R. G., co skutkowało niezaliczeniem tego dziecka do rodziny skarżącego. Skoro jednak wskazany wyrok został zmieniony, w sposób mający istotny wpływ na ocenę okoliczności sprawy wobec ustalenia opieki naprzemiennej a tym samym możliwości zaliczenia R. G. do członków rodziny skarżącego w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d., to powoduje to możliwość uznania R. G. jako pierwszego dziecka, zaś A. G. jako drugiego dziecka w rodzinie strony. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd, zgodnie z którym w pojęciu "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., mieszczą się wszelkie okoliczności, które stanowią podstawę wznowienia postępowania administracyjnego bez względu na to, kiedy się one ujawniły. Tożsame stanowisko zajmują w tej kwestii B. A. (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, "Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Warszawa 1998, s. 364) i Tadeusz Woś (zob. T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2012, s. 748-749). Wskazani autorzy uważają, że sąd administracyjny jest obowiązany uchylić zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi którąkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania. Podobne stanowisko zajmuje Tadeusz Kiełkowski (tenże, "Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny", PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.). Autor ten przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a., można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa, jednakże możliwe jest także przypisanie terminowi "naruszenia prawa" znaczenia bardziej zobiektywizowanego, które nawiązywać będzie do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności poniekąd zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego rozstrzygnięcia, na którym oparto decyzję). W tym (zobiektywizowanym) ujęciu "naruszenia prawa" nie jest istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo. W takim wypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Za przyjęciem, że każda podstawa wznowieniowa postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem jest przesłanką uchylenia zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyśpiesza i upraszcza osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (tak też: wyrok WSA w Białymstoku z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 727/11, wyrok WSA w Gdańsku z 13 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 932/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z 10 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 15/15, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego powodu - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. A.B.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło