II SA/Łd 720/21

19 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu 19 listopada 2021 roku na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej I. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 października 2021 roku, sygn. akt II SA/Łd 720/21 w sprawie ze skargi I. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] roku nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów legalizacyjnych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę kasacyjną. dc I.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentów legalizacyjnych. Postanowieniem z 29 października 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 720/21, wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę I.B. z uwagi na to, że przed jej wniesieniem nie został wyczerpany niezbędny, przedsądowy tok postępowania, o którym mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. 10 listopada 2021 r. doręczono skarżącemu odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem tutejszego sądu, w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem oraz o tym, że skarga kasacyjna, pod rygorem jej odrzucenia, powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, a także o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 43 pouczenie pkt 1 - 3). W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej 16 listopada 2021 r. skarżący wniósł do sądu pismo zatytułowane "Odwołanie", które zostało uznane za skargę kasacyjną od postanowienia sądu z 29 października 2021 r. o odrzuceniu skargi (vide: zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 17 listopada 2021 r., k. 56). Pismo z 16 listopada 2021 r. sporządził i podpisał osobiście skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 29 października 2021 r., o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, na które, stosownie do treści cytowanego wyżej przepisu art. 173 § 1 p.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Stosownie do art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Przepis ten wprowadza w stosunku do skargi kasacyjnej wymóg formalny polegający na tym, że skargę kasacyjną może sporządzić jedynie adwokat lub radca prawny. Wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.), gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 2a p.p.s.a.). Skarga kasacyjna może być sporządzona: przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami (art. 175 § 3 pkt 1 p.p.s.a.); rzecznika patentowego – w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3 pkt 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przez pojęcie "sporządzenie skargi kasacyjnej" należy rozumieć zarówno jej napisanie, jak i podpisanie, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która ją sporządziła (por. postanowienia: NSA z 22 grudnia 2004 r., OZ 859/04; z 15 maja 2008 r., II GSK 503/07). Jedynie podpis złożony pod skargą kasacyjną potwierdza z punktu widzenia sądu oceniającego jej dopuszczalność, że przy konstruowaniu tego środka zaskarżenia brał udział, zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez art. 175 p.p.s.a., uprawniony fachowy podmiot (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2006 r., I FZ 548/06). Brak podpisu osoby składającej skargę jest co prawda brakiem usuwalnym, jednakże sporządzanie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest zatem brakiem, który nie podlega uzupełnieniu i skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 27 sierpnia 2010 r., II ONP 1/10; z 4 stycznia 2012 r., I OZ 1088/11, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi drugiej instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Ustawodawca, wprowadzając w art. 175 § 1-3 p.p.s.a. wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez prawnika profesjonalistę kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie, która nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie orzeczeniem sądu pierwszej instancji, pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą (por. np. postanowienia NSA: z 8 stycznia 2014 r., II GZ 776/13; z 22 lipca 2014 r., I OSK 730/14; z 20 maja 2016 r., I FSK 2071/14; z 22 marca 2017 r., II OSK 1846/15). Sporządzenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego albo osoby wymienione w art. 175 § 2-3 p.p.s.a. z zachowaniem określonych wymogów jest zatem warunkiem koniecznym dopuszczalności tego środka odwoławczego. Stosownie do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga kasacyjna I. B. z 16 listopada 2021 r. od postanowienia z 29 października 2021 r. jest niedopuszczalna. Skarga kasacyjna nie została bowiem sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżący, który ją podpisał, nie wykazał natomiast, aby legitymował się uprawnieniami zawodowymi, które umożliwiają samodzielne jej sporządzenie. Z akt sprawy fakt posiadania przez skarżącego takich uprawnień w żaden sposób nie wynika. Podkreślić przy tym należy, że skarżący został pouczony o warunkach dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej (k. 43 pouczenie pkt 1 - 3). Z tych wszystkich względów skargę kasacyjną należało odrzucić na podstawie art. 178 p.p.s.a., o czym sąd orzekł jak w postanowieniu. dc