II SA/Łd 607/16
WyrokWSA w Łodzi2016-11-03
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., jest zgodna z prawem, gdy organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe bez pełnego zebrania materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe przedwcześnie, nie przeprowadzając pełnego postępowania wyjaśniającego i nie zbierając kompletnego materiału dowodowego. Brak pełnego zebrania dowodów i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym kwestii istotnych odstępstw od projektu budowlanego oraz prawidłowego określenia kręgu stron postępowania, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zgodności budowy budynku mieszkalnego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu błędną wykładnię przepisów dotyczących istotnych odstępstw od projektu budowlanego oraz nieprawidłowe przyjęcie dowodów. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po rozpoznaniu skargi na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 roku sprawy ze skargi E. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. LS
Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A.S., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] nr [...], znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu decyzji [...]WINB przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
W dniu 9 kwietnia 2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynął wniosek A. S. o sprawdzenie zgodności budowy budynku mieszkalnego z zatwierdzonym projektem budowlanym na nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A 6. Następnie pismem z dnia 2 października 2015 r. A. S. wniósł ponownie o wszczęcie stosownego postępowania.
Bez podjęcia jakichkolwiek czynności postępowania, organ I instancji pismami z dnia 14 października 2015 r. zawiadomił wnioskodawcę o niemożności załatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz wyznaczył oględziny nieruchomości na dzień 26 października 2015 r. Czynności kontrolne nie doszły do skutku z powodu nieobecności właściciela nieruchomości. Nie ma jednak możliwości zweryfikowania, czy A. S. został o nich poinformowany zgodnie z art. 79 § 1 K.p.a., bowiem w przekazanych aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki.
Pismem z dnia 5 listopada 2015 r. organ I instancji zawiadomił o oględzinach zaplanowanych na dzień 26 listopada 2015 r. Nie ma możliwości stwierdzenia, czy do oględzin tych doszło, ponieważ brak jest stosownego protokołu oraz wyjaśnienia, że czynności kontrolne zostały odwołane.
W dniu 8 grudnia 2015 r. A. S. po raz kolejny zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie stosownego postępowania. W reakcji na powyższe, pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. PINB zawiadomił o kolejnym terminie oględzin zaplanowanych na dzień 22 stycznia 2016 r.
Dnia 23 grudnia 2015 r. organ I instancji zwrócił się do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej z prośbą o informację, czy w zasobach archiwalnych znajdują się dokumenty dotyczące budowy budynku mieszkalnego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 6.
Oględziny zaplanowane na dzień 22 stycznia 2016 r. nie doszły do skutku z uwagi na niestawiennictwo właściwie zawiadomionej E. M., uznanej przez organ szczebla powiatowego za właścicielkę nieruchomości. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego to ustalenie.
W dniu 25 stycznia 2016 r. organ I instancji poinformował A. S. o dotychczasowych działaniach, a następnie pismem z dnia 26 stycznia 2016 r. zawiadomił o kolejnych oględzinach wyznaczonych na dzień 10 lutego 2016 r.
Przy piśmie z dnia 12 stycznia 2016 r. Dyrektor Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Ł. przekazał organowi I instancji odpis decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...]Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu E. i S. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, szczelnego dwukomorowego zbiornika na ścieki, przyłącza wody oraz przyłącza gazu wraz z wewnętrzną instalacją gazu na przedmiotowej nieruchomości oraz odpis "Zawiadomienia o braku sprzeciwu na zamiar przystąpienia do użytkowania" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 5 września 2005 r. Dalej w aktach sprawy znajdują się niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kopie między innymi projektu budowlanego budynku mieszkalnego na przedmiotowej nieruchomości, z którego wynika, że projektowano wybudowanie ściany od strony budynku mieszkalnego zlokalizowanego w granicy sąsiedniej nieruchomości.
W dniu 10 lutego 2016 r. PINB przeprowadził oględziny nieruchomości, przy czym protokół nie zawiera żadnego odniesienia się do podnoszonej przez wnioskodawcę okoliczności, że nie wybudowano ściany od strony budynku mieszkalnego stanowiącego własność A. S..
Pismem z dnia 15 lutego 2016 r. PINB poinformował A. S. o poczynionych ustaleniach, a następnie zaprzestał podejmowania dalszych czynności.
Pismami z dnia 17 lutego 2016 r. i 1 marca 2016 r. A. S. wnosił o wydanie rozstrzygnięcia kończącego omawiane postępowanie.
W dniu 17 marca 2016 r. PINB wystąpił do Prezydenta Miasta Ł. z prośbą o przesłanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości w Ł. przy ul. A 6 obowiązującego w latach 2005 - 2015 i obowiązującego obecnie lub wypisu i wyrysu na podstawie Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego.
Ponownie pismami z dnia 16 marca 2016 r., 22 marca 2016 r. i 5 kwietnia 2016 r. A. S. zwrócił się do PINB o wyjaśnienie sprawy zgodności budowy budynku mieszkalnego z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Odpowiadając na powyższe wezwanie PINB w dniu 7 kwietnia 2016 r. poinformował A. S. o przebiegu postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] [...]WINB wyznaczył PINB dodatkowy termin załatwienia sprawy poprzez wydanie aktu administracyjnego do dnia 10 czerwca 2016 r.
W dniu 10 maja 2016 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie zgodności budowy budynku mieszkalnego z projektem budowlanym i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, zgłoszenia swoich uwag i żądań.
Decyzją z [...]. nr [...] PINB w trybie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie w sprawie.
W odwołaniu od tej decyzji A. S. podniósł zarzut wybudowania budynku niezgodnie z projektem wskazując, że projekt przewiduje grubość muru 52cm, a w rzeczywistości ściana ma 25 cm. Poza tym fundament jest wyższy o 40 cm od fundamentu w budynku odwołującego i nie został odizolowany od ściany jego budynku, co powoduje wilgoć w budynku stanowiącym własność A. S.
Powołaną na wstępie decyzją [...]WINB uchylił decyzję PINB i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał regulację art. 105 § 1 K.p.a. i wyjaśnił przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, wywodząc następnie, że w oparciu o przekazany materiał dowodowy nie ma możliwości stwierdzenia, czy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a tym samym wydana decyzja PINB jest co najmniej przedwczesna.
Dalej organ II instancji wskazał na art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że w analizowanej sprawie budowa budynku mieszkalnego została zrealizowana w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu E. i S. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, szczelnego dwukomorowego zbiornika na ścieki, przyłącza wody oraz przyłącza gazu wraz z wewnętrzną instalacją gazu na przedmiotowej nieruchomości. Inwestorzy zawiadomili o zakończeniu budowy, co potwierdza "Zawiadomienie o braku sprzeciwu na zamiar przystąpienia do użytkowania" Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 5 września 2005 r.
Dalej [...]WINB wyjaśnił, że prawnie skuteczne jest wyłącznie zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy obiektów wykonanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Powyższe oznacza, że przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego, nie sankcjonuje ewentualnie dokonanych przez inwestora odstępstw od projektu budowlanego o charakterze istotnym. W tej sprawie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie ma natomiast możliwości stwierdzenia, czy inwestycja została zrealizowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, czy też - jak podnosi A. S. - dokonano odstąpienia od projektu polegającego na zmniejszeniu grubości ściany zewnętrznej z 52cm na 25cm, co mogłoby mieć wpływ na wymiary zewnętrzne, bądź kubaturę obiektu. Zatem postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 7, 77 K.p.a., gdyż materiał dowodowy nie został zebrany w sposób pełny i wyczerpujący. W konsekwencji niemożliwa jest ocena, czy postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, czy też istnieje możliwość wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. Uznanie zatem przez PINB, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe jest - zdaniem organu odwoławczego - przedwczesne i nie znajduje uzasadnienia wobec niepełnego materiału dowodowego.
Zdaniem [...]WINB zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób zgodny z wymogami ustanowionymi normą art. 107 § 3 K.p.a. narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone przepisami art. 7-10 K.p.a., a tym samym stanowi samoistną podstawę do uchylenia takiej decyzji.
[...]WINB wskazał ponadto na nieprawidłowo określony krąg stron postępowania w świetle treści Księgi Wieczystej Nr [...], z której wynika, że współwłaścicielami nieruchomości przy ul. A 6 i 6B są A. S., J. S., J. M., W. P., H. D., T. D. i E. M., J. M., W. P. i H. D. nie brali udziału w prowadzonym postępowaniu na żadnym jego etapie. Nie wyjaśniono natomiast, dlaczego organ I instancji nie uznał ich za strony postępowania.
Jednocześnie organ II instancji zwrócił uwagę PINB na treść art. 12 K.p.a. i stwierdził, że omówione powyżej nieprawidłowości dotyczą kręgu stron postępowania i wiążą się z koniecznością przeprowadzenia postępowania w całości od początku, zatem nie ma możliwości skorzystania z kompetencji kasacyjno-reformatoryjnych przyznanych przepisem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ naruszona zostałaby zasada dwuinstancyjności postępowania, statuowana przepisem art. 15 K.p.a. Należało zatem uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Odnosząc się do treści odwołania [...]WINB stwierdził, że z uwagi na niepełny materiał dowody nie ma możliwości merytorycznego odniesienia się do podniesionych zarzutów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. M. wniosła o uchylenie decyzji [...]WINB i zwrot kosztów postępowania, podnosząc zarzuty naruszenia art. 6 – art. 9, art. 77 § 1 K.p.a., 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie; art. 105 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że nie ma on zastosowania w sprawie; art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię. Według skarżącej organ II instancji błędnie przyjął, że zmniejszenie grubości ściany jest istotnym odstępstwem od projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5. Przedmiotowa ściana zewnętrzna przylega bezpośrednio do ściany budynku sąsiada. Zatem zmiana jej grubości nie może wpłynąć na wymiary zewnętrzne budynku lub jego kubaturę. Ponadto nie do przyjęcia jest, iż za dowód w sprawie przyjmowane są stwierdzenia sąsiada co do rzekomej zmiany grubości ściany niepoparte żadnymi dowodami. Wobec twierdzeń sąsiada należy przyjąć, iż owszem doszło do zmiany grubości ściany, ale w budynku sąsiada. Należy sprawdzić też, czy sąsiad wykonał swój budynek zgodnie z projektem. Wymiary ściany, o których wspomina sąsiad dotyczą w przekonaniu wnoszącej skargę jego budynku.
W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. skarżąca poparła skargę i oświadczyła, że nie wie, jaka jest grubość ściany jej budynku przylegającej do ściany państwa S.. Uczestnicy postępowania A. S. i J. S. wnieśli o oddalenie skargi. Podnieśli, że grubość ściany budynku skarżącej wynosi 25 cm, nie ma izolacji między budynkami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak było podstaw prawnych do usunięcia jej z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 138 § 2 K.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W judykaturze na tle przywołanej normy prawnej ugruntowało się stanowisko, podzielane w pełni przez tutejszy sąd, zgodnie z którym określona w przepisie art. 138 § 2 K.p.a. konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania jest wyjątkiem od zasady, wedle której organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy co do meritum. Powody dla których organ odwoławczy tego rodzaju postanowienie podejmuje, muszą ściśle odpowiadać przesłankom z art. 138 § 2 K.p.a. Nie wystarczy przy tym ogólne wymienienie dostrzeżonych czy domniemanych uchybień. Konieczne jest, aby wynikiem stwierdzonych i realnie istniejących wad postępowania przed organem I instancji, było ponowne przeprowadzenie postępowania. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a., może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Zwrot normatywny: "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (art. 138 § 2 K.p.a.) jest zwrotem ocennym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (vide: wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/Gd 888/15 – Lex nr 1947754, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 27 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2323/12 – Lex nr 1495262, 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2846/12 – Lex nr 1575600, 26 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1619/14 – Lex nr 2037417, 26 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1606/14 – Lex nr 2037414, WSA w: Krakowie z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 455/16 – Lex nr 2085183, Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1074/15 – Lex nr 1949073, Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Go 12/15 – Lex nr 1937280).
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście poczynionych wyżej uwag natury ogólnej i przepisów obowiązującego prawa pozwala w całości podzielić stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i wywiedzioną na jego poparcie argumentację o konieczności uchylenia w trybie art. 138 § 2 K.p.a. decyzji organu I instancji, który co najmniej przedwcześnie umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zgodności budowy budynku mieszkalnego z projektem budowlanym. W realiach rozpoznawanej sprawy podstawową kwestią sporną wymagającą poprawnego ustalenia, udokumentowania i zbadania przez organ I instancji była grubość ściany w budynku skarżącej, która jak twierdził A. S. powinna wynosić według projektu budowlanego 52 cm, a faktycznie posiada grubość 25 cm. Ściana budynku nie posiada izolacji, ponadto fundament został wybudowany o 40 cm wyżej, aniżeli fundament jego budynku, co w rezultacie skutkuje zawilgoceniem ścian. Akta administracyjne sprawy niniejszej dowodzą, że czynności procesowe podjęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w ramach rozważanego postępowania wyjaśniającego były znikome i w żadnej mierze nie przyczyniły się do rzetelnego wyjaśnienia i udokumentowania spornych zagadnień, jak wymagają tego przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z całą zaś pewnością nie mogły stanowić przesłanek do wydania decyzji umarzającej postępowanie w trybie art. 105 § 1 K.p.a. Ograniczyły się zaledwie do pozyskania pozwolenia na budowę wraz z projektem budowlanym i przeprowadzenia w dniu 10 lutego 2016 r. oględzin budynku, w trakcie których w stosunku do rzeczonego budynku ustalono, że na terenie nieruchomości przy ul. A 6 w Ł. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, w zabudowie bliźniaczej, niepodpiwniczony, dla którego została wydana decyzja Prezydenta Miasta Ł. o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., użytkowany na podstawie przyjętego bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych z dnia 5 września 2005 r. Pomimo tego, że w toku wspomnianych czynności procesowych nie dokonano żadnych pomiarów spornego budynku mieszkalnego, a z całą pewnością czynność ta nie została udokumentowana w protokole oględzin, organ I instancji w decyzji umarzającej postępowanie w trybie art. 105 § 1 K.p.a. bezpodstawnie stwierdził, że w trakcie kontroli dokonano również pomiarów kontrolnych obrysu ścian zewnętrznych budynku i stwierdzono na podstawie dokumentacji, że wymiary te są zgodne z projektem budowlanym, istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę nie stwierdzono.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem (por: wyroki WSA w: Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1075/15 – Lex nr 2090369, Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 557/14 – Lex nr 1513080 oraz NSA z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 814/14 – Lex nr 2032841 i z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 929/14 – Lex nr 1989283). Wobec powyższego, nie budzi wątpliwości, że stwierdzenie przez organ bezprzedmiotowości postępowania i wydanie decyzji o jego umorzeniu wiąże się z koniecznością uprzedniego zebrania kompletnego materiału dowodowego i poprawnego ustalenia na jego podstawie stanu faktycznego sprawy, który będzie wykluczał prawną możliwość merytorycznego jej rozstrzygnięcia. Tymczasem zebrany w tej sprawie materiał dowodowy – jak trafnie ocenił organ odwoławczy - cech tych ewidentnie nie posiada. Dodatkowo lakoniczne uzasadnienie decyzji organu I instancji, które nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a., dowodzi, że PINB nie rozważył z należytą starannością wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Niedostateczne są wreszcie ustalenia PINB, komu w rozważanym postępowaniu przysługuje przymiot strony. W oparciu o załączony do akt sprawy wypis z księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla nieruchomości przy ul. A 6 i 6a, [...]WINB zasadnie stwierdził, że postępowanie pierwszoinstancyjne przeprowadzone zostało bez udziału wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, pominięto w nim bowiem – z niewyjaśnionych powodów – J. M., W. P. i H. D.. Pozbawienie strony bez jej winy czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zgodnie z treścią art. 10 § 1 K.p.a. mogłoby niewątpliwie stanowić ewentualną przesłankę wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zatem, jeżeli w postępowaniu nie uczestniczyły wszystkie strony, to organ odwoławczy zobowiązany jest zastosować się do treści art. 138 § 2 K.p.a., albowiem postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 K.p.a.), a pozbawienie strony udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji prowadziłoby do wadliwości wydanej przez ten organ decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 1946/14 – Lex nr 1769227).
Podsumowując, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. prawidłowo wyartykułował wady postępowania pierwszoinstancyjnego i wyjaśnił przesłanki podjęcia zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 2 K.p.a., wskazując na konieczność przeprowadzenia w całości postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji. Wbrew zarzutom skargi, poddana kontroli tutejszego sądu decyzja nie narusza przepisów art. 6-9 K.p.a., art. 80 K.p.a. art. 107 § 3 K.p.a., art. 105 § 1 K.p.a. Chybiony jest wreszcie zarzut o naruszeniu, poprzez błędną wykładnię art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego, jako że zaskarżona decyzja ma charakter stricte procesowy.
Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
JK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło