II SA/Łd 572/15
WyrokWSA w Łodzi2015-10-21
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obudowanie istniejącej wiaty ścianami, prowadzące do powstania obiektu murowanego o określonych wymiarach, stanowi rozbudowę istniejącego budynku produkcyjnego, czy też remont, a w konsekwencji, czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wszczął postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego i wydał decyzję nakazującą rozbiórkę?Ratio decidendi
Obudowanie istniejącej wiaty ścianami, prowadzące do powstania zamkniętego obiektu murowanego o określonych wymiarach i parametrach użytkowych, stanowi budowę lub rozbudowę, a nie remont. W przypadku samowolnie wykonanych takich robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego prawidłowo wszczyna postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Niewykonanie przez inwestora obowiązków określonych w postanowieniu o wstrzymaniu robót i nałożeniu wymagań legalizacyjnych, obliguje organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku produkcyjnego. Skarżący twierdził, że dokonał jedynie remontu istniejącej wiaty, która istniała już przed zakupem nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obudowanie wiaty ścianami stanowi rozbudowę, a ponieważ nie uzyskano pozwolenia na budowę, wszczęto postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Po wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązków legalizacyjnych, skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska(spr.), Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21października 2015 roku sprawy ze skargi B. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy oddala skargę LS
Decyzją z dnia [...]., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a." – oraz art. 48 ust. 1 w związku art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.) – powoływanej także jako: "ustawa" lub "Prawo budowlane" – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], wydanej na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazującą B. i B. małż. D., jako właścicielom i inwestorom rozbudowy budynku produkcyjnego na działce nr 117/18 w m. L., rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy, polegającej na obudowie istniejącej wiaty o konstrukcji stalowej ścianami murowanymi z pustaków szlakowych (po linii obrysu dachu), w wyniku czego powstał budynek o wymiarach 11,44 m x 14,50 m i wysokości około 5,0 m, połączony i stanowiący rozbudowę istniejącego budynku produkcyjnego i zobowiązującej prowadzenie robót rozbiórkowych pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, a po zakończeniu robót uporządkowanie terenu.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 29 grudnia 2008r. M. O. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o kontrolę legalności i zgodności z prawem dokonanych w miejscowości L. gm. Ł.m.in. w sprawie samowolnie wybudowanego budynku (hali) na działce nr 117/18 wchodzącej w jego działkę o nr 117/20, wybudowanego w latach 2005-2006r. W następstwie powyższego organ przeprowadził w dniu 23 stycznia 2009r. oględziny na terenie spornej nieruchomości. Obecny podczas oględzin B. D. oświadczył do protokołu, że budynek znajdujący się na terenie działki nr 117/18 istniał już w momencie zakupu, tj. w 1994r., natomiast w dniu 18 lutego 2009r. organ przeprowadził rozprawę administracyjną, w toku której B. D. wskazał, że budynek znajdujący się na terenie działki nr 117/18 i częściowo na działce nr 117/20 został przebudowany na początku 2000 roku. Przebudowa polegała na obmurowaniu ścianami zewnętrznymi konstrukcji stalowej. Nie zmieniano dachu ani nie demontowano słupów konstrukcyjnych, które są do dzisiaj. W dniu 19 kwietnia 2012r. organ stopnia powiatowego pozyskał z Urzędu Gminy Ł. następujące dokumenty: kopię decyzji z dnia [...] wydanej przez Wojewodę P., przekazującej Gminie Ł. nieodpłatnie na własność nieruchomość oznaczoną w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej Ł. w obrębie [...] nr dz. 117/1, 117/2, 117/4, o pow. łącznej 161000 m2 uregulowaną w księdze wieczystej 29484; kopię decyzji z dnia [...], zatwierdzającej projekt podziału działki nr 117/2 o pow. 2,90 ha położnej we wsi L. gm. Ł. stanowiącej własność gminy Ł., polegający na wydzieleniu działek nr 117/7 o pow. 0,40 ha i 177/8 o pow. 2,50 ha; kopię map do celów opiniodawczych z 2006r. i 2012r.
Następnie organ I instancji, działając na podstawie art. 50 § 1 K.p.a., pismem z dnia 18 października 2012r. wezwał B. D. i M. O. do osobistego stawiennictwa w siedzibie Inspektoratu, celem złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie. W dniu 24 października 2012r. M. O. złożył w siedzibie organu wyjaśnienia, wg których na terenie działki nr 117/18 znajdował się budynek murowany właściciela B. D., który wybudowano bez wymaganego zezwolenia. W dniu 7 stycznia 2013r. organ szczebla podstawowego pozyskał z kolei z Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Ł. zdjęcie lotnicze wykonane w 2004r. nad spornym terenem, zaś w dniu 5 marca 2014r. wypis z rejestru gruntów wraz z mapą ewidencyjną działek obręb [...]; kserokopię planu regulacyjnego podziału działki terenu przemysłowo-składowego we wsi L. gm. Ł. wraz z częścią graficzną. Celem uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, w dniu 13 marca 2014r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. - w uzgodnieniu z właścicielami działki nr ewid. 117/18 - przeprowadził czynności w terenie, tj. dokonał zwymiarowania tej części budynku produkcyjnego, która stanowi przedmiot niniejszego postępowania, po czym naniósł pomiary na kserokopię mapy sytuacyjno-wysokościowej, a nadto wykonał dokumentację fotograficzną.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji wydał w dniu [...] postanowienie Nr [...], którym na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie robót związanych z rozbudową budynku produkcyjnego znajdującego się na terenie działki nr ewid 117/18 w miejscowości L., gm. Ł., prowadzone bez wymaganego pozwolenia właściwego organu, nakładając jednocześnie na B. i B. małż. D., jako właścicieli zabudowanej działki nr 117/18 w m. L., obowiązek dostarczenia do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. w terminie do 30 czerwca 2014r. czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku wraz z oceną techniczną wykonanych robót, sporządzonych przez uprawnioną osobę lub instytucję oraz oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane.
B. D. pismem z dnia 23 lipca 2014r. poinformował organ, że na działce numer ewidencyjny gruntu 117/18 nie było żadnej rozbudowy budynku produkcyjnego. Końcówka ww. budynku posiadała zadaszenie, po którym umieszczone były dwa elektrowciągi (suwnice), urządzenia te są do dzisiaj, w związku z tym dokładnie pod istniejącym zadaszeniem inwestor postawił tylko ścianę, w tym wypadku nie ma mowy o rozbudowie czy też odbudowie. Jednocześnie B. D. załączył do ww. pisma oświadczenie byłego pracownika [...] Zakładów Górniczych w latach 1980-1990 - R. G., który wskazał, że stan stojących budynków od tamtego czasu do dnia dzisiejszego nie uległ zmianie. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał zaskarżoną decyzję.
Dalej organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji B. D. oświadczył, że wykonane przez niego roboty miały charakter remontu istniejącego obiektu, a nie budowy nowego, co winno mieć rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji przywołał treść art. 3 pkt 7a i pkt 8 ustawy Prawo budowlane i dokonał ustawowego rozróżnienia pojęcia przebudowy i remontu, a następnie stwierdził, że nie sposób zgodzić się z argumentacją , że wykonane roboty miały charakter remontu czy też przebudowy istniejącego obiektu. W ocenie organu odwoławczego już same wyjaśnienia B. D. co do faktycznego zakresu robót budowlanych, pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że zakres ten przekracza granice znaczeniowe ustawowego pojęcia remontu i przebudowy. Nie są bowiem remontem, ani przebudową, roboty budowlane polegające na obudowaniu ścianami zadaszenia stalowego, prowadzące do powstania obiektu murowanego o wymiarach zewnętrznych 11,44m x 14,50m, stanowiącego w konsekwencji rozbudowę istniejącego budynku produkcyjnego. Tego typu roboty budowlane stanowią budowę, o czym statuuje art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem legalna ich realizacja wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro aktualni właściciele przedmiotowej nieruchomości nie posiadają takiego dokumentu, jak również brak go w zasobach Starostwa Powiatowego w Ł. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w sposób prawidłowy prowadził przedmiotowe postępowanie w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Organ II instancji zauważył także, że z porównania znajdującej się w aktach sprawy mapy sytuacyjno-wysokościowej z 1995r. - plan regulacyjny podziału działki nr 117/3 we wsi L., gm. Ł., z pozyskaną w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego - w trybie art. 136 K.p.a. - ortofotomapą, obrazującą sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w roku 1996r., wyraźnie wynika, że kształt tej części objętej przedmiotem mniejszego postępowania uległ zmianom. Powyższe zdaniem organu odwoławczego niewątpliwie oznacza, iż po zakupie działki nr ewid. 117/18, co według twierdzeń skarżącego miało miejsce w 1994r., wykonano przy istniejącym wówczas zadaszeniu stalowym roboty, w wyniku których zadaszenie zrównało się do szerokości budynku produkcyjnego. Organ odwoławczy dodał, iż stan uwidoczniony na zdjęciu lotniczym sporządzonym w 1996r. jest tożsamy z tym, jaki zobrazowany został na zdjęciu wykonanym w 2012r.
Dalej organ II instancji przywołał treść art. 48 ust. 1-4 ustawy i podkreślił, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W razie nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, organ nadzoru budowlanego nie przejdzie do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakiej mowa w art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, lecz wyda wówczas decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę. Wykonanie nałożonych obowiązków jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. Również sytuacja osobista, rodzinna i materialna, która spowodowała dopuszczenie się samowoli budowlanej nie mogły sankcjonować działania niezgodnego z porządkiem prawnym.
Organ odwoławczy zaznaczył także, że jakkolwiek organ stopnia powiatowego w sposób nieuprawiony odstąpił od nałożenia obowiązku dostarczenia zaświadczenia o zgodności zrealizowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niemniej jednak uchybienie to nie jest na tyle istotne, że obligowałoby organ II instancji do podjęcia rozstrzygnięcia odmiennej treści, niż wskazanego w sentencji niniejszej decyzji, tym bardziej, że zobowiązani nie wyrazili woli legalizacji wykonanej w warunkach samowoli budowlanej rozbudowy istniejącego budynku produkcyjnego, bowiem nie przedłożyli któregokolwiek z dokumentów określonych w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] W związku z brakiem działań ze strony zobowiązanych, w zakresie przedłożenia stosownej dokumentacji, organ odwoławczy nie miał możliwości konwalidowania tego uchybienia w postępowaniu odwoławczym.
Z tych względów organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł..
Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył B. D., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa procesowego, tj.:
– art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i uznanie, iż skarżący dokonali na terenie działki nr 117/18 przebudowy budynku w sytuacji gdy istniał on już w chwili zakupu przez skarżących przedmiotowej nieruchomości, a skarżący dokonali jedynie remontu przedmiotowego budynku;
– art. 8 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie przez organ prowadzący postępowanie, a w szczególności nie uwzględnienie przy wydaniu decyzji znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia z dnia 23 lipca 2014 roku pracownika [...] Zakładów Górniczych - R. G. - z którego w sposób bezsporny wynika, iż już w latach 1980-1990 istniał taki sam stan przedmiotowego budynku, jak obecnie;
– art. 75 § 1 K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia przez organ w niniejszej sprawie wszystkich możliwych dowodów, w szczególności z analizy map, dokonania pomiarów i ewentualne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, jak również z zeznań świadka R. G., których przeprowadzenie było konieczne dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a oparcie wydanej decyzji zostało dokonane jedynie na podstawie zdjęć lotniczych.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy skarżący dokonali na przedmiotowej działce numer 117/18 jedynie remontu istniejącego już budynku, a nie jego przebudowy czy rozbudowy.
Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...], a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a". W przeciwnym razie sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm)
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest określenie charakteru wykonanych przez skarżącego robót budowlanych, ale przede wszystkim przyporządkowanie ich regulacjom Prawa budowlanego,
Jak wynika z zaskarżonej decyzji, organy ustaliły rodzaj wykonanych prac na podstawie oświadczeń M. O., sąsiada inwestora, oceny ortofotomapy, ale przede wszystkim wyjaśnień samego inwestora. Nie ma w istocie rozbieżności między oświadczeniami M.O. a inwestorem, że po roku 2000., a więc kilka lat po nabyciu nieruchomości dokonał on obudowania trwałymi ścianami istniejących słupów tworzących wiatę, stanowiącą przedłużenie budynku produkcyjnego. Taka konstrukcja zamknięta została wrotami, otwieranymi na nieruchomość S.O.. Te okoliczności faktyczne są niesporne. W tej sytuacji za nieskuteczny należy uznać zarzut pominięcia przez organy oświadczenia byłego pracownika zakładu inwestora o stanie budynku z R. G., według którego stan istniejących budynków nie uległ zmianie od lat 90 ubiegłego wieku. Podkreślić raz jeszcze wypada, że skarżący sam oświadczył do protokołu rozprawy administracyjnej w dniu 18 lutego 2009r., że dokonał w 2000r. obmurowania wiaty ścianami zewnętrznymi (budynek znajdujący się na terenie działki nr 117/18 i częściowo na działce nr 117/20), pozostawiając dach i słupy konstrukcyjne bez zmian. Wprawdzie organy nie dokonały oceny złożonego przez R.G. oświadczenia, zaniechały przesłuchania go w charakterze świadka, jednak skoro sam inwestor przyznał, jaki rodzaj robót został wykonany po roku 2000., a jego oświadczenie pokrywa się w tym z zarzutem uczestnika postępowania i wynikiem oględzin, to uchybienie to nie ma znaczenia dla oceny trafności zaskarżonej decyzji.
Spór między skarżącym a organami sprowadza się w istocie nie do oceny co zostało wykonane, ale co do oceny charakteru wykonanych prac w kontekście definicji Prawa budowlanego, co ma znaczenie dla wyboru trybu postępowania przez organy nadzoru budowlanego. W pierwszej kolejności należy się zatem ustosunkować do zarzutu skarżącego, że obudowanie wiaty ścianami stanowiło jej remont, a nie, jak to przyjęły organy nadzoru budowlanego rozbudowę istniejącego budynku produkcyjnego.
Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane).
Stosownie do art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane robotami budowlanymi są budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Natomiast przebudowa oznacza wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji(..) Przebudową nie są zatem prace, które prowadzą do zmiany jednego z wymienionych wyżej parametrów.
Za remont ustawa Prawo budowlane nakazuje rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że inwestorzy wykonali roboty budowlane polegające na obudowaniu istniejącej wiaty ścianami. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji wiaty, ale nie ulega wątpliwości, że stanowi ona obiekt budowlany. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wiata składająca się z fundamentów oraz dachu posadowionego na słupach i nieposiadająca ścian jest budowlą, a nie budynkiem, czy obiektem małej architektury. Za podstawowe cechy wiaty należy uznać wsparcie zadaszenia na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem, brak trwałych ścian (por. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 18 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Gl 265/13; WSA w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Gd 175/13; WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2011r., sygn. akt VII SA/Wa 1314/10; WSA w Krakowie z dnia 8 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Kr 973/10; WSA w Olsztynie z dnia 12 października 2010r., sygn. akt II SA/Ol 783/10; WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2009r., sygn. akt II SA/Kr 1486/09; WSA w Opolu z dnia 27 października 2009r., sygn. akt II SA/Op 250/09; WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 800/08 – wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ustaleń organów, z załączonych do akt postepowania administracyjnego zdjęć wynika, ze po wykonaniu przez inwestora spornych robót wiata przekształciła się w zamknięty szczelnymi ścianami, zespolonymi z dachem obiekt, wyposażony w drzwi zewnętrzne (wrota), powiększający istniejący budynek produkcyjny. Zatem po zakończeniu spornych robót mamy do czynienia z obiektem innym, niż wiata.
Stosownie natomiast do art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Skoro zatem dobudowano do spornej wiaty ściany, to tym samym należy stwierdzić, że dotychczasowa budowla przekształciła się w inny obiekt budowlany, zamknięty pełnymi ścianami budynek. Zmiana parametrów użytkowych (zamknięta przestrzeń, wrota) przesądza, że spornych robót budowlanych nie sposób zakwalifikować jako przebudowę.
Z całą pewnością nie można mówić w tym przypadku o remoncie wiaty, gdyż wykonane roboty nie prowadziły do odtworzenia stanu pierwotnego, wręcz przeciwnie, powstała zupełnie nowa jakość, zamknięta konstrukcja na bazie istniejącej wcześniej wiaty. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy przyjmiemy, że w wyniku obudowania wiaty ścianami powstał nowy budynek, czy też – tak jak uznały organy nadzoru budowlanego – doszło do rozbudowy istniejącego budynku produkcyjnego, a obydwa budynki stały się funkcjonalnie ze sobą połączone. Bez wątpienia wykonane roboty budowlane miały szerszy, niż w przypadku remontu, zakres ingerencji w istniejącą substancję budowlaną.
Nietrafny jest zatem zarzut naruszenia prawa materialnego - ustawy Prawo budowlane przez zdefiniowanie wykonanych robót jako rozbudowy (art. 3 pkt 6 ustawy). Na marginesie jedynie wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi organy nadzoru budowalnego nie uznały spornych prac za przebudowę. Natomiast teza skarżącego, że wykonał on jedynie remont, jest nie do obrony w świetle definicji Prawa budowlanego.
Tego rodzaju budowa, czy też rozbudowa oznacza wykonanie robót budowlanych, które stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skoro w rozpoznawanej sprawie inwestorzy nie legitymowali się pozwoleniem na budowę, uprawniającym do wykonania spornych robót budowlanych, to zasadnie organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w trybie art. 48 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane. Stosownie bowiem do powołanych przepisów właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4).
Jak wynika z akt sprawy organ nadzoru budowlanego wszczął procedurę zmierzającą do zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę. W tym celu postanowieniem z dnia [...], nr [...], PINB na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nakazał B. i B. małż. D. przedłożenie czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych, sporządzonych przez uprawnioną osobę lub instytucję, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do dnia 30 czerwca 2014r.
Niestety inwestorzy, pomimo upływu ww. terminu, obowiązku tego nie wykonali, co obligowało organ do wydania orzeczenia o rozbiórce, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Wprawdzie organ I instancji nie wezwał inwestorów do złożenia zaświadczenia właściwego organu gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, co słusznie wytknął organ odwoławczy, to jednak w świetle niezłożenia przez inwestorów innych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, uchybienie to nie miało większego znaczenia na zasadność orzeczenia o rozbiórce. Poza tym wątpliwym jest to, czy w ogóle przedmiotowa samowola budowlana mogłaby być zalegalizowana, zważywszy na fakt, że narusza ona przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz.U. z 2015r., poz. 1422), co do odległości budynku zwróconego ścianą z otworami drzwiowymi od granicy z sąsiednią działką. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego, wrota zabudowanej wiaty są w zasadzie w granicy z działką o nr ewid. 117/20, należącą do M. O., co zresztą było jedną z przyczyn, dla których zgłosił on żądanie zbadania samowoli budowlanej.
W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego miał obowiązek nakazać rozbiórkę wykonanych robót budowlanych, tj przez rozbiórkę ścian.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organy administracji nie naruszyły ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ustalił istniejący stan faktyczny na podstawie zebranego materiału dowodowego, a następnie prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Jednakże, nawet gdyby przyjąć wyjaśnienia skarżącego za prawdziwe, że w takim stanie zakupił już sporną nieruchomość, to i tak argumenty te nie mają żadnego znaczenia, bowiem zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego nakazy nałożone w związku z postępowaniem legalizacyjnym, choć w pierwszej kolejności winny być skierowane do inwestora, to w przypadku jego braku zawsze mogą być skierowane do właściciela nieruchomości. Innymi słowy nabywca nieruchomości przejmuje także ciężar wykonania określonych obowiązków nawet wtedy, gdy nie był sprawcą samowoli i działkę zakupił w dobrej wierze.
W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło