II SA/Łd 763/09
WyrokWSA w Łodzi2010-02-05
Skład orzekający: Anna Stępień, Jolanta Rosińska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz art. 136 k.p.a., jeśli skarżący domagali się przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie naruszyło zasady dwuinstancyjności ani art. 136 k.p.a. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy analizy urbanistycznej w miejsce wadliwej analizy organu pierwszej instancji stanowiłoby zastąpienie dowodów zebranych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a nie uzupełnienie dowodów. W sytuacji, gdy zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie zespołu wielorodzinnych budynków mieszkalnych ze zmianą sposobu użytkowania części obiektów na funkcje usługowe. Po wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta Ł. i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (w części dotyczącej B. Sp. z o.o.), sprawa trafiła do WSA, który uchylił decyzję SKO z powodu wadliwej analizy urbanistycznej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez SKO, które uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, skarżący (K.P., C.P. i T.B.) wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 136 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 roku sprawy ze skarg K. P., C. P. i T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oddala skargi.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.), art. 104 k.p.a. ustalił na wniosek T. B. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie zespołu wielorodzinnych budynków mieszkalnych ze zmianą sposobu użytkowania części obiektów na funkcje usługowe, przeznaczonej do realizacji na działce nr ewid. 390/2, położonej w Ł. przy ul. A. 84.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyły A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. pl. B. 2 i B. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. pl. B. 2.
Zdaniem Spółek decyzja organu I instancji wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa. Umowa sprzedaży nieruchomości, objętej wnioskiem inwestora, zobowiązywała bowiem nabywcę, w terminie 3 lat od daty nabycia, do rozbiórki zlokalizowanych na tej działce budynków w granicach przyszłego poszerzenia ulicy A, zgodnie z opracowanym w roku 1999 studium korytarza komunikacyjnego tej ulicy. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem odwołujących, decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ teren inwestycji znajduje się w liniach rozgraniczających przyszłego korytarza ul. A., a wobec obowiązku wyburzenia budynków kolidujących z docelowym przebiegiem tej ulicy, brak jest działki zabudowanej w sposób pozwalający ustalić wymagania dla nowej zabudowy.
W toku postępowania odwoławczego SKO ustaliło, że w dniu 21 maja 2008 r., a więc w dacie wydania decyzji przez organ I instancji, użytkownikiem wieczystym działek nr 382/1 i 382/2 była A. Sp. z o.o. w Ł., natomiast z dniem 31 maja 2008 r. została nim Spółka B. Sp. z o.o. w Ł., jako następca prawny A. Sp. z o.o. w Ł.
W dniu 29 sierpnia 2008 r. Spółki: B. i A. złożyły do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. tożsame w treści pisma, nazwane "uzupełnienie odwołania", wskazując że mimo nieobowiązywania już opracowanego w 1999 r. studium korytarza ul. A., aktualnym pozostaje zobowiązanie nabywcy tej nieruchomości do przeniesienia prawa własności określonego fragmentu zachodniej części działki, co pozostaje w związku z planowaną koncepcją przebudowy ul. A., zawartą również w opracowanym w 2005 r. Zintegrowanym Programie Rewitalizacji Obszarów Centralnych Ł. "ProRevita". Spółki, powołując się na treść art. 61 ust. 1 punkt 1 ustawy, wskazały również, że brak jest nieruchomości sąsiedniej, na której wskaźnik intensywności zabudowy, tak jak w warunkach i szczegółowych zasadach zabudowy i zagospodarowania terenu, wynikający z przepisów odrębnych określonych w zaskarżonej decyzji dla przedmiotowej nieruchomości - wynosiłby 0,8.
Zaskarżona decyzja narusza art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, poprzez dopuszczenie linii zabudowy, nieznajdującej żadnego odzwierciedlenia po stronie wschodniej ul. A. Na ustalenie linii zabudowy pozwala wyłącznie istniejąca zabudowa, a nie jakieś bliżej nieokreślone i w rzeczywistości nawet nieistniejące pozostałości po wyburzeniach zabudowy; w razie uskoku zaś, tak jak w analizowanym przypadku, linia zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogi, a w tym przypadku od ulicy A.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 28 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 59, art.60 i art.61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.)
1) umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania wniesionego przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy pl. B 2, wobec braku przymiotu strony,
2) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w odniesieniu do odwołania wniesionego przez B. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy pl. B. 2.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. przeniósł własną ostateczną decyzję nr [...] o warunkach zabudowy dla wskazanej wyżej inwestycji na K. P. i C.P.
Wskazane wyżej rozstrzygnięcie Kolegium z dnia [...] r. A. Sp. z o.o. i B. Sp. z o.o. zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który następnie wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 890/09 po rozpoznaniu skargi B. Sp. z o.o. - uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie rozstrzygnięcia określonego w punkcie drugim decyzji i oddalił skargę A. Sp. z o.o.
W uzasadnieniu wyroku odnoszącym się do skargi Spółki B., Sąd stwierdził, że organy orzekające w sprawie w sposób wadliwy przeprowadziły analizę, konieczną do ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Sporządzona analiza urbanistyczna, zarówno w swej części opisowej, jak i graficznej, nie spełnia przepisanych prawem wymogów.
Przede wszystkim nie uczyniono z niej załączników do decyzji o warunkach zabudowy, a nadto rzeczona analiza została sporządzona na kopii mapy, która nie spełnia wymogów określonych w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (niezaewidencjonowanej, w nieokreślonej skali).
Nie jest również jasne, czy granice obszaru analizowanego zostały wyznaczone w prawidłowej odległości, gdyż nie wskazano, jaka jest szerokość działki objętej wnioskiem, ani też, jaką skalą odległości przyjęto.
Zdaniem składu orzekającego wątpliwości budziły dodatkowo przyjęte przez autora analizy oznaczenia (kwI k, OK.2M itp.), nigdzie niezdefiniowane, które są dalekie od wymogu stosowania "czytelnej techniki graficznej". Wskazane wyżej wady sporządzonej analizy dyskwalifikowały - w ocenie Sądu - wydaną na jej podstawie decyzję, bowiem uprawniały konkluzję, że ustalenie warunków zabudowy, dokonane zaskarżoną decyzją, nastąpiło dowolnie, wbrew wymogom określonym w art. 61 ust. 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Po zwrocie organowi akt z sądu i ponownym rozpoznaniu odwołania B. Sp. z o.o. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, szczegółowo przytoczyło treść uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 890/08 i przywoławszy treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wywiodło, że w rozpoznawanej sprawie zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia temu organowi.
Zdaniem organu II instancji w powołanym wyroku Sąd zwrócił uwagę na wady przeprowadzonej w sprawie analizy urbanistycznej, co w praktyce oznacza konieczność jej ponownego sporządzenia. W świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, przeprowadzenie wymaganej prawem analizy jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, bez wykonania której nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia w sprawie warunków zabudowy.
W niniejszej sprawie, wobec uchylenia przez Sąd jedynie decyzji organu II instancji, Kolegium zobowiązane byłoby ponownie rozpoznać wniosek skarżącego o ustalenie warunków zabudowy, badając, czy planowana inwestycja spełnia wszystkie warunki określone w art. 61 ustawy, dla której to oceny punktem wyjścia byłaby wymagana przepisem § 3 rozporządzenia analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, a do której przeprowadzenia właściwy jest organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy.
Ponadto Kolegium podkreśliło, że wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy oznaczałoby w praktyce przeprowadzenia całego postępowania wyjaśniającego przez ten organ, co świadczyłoby o naruszeniu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K.P., C.P. i T.B. wnieśli o uchylenie decyzji Kolegium, wstrzymanie jej wykonania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucili naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji postępowania dowodowego w zakresie wynikającym z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 lutego 2009 r.
Według skarżących organ orzekający błędnie ocenił, że w rozpoznawanej sprawie brak jest możliwości zastosowania art. 136 k.p.a. W przekonaniu stron, skoro Sąd uchylił wyłącznie rozstrzygnięcie Kolegium, dając organowi II instancji określone wytyczne w zakresie sanacji decyzji o warunkach zabudowy, to należało zastosować regulację art. 136 k.p.a.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Postanowieniem z dnia 20 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 26 stycznia 2010 r. K.P., C.P. i T.B. podtrzymali dotychczasowe zarzuty skargi i stwierdzili, że - w ich ocenie - nie było przeszkód natury prawnej, aby SKO zleciło organowi I instancji uzupełnienie analizy urbanistycznej pod kątem wytycznych wynikających z wyroku WSA w Łodzi. Analiza urbanistyczna była bowiem sporządzona i wystarczyło tylko usunąć jej błędy formalne. Dodatkowo strony zarzuciły, że organ odwoławczy nie wskazał organowi I instancji, jakie konkretnie uchybienia dotyczące analizy, winny podlegać uzupełnieniu w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Na rozprawie w dniu 5 lutego 2010 r. stawiła się skarżąca K.P., która poparła skargę oraz pełnomocnik uczestnika postępowania B. Sp. z o.o. w Ł., który wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozumieniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Rzeczona kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie skład orzekający badał legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., uchylającej rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie zespołu wielorodzinnych budynków mieszkalnych ze zmianą sposobu użytkowania części obiektów na funkcje usługowe, przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. 390/2, położonej w Ł. przy ul. A. 84.
W pierwszej kolejności godzi się podnieść, że niniejsza sprawa była już raz przedmiotem uwagi tutejszego Sądu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 890/09 - po rozpoznaniu skargi B. Sp. z o.o. - uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy w zakresie rozstrzygnięcia określonego w punkcie drugim decyzji i oddalił skargę A. Sp. z o.o.
Konsekwencją takiego stanu rzeczy, jak słusznie podniósł to organ orzekający w zaskarżonej decyzji, było związanie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z przywołanego wyżej orzeczenia Sądu z dnia 25 lutego 2009 r. syn. akt II SA/Łd 890/09.
Obowiązkiem Sądu w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji była natomiast ocena, czy prowadząc ponownie postępowanie administracyjne organ orzekający uwzględnił wytyczne wynikające z uprzednio wydanego orzeczenia sądu administracyjnego.
W myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W judykaturze sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, podzielany zresztą przez skład Sądu rozpatrującego przedmiotową skargę, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związani.
Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej (por. pkt 1 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 443/09 –Lex nr 501813).
Oceniając w tym kontekście rozstrzygnięcie Kolegium, Sąd uznał, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa i brak jest jakichkolwiek podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Przede wszystkim podnieść trzeba, że w motywach wyroku z dnia 25 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał na istotne błędy analizy urbanistycznej, która jest konieczna dla ustalenia wymagań dla nowej zabudowy. Mianowicie Sąd podniósł, że sporządzona analiza urbanistyczna, zarówno w swej części opisowej, jak i graficznej, nie spełnia przepisanych prawem wymogów. Nie uczyniono z niej bowiem załączników do decyzji organu I instancji o warunkach zabudowy, a nadto rzeczona analiza została sporządzona na kopii mapy, która nie spełnia wymogów, określonych w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nie jest również jasne, czy granice obszaru analizowanego zostały wyznaczone w prawidłowej odległości, gdyż nie wskazano, jaka jest szerokość działki objętej wnioskiem, ani też, jaką skalą odległości przyjęto.
Zdaniem składu orzekającego dodatkowo wątpliwości budziły przyjęte przez autora analizy oznaczenia (kwI k, OK.2M itp.), nigdzie niezdefiniowane, które są dalekie od wymogu stosowania "czytelnej techniki graficznej". Wskazane wyżej wady sporządzonej analizy dyskwalifikowały wydaną na jej podstawie decyzję, bowiem uprawniały konkluzję, że ustalenie warunków zabudowy, dokonane zaskarżoną decyzją, nastąpiło dowolnie, wbrew wymogom określonym w art. 61 ust. 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Według składu orzekającego w niniejszej sprawie, wskazane wyżej błędy analizy urbanistycznej, która jest niezbędnym warunkiem wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczyły w głównej mierze postępowania przed organem I instancji. Dlatego też w sytuacji, gdy WSA w Łodzi w przywołanym wyroku z dnia 25 lutego 2009 r. ograniczył się wyłącznie do uchylenia zaskarżonej decyzji, Kolegium nie mogło - zamiast Prezydenta Miasta Ł. - samodzielnie rozpoznać wniosku inwestora o ustalenie warunków zabudowy i przeprowadzić w tym zakresie postępowania wyjaśniającego w całości, ani nawet w znacznej części, ponieważ naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikającą z art. 15 k.p.a.
W myśl obowiązującej zasady ustrojowej dwuinstancyjności, organ odwoławczy pełni kompetencje zarówno kontrolne, jak i merytoryczne. Oznacza to, że organ ten winien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie.
Organ ten może i powinien rozpoznać sprawą merytorycznie zgodnie z żądaniem strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu. Niezbędnym wymogiem merytorycznego orzekania przez organ drugiej instancji jest dostateczne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy.
Przeprowadzenie praktycznie całego postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy stanowiłoby niedopuszczalne naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, pozbawiając strony służącego im prawa odwołania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1313/98 –Lex nr 48725).
Według art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Prawidłowo sporządzona analiza urbanistyczna w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest, jak słusznie zauważyło Kolegium, podstawowym dowodem w sprawie ustalenia warunków zabudowy, na podstawie którego organ I instancji powinien ocenić, czy spełnione są łącznie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 -5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wydać rozstrzygnięcie o ustaleniu bądź odmowie ustalenia warunków zabudowy.
Co istotne, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sama konieczność ponownego określenia granic obszaru analizowanego, a na taką wadę zwrócił między innymi uwagę Sąd w wyroku z dnia 25 lutego 2009 r., stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § 2 k.p.a., w konsekwencji bowiem ponownego ustalenia granic obszaru analizowanego, organ I instancji zobowiązany będzie do zweryfikowania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1388/06).
Podsumowując, Sąd uznał, że przeprowadzenie przez organ odwoławczy analizy funkcji i cech zabudowy, w miejsce wadliwej analizy organu I instancji, tak jak żądają tego skarżący, nie stanowiłoby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o którym mowa w art. 136 k.p.a., lecz w zasadzie zastępowałoby w znacznej części dowody zebrane w postępowaniu przed organem I instancji. W sytuacji zaś, gdy tak jak w przedmiotowej sprawie, zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jeżeli organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w ogóle albo rozstrzygnął sprawę na podstawie postępowania dowodowego podjętego w nieznacznej części lub przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów procesowych, organ odwoławczy (stwierdzając podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia), winien wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do rozpoznania w pierwszej instancji.
Jeżeli zaś w takiej sytuacji organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w całości lub w znacznej części, czego mu czynić nie wolno, narusza zarówno przepisy art. 136 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. jak i art. 15 k.p.a., bowiem oznacza to przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego tylko w jednej instancji (w drugiej), a nie w dwóch, który to wymóg wynika z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego unormowanej w art. 15 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 marca 2008 r. sygn. akt II S.A./Lu 29/08 –Lex nr 480461).
Sąd, odnosząc się następnie do zarzutu skargi, iż Kolegium w motywach zaskarżonej decyzji powinno szczegółowo wskazać, jakie czynności winien podjąć organ I instancji prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające stwierdził, że jest on wadliwy.
Przepis art. 138 § 2 zdaniem drugie k.p.a. stanowi wyłącznie o uprawnieniu organu odwoławczego, a nie obowiązku wskazania, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Innymi słowy, organ odwoławczy może, choć nie musi, udzielić organowi I instancji wskazówek, jakie czynności powinien on podjąć prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, nie stwierdziwszy jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
B.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło