II SA/Łd 48/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wieluniu na uchwałę Rady Gminy Siemkowice z dnia 12 grudnia 2016 r. nr XXIV/90/16 w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Siemkowice stwierdza nieważność § 9 ust. 3, § 17, § 18 załącznika do zaskarżonej uchwały. a.bł. 12 grudnia 2016 r. Rada Gminy Siemkowice podjęła uchwałę nr XXIV/90/16 w sprawie uchwalenia Regulaminu czystości i porządku na terenie Gminy Siemkowice. Prokurator Rejonowy w Wieluniu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą uchwałę, zarzucając istotne naruszenie przepisów prawa: 1. art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2010), dalej "ustawa", poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 9 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały, iż pojemniki powinny być poddawane obligatoryjnemu czyszczeniu i myciu w miarę potrzeb, nie rzadziej niż jeden raz na 3 miesiące oraz naprawie lub konserwacji, nie rzadziej niż jeden raz na rok; 2. art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy, poprzez zaniechanie uregulowania w uchwale kwestii dotyczących wskazania obszarów lub poszczególnych nieruchomości wyłączonych z produkcji rolniczej, na których obowiązuje zakaz utrzymywania zwierząt gospodarskich, podczas gdy ustawa taki wymóg nakłada; 3. art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 18 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały, że właściciele nieruchomości zobowiązani są do przeprowadzania okresowej deratyzacji wskazanych miejsc i pomieszczeń. W uzasadnieniu skargi prokurator podkreślił, że uchwalany przez radę gminy regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 4 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi delegację dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Regulacja ta ma charakter wyczerpujący. W ocenie wnoszącego skargę Rada Gminy Siemkowice przekroczyła delegację ustawową, określając w § 9 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały częstotliwość wykonywania obowiązku czyszczenia, mycia, naprawy i konserwacji pojemników, podczas gdy ustawodawca takiego uprawnienia jej nie dał. Gdyby bowiem ustawodawca nakazywał w uchwale określić częstotliwość wykonywania takich prac, wskazałby taki wymóg wprost, jak ma to miejsce w art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy dotyczącym częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych. Natomiast w art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy ustawodawca nie zawarł takiego wymogu. W dalszej kolejności prokurator podkreślił, że w uchwale nie ma zawartych uregulowań dotyczących wskazania obszarów lub poszczególnych nieruchomości, na których obowiązuje zakaz utrzymywania zwierząt gospodarskich. Wobec powyższego, zdaniem skarżącego, nie została w sposób kompleksowy wypełniona delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy, która wskazuje na potrzebę zawarcia w regulaminie postanowień dotyczących zarówno wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej i zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. Dopiero zawarcie regulacji dotyczących obu tych kwestii będzie w sposób zupełny realizowało upoważnienie ustawowe. W ocenie skarżacego z przekroczeniem upoważnienia ustawowego mamy też do czynienia w § 18 ust. 1 regulaminu, w którym zobowiązano właścicieli nieruchomości do przeprowadzania okresowej deratyzacji wskazanych miejsc i pomieszczeń. Skarżący podkreślił, że realizując obowiązek wskazany w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy rada gminy miała wyznaczyć obszary podlegające obowiązkowej deratyzacji oraz terminy jej przeprowadzenia. Natomiast organ gminy nie ma uprawnienia do tego, by zobowiązać właściciela do jej przeprowadzenia, ani do określenia częstotliwości przeprowadzenia deratyzacji. Ponadto skarżący zauważył, że kwestie dotyczące zwalczania gryzoni na nieruchomościach zostały uregulowane ustawą z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którą na właścicielu, posiadaczu czy zarządcy nieruchomości ciąży ustawowy obowiązek przeprowadzenia deratyzacji w przypadku wystąpienia gryzoni na jego nieruchomości. Zdaniem Prokuratora Rejonowego skoro więc obowiązek deratyzacji został uregulowany aktem prawa rangi ustawy, to brak jest możliwości i delegacji dla organu gminy, aby regulować te kwestie uchwałą. Z powyższych względów Prokurator Rejonowy w Wieluniu wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy w Siemkowicach w zaskarżonej części. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Siemkowice wniosła o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że zapis wprowadzony w § 9 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały prawidłowo wypełnia treść zobowiązania ustawowego, bowiem określa warunki utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym poprzez określenie, jak często mają być one myte i konserwowane. W zakresie zarzutu dotyczącego § 16 i § 17 załącznika do zaskarżonej uchwały Rada Gminy Siemkowice wyjaśniła, że w treści tych zapisów dopuściła utrzymywanie zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej i jednocześnie nie określiła nieruchomości wyłączonych z produkcji rolniczej, na których wprowadza zakaz utrzymywania zwierząt gospodarskich, co oznacza, że mogą być one utrzymywane na wszystkich obszarach i nieruchomościach wyłączonych z produkcji rolniczej. Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego § 18 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały Rada Gminy Siemkowice podkreśliła, że nie zgadza się z zarzutami skarżącego, ponieważ w przypadku określania terminów i obszarów objętych obowiązkową deratyzacją logicznym jest, że obowiązek przeprowadzania deratyzacji w określonych terminach i na określonych obszarach nakładany jest na podstawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach na właścicieli nieruchomości, ponieważ to oni są podmiotami zobowiązanymi do stosowania jego zapisów. Jeżeli zatem w regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminie zostały określone terminy i obszary deratyzacji, to automatycznie właściciele nieruchomości położonych na terenie Gminy Siemkowice są zobowiązani do przeprowadzenia jej w terminach i na obszarach wskazanych w obowiązującym ich akcie prawa miejscowego. Nie zwalnia to jednocześnie właścicieli nieruchomości z obowiązków uregulowanych w przywołanej przez skarżącego ustawie z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola, o której mowa w art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z treści art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.) wynika, że przesłanką stwierdzenia nieważności uchwały organu samorządu gminnego jest istotna sprzeczność uchwały z prawem. W orzecznictwie podkreśla się, że opierając się na konstrukcji wad powodujących nieważność oraz wzruszalność decyzji administracyjnych, można wskazać rodzaje naruszeń przepisów, które trzeba zaliczyć do istotnych, skutkujących nieważnością uchwały organu gminy. Do nich należy naruszenie: przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, wyrok WSA w Warszawie z 26 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/05, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https:///orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Podkreślić należy, że rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji w tych działaniach nie może wkraczać w materię uregulowaną ustawą. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie podkreśla się, że uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego co zostało już wcześniej przez ustawodawcę unormowane i stanowiło przepis powszechnie obowiązujący. W sytuacji, gdy w jednym akcie następuje pomieszanie materii ustawowej i tej, którą winien normować regulamin w granicach ustanowionego upoważnienia ustawowego, dochodzi do obniżenia rangi przepisów ustawowych do rangi przepisów prawa miejscowego. Ponadto porządek prawny narusza modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu - co dopuszczalne jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia (por.m.in. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II GSK 2114/11, dostępny w CBOSA). Powyższy wniosek wynika zarówno z opisanej wyżej istoty upoważnienia ustawowego, jak i z prawa adresatów norm prawnych do dobrej legislacji. Powszechnie uznawane zasady postępowania legislacyjnego zawarte zostały w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 283), określającym sposób tworzenia i redagowania aktów normatywnych. Zgodne z § 143 tego rozporządzenia, do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI, z wyjątkiem § 141, w dziale V, z wyjątkiem § 132, w dziale II oraz w dziale I rozdziały 1-7, a do przepisów porządkowych - również w dziale I rozdział 9, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Z regulacji zawartych w § 115 i § 135 w zw. z § 143 załącznika do wskazanego rozporządzenia wynika, że w akcie wykonawczym zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym, z kolei zgodnie z § 118 i § 137 w zw. z § 143 w akcie wykonawczym nie powtarza się tego, co zostało wcześniej przez prawodawcę unormowane w przepisie powszechnie obowiązującym (w ustawie upoważniającej lub w innym akcie normatywnym - innej ustawie, ratyfikowanej umowie międzynarodowej, czy rozporządzeniu). Chociaż przepisy tego rozporządzenia nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do oceny legalności zaskarżonego regulaminu, jednakże wskazane w nich zasady w rzeczywistości uszczegóławiają konstytucyjne wymogi w zakresie poprawnej legislacji, określone w art. 7 i 94 Konstytucji. Zasady te stanowią element demokratycznego państwa prawnego i są związane z zasadą pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Tylko w sytuacji powiązania naruszenia zasad techniki prawodawczej z naruszeniem zasady konstytucyjnej można mówić o wystąpieniu istotnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności aktu prawnego, co ma miejsce chociażby wówczas, kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji, kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tj. ustawami), ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 24 października 2018 r. sygn. II OSK 2498/16, dostępny w CBOSA). Zaskarżona uchwała została podjęta w wykonaniu delegacji ustawowej określonej w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. - na datę podjęcia zaskarżonej uchwały - Dz. U. z 2016 r. poz. 250). Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące: 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących: a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a, b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego, c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi; 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu: a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach, b) liczby osób korzystających z tych pojemników; 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego; 4) (uchylony) 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami; 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku; 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach; 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Zauważyć trzeba, że wskazane w art. 4 ust. 2 ustawy elementy regulaminu utrzymania czystości i porządku mają charakter obligatoryjny. Uchwalając regulamin rada gminy winna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w powołanym przepisie zagadnień. Określając zakres owych zagadnień ustawodawca nie posłużył się bowiem sformułowaniem "w szczególności", "może określić", lecz użył pojęcia "regulamin określa" (por. wyroki NSA: z 9 września 2014 r. sygn. akt II OSK 654/14; z 8 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2012/12; wyroki WSA: w Gliwicach z 3 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 465/14, w Poznaniu z 23 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 748/13, dostępne w CBOSA). Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że § 9 ust. 3 załącznika do zaskarżonej uchwały stanowi powtórzenie zapisu ustawowego zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z modyfikacją jego treści. Zgodnie z powołanym przepisem ustawy właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r. ust. 3, obowiązki te przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższy przepis ustawy nakłada więc na właścicieli pierwotny obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki i utrzymywania tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Nałożenie tego obowiązku w regulaminie oznacza powtórzenie regulacji ustawowej oraz nieuprawnioną jej modyfikację poprzez nałożenie obowiązku ich obligatoryjnego czyszczenia i mycia, nie rzadziej niż jeden raz na 3 miesiące oraz naprawiania i konserwacji pojemników nie rzadziej niż raz na rok. Obowiązek ten ponadto nie został w żaden sposób skorelowany ze średnią ilością odpadów wytwarzanych w gospodarstwie domowym lub liczbą osób korzystających z pojemnika. Przechodząc do kolejnego zarzutu sformułowanego w skardze zauważyć należy, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. W ocenie sądu w § 16 regulaminu zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 4 ust. 2 pkt 7 ustawy uregulowano jedynie kwestie czystości i porządku na terenie gminy dotyczące wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej. Wprowadzony w tym zapisie regulaminu obowiązek zabezpieczenia nieruchomości przed opuszczeniem jej przez zwierzęta ma umożliwić utrzymanie ładu publicznego na terenie gminy i nie ingeruje w sposób nieuprawniony w wykonywanie prawa własności przez właścicieli zwierząt. Natomiast zapis § 17 stanowiący, że pomieszczenia dla zwierząt gospodarskich, teren hodowli i bezpośrednie jej otoczenie winno być utrzymywane w należytej czystości jest zapisem w dużym stopniu ogólnikowym, nieostrym oraz abstrakcyjnym, co przesądza o jego wadliwości. Należy podkreślić, że przepisy zamieszczane w akcie prawa miejscowego, który ma moc powszechnie obowiązującą na terenie danej gminy, muszą mieć charakter wiążący, a więc zawierać nakazy i zakazy (w omawianym przypadku ściśle kształtujące zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy), z uwzględnieniem specyfiki danej gminy. Istotne naruszenie prawa stanowi zbytnia ogólnikowość zapisów aktu prawa miejscowego, niepozwalająca określić wzoru powinnego zachowania przez adresatów normy. W ocenie sądu nie ma racji skarżący prokurator wywodząc, że ustawa z 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na radę gminy obowiązek wprowadzenia zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej. Jak wskazała w odpowiedzi na skargę Rada Gminy Siemkowice gmina ta jest gminą typowo rolniczą dlatego organ nie widział potrzeby wprowadzania na jej terenie zakazu utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej. Trafnie wywodzi organ gminy, że obowiązek wskazywania w regulaminie nieruchomości lub obszarów wyłączonych z produkcji rolniczej, na których obowiązuje zakaz utrzymywania zwierząt gospodarskich aktualizuje się dopiero wówczas, gdy prawodawca lokalny zakaz taki przewiduje. W rozstrzyganej sprawie rada gminy takiego zakazu nie wprowadziła uznając, że zwierzęta gospodarskie mogą być utrzymywane na wszystkich obszarach i nieruchomościach wyłączonych z produkcji rolniczej. W tym zakresie sąd podziela stanowisko wyrażane w wyrokach sądów administracyjnych wskazujących, że uwzględniając cel tego przepisu należy traktować go jako uprawnienie rady do wprowadzenia pewnych wykluczeń, a nie obowiązek wprowadzenia zakazu (por. wyroki WSA w Gdańsku z 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 812/11 i 7 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 767/11, dostępne w CBOSA). Sąd zgodził się natomiast ze skarżącym prokuratorem, iż rada gminy wyszła poza kompetencje przyznane jej na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, wprowadzając w § 18 ust. 1 regulaminu zapis "właściciele nieruchomości zobowiązani są do przeprowadzania okresowej deratyzacji". Artykuł 4 ust. 2 pkt 8 ustawy stanowi, że w regulaminie należy wyznaczyć obszary podlegające obowiązkowej deratyzacji i terminy jej przeprowadzenia. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie Rada Gminy, realizując postanowienia art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy, nie mogła wskazać podmiotów (właścicieli nieruchomości) zobowiązanych do przeprowadzenia deratyzacji. Norma kompetencyjna wspomnianego przepisu ustawy nie obejmuje bowiem upoważnienia do regulowania przez radę kwestii nałożenia na jakiekolwiek podmioty takiego obowiązku. Wyznaczenie obszaru deratyzacji nie obejmuje zatem aspektu podmiotowego przez wprowadzenie przepisu, że na terenie nieruchomości deratyzacja przeprowadzana jest przez właściciela. Wyżej wymieniona regulacja ustawowa zobowiązuje jedynie radę gminy do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji oraz terminów jej przeprowadzenia. Nałożone w § 18 obowiązki wykraczają tym samym poza normę kompetencyjną zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy (por. wyroki: NSA z 13 września 2016 r. sygn. akt II OSK 3026/16, WSA w Łodzi: z 20 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 89/18 i z 16 września 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 386/15; WSA w Poznaniu: z 22 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 792/13 i z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Po 916/13; WSA w Olsztynie z 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 145/11 – dostępne w CBOSA). Z powyższych względów sąd uznał, że stwierdzone naruszenia prawa mają charakter istotny, a w konsekwencji zaskarżona uchwała dotknięta jest wadą nieważności w zakresie obejmującym § 9 ust. 3, § 17 i § 18 załącznika do tej uchwały, o czym orzeczono na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w sentencji wyroku. A.B.