II SA/Łd 585/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P.-K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 585/13 wydanego w sprawie ze skargi M. P.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego p o s t a n a w i a: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. B.A. II SA/Łd 585/13 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013r. oddalił skargę M. P.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W dniu 12 września 2013 r. strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zaś w dniu 17 września 2013 r. doręczono jej skutecznie odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. Postanowieniem z dnia 19 września 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 15 października 2013 r. do akt sprawy wpłynęło zawiadomienie z Okręgowej Rady Adwokackiej w Ł. o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu do reprezentowania skarżącej w osobie adwokata J. P.. W dniu 18 października 2013 r. radca prawny K. W. działając z substytucji adwokata J. P. zapoznała się z aktami niniejszej sprawy i wniosła o udostępnienie kserokopii stosownych dokumentów w tym wyroku wraz z uzasadnieniem. W dniu 13 listopada 2013 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 13 sierpnia 2013 r. oraz załączył skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazując na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wyjaśnił, iż informację z ORA w Ł. o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej otrzymał w dniu 14 października 2013 r. Niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia, skontaktował się ze skarżącą i po uzyskaniu od niej informacji, że z uwagi na chorobę męża nie ma ona możliwości stawienia się w kancelarii i okazania wyroku wraz z uzasadnieniem, złożył wniosek o wgląd do akt sprawy i wykonanie kserokopii celem zapoznania się z nimi i sporządzenia skargi kasacyjnej. Niezbędne kserokopie zostały wykonane w dniu 18 października 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie sądu, w piśmie z dnia 28 lutego 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, iż w dniu 13 listopada 2013 r. ustała przyczyna uchybienia terminu, w tym dniu pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy i materią prawną jej dotyczącą. Pełnomocnik dodał, iż w jego ocenie błędne jest stanowisko organu, iż ustanie przyczyny następuje z dniem, w którym pełnomocnik wykonał kopie dokumentów z akt sprawy tj. 18 października 2013 r. albowiem samo wykonanie kopii dokumentów nie może być uznane za ustanie przyczyny uchybienia terminu. Tym bardziej, że do wniosku należało dołączyć skargę kasacyjną zatem uznać należy, iż do tego okresu należy doliczyć czas jaki pełnomocnik w normalnym toku działania potrzebuje dla dokonania oceny prawnej i faktycznej przedmiotu sprawy i może przygotować skargę kasacyjną po wcześniejszych konsultacjach z klientem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl przepisów art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.), uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez sąd. Najistotniejszą pozostaje kwestia dotycząca zachowania przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. siedmiodniowego terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a to z kolei wymaga prawidłowego ustalenia daty, w której ustała przyczyna uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej w terminie. Oznacza to, że zawsze, także w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, rozważyć należy czy początek wskazanego siedmiodniowego terminu, należy liczyć od dnia, w którym adwokat dowiedział się o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu, czy też uwzględniając okoliczności sprawy należy ten termin liczyć od innej daty. Przypomnieć wypada, iż zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, że od momentu doręczenia skarżącej odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej niezależnie od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika z wyboru, czy też wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przewidziany w art. 175 § 1 p.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski nie oznacza, że ubieganie się o przyznanie pełnomocnika z urzędu ma wpływ na interpretację art. 177 § 1 p.p.s.a. Przepisy ustawy nie przewidują wstrzymania biegu terminów ustawowych. Tak więc również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z uwagi na przedmiot rozstrzyganego wniosku strony skarżącej podkreślić trzeba, iż Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZP 62/00 (publ. OSNC 2001/1/7) wyraził pogląd, iż "przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem". Ten pogląd prawny został zaakceptowany na gruncie postępowania przed sądami administracyjnymi, czemu dano formułując stanowisko, iż skarga kasacyjna jest szczególnego rodzaju pismem procesowym, obwarowanym obowiązkiem sporządzenia przez wykwalifikowanego pełnomocnika i w przypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a. za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należy uznać dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co może nastąpić dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy, stanowiskiem skarżącego co do zakresu zaskarżenia i po sporządzeniu skargi kasacyjnej, nie później jednak niż z upływem 30 dni od dnia, gdy pełnomocnik zawiadomiony został o wyznaczeniu do reprezentowania strony. Pełnomocnik taki nie może bowiem być w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do pełnomocnika z wyboru, związanego terminem do sporządzenia skargi kasacyjnej określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. (vide postanowienia NSA: z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn.akt II OZ 1093/09; z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn.akt I FZ 198/06; z dnia 24 października 2013 r., sygn.akt I OZ 999/13; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 8 października 2010 r., sygn.akt II SA/Ol 364/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy przypomnieć trzeba, iż jak wynika z akt niniejszej sprawy strona skarżąca w dniu 14 sierpnia 2013 r. wystąpiła o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia, co miało miejsce w dniu w dniu 17 września 2013 r. Z kolei w dniu 12 września 2013 r. strona skarżąca, stosownie do art. 244 p.p.s.a. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy, ponieważ uczyniła to przed upływem trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie można uznać, że uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nastąpiło z winy skarżącej. Następnie, postanowieniem z dnia 19 września 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata. Stosowną informację w tym zakresie, pismo z ORA w Ł. o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącej adwokata J. P., pełnomocnik odebrał dniu 14 października 2013 r. W dniu 15 października 2013 r. pismo takie wpłynęło do akt sądowych sprawy. Następnie w dniu 18 października 2013 r. radca prawny K. W. działając z substytucji pełnomocnika z urzędu zapoznała się z aktami niniejszej sprawy i wniosła o udostępnienie kserokopii z akt administracyjnych. Następnie w dniu 13 listopada 2013 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz załączył skargę kasacyjną. W piśmie z dnia 28 lutego 2014 r. pełnomocnik oświadczył, iż w dniu 13 listopada 2013 r. ustała przyczyna uchybienia terminu, w tym bowiem dniu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy i materią prawną jej dotyczącą. W świetle powyższego, w ocenie sądu stwierdzić trzeba, iż w warunkach niniejszej sprawy przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 13 listopada 2013 r., kiedy to działający z urzędu pełnomocnik skarżącej po zapoznaniu się z materią sprawy miał możliwość wniesienia skargi i taką skargę kasacyjną wniósł wraz z wnioskiem o przywrócenia terminu do jej złożenia. I co ważne, data ta mieści się w trzydziestodniowym terminie od dnia, w którym pełnomocnik dowiedział się, że został ustanowiony w tej sprawie pełnomocnikiem z urzędu, co miało miejsce w dniu 14 października 2013 r. Tym samym, pełnomocnik strony skarżącej składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargę kasacyjną zachował termin siedmiu dni wynikający z art. 87 § 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów uznać należy, że spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki, od których zależy przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i stąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd orzekł o przywróceniu uchybionego terminu. B.A.