II SA/Łd 660/14
WyrokWSA w Łodzi2014-08-28
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania administracyjnego, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu z Konstytucją, może być skutecznie wniesiona przed formalnym ogłoszeniem tego wyroku w urzędowym publikatorze, jeśli wyrok wszedł w życie z dniem ogłoszenia?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania administracyjnego, oparta na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu z Konstytucją, może być skutecznie wniesiona przed jego formalnym ogłoszeniem w urzędowym publikatorze. Brak publikacji orzeczenia Trybunału nie może ograniczać prawa strony do żądania wznowienia postępowania, jeśli materialnoprawne przesłanki do wznowienia już zaistniały. Uznanie wniosku za niedopuszczalny z powodu braku publikacji stanowi naruszenie art. 145a § 2 K.p.a. oraz zasad praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.Stan faktyczny
Skarżąca E. S.-J. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi odmawiające wznowienia postępowania w sprawie umorzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie danych o odpadach. Skarżąca powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu dotyczącego kary z Konstytucją. Kolegium odmówiło wznowienia, uznając skargę za wniesioną z uchybieniem miesięcznego terminu, ponieważ została złożona przed formalnym ogłoszeniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145a § 1 i 2 K.p.a. w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi i poprzedzające je postanowienie tego organu, a także postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] nr [...]. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi E. S.- J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], a ponadto postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej E. S. – J. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. a.bł.
Postanowieniem z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144, art. 58 § 1, art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267) – w skrócie: "K.p.a." – po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...], nr [...], o odmowie wznowienia postępowania w sprawie umorzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2009r., zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...].
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie jest kwestia istnienia podstaw do wznowienia postępowania na żądanie E. S. – J., w którym powołała się ona na podstawę wznowienia z art. 145a § 1 K.p.a.. Zanim organ przystąpi do badania istnienia podstawy wznowienia postępowania jest on zobligowany do zbadania terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, wynikającego z art. 145a § 2 K.p.a., który uzależnia dopuszczalność złożenia skargi o wznowienie postępowania od zachowania miesięcznego terminu od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Następnie organ wyjaśnił, że kwestia terminu wejścia w życie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego jest unormowana w art. 190 ust. 3 Konstytucji R.P., w którym wskazano, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, chyba że Trybunał Konstytucyjny określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Zgodnie z art. 190 ust. 2 Konstytucji R.P. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 (m.in. w sprawach zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją) podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony, chyba że w ogóle nie podlegał on ogłoszeniu (art. 79 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2000r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011r. Nr 197, poz. 1172 ze zm.)). Dalej organ wskazał, iż przepis art. 20 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych stanowi, że dniem ogłoszenia aktu jest dzień jego ogłoszenia w postaci elektronicznej na stronie internetowej organu wydającego dziennik urzędowy. Stosownie zaś do art. 28b ust. 1 pkt 1 tej ustawy Dziennik Ustaw lub zawarte w nim akty normatywne i inne akty prawne, w tym orzeczenia, udostępnia się nieodpłatnie do wglądu i do pobrania w formie dokumentu elektronicznego na stronach internetowych Rządowego Centrum Legislacji (http://dziennikustaw.gov.pl ). Kolegium dodało, że w myśl art. 6 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych przy obliczaniu terminu wejścia w życie aktu normatywnego określonego w dniach nie uwzględnia się dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przypadków, gdy akt normatywny wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
Dalej Kolegium wyjaśniło, że E. S. – J. wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na fakt wydania przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 października 2013r., w sprawie sygn. akt P 26/11 o niezgodności art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. z 2010r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010r. do 19 lipca 2011r., przez to, że przewidywał niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, z art. 2 Konstytucji R.P.. Okoliczność ta mieści się zatem w dyspozycji art. 145a § 1 K.p.a., gdyż na podstawie wzmiankowanego przepisu wydano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] o wymierzeniu wnioskodawczyni kary pieniężnej w podanej wyżej wysokości. Wyrok z dnia 15 października 2013r., w sprawie sygn. akt P 26/11 został ogłoszony w sposób określony w art. 20 ust. 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w Dzienniku Ustaw z dnia 3 grudnia 2013r. pod pozycją 1426 (w tym samym organie urzędowym była ogłoszona ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach). W treści wyroku nie określono innego niż dzień jego ogłoszenia terminu utraty mocy obowiązującej przepisu uznanego za niezgodny z art. 2 Konstytucji R.P.. W świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji R.P. w związku z art. 6 ust. 1 tej ustawy, wyrok Trybunału Konstytucyjnego powołany przez stronę jako podstawa wznowienia postępowania w sprawie wymierzenia jej kary pieniężnej wszedł w życie w dniu 3 grudnia 2013r..
Kolegium wyjaśniło następnie zasady obliczania terminu wynikających z ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego i uznało, że termin do wniesienia przez skarżącą skargi o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145a § 1 K.p.a. skończył się z dniem 3 stycznia 2014r., natomiast z pieczęci placówki Poczty Polskiej S.A. na kopercie pocztowej zawierającej podanie o wznowienie wynika niewątpliwie, iż nadano je w dniu 4 stycznia 2014r.. Tym samym w pełni uzasadniona była konkluzja, że skarga E. S. – J. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] nr [...], została wniesiona z uchybieniem miesięcznego terminu przewidzianego w art. 145a § 2 K.p.a..
Kolegium podkreśliło na koniec, że ostatecznym postanowieniem z dnia [...], nr [...], poprzedzającym chronologicznie niniejsze postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. orzekło o utrzymaniu w mocy własnego postanowienia z dnia [...] nr [...] o odmowie przywrócenia E. S. – J. terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, do której odnosi się zarówno to postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie z dnia [...], nr [...].
Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła E. S. – J. wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem tego organu z dnia [...], znak nr [...], o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wymierzeniem kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za 2009r., a także o uchylenie – poprzedzającej zaskarżone rozstrzygnięcie – ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...].
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 145a § 1 i 2 K.p.a. w zakresie w jakim organ stwierdza, iż zgłoszony wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem wymaganego przez prawo terminu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie natomiast do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest to, że skarżąca oparła skargę o wznowienie postępowania na ustawowej przesłance, o której mowa w art. 145a § 1 K.p.a.. Stosownie do tego przepisu można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W tej sytuacji skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Skarżąca w swojej skardze o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2013r., w sprawie sygn. akt P 26/11, orzekającego o niezgodności art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz.U. z 2010r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010r. do 19 lipca 2011r., przez to, że przewidywał niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, z art. 2 Konstytucji R.P.. Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu jest to, czy skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 145a § 2 K.p.a..
Analizując sytuację faktyczną i prawną mającą miejsce w niniejszej sprawie nie można nie zauważyć, że w dniu 6 listopada 2013r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącej, zawierające wniosek o wznowienie postępowania. Pismo to, w oparciu o przepis art. 150 K.p.a. zostało przekazane zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., jako organu orzekającego w sprawie w ostatniej instancji. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Kolegium odmówiło wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją własną z dnia [...], nr [...], gdyż uznało, że skarga o wznowienie została złożona przedwcześnie, tj. przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2013r., co czyniło ją niedopuszczalną.
Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Odmawiając wznowienia postępowania Kolegium błędnie uznało, że skarga o wznowienie postępowania administracyjnego nie może być wniesiona po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku, ale jeszcze przed jego ogłoszeniem w urzędowym publikatorze. Formułując powyższe stanowisko organ kierował się wyłącznie dosłownym brzmieniem art. 145a § 2 K.p.a., pomijając zupełnie jego znaczenie systemowe, funkcjonalne i celowościowe. Co prawda wykładania językowa przepisu prawnego ma zawsze pierwszeństwo przed wykładnią systemową, funkcjonalną i celowościową, jednakże w sytuacji, gdy literalne stosowanie tego przepisu sprzeczne jest z zasadami konstytucyjnymi oraz podstawowymi zasadami danej procedury, to na organach administracji publicznej spoczywa także obowiązek stosowania wykładni prokonstytucyjnej spornego przepisu. Przy czym, wykładnia prawa jako operacja myślowa nie ogranicza się do wykładni jednego przepisu (zwłaszcza ograniczona jedynie do wykładni językowej), lecz jest to operacja, w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów ogłoszonych w aktach prawodawczych na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (vide: M. Zieliński: "Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego" WN UAM 1972 str. 26 i nast.; "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W.Pr. 2002 str. 47 i nast.; Z. Ziembiński "Logika praktyczna" PWN 2002 str. 230). Normę prawną rekonstruuje się zawsze z całokształtu obowiązujących przepisów prawnych (vide: wyrok TK z dnia 10 grudnia 2002r., w sprawie sygn. akt P 6/02, OTK-A 2002/7/91 pkt V ppkt 9).
Dla zrekonstruowania normy prawnej koniecznym jest więc sięgnięcie do zasad wykładni, zgodnie z którymi znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników pozajęzykowych takich jak cele, funkcje regulacji prawnej i przekonania moralne (vide: L. Morawski: "Wykładnia w orzecznictwie sądów – komentarz" Toruń 2002 str. 77). W pierwszym rzędzie, spośród kilku możliwych znaczeń przepisu za pośrednictwem reguł wykładni, poszukiwany winien być zawsze taki sens normatywny, który pozwala na uzgodnienie przepisu z Konstytucją – zgodnie z domniemaniem zgodności normy ustawowej z Konstytucją (vide: wyrok TK z dnia 8 listopada 2000r., w sprawie sygn. akt SK 18/99, OTK 2000/7/1273).
Nie ulega zatem wątpliwości, że badając dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania, wniesionej po wydaniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, ale przed jego wejściem w życie, organ administracji winien dokonać oceny, jaki charakter prawny w świetle przepisu art. 145a § 2 K.p.a., jak również art. 190 Konstytucji RP (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), art. 79 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oraz ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ma fakt publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a w szczególności, jaki wpływ ma ta okoliczność na prawo do złożenia skargi o wznowienie postępowania.
Z punktu widzenia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania kwestia publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego ma przede wszystkim wpływ na sposób obliczania końcowego terminu do domagania się wznowienia postępowania. Istotne jest bowiem to aby dla wszystkich osób uprawnionych do wznowienia postępowania termin złożenia podania inicjującego to postępowanie kończył się jednolicie, a więc w tym samym dniu. Tak więc w tych wszystkich sytuacjach, w których nie następuje odsunięcie w czasie wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego publikacja orzeczenia Trybunału winna mieć znaczenie wyłącznie dla możliwości ustalenia upływu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Nie powinna natomiast stanowić cezury czasowej, od której można domagać się wznowienia postępowania. Nie ulega bowiem wątpliwość, że to w wyroku Trybunału Konstytucyjnego następuje wzruszenie domniemania konstytucyjności badanych przepisów prawa. Ogłoszenie wyroku Trybunału poprzez odczytanie sentencji rozstrzygnięcia wywołuje zatem co najmniej skutki w sferze wiedzy o zgodności kontrolowanego przepisu z Konstytucją. Wiedza ta jest upowszechniana wskutek działania środków masowej komunikacji i często staje się powszechna jeszcze przed dokonaniem formalnego ogłoszenia orzeczenia w sposób, o jakim mowa w art. 190 ust. 2 Konstytucji R.P. i art. 79 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Jeżeli zatem publikacja orzeczenia Trybunału w powyższy sposób jest tylko kwestią czasu i w żadnym wypadku nie może wpływać na jego treść, to nie sposób doszukać się racjonalnych powodów, dla których dopuszczalne byłyby jedynie te skargi o wznowienie postępowania, które zostały złożone w okresie jednego miesiąca, liczonego od formalnej publikacji orzeczenia Trybunału. Niedopuszczalne natomiast byłyby skargi złożone w okresie pomiędzy ustnym ogłoszeniem orzeczenia Trybunału, a jego publikacją w sposób przewidziany w art. 190 ust. 2 Konstytucji R.P. i art. 79 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.
Powyższy pogląd – prezentowany przez Kolegium – uznać wypada za przejaw zbytniego formalizmu. Uznawanie za przedwczesny wniosku o wznowienie postępowania tylko dlatego, że nie nastąpiła jeszcze formalna publikacja orzeczenia Trybunału, choć Trybunał nie odroczył wejścia w życie swego rozstrzygnięcia, a więc w sytuacji zaistnienia już materialnoprawnych przesłanek do wznowienia postępowania, w którym rozstrzygnięcie oparto o niekonstytucyjny przepis, uznać należy za naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji R.P.). Powyższe zapatrywanie godzi również w zasadę praworządności i wymóg podejmowania przez organy administracji wszelkich czynności mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także zasady prowadzenia postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 7 i art. 8 K.p.a.).
W tym miejscu wskazać wypada na przykłady sytuacji, kiedy brak publikacji określonego aktu prawnego uznawany jest za pozbawiony wpływu na uprawnienia obywateli do żądania od organów władzy publicznej określonego zachowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane są m.in. poglądy, że sama publikacja uchwały organu gminy nie zmienia w żadnym stopniu sytuacji prawnej podmiotu. Konieczność oczekiwania na publikację lub na wejście aktu w życie może powodować jedynie przedłużenie stanu niezgodnego z prawem. W takiej sytuacji jest więc możliwe wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego po podjęciu uchwały, ale jeszcze przed jej publikacją i tym samym wejściem w życie (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2008r., w sprawie sygn. akt II SA/Kr 470/08; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007r., w sprawie sygn. akt II OSK 1738/06; wyrok NSA z dnia 5 maja 2009r., w sprawie sygn. akt II OSK 1730/08; wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2010r., w sprawie sygn. akt II OSK 658/10; wyrok NSA z dnia 13 marca 2012r., w sprawie sygn. akt II OSK 596/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei w postanowieniu z dnia 6 marca 2012r., w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 87/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że nie można podzielić stanowiska wykluczającego skuteczność zażalenia na przewlekłość postępowania złożonego przed datą wejścia w życie ustawy z 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), która wprowadziła instytucję przewlekłości postępowania administracyjnego obok znanej wcześniej instytucji bezczynności – gdy powyższa ustawa nowelizacyjna była już opublikowana. Tak złożone zażalenie powoduje dopuszczalność skargi na przewlekłość postępowania. Tym samym sąd administracyjny opowiedział się za możliwością korzystania z określonych środków zaskarżenia w sytuacji, gdy ustawa nowelizacyjna wprowadzała takie środki do ustawy zmienianej, a jednocześnie w ustawie nowelizującej dokonano promulgacji terminu jej stosowania.
Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, że w realiach przedmiotowej sprawy brak publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w sposób przewidziany w art. 190 ust. 2 Konstytucji R.P. i art. 79 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, nie mógł wpłynąć na ograniczenie prawa skarżącej do żądania wznowienia postępowania. Tym samym uznanie za niedopuszczalny wniosku o wznowienie postępowania złożonego w okresie po wydaniu przez Trybunał wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność badanego przepisu, ale jeszcze przed formalnym ogłoszeniem orzeczenia w urzędowym publikatorze, uznać wypada z naruszenie przepisu art. 145a § 2 K.p.a..
Należało zatem skonstatować, że skarżąca składając w dniu 6 listopada 2013r. wniosek o wznowienie postępowania w istocie uczyniła to z zachowaniem terminu do jego złożenia. Uznanie tego wniosku za niedopuszczalny postanowieniem z dnia [...] stanowi naruszenie art. 145a § 2 K.p.a., zaś wskazywanie na konieczność złożenia kolejnego wniosku o wznowienie postępowania już po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego w realiach niniejszej sprawy stanowi naruszenie podstawowych zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.), zgodnie z którą organy administracji powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co oznacza, iż działanie organu nie powinno skutkować dla strony negatywnymi konsekwencjami. Powołana zasada pogłębiania zaufania powiązana jest także z zasadą udzielania stronie informacji prawnej i faktycznej (art. 9 K.p.a.). W realiach niniejszej sprawy budowanie zaufania obywateli do organów państwa miałoby miejsce chociażby poprzez wstrzymanie się organu od rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania do momentu wejścia w życie orzeczenia Trybunału, a więc choćby o jeden dzień. Nic takiego nie miało jednak miejsca i organ rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania w dniu poprzedzającym wejście w życie wyroku Trybunału.
Powyższe zapatrywanie sądu wskazuje, iż wniosek o wznowienie postępowania został w niniejszej sprawie złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 145a § 2 K.p.a.. To z kolei oznacza, że nie było żadnego powodu do składania przez skarżącą – w dniu 4 stycznia 2014r. – kolejnego wniosku o wznowienie postępowania. W konsekwencji nie było usprawiedliwionych podstaw do rozpatrywania przez organ kolejnego wniosku skarżącej o wznowienie postępowania, skoro już jej pierwszy wniosek, złożony w dniu 6 listopada 2013r. był skutecznie złożony i wywoływał określone skutki procesowe.
W tym stanie rzeczy sąd, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku art. 135 P.p.s.a., wyeliminował z obrotu prawnego nie tylko zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem z dnia [...] ale także postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] rozpoznające wniosek o wznowienie postępowania z dnia 6 listopada 2013r., uznając, iż uchylenie tegoż postanowienia wydanego w granicach niniejszej sprawy pozostaje niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a..
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 P.p.s.a.).
a.bł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło