II SA/Łd 727/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "Towarzystwo Budownictwa Społecznego w R." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na uchwałę Rady Miejskiej w Radomsku z dnia 28 czerwca 1996 r. nr XXIV/182/96 w sprawie zmian fragmentu miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Radomska postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej "Towarzystwo Budownictwa Społecznego w R." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi zaksięgowaną w dniu 2 września 2025 r. pod pozycją [...]. Pismem z 2 września 2025 r. "Towarzystwo Budownictwa Społecznego w R." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Radomsku z dnia 28 czerwca 1996 r., nr XXIV/182/96 w sprawie zmian fragmentu miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Radomska. W odpowiedzi na skargę organ uznał skargę za bezzasadną. Zarządzeniem z 24 października 2025 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, braku skargi przez wykazanie, że przed wniesieniem skargi do Sądu wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, powoływanej dalej jako: "u.s.g." w brzmieniu sprzed dnia 1 czerwca 2017 r. (przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. – wówczas tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.). W odpowiedzi na ww. wezwanie, pismem z 7 listopada 2025 r. strona skarżąca cofnęła skargę z 2 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności, przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy sąd zobowiązany jest skontrolować przesłanki dopuszczalności skargi, w tym wyczerpanie środków zaskarżenia przed jej wniesieniem. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie (§ 2a). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), powoływana dalej jako: "ustawa nowelizująca", która wprowadziła zmiany między innymi w zakresie art. 52 i 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 u.s.g. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie powyższy przepis w tak przytoczonym brzmieniu, co wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 18 ustawy nowelizującej. Stosownie do ww. przepisów, art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz przepisy u.s.g., w ich brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Radomsku nr XXIV/182/96 w sprawie zmian fragmentu miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Radomska została podjęta 28 czerwca 1996 r., a więc przed zmianą art. 101 ust. 1 u.s.g. (polegającą na rezygnacji z wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na akty podejmowane przez organ gminy) oraz art. 53 p.p.s.a. (zgodnie z którym od dnia 1 czerwca 2017 r. skargę na akty, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., tj. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego można wnieść w każdym czasie). Wobec powyższych ustaleń wskazać należy, że strona skarżąca był zatem zobowiązana do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i do zachowania terminu do wniesienia skargi przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia jest bowiem obligatoryjnym elementem skuteczności wniesienia skargi na uchwałę organu gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 wyjaśnił, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Oznacza to, że skargę na uchwałę rady gminy podjętą przed 1 czerwca 2017 r. w trybie art. 101 u.s.g., należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi rady gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego, a jeżeli rada nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania. Z dniem wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni do wniesienia skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie, rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi. Jeżeli natomiast w tym okresie organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to nieprzerwanie biegnie termin sześćdziesięciu dni, liczony od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. uchwała NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Miejskiej w Radomsku z 1996 r., a więc niewątpliwie taka, która została uchwalona, ogłoszona i weszła w życie przed 31 maja 2017 r. W konsekwencji w przypadku tego aktu należało zastosować przepisy w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji, z których wynika obowiązek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi do sądu. Jak natomiast bezspornie wynika z okoliczności niniejszej sprawy strona skarżąca nie wystosowała takiego wezwania do Rady Miejskiej w Radomsku, zatem nie spełnia warunku wniesienia skargi po wyczerpaniu dostępnych środków zaskarżenia. Wezwanie jest to czynność prawna, której celem jest m.in. uniknięcie postępowania przed sądem administracyjnym, czyli chodzi o usunięcie naruszenia prawa, bez niepotrzebnego wdawania się w spór przed sądem administracyjnym. Skoro jest to czynność, która służy ewentualnemu wyeliminowaniu naruszenia prawa, którego dopuszczono się odrębną, wcześniejszą uchwałą wydaną w sprawie z zakresu działalności administracji publicznej, to zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega nie uchwała wydana na skutek rozpoznania wniosku o usunięcie naruszenia prawa, ale uchwała, którą to prawo w ocenie jednostki naruszono (por. postanowienie NSA z 6 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1951/12, CBOSA). Instytucja wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., jest więc surogatem środka odwoławczego Skoro warunkiem sensu stricto skutecznego złożenia skargi jest jej wniesienie po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu, a przepisy nie przewidują możliwości konwalidacji takiej skargi, to jest ona niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (zob. T. Woś, M. Romańska [w:] H. Knysiak-Sudyka, T. Woś, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 58.). Odnosząc się natomiast do oświadczenia strony skarżącej zawartego w piśmie z 7 listopada 2025 r. o cofnięciu skargi, należy wyjaśnić, że wobec niedopuszczalności skargi, zaistnienie przesłanki do odrzucenia skargi wykluczało w niniejszej sprawie badanie dopuszczalności skutecznego cofnięcia skargi (art. 60 p.p.s.a.). Merytoryczne rozpoznanie wniosku o cofnięcie skargi jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Oznacza to, że tylko w sytuacji dopuszczalności skargi i gdy nie jest ona dotknięta ww. brakami postępowanie sądowoadministracyjne jest skutecznie wszczęte i strona może skutecznie cofnąć skargę. Przesłanki niedopuszczalności skargi mają pierwszeństwo przed okolicznościami warunkującymi umorzenie postępowania (por. postanowienia NSA z: 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 3150/13; z 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2453/10; z 27 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 923/08, CBOSA). Skoro zatem strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, czyniło to wniesioną skargę niedopuszczalną. Z powyższych względów sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. o czym orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dc