II SA/Łd 337/25
WyrokWSA w Łodzi2025-09-11
Skład orzekający: Robert Adamczewski, Agata Sobieszek-Krzywicka, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej kruszywa naturalnego została wydana prawidłowo, pomimo sprzecznych opinii organów opiniujących?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo oceniły brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, pomimo negatywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Organy te miały prawo nie związać się opinią, która była lakoniczna i nie zawierała szczegółowych argumentów, a jednocześnie oparły swoje rozstrzygnięcie na opiniach innych organów (RDOŚ, Wody Polskie) oraz na Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, której nie zakwestionowano skutecznie dowodami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej kruszywa naturalnego. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące wadliwego uznania braku potrzeby przeprowadzenia oceny, zwłaszcza w kontekście sprzecznych opinii organów opiniujących, w tym opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wskazującej na zasadność takiej oceny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi jako niezasadne.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2025 roku spraw ze skarg W. B. oraz I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 5 marca 2025 roku znak: KO.4113.51,52.2024 w przedmiocie braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia oddala skargi. dc
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach decyzją z dnia 5 marca 2025 r., nr KO.4113.51,52.2024 - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako: "k.p.a." - sprostowaną postanowieniem z dnia 12 maja 2025 r., nr KO.4113.33.2025, po rozpatrzeniu odwołania W.B. oraz odwołania I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., dalej jako: "Spółka", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 28 listopada 2024 r., znak: OŚ.6220.5.2023.JK.36 orzekającą o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia.
Jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent Miasta Kutno decyzją z dnia 28 listopada 2024 r., po rozpoznaniu wniosku "G." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., dalej jako: "Inwestor", stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn.: na eksploatacji odkrywkowej kruszywa naturalnego ze złoża [...] I zlokalizowanego na działce na [...] obręb [...]. Natomiast kształtując istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia organ stwierdził, że:
1. w trakcie wydobywania kopaliny kruszywa stosować sprawny technicznie sprzęt i urządzenia, wykluczający nadmierną emisję zanieczyszczeń do atmosfery, hałasu oraz zanieczyszczeń z grupy ropopochodnych (oleje, smary, paliwo) do gruntu;
2. Miejsca postoju maszyn i pojazdów wyposażyć w materiały sorpcyjne służące likwidacji niekontrolowanych wycieków i wylewów substancji ropopochodnych. W sytuacjach awaryjnych, takich jak wyciek paliwa, podjąć działania w celu zabezpieczenia przed dalszym zanieczyszczeniem podłoża, usunięcia awarii oraz zanieczyszczonego gruntu;
3. Wszelkie naprawy sprzętu wydobywczego oraz tankowanie paliwa, bieżące przeglądy i konserwacje dokonywać poza terenem złoża;
4. Eksploatację złoża prowadzić bez konieczności odwadniania;
5. Wody opadowe odprowadzać w miarę możliwości grawitacyjnie do gruntu bez ryzyka odprowadzenia ich na teren działek sąsiadujących;
6. Odpady wytworzone w trakcie budowy należy gromadzić selektywnie, w uporządkowany sposób, w pojemnikach, kontenerach lub innych odpowiednich opakowaniach a następnie przekazywać firmom posiadającym stosowne zezwolenie w zakresie gospodarowania odpadami. Odpady niebezpieczne należy magazynować oddzielnie, w wydzielonym miejscu na utwardzonym podłożu, w oznakowanych pojemnikach, na szczelnym podłożu, w szczelnych pojemnikach, w warunkach zabezpieczających przed przedostaniem się do środowiska substancji szkodliwych, przed dostępem osób postronnych i zwierząt;
7. Wydobywanie kopaliny ze złoża "[...] I" należy prowadzić:
- w granicach powierzchni złoża wynoszącej 19 901,0 m2;
- metodą odkrywkową;
- systemem ścianowym lub ścianowo-zabierkowym;
- bez użycia środków strzałowych;
- maksymalnie do głębokości określonej jako spąg złoża, tj. rzędnych od 90,50 m n.p.m. do 91,35 m n.p.m.;
- w sposób zapewniający zabezpieczenie skarp wyrobiska eksploatacyjnego przed wystąpieniem osuwisk lub obrywów.
8. W przypadku ewentualnego zasiedlenia części terenu kopalni przez osobniki zwierząt gatunków chronionych (np. ptaki w stromych skarpach, płazy w zawodnionym wyrobisku itp.), należy wstrzymać się z prowadzeniem prac w tej części wyrobiska do czasu opuszczenia przez zwierzęta siedliska lub/i uzyskać stosowne zezwolenie właściwego organu na odstępstwa od zakazów w stosunku do gatunków objętych ochroną.
9. Usunięty nadkład należy czasowo gromadzić w granicach terenu górniczego, w sposób uporządkowany w formie zwałowisk (wałów ziemnych) pełniących również funkcję wałów ochronnych przed dostępem osób i zwierząt, a następnie wykorzystać go do rekultywacji wyrobiska.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112), dalej jako: "ustawa", art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako: "k.p.a." oraz § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie".
Odwołanie od powyższej decyzji złożył I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. oraz W.B.
I. w treści odwołania wskazał na naruszenie:
a) art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy, poprzez wadliwe uznanie, że brak jest podstaw do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy przedsięwzięcie polegające na eksploatacji odkrywkowej kruszywa naturalnego ze złoża [...] i zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...], znacząco oddziałuje na środowisko, biorąc w szczególności pod uwagę usytuowanie, rodzaj i charakterystykę oraz skalę przedsięwzięcia.
b) art. 64 ust. 3 w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy, poprzez wadliwe uznanie, że brak jest podstaw do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy z opinii wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wynika, że przeprowadzenie takiej oceny jest zasadne z uwagi na możliwość potencjalnego oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko naturalne oraz ludzi.
c) art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie przesłanek uzasadniających odstąpienie od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w szczególności wobec argumentów przedstawionych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w pismach znajdujących się w aktach sprawy.
d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek, którymi kierował się organ I instancji nieuwzględniając stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji.
W związku ze wskazanymi zarzutami Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia
W.B. w treści swojego odwołania wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania wskazała na naruszenie:
1. art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez stwierdzenie przez organ I instancji braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, pomimo, że przedsięwzięcie polegające na eksploatacji odkrywkowej kruszywa naturalnego znacząco oddziałuje na środowisko, a na potrzebę przeprowadzenia takiej oceny wskazują uwarunkowania określone w art. 63 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy;
2. art. 63 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy w z zw. z art. 107 § 1, 2 i 3 k.p.a., poprzez brak uwzględnienia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i postanowieniu o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko uwarunkowań o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy oraz brak odpowiedniego uzasadnienia decyzji w części dotyczącej braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
3. art. 64 ust. 3 w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy, poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i postanowienia o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko w oparciu o opinie: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia [...] stycznia 2024 r., nr [...] , Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zlewnia w Łowiczu z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] , podczas gdy opinie te pozbawione są odpowiedniego uzasadnienia i zostały wydane bez uwzględnienia uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy;
4. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a., polegające na zaniechaniu przez organ I instancji obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie przesłanek uzasadniających przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, pomimo przesłanek do przeprowadzenia oceny wskazanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie w opinii z dnia [...] września 2023 r., nr [...] oraz w pismach z dnia [...] 2023 r., nr [...], z dnia [...] 2023 r., nr [...], z dnia [...] grudnia 2023 r., nr [...] oraz z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] , w szczególności zaś poprzez zaniechanie przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązku nałożonego na organ I instancji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 4 września 2024 r., nr KO.4113.37.2024, polegającego na ustaleniu powodów, dla których Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kutnie w opinii z dnia [...] września 2023 r., nr [...], orzekł o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia;
5. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ I instancji należytego uzasadnienia decyzji w zakresie powodów nieuwzględnienia stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie wyrażonego w opinii z dnia [...] września 2023 r., nr [...] oraz w pismach z dnia [...] 2023 r., nr [...], z dnia [...] 2023 r., nr [...], z dnia [...] grudnia 2023 r., nr [...] oraz z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] , w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2023 r., uzupełnionym w dniu 8 września 2023 r. Inwestor wystąpił do Prezydenta Miasta Kutno o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji odkrywkowej kruszywa naturalnego. We wniosku wskazano m.in., że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia, planowane przedsięwzięcie kwalifikuje się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Do wniosku dołączono m.in. Kartę informacyjną przedsięwzięcia.
Pismami z dnia 11 września 2023 r. organ I instancji wystąpił, w trybie art. 64 ust. 1 ustawy, do organów opiniujących, tj.: Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi i Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu o wydanie opinii, czy przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii sanitarnej z dnia [...] września 2023 r. uznał za zasadne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, a z punktu wymagań higienicznych i zdrowotnych raport winien być opracowany zgodnie z art. 66 ustawy.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2024 r. wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, warunków i wymagań, które wymienił w pkt 1- 3 swojej opinii.
Natomiast Dyrektor Zarządu Zlewni w Łowiczu w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. wyraziły opinię, że dla przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wskazały na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, warunków i wymagań, które wymienił w pkt II opinii.
Prezydent Miasta Kutno decyzją z dnia 14 czerwca 2024 r., znak: OŚ.6220.5.20223.JK.30 orzekł o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia i określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła właścicielka sąsiedniej nieruchomości - W.B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach decyzją z dnia 4 września 2024 r., znak: KO.4113.37.2024 uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi z powodu nie odniesienia się w decyzji do opinii sanitarnej o zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ze względu na wymagania sanitarne i zdrowotne.
Prezydent Miasta Kutno, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 28 listopada 2024 r., znak: OŚ.6220.5.2023.JK.36 orzekł o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Kolegium podkreśliło, że organ w motywach decyzji napisał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w swojej opinii nie przytoczył szczegółowych argumentów przemawiających za koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wskazując jedynie, że wydając opinię wziął pod uwagę: rodzaj działalności, uwarunkowania lokalizacyjne, możliwość potencjalnego oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko naturalne i ludzi. Organ I instancji podkreślił, że kwestie te zostały uwzględnione przy podejmowaniu decyzji i opisane w dalszej części uzasadnienia. Stwierdził, że weryfikacja ww. opinii organów współdziałających, rodzaju i charakteru planowanej inwestycji i jej usytuowania, możliwego zagrożenia dla środowiska, a także rodzaju i skali możliwego oddziaływania wskazuje, że po zrealizowaniu przez inwestora wszystkich warunków zawartych w przedłożonych dokumentach oraz w decyzji, planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z wymaganiami przepisów o ochronie środowiska.
Następnie Kolegium cytując treść art. 71 ust. 2, art. 63 ust. 1, art. 84 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 1a, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 84 ust. 2, jak i art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy wskazał, że planowane przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 44 lit. a tiret 2 rozporządzenia, dla których wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Z przedłożonych materiałów wynika, że przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie, który nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W decyzji dla planowanego przedsięwzięcia określono warunki i wymagania wymienione w pkt 1-9 jej sentencji.
Jak wskazało Kolegium, organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia może skorzystać z uwag organów współdziałających zawartych w ich opiniach. Wprawdzie opinie tych organów, co do potrzeby lub braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie są wiążące dla organu wydającego decyzję, ale nie można ich też uznać za nieposiadające żadnego znaczenia w sprawie. Nie obowiązuje również w stosunku do nich jakakolwiek arytmetyka, która miałaby polegać na tym, że istotna jest ilość opinii określonego rodzaju. Przede wszystkim każdy z wymienionych powyżej organów współdziałających wyraża swoją opinię w ramach i w zakresie swoich własnych kompetencji merytorycznych określonych ustawowo, które nie są identyczne i nie pokrywają się ze sobą.
Zdaniem Kolegium, wbrew zarzutom zawartym w odwołaniach, organ I instancji w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść opinii RDOŚ i Wód Polskich w zakresie argumentów przemawiających za brakiem konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium, organ obszernie odniósł się do tych opinii i jednocześnie je zaakceptował, wydając decyzję o treści zbieżnej z opiniami ww. organów współdziałających. W decyzji tej zawarł istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia w zakresie: stosowania w trakcie wydobywania kopaliny, sprawnego technicznie sprzętu i urządzeń, wykluczających nadmierną emisję zanieczyszczeń do atmosfery, hałasu oraz zanieczyszczeń z grupy ropopochodnych (oleje, smary, paliwo) do gruntu; wyposażenia miejsca postoju maszyn i pojazdów w materiały sorpcyjne służące likwidacji niekontrolowanych wycieków i wylewów substancji ropopochodnych, a w sytuacjach awaryjnych, takich jak wyciek paliwa, podjąć działania w celu zabezpieczenia przed dalszym zanieczyszczeniem podłoża, usunięcia awarii i zanieczyszczonego gruntu; dokonywania wszelkich napraw sprzętu wydobywczego oraz tankowania paliwa, bieżących przeglądów i konserwacji poza terenem złoża; prowadzenia eksploatacji złoża bez konieczności odwadniania; odprowadzania wód opadowych w miarę możliwości grawitacyjnie do gruntu bez ryzyka odprowadzenia ich na teren działek sąsiadujących; gromadzenia selektywnie odpadów wytworzonych w trakcie budowy w uporządkowany sposób, w pojemnikach, kontenerach lub innych odpowiednich opakowaniach, a następnie przekazywanie firmom posiadającym stosowne zezwolenie w zakresie gospodarowania odpadami; magazynowania oddzielnie odpadów niebezpiecznych w wydzielonym miejscu na utwardzonym podłożu, w oznakowanych pojemnikach, na szczelnym podłożu, w szczelnych pojemnikach, w warunkach zabezpieczających przed przedostaniem się do środowiska substancji szkodliwych, przed dostępem osób postronnych i zwierząt. Organ I instancji w decyzji zastrzegł, że wydobywanie kopaliny ze złoża należy prowadzić: w granicach powierzchni złoża wynoszącej 19 901,0 m2, metodą odkrywkową, systemem ścianowym lub ścianowo-zabierkowym, bez użycia środków strzałowych, maksymalnie do głębokości określonej jako spąg złoża, tj. rzędnych od 90,50 m n.p.m. do 91,35 m n.p.m.; w sposób zapewniający zabezpieczenie skarp wyrobiska eksploatacyjnego przed wystąpieniem osuwisk lub obrywów. Natomiast w przypadku ewentualnego zasiedlenia części terenu kopalni przez osobniki zwierząt gatunków chronionych (np. ptaki w stromych skarpach, płazy w zawodnionym wyrobisku itp.) organ nałożył warunek, że należy wstrzymać się z prowadzeniem prac w tej części wyrobiska do czasu opuszczenia przez zwierzęta siedliska lub/i uzyskać stosowne zezwolenie właściwego organu na odstępstwa od zakazów w stosunku do gatunków objętych ochroną. Organ zobowiązał wnioskodawcę do czasowego gromadzenia usuniętego nadkładu w granicach terenu górniczego, w sposób uporządkowany w formie zwałowisk (wałów ziemnych) pełniących również funkcję wałów ochronnych przed dostępem osób i zwierząt, a następnie wykorzystania go do rekultywacji wyrobiska. Na podstawie Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia organ przyjął, że w pierwszej fazie eksploatacji w części suchej złoża odkrywka nie będzie oddziaływała na wody powierzchniowe i podziemne oraz na związane z nimi ekosystemy. W drugiej fazie robót eksploatacja prowadzona będzie do spągu złoża w części zawodnionej i funkcjonowanie kopalni w tej fazie nie będzie miało istotnego wpływu na sąsiednie ekosystemy. Ten typ eksploatacji nie spowoduje utworzenia się leja depresji, a dla zabezpieczenia eksploatacji zostanie zachowany bezpieczny kąt nachylenia skarp stałych. W wyniku eksploatacji kruszywa nastąpi bezpośredni dostęp do wód gruntowych lecz eksploatacja kruszywa odbywać się będzie bez poboru tych wód i bez obniżania naturalnego zwierciadła pierwszego poziomu wodonośnego. W trakcie eksploatacji i po jej zaprzestaniu wytworzona niecka nie będzie drenowała wód powierzchniowych i pierwszego poziomu wodonośnego, a stosunki wodne nie ulegną zmianie. Nie nastąpi również drenowanie wód rzeki O. do wyrobiska, ponieważ spływ wód gruntowych następuje w kierunku tej rzeki. Według opinii RDOŚ i Wód Polskich nie potwierdzają się obawy Spółki o negatywny wpływ na środowisko gruntowo-wodne. W Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia wskazano, że na przedmiotowym terenie nie znajdują się drzewa ani krzewy; stwierdzono występowanie gatunków roślin segetalnych i ruderalnych (roślinność polna, chwasty). Teren przedsięwzięcia otoczony jest działkami wykorzystywanymi w większości jako grunty rolne i przemysłowe. Najbliższe zabudowania przemysłowe znajdują się ok. 50 m od granic złoża, a najbliższa zabudowa mieszkaniowa w ramach zabudowy zagrodowej zlokalizowana jest w odległości 300 m. Od gruntów sąsiednich wyznaczono pasy ochronne. Nie przewiduje się wystąpienia oddziaływań skumulowanych przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. Teren kopalni należy wyposażyć w sorbenty i materiały filtracyjne. Eksploatacja złoża powodować będzie: wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz emisję hałasu. Ogniskiem emisji będą maszyny pracujące podczas eksploatacji kruszywa oraz pojazdy transportujące urobek. W celu ograniczenia hałasu i emisji do atmosfery należy stosować sprawne i atestowane maszyny i urządzenia. W związku z potencjalnym niebezpieczeństwem zanieczyszczenia gruntu substancjami ropopochodnymi, pochodzącymi ze sprzętu budowlanego i środków transportu (potencjalne mikrowycieki olejów przekładniowych, silnikowych, paliwa, itp.) w czasie prac będą dokonywane okresowe przeglądy techniczne stosowanych maszyn. Zaplecze budowy, na którym będzie parkował sprzęt budowlany i środki transportu powinno być zorganizowane w sposób zabezpieczający przed możliwością przedostania się zanieczyszczeń do środowiska gruntowego. Teren inwestycji powinien zostać wyposażony w sorbenty do neutralizacji ewentualnych wycieków substancji ropopochodnych. Podczas prowadzonych prac nie należy zanieczyszczać dróg dojazdowych; do transportu materiałów pylistych stosować pojazdy ciężarowe, wyposażone w systemy zabezpieczające przed rozwiewaniem transportowanych materiałów. Transport odbywał się będzie po poziomie terenów eksploatacyjnych i dalej drogą gruntową do drogi asfaltowej - drogi publicznej o kategorii wojewódzkiej nr [...], która jest przystosowana do ruchu samochodów o dużej nośności.
Kolegium podkreśliło, że emisja hałasu pochodząca z pracujących urządzeń będzie częściowo ekranowana przez skarpy wyrobiska i zwałowany nadkład; przewiduje się także zraszanie wodą dróg technologicznych w kopalni w celu minimalizacji pylenia. Emisje gazów i pyłów oraz hałasu nie będą przekraczać dopuszczalnych norm określonych w przepisach prawa i nie będą powodować zagrożenia dla zdrowia ludzi. Eksploatacja przedsięwzięcia spowoduje trwałą zmianę morfologii terenu i bezpowrotne wyeksploatowanie surowców naturalnych. Miejsce inwestycji położone jest poza terenami występowania siedlisk przyrodniczych czy obszarów objętych ochroną na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U z 2024 r. poz. 1478), w tym obszarów NATURA 2000. Najbliższym obszarem ochrony jest Obszar Chronionego Krajobrazu P., znajdujący się ok. [...] km od terenu inwestycji, a obszarami należącymi do Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 są: Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków [...] [...] i Obszar mający znaczenie dla Wspólnoty [...] [...], leżące w odległości ok. [...] km w linii prostej od terenu inwestycji. Wszystkie wymienione obszary znajdują się poza zasięgiem oddziaływania przedsięwzięcia, w związku z czym inwestycja nie będzie stanowić zagrożenia dla integralności i spójności oraz prawidłowego funkcjonowania tych obszarów. Inwestycja nie będzie realizowana na obszarze wodno-błotnym i innym o płytkim zaleganiu wód podziemnych, siedlisk łęgowych i ujść rzek. Zlokalizowana będzie poza obszarami wybrzeży oraz przylegającymi do jezior, górskimi i objętymi ochroną, w tym strefami ochronnymi ujęć wód i obszarami ochronnymi zbiorników wód śródlądowych. Według opinii Wód Polskich, przedsięwzięcie, w zakresie wskazanym w przedłożonej dokumentacji i przy przyjętych rozwiązaniach organizacyjnych i technicznych, podczas realizacji i eksploatacji nie będzie miało bezpośredniego wpływu na stan jakościowy i ilościowy wód powierzchniowych i podziemnych i nie będzie stwarzać zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych, ustalonych dla jednolitych części wód. Realizowane ma być w sposób zapewniający nienaruszalność przepisów, określonych w Planie gospodarowania wodami w obszarze dorzecza Wisły (Dz. U. 2023 r., poz. 300). Jednakże planowane przedsięwzięcie obejmuje działania na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, wynikającym z map zagrożenia powodziowego udostępnionych do publicznej wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Klimatu i Środowiska w dniu 22 października 2022 r. oraz stanów Ochrony Przeciwpowodziowej określonych w art. 549 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 960). W miejscu realizacji inwestycji oraz w jej pobliżu brak jest obszarów o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, brak jest uzdrowisk i obszarów ochrony uzdrowiskowej.
Inwestycja zlokalizowana będzie poza korytarzami ekologicznymi stanowiącymi korytarze o charakterze transgranicznym, przebiegające przez Polskę oraz z dala od korytarzy, zapewniających łączność i spójności ekologicznej sieci Natura 2000. W przypadku zasiedlenia terenu przedsięwzięcia przez chronione gatunki roślin, zwierząt bądź grzybów, przed przenoszeniem osobników gatunków chronionych, przed rozpoczęciem prac mogących doprowadzić do zniszczenia osobników gatunków chronionych i ich siedlisk, umyślnego płoszenia bądź niepokojenia, lub mogących mieć inny negatywny wpływ na gatunki chronione należy uzyskać stosowne zezwolenia, zgodnie z przepisami odrębnymi.
Kolegium wskazało, że biorąc pod uwagę rodzaj i skalę przedsięwzięcia, nie przewiduje się kumulowania oddziaływań z innymi przedsięwzięciami planowanymi, realizowanymi, bądź zrealizowanymi. W przypadku realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia należy wykluczyć duże ryzyko wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych. Właściwe zaprojektowanie, wybudowanie i eksploatacja obiektów zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym oraz przepisami i wymaganiami sanitarno-higienicznymi, przeciwpożarowymi oraz BHP wyeliminuje wystąpienie poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej. Ze względu na rodzaj, skalę i usytuowanie, nie będzie ono powodować transgranicznego oddziaływania na środowisko. Inwestycja nie należy do wymagających określenia obszaru ograniczonego użytkowania.
W świetle powyższych ustaleń, w ocenie składu Kolegium, uzasadnione jest stanowisko organu przyjęte na podstawie informacji przedstawionych w dokumentacji sprawy, iż emisja poszczególnych zanieczyszczeń do środowiska na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia (emisja do powietrza, ścieków, hałasu) nie powinna przekraczać obowiązujących w polskim prawie standardów i norm środowiskowych. W związku z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia nie przewiduje się wystąpienia zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji. Wszelkie prace związane z przedsięwzięciem mają być wykonane tak, aby spowodować jak najmniejsze uciążliwości dla okolicznych mieszkańców i otaczającego środowiska naturalnego. Po analizie dokumentacji dotyczącej przedsięwzięcia, uwzględniając fazę realizacji i eksploatacji, z uwagi na rodzaj, charakterystykę, skalę oraz usytuowanie przyjęto, że nie wystąpi możliwość oddziaływania przedsięwzięcia o znacznej wielkości, intensywności lub złożoności. Słuszny jest wniosek, iż prawidłowe korzystanie z posiadanej infrastruktury oraz stosowanie środków technicznych i organizacyjnych, o których mowa w dokumentacji i w przepisach prawa, minimalizujących oddziaływanie przedsięwzięcia, umożliwi uniknięcie trwałych, nieodwracalnych zmian w środowisku. Inwestycja nie niesie ryzyka wystąpienia katastrof naturalnych lub budowlanych, w tym związanych ze zmianą klimatu. Mając powyższe na uwadze uznano za zasadne odstąpienie od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co Kolegium uznało za trafne. Załącznikiem do decyzji jest charakterystyka przedsięwzięcia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podkreśliło, że odwołujący podnosząc powyższe zarzuty nie przedstawili żadnych kontrdowodów (np. opinii specjalisty) na ich poparcie, z których wynikałoby że powyższe dane i informacje dotyczące realizacji i funkcjonowania przedsięwzięcia zawarte w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia byłyby nieprawdziwe czy nierzetelne.
W ocenie składu Kolegium, wbrew twierdzeniom odwołujących organ I instancji przytoczył również stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, który w opinii sanitarnej z dnia [...] września 2023 r. uznał za zasadne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ze względu na wymagania sanitarne i zdrowotne. Jednocześnie w uzasadnieniu tej decyzji organ odniósł się do ww. opinii. Skład Kolegium zauważył, że organ sanitarny swoje stanowisko uzasadnił ogólnikowo i wyrażając opinię wziął pod uwagę: rodzaj działalności, uwarunkowania lokalizacyjne, możliwość potencjalnego oddziaływania projektowanej inwestycji zarówno na środowisko naturalne i na ludzi. W sprawie nie jest kwestionowane zaliczenie przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko i do stosownej kategorii przedsięwzięć określonych w § 3 rozporządzenia. Organ sanitarny nie wskazał, jaki wpływ może mieć przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w kontekście określenia kategorii przedsięwzięcia. Jednocześnie organ sanitarny potwierdził, że w bliskim otoczeniu zamierzenia nie występują siedliska ludzkie ani ważniejsze zbiorniki wodne. W uzasadnieniu opinii Inspektor Sanitarny przytoczył także informacje zawarte w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia o: ilości zakładanego maksymalnego wydobycia rocznego kruszywa, ilości dziennego wydobycia kopaliny, szacowanym okresie eksploatacji złoża, ilości dni funkcjonowania zakładu górniczego w ciągu tygodnia (nadmieniając, że praca nie będzie się odbywała w dni świąteczne i ustawowo wolne od pracy), ilości godzin pracy kopalni w ciągu dnia oraz ilość dni pracy kopalni w ciągu roku. Organ ten nie wyjaśnił, w jaki sposób przytoczone dane miały wpływ na zajęte stanowisko. Organ sanitarny przytoczył również takie dane ujęte w ww. Karcie, jak: wielkość ładowności samochodów ciężarowych do transportu urobku, zakładany maksymalny poziom wydobycia na dobę, średnie natężenie transportu kołowego na dobę i na godzinę nie wyjaśniając, w jaki sposób powyższe dane przekładają się na motywy zajętego stanowiska.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołań Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji nie miał jakichkolwiek podstaw prawnych do ponownego zwrócenia się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o doprecyzowanie stanowiska wyrażonego w opinii z dnia [...] września 2023 r. co do przesłanek przemawiających za koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę miał za zadanie odnieść się do opinii sanitarnej, zgodnie z ww. decyzją kasatoryjną Kolegium, co też uczynił. Jednoznaczne i jasne ustalenie powodów, dla których PPIS uznał za zasadne przeprowadzenie oceny oddziaływania należy do zadań organu sanitarnego. Zdaniem Kolegium, organ I instancji w ponownej decyzji przedstawił motywy odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wskazał powody uwzględnienia ww. opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Wód Polskich, jednocześnie negatywnie odnosząc się do braku argumentacji przedstawionej w opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. W ocenie Kolegium, pozostałe organy opiniujące wypowiedziały się szczegółowo i wyczerpująco w zakresie potencjalnie szkodliwego oddziaływania inwestycji na środowisko. Zaskarżona decyzja jest zgodna z art. 84 ust. 1 ustawy i nie narusza tego przepisu. Przedsięwzięcie po zastosowania zabezpieczeń i wykonaniu warunków zawartych w decyzji nie będzie znacząco oddziaływać na nieruchomości sąsiednie. Uzasadnienie organu I instancji co do przesłanek, którymi kierował się nie uwzględniając opinii sanitarnej o zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jest w uznaniu składu Kolegium adekwatne do braku argumentacji organu sanitarnego za poparciem swojego stanowiska. W ocenie Kolegium, organ I instancji odniósł się też do kryteriów przedsięwzięcia określonych w art. 63 ust. 1 ustawy, zaś ust. 2 tego przepisu obecnie już nie obowiązuje. W świetle powyższego Kolegium uznało, że stanowisko organu I instancji, w przeciwieństwie do opinii sanitarnej, jest jednoznacznie oraz przekonująco i wyczerpująco uargumentowane.
Skargę na powyższą decyzję wniosła W.B. oraz I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.
W.B. w treści swojej skargi wskazała na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy naruszone przepisy prawa materialnego, prawidłowo zastosowane w sprawie, winne doprowadzić do ustalenia o konieczności nałożenia na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia.
Autor skargi ponadto wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 107 § 3 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a., przez brak wyjaśnienia przyczyn, dla których organ II instancji nie uwzględnił stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie, zawartego w opinii z dnia [...] września 2023 r., nr [...] oraz w pismach z dnia [...] 2023 r., nr [...], z dnia [...] 2023 r., o numerze [...], z dnia [...] grudnia 2023 r., nr [...] , oraz pisma z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] , w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, w sytuacji, gdy pomiędzy treścią wskazanej opinii a treścią opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia [...] stycznia 2024 r., nr [...] oraz opinii Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zlewnia w Łowiczu z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] , zachodzą istotne rozbieżności w przedmiocie zajętych stanowisk;
2. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu przez organ II instancji obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie przesłanek uzasadniających przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, w świetle stanowiska wyrażonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie, zawartego w opinii z dnia [...] września 2023 r., nr [...] oraz w pismach z dnia [...] 2023 r., nr [...], z dnia [...] 2023 r., nr [...], z dnia [...] grudnia 2023 r., nr [...] , z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] oraz sprzecznych z tym stanowiskiem opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia [...] stycznia 2024 r., nr [...] oraz opinii Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zlewnia w Łowiczu z dnia [...] marca 2024 r., nr [...] oraz zaniechanie szczegółowego rozważenia, czy działanie organu I instancji przyznające prymat opiniom Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi oraz Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zlewnia naruszyło przepisy art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a.;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., przez niewłaściwe jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej tę decyzję decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi według norm przepisanych.
I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. w treści swojej skargi wskazał na naruszenie:
1. art. 59 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy poprzez wadliwe uznanie, że brak jest podstaw do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy przedsięwzięcie znacząco oddziałuje na środowisko, biorąc w szczególności pod uwagę usytuowanie, rodzaj i charakterystykę oraz skalę przedsięwzięcia.
2. art. 64 ust. 3 w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy poprzez wadliwe uznanie, że brak jest podstaw do przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy z opinii wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wynika, że przeprowadzenie takiej oceny jest zasadne z uwagi na możliwość potencjalnego oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko naturalne oraz ludzi.
3. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy w zakresie przesłanek uzasadniających odstąpienie od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w szczególności wobec argumentów przedstawionych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w pismach znajdujących się w aktach sprawy.
4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek, którymi kierował się organ nieuwzględniając stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w zakresie zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji.
Opierając się na wskazanych zarzutach strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej również jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez tutejszy Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem skarg jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kutno z dnia 28 listopada 2024 r., orzekającą o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 z późn. zm., dalej także jako u.u.i.o.ś.).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 u.u.i.o.ś. przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane w przypadku przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast według art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.o.ś., w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane, gdy obowiązek powyższy został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś. Organ administracji prowadzący postępowanie jest zobowiązany do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia przy uwzględnieniu stanowiska organów opiniujących. Stosownie bowiem do art. 64 ust. 1 u.u.i.o.ś., w przypadku gdy planowane przedsięwzięcie nie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; organ zobligowany jest do zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy - Prawo wodne. Zatem przedsięwzięcia kwalifikowane jako zawsze znacząco oddziaływujące na środowisko bezwzględnie wymagają sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko ze szczegółową analizą. Natomiast wobec inwestycji, których oddziaływanie uznano za potencjalne obowiązek ten nie jest bezwzględny (art. 73 ust. 1 oraz art. 74 ust. 1 pkt 1 i 2 u.u.i.o.ś.).
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana jest na wniosek inwestora, który przedstawia założenia planowanego przedsięwzięcia. Rolą organów orzekających i współdziałających w tym postępowaniu jest weryfikacja tych założeń pod względem ochrony środowiska. Celem przedmiotowego postępowania jest bowiem zapobieżenie degradacji zasobów naturalnych i występowania emisji i innych uciążliwości, w tym na zdrowie i życie ludzkie. Wydając decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, organ analizuje potencjalną możliwość oddziaływania inwestycji na środowisko na podstawie karty informacyjnej przedsięwzięcia.
W kontrolowanej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie nie objętym postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz że stanowi inwestycję kwalifikowaną jako mogącą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz w § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, z późn. zm.). W konsekwencji przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest wymagane, gdy obowiązek taki, został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś. Stosownie do tego przepisu, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie kryteria szczegółowo wymienione w tym przepisie. Art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 u.u.i.o.ś. obliguje organ do uprzedniego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska, państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
W przedmiotowym postępowaniu wymagane opinie zostały sporządzone. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska - po przeanalizowaniu wniosku wraz z załącznikami, w tym kartą informacyjną przedsięwzięcia i jej uzupełnieniami – orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia ww. oceny. Jednocześnie wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określonych w sentencji postanowienia warunków i wymagań. W opinii z [...] marca 2024 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Ł. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie również stwierdził, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie istnieje potrzeba przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko oraz wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymienionych warunków i wymagań.
Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kutnie, w opinii z dnia [...] września 2023 r., stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu swojej opinii PPIS w Kutnie przywołał niektóre z parametrów podanych w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz stwierdził, że po przeanalizowaniu KIP postanowił jak w sentencji, biorąc pod uwagę rodzaj działalności, uwarunkowania lokalizacyjne oraz możliwość potencjalnego oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko naturalne jak i na ludzi. Wypada podkreślić, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kutnie był informowany o kolejnych uzupełnieniach Karty informacyjnej przedsięwzięcia, w odpowiedzi na co składał kolejne pisma w dniach [...] 2023 r., [...] 2023 r., [...] grudnia 2023 r. oraz [...] marca 2024 r., w pismach tych wskazując jedynie, iż podtrzymuje opinię z dnia [...] września 2023 r.
Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie oraz zarzuty podnoszone przez obu skarżących, wskazać należy, że organ administracyjny prowadzący postępowanie nie jest związany stanowiskiem organów opiniujących. Kwestia ta wielokrotnie była przedmiotem oceny zarówno w doktrynie, jak i judykaturze. Opiniowanie jest najsłabszą formą współdziałania organów administracyjnych, a opinia wyrażona przez organ współdziałający nie ma charakteru wiążącego dla organu prowadzącego postępowanie (por. K. Gruszecki, Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. IV 2023, LEX/el.; wyroki NSA: z 2 października 2019 r., sygn. II OSK 2738/17; z 5 kwietnia 2016 r., sygn. II OSK 2507/14; wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Opinie wyspecjalizowanych organów, o których mowa w art. 64 u.u.i.o.ś. mają więc charakter pomocniczy, a ich zadaniem jest ułatwienie właściwemu organowi podjęcia rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś., tj. stwierdzenie obowiązku lub braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Do organu prowadzącego postępowanie należy ostateczna ocena, czy dla danego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach może zatem wydać decyzję stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko nawet przy negatywnej opinii jednego z organów opiniujących.
W analizowanej sprawie, zarówno organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji jak i organ I instancji zaaprobowały stanowisko organów opiniujących - RDOŚ i Dyrektora Zarządu Zlewni, a jednocześnie nie znalazły powodów do zakwestionowania ustaleń zawartych w KIP. Przytaczając w treści decyzji stanowisko organów, według których nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, organy obu instancji uznały więc te opinie za uzasadnione i prawidłowe, podobnie jak określone w nich warunki i wymagania a także argumentację przytoczoną na ich poparcie. Z opinii Dyrektora Zarządu Zlewni oraz opinii RDOŚ jasno wynika, jak planowane przedsięwzięcie wpłynie w ocenie tych organów na środowisko i jakie warunki oraz wymagania powinno spełniać. Treść obu opinii wskazuje, że zostały sporządzone w oparciu o dane planowanej inwestycji opisane w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia.
W tym miejscu należy wyjaśnić specyficzny charakter dowodowy karty informacyjnej przedsięwzięcia. Zgodnie z przepisem art. 62a ust. 1 u.u.i.o.ś. karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1, lub określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69, a które w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia szczegółowo omówione zostały w uzasadnieniu decyzji Kolegium. Kartę informacyjną przedsięwzięcia podpisuje autor, a w przypadku gdy jej wykonawcą jest zespół autorów - kierujący tym zespołem, wraz z podaniem imienia i nazwiska oraz daty sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia (art. 62a ust. 2 u.u.i.o.ś.). W orzecznictwie wskazuje się, że dokumentowi temu przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego przedsięwzięcia. Podważenie ustaleń zawartych w KIP może nastąpić jedynie, co do zasady, przez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą, jak autor karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Weryfikacja wiarygodności i mocy dowodowej powyższego dokumentu wymaga zatem przeprowadzenia co najmniej porównywalnych pod względem fachowości i specjalistycznej analizy dowodów, np. dowodu z ekspertyzy specjalistycznej, która w sposób udokumentowany wykazywałaby m.in. wady lub błędne założenia lub ustalenia karty informacyjnej przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 978/22, LEX nr 3653232; wyrok NSA z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2352/21 czy wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 875/20). Jeżeli zatem strona zmierza do podważenia wiarygodności lub mocy dowodowej karty informacyjnej w zakresie podstawowych informacji o planowanym przedsięwzięciu, to jej obowiązkiem jest przedłożenie odpowiednich dowodów, które zmierzają do podważenia konkretnych i istotnych elementów karty informacyjnej, o których mowa w art. 62a ust. 1 u.u.i.o.ś. (por. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1944/11).
Karta sporządzona w sprawie niniejszej była w toku postępowania przed organem I instancji kilkukrotnie uzupełniana, stosownie do uwag organu opiniującego. Ostatecznie zawiera ona wszystkie elementy, o których mowa w art. 62a ust. 1 u.u.i.o.ś., a jej stwierdzenia nie zostały skutecznie zakwestionowane przez strony. W doktrynie podkreśla się, że karta informacyjna przedsięwzięcia to dokument, który opisuje planowaną inwestycję oraz to, jak ona będzie oddziaływać na środowisko. To na podstawie karty organ ocenia, czy konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Konsekwencją stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest konieczność sporządzenia raportu. Natomiast jeżeli organ nie stwierdzi konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to wydaje decyzję środowiskową na podstawie KIP (zob. P. Wach (w:) P. Wach, D. Kałuża, M. Płoszka, R. Robaszewska, Decyzje środowiskowe, Warszawa 2015, LEX/el.), tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Natomiast odnośnie opinii PPIS trzeba zgodzić się z Kolegium, że jest ona lakoniczna i w istocie nie wynika z niej, jakie zarzuty Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kutnie stawia planowanemu przedsięwzięciu oraz czy podważa ustalenia KIP, a jeżeli tak to które z nich. Te cechy opinii zdeterminować musiały stopień szczegółowości jej oceny dokonywanej przez Prezydenta Miasta Kutno oraz przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach. W ocenie Sądu jest on adekwatny do treści opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie i jej uzasadnienia.
Organ I instancji zasadnie zwrócił uwagę, że PPIS nie przytoczył szczegółowych argumentów, na których oparł swoją opinię o konieczności przeprowadzenia oceny na środowisko. Pomimo tego, że Prezydent Miasta Kutno kilkukrotnie informował PPIS o kolejnych uzupełnieniach karty informacyjnej przedsięwzięcia, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w udzielanych odpowiedziach ograniczał się do podtrzymywania opinii wyrażonej w dniu [...] września 2023 r., z której wynika tyle tylko, że wziął pod uwagę rodzaj działalności, uwarunkowania lokalizacyjne oraz możliwość potencjalnego oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko naturalne jak i na ludzi. Wobec tak lakonicznego uzasadnienia opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, za bezzasadny Sąd uznał podnoszony przez skarżącą W.B. zarzut braku szczegółowego odniesienia się i uzasadnienia dokonanego wyboru pomiędzy sprzecznymi stanowiskami organów opiniujących.
Jak stanowi art. 85 ust. 1 u.i.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. W świetle art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.ś. uzasadnienie to powinno spełniać nie tylko wymagania stawiane przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ale także informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W tym ostatnim przepisie mowa jest m.in. o rodzaju i charakterystyce przedsięwzięcia, z uwzględnieniem jego skali i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązaniach charakteryzujących przedsięwzięcie oraz o powiązaniu z innymi przedsięwzięciami, kumulowaniu się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Nie ulega wątpliwości, że rolą organu administracji publicznej prowadzącego konkretne postępowanie administracyjne jest podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.). Takie prawidłowe ustalenia możliwe są poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Przy czym, organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Dokonane w sprawie czynności, a także wynikające z nich ustalenia i ich ocena w aspekcie brzmienia istotnych w sprawie regulacji materialnoprawnych powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).
W ocenie sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach zasadnie uznało, że przeprowadzone w sprawie postępowanie było prawidłowe tj. odpowiadające powyższym wymogom. Uzyskano w toku postępowania niezbędne opinie, które poddano następnie analizie wraz z analizą Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia. Wyraz powyższego organ dał w uzasadnieniu wydanej decyzji, w którym omówił planowane przedsięwzięcie. Powyższe doprowadziło organ I instancji do konkluzji, że z uwagi na rodzaj, charakterystykę, skalę oraz usytuowanie przedsięwzięcia można stwierdzić brak możliwości wystąpienia oddziaływania o znacznej wielkości, intensywności lub złożoności. Stwierdzając brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w sprawie niniejszej organy działały zatem w oparciu o Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia oraz opinie stosownych organów. Decyzja organu I instancji określa istotne warunki korzystania ze środowiska zarówno w fazie realizacji jak i eksploatacji przedsięwzięcia uwzględniając w tym zakresie stanowisko wyrażone w opiniach RDOŚ oraz Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu. Mając natomiast na uwadze opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie wypada potwierdzić trafność spostrzeżenia SKO w Skierniewicach co do tego, że PPIS przytoczył dane o planowanym przedsięwzięciu zawarte w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, przy czym nie zakwestionował ani nie podważył prawidłowości tego dokumentu. Co istotne, przede wszystkim nie wyjaśnił, w jaki sposób wskazane w ślad za KIP cechy przedsięwzięcia miały wpływ na zajęte stanowisko odnośnie konieczności przeprowadzenia oceny na środowisko.
Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać za nieuzasadnione zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności niezasadny okazał się zarzut podnoszony w skardze skarżącej W.B. odnośnie niepodania przyczyn nieuwzględnienia stanowiska PPIS oraz przyznania prymatu opiniom RDOŚ i Dyrektora Zarządu Zlewni w Łowiczu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się bowiem do wszystkich powyższych opinii oraz jasno wskazało powód, dla którego ustalono brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko pomimo odmiennej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kutnie.
Przechodząc do kolejnych zarzutów podnoszonych w skardze spółki I. sp. z o.o. należy wskazać, że skarżący zarzuca naruszenie art. 59 ust. 1 kt 2 w zw. z art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś. Instytut poddaje w wątpliwość czy przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie emitować zanieczyszczeń do powietrza, które mogłyby mieć wpływ na klimat. Ponadto skarżący podnosi kwestie hałasu i wibracji oddziaływujących na obszary sąsiadujące z przedsięwzięciem, ryzyka związanego z przemieszczaniem się mas ziemnych oraz negatywnego wpływu kopalni odkrywkowej na zasoby wód gruntowych i oraz bliskość rzeki O. Odnośnie powyższych zarzutów Sąd zauważa, że w zaskarżonej decyzji organ stwierdza, iż eksploatacja złoża powodować będzie wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz emisję hałasu a ogniskiem emisji będą maszyny pracujące podczas eksploatacji oraz pojazdy transportujące urobek. Jednakże Kolegium określa jednocześnie warunki jakie powinny być spełnione, aby przeciwdziałać negatywnemu oddziaływaniu na środowisko, konkludując, że emisje gazów i pyłów oraz hałasu nie będą przekraczać dopuszczalnych norm określonych w przepisach prawa i nie będą powodować zagrożenia dla zdrowia ludzi. Organ ustalił ponadto, że zastosowany typ eksploatacji nie spowoduje utworzenia się leja depresji, a dla zabezpieczenia zachowany zostanie odpowiedni kąt nachylenia skarp stałych. Ustalono, że nie dojdzie do drenażu wód powierzchniowych i pierwszego poziomu wodonośnego a stosunki wodne nie ulegną zmianie. Nie nastąpi też drenowanie wód rzeki O., ponieważ spływ wód gruntowych następuje w kierunku rzeki. Organ zwrócił uwagę, że opinie RDOŚ oraz Wód Polskich nie potwierdzają obaw skarżącego o negatywny wpływ na środowisko-gruntowo wodne, które to obawy były już podnoszone w odwołaniu I. sp. z o.o. od decyzji organu I instancji. Analiza treści zaskarżonej decyzji wskazuje, że ustalenia organu obejmują wszystkie aspekty, co do których zastrzeżenia zgłasza skarżący Instytut. Zważyć należało ponadto, że ustalenia organów opierają się na opiniach specjalistycznych organów oraz Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia, której moc dowodową omówiono powyżej, zaś skarżący nie złożył dowodów podważających treść tych opinii ani Karty. W konsekwencji zarzut należało uznać za bezpodstawny.
Ostatecznie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji - wbrew twierdzeniom skarg - nie naruszają przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ organy administracyjne przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, z zachowaniem wszystkich zasad określonych w przepisach k.p.a., w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustaliły wszystkie istotne okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy, a swoje stanowisko należycie uzasadniły, dokonując prawidłowej wykładni prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie.
Mając na uwadze wszystkie powyżej określone okoliczności prawne i faktyczne kontrolowanej sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargi jako niezasadne.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło