II SA/Łd 39/22
WyrokWSA w Łodzi2022-06-09
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Ewa Cisowska-Sakrajda, Piotr Mikołajczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu tożsamości sprawy, jeśli nowy wniosek dotyczy innego okresu świadczeniowego niż sprawa już rozstrzygnięta ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zastosowały art. 61a § 1 k.p.a., odmawiając wszczęcia postępowania z powodu tożsamości sprawy. Stwierdzono, że nie zachodzi pełna tożsamość przedmiotowa, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne ma charakter okresowy, a nowy wniosek dotyczy innego okresu świadczeniowego niż sprawa rozstrzygnięta poprzednią decyzją. Ponadto, organy pominęły argumentację skarżącej wskazującą na potencjalną zmianę stanu faktycznego sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na matkę. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając sprawę za tożsamą z poprzednią decyzją odmawiającą przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że nowy wniosek dotyczy innego okresu świadczeniowego i że stan faktyczny sprawy uległ zmianie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 listopada 2021 r. nr KO.441.367.2021 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 16 września 2021 r., znak MOPS.V.42011.3080.931.2021; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu K. J., prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w L. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. dc
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 listopada 2021 r., nr: KO.441.367.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu zażalenia A.J., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 16 września 2021 r., znak: MOPS.V.42011.3080.931.2021, wydane na podstawie art. 61 § 1 i art. 61a § 1 k.p.a., odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony złożony w dniu 8 września 2021 r. dotyczący przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę K.W.
Organ I instancji stwierdził, że decyzją z dnia 1 czerwca 2021 r., znak: MOPS.42011.3080.88.2021 organ odmówił A.J. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę K.W. w okresie od 1 kwietnia 2021 roku do bezterminowo. Złożony w dniu 8 września 2021 r. wniosek nie zawierał żadnych nowych okoliczności mających wpływ na ponowne rozpatrzenie sprawy, wobec czego nie można było wydać ponownie decyzji w tej samej sprawie. W ocenie organu, należało stwierdzić, że wydanie kolejnej decyzji rozpatrującej kwestię prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, byłoby wydaniem decyzji dotkniętej sankcją nieważności, gdyż dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, na podstawie powołanych takich samych okoliczności.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A.J., wskazując, że matka choruje od 4 lat na postępującą chorobę Parkinsona i nie jest w stanie sama się poruszać i funkcjonować. Potrzebuje osoby drugiej, na dowód czego załączyła zaświadczenie od neurologa. Skarżąca stwierdziła, że organ właściwy wydał legitymację i orzeczenie zaliczające jej matkę do znacznego stopnia niepełnosprawności, wobec tego stwierdzono, że wymaga opieki osoby drugiej i pomocy w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Skarżąca wskazała, że w związku z chorobą mamy musiała zrezygnować z pracy zarobkowej i obecnie przebywa na zasiłku z urzędu pracy, aby sprawować opiekę nad matką. Uważa, że zaskarżone postanowienie jest niezasadne i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpoznaniu powyższego zażalenia, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji, po przywołaniu treści art. 61a § 1 k.p.a., stwierdził, że ustanawia on dwie autonomiczne podstawy wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, z których pierwsza obejmuje wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a druga zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, do których zaliczono w szczególności przypadki, w których żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której jest już prowadzone postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania. Zastosowanie instytucji odmowy wszczęcia postępowania z art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu.
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że sprawa z wniosku A.J. złożonego w MOPS w dniu 8 września 2021 r. w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K.W., której wszczęcia domaga się skarżąca, została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją organu I instancji z dnia 1 czerwca 2021 r., znak: MOPS.V.42011.3080.88.2021, po rozpatrzeniu wniosku strony złożonego w dniu 8 kwietnia 2021 r. O tożsamości sprawy, jako warunku koniecznego do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., można mówić wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego i wreszcie tego samego, niezmienionego stanu faktycznego. Przy czym przez stan faktyczny sprawy należy rozumieć stan faktyczny mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc mieszczący się w ramach hipotezy normy prawnej, która stanowiła podstawę do rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Kolegium, z akt administracyjnych sprawy bezspornie wynika, że w obecnie złożonym wniosku, A.J. ponownie wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K.W.. Organ I instancji trafnie uznał, że w sprawie mamy do czynienia "z inną uzasadnioną przyczyną", w rozumieniu przepisu art. 61a § 1 k.p.a., z powodu, której postępowanie administracyjne nie może być wszczęte. Zdaniem organu, bezspornie mamy do czynienia z tożsamością sprawy, bowiem w sprawie występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu, tego samego stanu prawnego i wreszcie tego samego, niezmienionego stanu faktycznego.
Kolegium nie zakwestionowało jednocześnie tego, że K. W. z uwagi na orzeczony stopień niepełnosprawności wymaga opieki osoby drugiej i stwierdziło, że z całą powagą i zrozumieniem podchodzi do sytuacji rodzinnej strony, zaznaczając jednak, że skoro w sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, to nie było możliwe wydanie w tej samej sprawie kolejnej merytorycznej decyzji.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, A.J. zaskarżyła w całości postanowienie organu II instancji, wskazując, że matka choruje na Parkinsona od 4 lat, przyjmuje leki na nadciśnienie i tarczycę. W związku z postępującą chorobą, nie może chodzić i od 2 lat jest uwięziona w domu. Skarżąca karmi matkę, ubiera ją i pomaga w korzystaniu z toalety. Ponadto skarżąca wskazała, że wizyty lekarskie, badania laboratoryjne i fizykoterapia wykonywane są w domu. Postępująca choroba Parkinsona powoduje, że matka jest pozbawiona wszystkich czynności życiowych. Ból w nogach, rękach utrudnione połykanie, oddychanie, spadek wagi ciała 20 kg w ciągu kilku miesięcy i samotność powoduje powolne umieranie za życia.
Skarżąca wniosła o rozpatrzenie skargi i wydanie decyzji dotyczącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W piśmie z dnia 9 maja 2022 r., pełnomocnik skarżącej w osobie radcy prawnego, uzupełnił skargę i zarzucił skarżonemu postanowieniu naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędną jego interpretację i bezzasadne uznanie, że niedopuszczalny jest ponowny wniosek skarżącej o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K.W., z uwagi na zapadłą już w dniu 1 czerwca 2021 r. w sprawie ostateczną decyzję organu znak: MOPS.V.42011.3080.88.2021, podczas gdy nie zachodzi tożsamość sprawy, albowiem skarżąca wprawdzie zwróciła się o przyznanie tożsamego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale na inny okres świadczeniowy.
Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji oraz o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, gdyż nie została ona opłacona w całości ani w części.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że warunkiem sine qua non wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wnioskiem z dnia 8 września 2021 r. wprawdzie zwróciła się o przyznanie tożsamego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale co istotne – na inny okres świadczeniowy. Świadczenie pielęgnacyjne ma charakter okresowy, zatem nie można mówić o tożsamości przedmiotowej w sprawie, skoro obecny wniosek z dnia 8 września 2021 r. dotyczy innego okresu świadczeniowego. Przedmiot tych spraw w istocie różni się bowiem ze względu na odmienne okresy świadczeniowe, które zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. w odniesieniu właśnie do świadczeń pielęgnacyjnych, każdorazowo wyznacza data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z wnioskiem o rozpoznanie niniejszej sprawy w tym trybie wystąpiły zgodnie obie strony, co pozwoliło na przyspieszenie jej rozpoznania.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w powyższym trybie i zakreślonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek A.J. o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Podstawę prawną kontrolowanych rozstrzygnięć stanowił art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z kolei w myśl art. 61 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Odnosząc się do wykładni art. 61a § 1 k.p.a. należy wskazać, że przepis ten określa dwie samodzielne i niezależne przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest również zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym ta druga przesłanka nie została w żaden sposób dookreślona. Należy jednak przez nią rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie, podstawę odmowy wszczęcia postępowania organy oparły właśnie na drugiej z wymienionych przesłanek, a więc na "innych uzasadnionych przyczynach z powodu których postępowanie nie może być wszczęte". Okoliczność taka będzie zatem miała miejsce na przykład wówczas, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym oraz gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 11, Warszawa 2011, s. 298 oraz wyroki WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Po 1228/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").
W konsekwencji uznać należy, że dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a. każdorazowo wypełniać będzie bezprzedmiotowość złożonego wniosku, stanowiąca uzasadnioną przyczynę niemożności wszczęcia postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/ Gd 1009/12, CBOSA).
Prowadzenie postępowania w sprawie, w której zapadło już rozstrzygniecie, niewątpliwie prowadziłoby do wydania decyzji obarczonej wadą dającą podstawy do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata). O naruszeniu res iudicata decyduje jednak istnienie tożsamości obu spraw. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się, że tożsamość ta będzie istniała jedynie wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (zob. M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz LEX, 4. wydanie, Warszawa 2011, str. 969 – 970 wraz z powołanym tam orzecznictwem).
W związku z powyższym, warunkiem sine qua non wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest zatem stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania będą interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów. Charakter i zakres praw nabytych z decyzji (brak ich nabycia) lub ustanowionych nią obowiązków stanowi o tożsamości załatwienia sprawy (tak B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. BECK, wyd. 12, Warszawa 2012 r., str. 637).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd nie podzielił ustaleń organów obu instancji dotyczących tożsamości sprawy objętej wnioskiem skarżącej z dnia 8 września 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K.W. ze sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 1 czerwca 2021 r. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na matkę K.W., w konsekwencji czego organy obu instancji uznały, że niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania na skutek ponownego wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Niezaprzeczalnym faktem jest, że powołana powyżej decyzja Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 1 czerwca 2021 r. w dalszym ciągu funkcjonuje w obrocie prawnym jako decyzja ostateczna, gdyż nie zostało wniesione od niej odwołanie.
Konieczne w tym miejscu jest jednakże stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca, co prawda, zwróciła się o przyznanie tożsamego świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, ale, co ma kluczowe znaczenie w sprawie, na inny okres świadczeniowy. Skarżąca swoje uprawnienie do uzyskania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego wywodzi z takiej samej okoliczności faktycznej, co w pierwszym wniosku z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawowanie opieki nad niepełnosprawną matką), jednakże w ocenie Sądu o pełnej tożsamości przedmiotowej obu tych spraw nie może być mowy. Organy orzekające w sprawie nie uwzględniły bowiem okoliczności, że świadczenie pielęgnacyjne ma charakter okresowy, w związku z czym nie można stwierdzić tożsamości przedmiotowej sprawy ze sprawą już zakończoną, skoro obecny wniosek dotyczy innego okresu świadczeniowego (por. wyroki WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 947/17, WSA w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 951/19 oraz z dnia 2 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 79/22), CBOSA.
Powyższe oznacza, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi pełna tożsamość przedmiotu sprawy załatwionej decyzją Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 1 czerwca 2021 r., nr MOPS.V.42011.3080.88.2021 (zainicjowanej wnioskiem z dnia 8 kwietnia 2021 r.).
Przedmiot tych spraw w istocie różni się od siebie, ponieważ zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.ś.r.", prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Świadczenie pielęgnacyjne ma charakter okresowy, a początkowy moment przyznania uprawnienia wyznacza data złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. Z tego względu należy stwierdzić, że nie zachodzi tożsamość powyższych spraw z uwagi na to, że będą się one różniły momentem początkowym, od którego wnioskowane świadczenie może zostać przyznane.
Niezależnie od powyższego, Sąd zauważa, że poza oceną organu pozostała argumentacja skarżącej wyrażona w zażaleniu od postanowienia Prezydenta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 16 września 2021 r. (rozbudowana w skardze wniesionej do WSA w Łodzi), która hipotetycznie mogłaby wskazywać na zmianę stanu faktycznego sprawy. Należy albowiem zauważyć, że Prezydent Miasta Tomaszowa Mazowieckiego, w swojej decyzji z dnia 1 czerwca 2021 r., nr MOPS.V.42011.3080.88.2021 stwierdził, że "czynności wykonywane przez skarżącą przy należytej organizacji opieki nad matką pozwalają podjąć zatrudnienie chociaż w niepełnym wymiarze czasu pracy". Z kolei z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 30 kwietnia 2021 r. wynika m.in., że w tamtym okresie matka skarżącej samodzielnie poruszała się, spożywała posiłki i korzystała z toalety. Natomiast w przywołanym powyżej zażaleniu, skarżąca stwierdziła, że matka nie jest w stanie samodzielnie się poruszać oraz funkcjonować. Powyższa argumentacja została rozszerzona w skardze, gdzie wskazano, że A.J. musi karmić, ubierać oraz pomagać matce korzystać z toalety, a postępująca choroba powoduje, że niepełnosprawna jest pozbawiona wszystkich czynności życiowych. W ocenie Sądu organ II instancji pominął zarzuty zażalenia w zakresie dotyczącym postępującej choroby matki, zbagatelizował argumentację dotyczącą zakresu sprawowanej opieki przez skarżącą nad matką, skupiając się wyłącznie na błędnym przekonaniu, że w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej, w związku z czym, w jego ocenie, nie było możliwe wydanie kolejnej decyzji merytorycznej w tej samej sprawie.
Z powyższych względów należy jednoznacznie stwierdzić, że organy błędnie uznały, że sprawa objęta wnioskiem skarżącej z dnia 8 września 2021 r. jest tożsama sprawą już uprzednio rozstrzygniętą decyzją Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 1 czerwca 2021 r., nr MOPS.V.42011.3080.88.2021. Sprawy te nie są bowiem tożsame przedmiotowo w pełnym zakresie. Organy administracji obu instancji, błędnie przyjęły, że zachodzi przeszkoda w ponownym wszczęciu postępowania w sprawie o ustalenie prawa skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką skarżącej. W konsekwencji organy błędnie zastosowały art. 61a § 1 k.p.a., czym naruszyły ten przepis, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle powyższych rozważań, obowiązkiem organu I instancji będzie zatem merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z jednoczesnym uwzględnieniem argumentacji wyrażonej w zażaleniu oraz skardze wskazującej na potencjalną zmianę stanu faktycznego w sprawie, dotyczącą zakresu sprawowanej opieki nad niepełnosprawną matką. Obowiązkiem Prezydenta Miasta Tomaszowa Mazowieckiego w dalszym toku postępowania będzie zatem wszczęcie postępowania w sprawie o ustalenie prawa A.J. do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką K.W. oraz wydanie w tej sprawie stosownej decyzji merytorycznej z uwzględnieniem przedstawionych wyżej uwag i wniosków.
Organ I instancji prowadząc ponownie postepowanie dokona oceny stanu faktycznego sprawy i oceni zasadność przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką K.W. w świetle przesłanek wynikających z u.ś.r.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O wynagrodzeniu dla pełnomocnika skarżącej ustanowionego z urzędu orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 68).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło