II SA/Łd 781/25
WyrokWSA w Łodzi2026-02-11
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agata Sobieszek-Krzywicka, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji zmieniającej warunki zabudowy, uwzględniając upływ dziesięcioletniego terminu od doręczenia decyzji, mimo że skarżąca nie była stroną postępowania pierwotnego, ale wykazała swój interes prawny?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji zmieniającej warunki zabudowy, ponieważ od doręczenia tej decyzji upłynął ponad dziesięcioletni termin, co uniemożliwia stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 2 k.p.a. W ramach postępowania nadzwyczajnego organ ograniczył się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, zgodnie z art. 158 § 2 k.p.a. Kolegium prawidłowo uznało skarżącą za stronę postępowania, mimo braku jej udziału w postępowaniu pierwotnym, ze względu na wykazany interes prawny wynikający z sąsiedztwa działek i przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ nie dopatrzył się rażących naruszeń prawa przy wydaniu decyzji zmieniającej, uznając, że zmiany parametrów dachu i linii zabudowy były dopuszczalne w świetle analizy urbanistycznej i przepisów.Stan faktyczny
Skarżąca U.G. wniosła o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa decyzji Wójta Gminy B. z 2009 r. zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy z 2005 r. dla działki sąsiedniej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia dotyczącego warunków zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji z 2009 r., powołując się na upływ dziesięcioletniego terminu od doręczenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącej, podzielając stanowisko Kolegium.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Asesor WSA Beata Czyżewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2026 roku sprawy ze skargi U.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 2 września 2025 roku nr KO.4110.52.2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji zmieniającej decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji oddala skargę. dc
Zaskarżoną decyzją z dnia 2 września 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 2 oraz art. 158 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego odmówiło stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. Nr 50-1, znak: GRP 7331/23/2009, zmieniającej decyzję ostateczną tego organu z dnia 28 lutego 2005 r. Nr 50, znak: PBK.7331/50/05, o ustaleniu warunków zabudowy.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 6 lutego 2023 r. do Kolegium wpłynął wniosek U. G. z dnia 2 lutego 2023 r. o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa przez Wójta Gminy B. decyzji z dnia 6 kwietnia 2009 r. Nr 50-1, znak: GRP 7331/23/2009, zmieniającej decyzję ostateczną tego organu o warunkach zabudowy Nr 50 z dnia 28 lutego 2005 r., znak: PBK.7331/50/05, o ustaleniu na wniosek T. T. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączem wodociągowym i energetycznym na działce nr ewid. [...] w [...] Zdaniem wnioskodawczyni, powyższa decyzja z dnia 6 kwietnia 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jednakże ze względu na upływ czasu od daty jej wydania nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności. Powyższej decyzji wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie: art. 53 ust. 3 pkt 1, art. 59 ust. 1 oraz art. 61 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 1, § 4 ust. 4, § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, art. 28 k.p.a. w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 54 pkt 2 lit. d) w związku z art. 64 ust. 1 tej ustawy, art. 110 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 i art. 155 k.p.a.
W uzasadnieniu wniosku U. G. wyjaśniła, że jest właścicielką działki nr ewid. [...], która graniczy z działką nr ewid. [...] w [...], a działki te są do siebie równoległe i mają dostęp do drogi publicznej w jednej linii. Wskazała, że uzyskała decyzję z dnia 16 maja 2000 r. Nr 7330/16/2000 ustalającą warunki zabudowy jej działki nr ewid. [...], w której określono m.in. odległość obiektów mieszkalnych od krawędzi jezdni wynoszącą min. 15 m. Stwierdziła, że powyższa decyzja uwzględniała linię zabudowy oznaczoną przez istniejący wówczas jej stary budynek mieszkalny w złym stanie technicznym, który rozebrała osiem lat później. Podkreśliła, że nabyła prawa zagospodarowania swojej działki zgodnie z decyzją z 2000 r., na podstawie której uzyskała ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, którego budowa została zakończona w 2007 r.
Wnioskodawczyni wskazała, że z pkt 7 analizy urbanistycznej - tabeli, sporządzonej w grudniu 2004 r. na potrzeby wydania decyzji z dnia 28 lutego 2005 r. o warunkach zabudowy działki nr ewid. [...] wynika, iż linia zabudowy na jej działce nr ewid. [...] wynosiła od linii rozgraniczającej drogi publicznej: 12,5 m dla budynku starego (później rozebranego) oraz 25,0 m dla budynku nowego aktualnie istniejącego. Wyjaśniła, że Wójt Gminy B. wydał na jej wniosek decyzję z dnia 30 listopada 2007 r. Nr 71 o warunkach zabudowy dla rozbiórki jej starego budynku na działce nr ewid. [...], zaznaczając, iż decyzja nie dotyczy warunków i wymagań nowej zabudowy.
Wnioskodawczyni zwróciła także uwagę, że wniosek o zmianę decyzji z 2005r. dotyczył: podwyższenia wysokości kalenicy głównej budynku, zmiany linii zabudowy dopuszczającej usytuowanie budynku w głębi działki ze względu na rozbiórkę budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce nr [...], do którego nawiązywała ukształtowana linia zabudowy określona w decyzji z dnia 28 lutego 2005 r. Zaznaczyła, że w zmienionej decyzji o warunkach zabudowy określono nową linię głównej kalenicy (dopuszczono jako prostopadłą lub równoległą do granicy działki z działkami sąsiednimi), a maksymalną wysokość głównej kalenicy dachu określono na 9,0 m ppt (przedtem było 7,5 m ponad poziom terenu). Linię zabudowy od drogi gminnej ustalono jako zgodną z linią zabudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na jej działce nr ewid. [...], pozostałego po wyburzeniu starego budynku mieszkalnego, tj. przesunięto linię w głąb działki nr ewid. [...] z 11 m do ok. 24 m, tj. linii wytyczonej przez budynek, wybudowany na jej działce nr [...]. Zdaniem U. G., zmiana linii zabudowy na działce sąsiada nr [...] dokonana w decyzji zmieniającej z 2009 r. (przesunięcie jej w głąb działki) zmieniła jednocześnie istniejącą na jej działce nr [...] przed 2009 r. linię zabudowy wyznaczoną przez wyburzony przez nią stary budynek. Jednocześnie zarzuciła, że powyższa zmiana linii zabudowy na działce sąsiada nr [...], dostosowująca ją do linii zabudowy na działce wnioskodawczyni, wprowadziła ograniczenie w zagospodarowaniu jej działki nr ewid. [...], skutkiem czego działka ta została objęta "obszarem oddziaływania obiektu", zdefiniowanym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Wnioskodawczyni podniosła przy tym, że art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gwarantuje jej prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które Wójt Gminy B. ustalił decyzją z 2000 r. wydaną na jej wniosek. Zarzuciła, że powyższe prawo zostało jej odebrane decyzją z dnia 6 kwietnia 2009 r., zmieniającą decyzję pierwotną z 2005 r. o warunkach zabudowy działki ewid. nr [...]. Stwierdziła, że decyzja z dnia 6 kwietnia 2009 r. zmieniająca pierwotną decyzję z 2005 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr ewid. [...] pozbawiła jej powyższych praw poprzez zmianę linii zabudowy.
U. G. w powyższym wniosku stwierdziła również, że decyzja z dnia 6 kwietnia 2009 r. zmieniająca warunki zabudowy działki sąsiada nr ewid. [...], jednocześnie stwierdza wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy jej działki nr ewid. [...] wydanej dla niej w 2000 r. na jej wniosek. Podniosła, że nawet jeżeli w postępowaniu o wydanie pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy pominięci zostali właściciele działek sąsiadujących, to w postępowaniu o wydanie decyzji zmieniającej decyzję pierwotną organ miał obowiązek sprawdzenia, czy nie wydał wcześniej dla właścicieli decyzji mających związek z postępowaniem o zmianę warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Kolegium, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia 4 kwietnia 2023 r., znak: KO.4110.13.2023, umorzyło postępowanie w sprawie wydania z naruszeniem prawa decyzji zmieniającej Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 8 listopada 2023r., sygn. akt II SA/Łd 612/23, oddalił skargę U. G. na powyższą decyzję Kolegium. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej U. G., wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 679/24, uchylił powyższy wyrok WSA i decyzję Kolegium.
W motywach wyroku NSA wskazał, że kluczowa w tej sprawie jest kwestia legitymacji skarżącej do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa decyzji z 2009 r., zmieniającej w trybie art. 155 k.p.a. decyzję Wójta Gminy B. z 2005 r. o warunkach zabudowy. NSA potwierdził, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny, tzn. działka nr ew. [...] stanowiąca własność skarżącej, graniczy bezpośrednio z terenem inwestycyjnym, tj. działką nr ew. [...] w [...] i obydwie te działki przylegają do drogi publicznej, z której następuje komunikacja. NSA zwrócił przy tym uwagę, że ustalając, czy skarżąca wnioskując o stwierdzenie wydania decyzji z 2009 r. z naruszeniem prawa, posiada przymiot strony, należy wziąć pod uwagę, iż przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie regulują w sposób szczególny tego zagadnienia, w tym nie ograniczają i nie modyfikują kręgu stron postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Dlatego w sprawie ma zastosowanie norma o charakterze prawnomaterialnym zawarta w art. 28 k.p.a. Wyprowadzenie interesu prawnego z tytułu prawa własności należy ocenić w ten sposób, że interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją wynika z przepisu prawa materialnego administracyjnego, tj. art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ostatecznie przymiot strony może przysługiwać osobom, które dysponują tytułem prawnym do nieruchomości, podlegającym ochronie prawnej, stosownie do przepisów prawa cywilnego oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowiącego, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Nadto NSA stwierdził, że co do zasady stroną w sprawach o ustalenie warunków zabudowy są: inwestor oraz właściciel terenu inwestycyjnego, a także właściciele i użytkownicy wieczyści działek przyległych do terenu, będącego przedmiotem ustalenia warunków zabudowy, a nawet właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich nieprzylegających bezpośrednio do działki inwestycyjnej. NSA podkreślił też, że uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności posiadają nie tylko osoby, które brały udział w charakterze strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Zdaniem NSA, stronami postępowania nieważnościowego będą zarówno strony uczestniczące w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji zmieniającej z 2009r. oraz inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Nie zawsze zachodzi tożsamość podmiotów w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu nadzwyczajnym, bowiem to przedmiot decyzji badanej określa krąg podmiotów będących stroną postępowania zarówno zwykłego, jak i prowadzonego w tzw. trybie "nieważnościowym". NSA stwierdził, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będzie każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja administracyjna. Powyższe oznacza, że skarżąca nie będąc stroną postępowania zakończonego decyzją z 2009 r. może wykazać, że posiada interes prawny, aby skutecznie żądać wszczęcia postępowania nadzorczego i w ocenie NSA taka sytuacja miała miejsce w niniejszym przypadku.
Następnie NSA zaznaczył, że decyzja zmieniająca z 2009 r. dotyczy: kierunku głównej kalenicy dachu, maksymalnej wysokości kalenicy dachu oraz ustala na nowo nieprzekraczalną linię zabudowy w stosunku do drogi publicznej, modyfikując ustalenia parametrów przyjętych w decyzji o warunkach zabudowy z 2005 r. Zdaniem NSA, przyjęte ustalenia oddziałują na sytuację prawną nieruchomości sąsiednich, w tym na działkę skarżącej, bowiem stanowić będą one odniesienie przy realizacji prawa skarżącej do zagospodarowania terenu jej działki nr [...]. Jednocześnie NSA zauważył, że uzyskane uprawnienie do realizacji zabudowy na działce nr [...] na podstawie decyzji o warunkach zabudowy wydanej w 2000 r. na rzecz skarżącej w żaden sposób nie zostanie zablokowane przez decyzję z 2005 r., zmienioną decyzją z 2009 r. Zdaniem NSA, decyzje te nie uchyliły decyzji wydanej dla skarżącej z 2000 r., jak również nie zmodyfikowały linii zabudowy wyznaczonej dla niej tamtą decyzją. Jednakże skarżąca jako właścicielka w każdym czasie zachowuje uprawnienie do zabudowy własnego terenu, które mogła realizować poprzez uzyskanie kolejnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (chyba że zostałby uchwalony plan miejscowy), a decyzja taka określałaby obecnie m.in. linię zabudowy i wysokość budynku.
Dalej NSA wskazał, że zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2003 r. obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznaczało się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Przepis posługuje się pojęciem "przedłużenie", co oznacza, że odniesieniem dla działki inwestycyjnej będą działki bezpośrednio z nią sąsiadujące, najbliższe terytorialnie, bowiem wyrażenie "przedłużenie" sugeruje odniesienie się w ramach jednej linii do tego, co najbliżej (zob. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 1116/23, na gruncie § 7 ust. 1 rozporządzenia). Zatem w przypadku działki skarżącej odniesieniem dla zagospodarowania jej terenu byłyby niewątpliwie działki bezpośrednio sąsiadujące w odniesieniu do drogi publicznej, tj. przedmiotowa działka inwestycyjna nr [...] oraz położona z drugiej strony działka nr [...]. Skutkuje to tym, że zagospodarowanie działki inwestora wynikające z decyzji z 2009 r. bezpośrednio odnosi skutek dla zagospodarowania działki skarżącej (§ 4 rozporządzenia). To samo dotyczy zmienionego kierunku linii głównej kalenicy dachu (art. 61 ust. 7 pkt 5 u.p.z.p. oraz § 8 rozporządzenia z 2003 r.). Jeśli natomiast chodzi o wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, to analogicznie jak linia zabudowy jest ona wyznaczana jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (§ 7 ust. 1 rozporządzenia). Oczywiście przepisy wykonawcze dopuszczają odstępstwa od tych zasad, ale podstawowym wzorcem ustalania wskaźnika jest zabudowa najbliższa i nawiązanie do niej, zarówno w wypadku linii zabudowy, jak i wysokości nowej zabudowy.
W ocenie NSA powyższe dowodzi, że wykreowany stan prawny i faktyczny wynikający z decyzji z 2009 r. odnosi skutek dla zagospodarowania działki skarżącej. W efekcie skarżąca posiada przymiot strony, aby żądać skontrolowania decyzji z 2009 r. pod kątem ewentualnego naruszenia prawa, co skutkować winno przyjęciem wniosku do merytorycznego rozpatrzenia. NSA stwierdził, że organ miał obowiązek merytorycznie ocenić decyzję wydaną na podstawie art. 155 k.p.a. w aspekcie podniesionych we wniosku skarżącej z dnia 2 lutego 2023 r. zarzucanych wad tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W ramach ponownego rozpoznania sprawy w związku z powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Kolegium stwierdziło, że od doręczenia stronom kwestionowanej decyzji z dnia 6 kwietnia 2009 r., tj. w dniu 14 września 2009 r., upłynęło ponad dziesięć lat, zatem wniosek może dotyczyć tylko stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a.). U. G. nie była uznana za stronę postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez Wójta Gminy B. ostatecznej decyzji z dnia 6 kwietnia 2009 r. Nr 50-1, znak: GRP 7331/23/2009, zmieniającej ostateczną decyzję o warunkach zabudowy z dnia 28 lutego 2005 r., Nr 50, znak: PBK/7331/50/05, jak również nie była stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z 2005 r.
Następnie Kolegium wskazało, że działka nr ew. [...], stanowiąca własność wnioskodawczyni – U. G., graniczy bezpośrednio z terenem inwestycyjnym, tj. działką nr ew. [...] w [...] i obydwie te działki przylegają do drogi publicznej, z której następuje komunikacja. W niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 28 k.p.a., a interes prawny z tytułu prawa własności właścicieli nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją wynika z przepisu prawa materialnego administracyjnego, tj. art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przymiot strony może przysługiwać osobom, które dysponują tytułem prawnym do nieruchomości, podlegającym ochronie prawnej, stosownie do przepisów prawa cywilnego oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowiącego, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Biorąc pod uwagę powyższą oceną prawną NSA Kolegium przyjęło, że uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności posiadają nie tylko osoby, które brały udział w charakterze strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w trybie art. 155 k.p.a., ale również inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będzie każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja administracyjna.
Zdaniem Kolegium, należy zatem przyjąć, że skarżąca, nie będąc stroną postępowania zakończonego decyzją zmieniającą z 2009 r., wykazała, że posiada interes prawny i może skutecznie żądać wszczęcia postępowania nadzorczego w niniejszym przypadku. Decyzja zmieniająca z 2009 r. dotyczyła zmiany: kierunku przebiegu głównej kalenicy dachu, maksymalnej wysokości kalenicy dachu oraz ustalenia na nowo nieprzekraczalnej linii zabudowy w stosunku do drogi publicznej, modyfikując ustalenia parametrów przyjętych w decyzji o warunkach zabudowy z 2005 r. W ślad za wiążącą oceną NSA Kolegium stwierdziło, że powyższe ustalenia oddziałują na sytuację prawną nieruchomości sąsiednich, w tym na działkę U. G., bowiem stanowić będą one odniesienie przy realizacji w przyszłości prawa skarżącej do zagospodarowania terenu jej działki nr [...]. Stan prawny i faktyczny wynikający z decyzji z 2009 r. ma wpływ na zagospodarowanie powyższej działki skarżącej, dlatego należy przyjąć, że posiada ona przymiot strony, aby żądać skontrolowania decyzji z 2009 roku, pod kątem ewentualnego naruszenia prawa.
Wobec powyższego Kolegium przyjęło powyższy wniosek do merytorycznego rozpatrzenia i dokonało merytorycznej oceny decyzji wydanej na podstawie art. 155 k.p.a., w aspekcie podniesionych we wniosku U. G. z dnia 2 lutego 2023 r. zarzucanych wad tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W szczególności odwołując się do treści art. 155 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że stroną postępowania głównego zakończonego decyzją o warunkach zabudowy z 2005 r. oraz postępowania z 2009 r. zakończonego decyzją zmieniającą byli tylko W. T. i T. T. (inwestorzy). Zatem ich wniosek z dnia 2 lutego 2009 r. o zmianę decyzji o warunkach zabudowy z 2005 r. należy jednocześnie uznać za zgodę wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji w wymienionym wyżej trybie.
Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że we wniosku z dnia 2 lutego 2009 r. o zmianę decyzji o warunkach zabudowy z 2005 r. inwestorzy zwrócili się o zmianę: wysokości budynku w kalenicy i odpowiednio wysokości gzymsu z 7,5 m (w decyzji z 2005 r.), na 8,85 m oraz linii zabudowy w odległości ok. 23 m od drogi publicznej. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r., obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznaczało się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. W decyzji z 2005 r. linię zabudowy dla działki nr [...] (inwestorów) wyznaczono w odległości ok. 11,0 m od drogi publicznej, jako przedłużenie linii zabudowy istniejących na graniczących bezpośrednio z terenem inwestycji działkach nr [...] i z drugiej strony - nr [...]. Z załącznika graficznego do decyzji zmieniającej z 2009 r. wynika, że linia zabudowy nie została zmieniona w stosunku do linii zabudowy wyznaczonej w decyzji o warunkach zabudowy z 2005 r. i pozostała w odległości 11,0 m od drogi publicznej. Kolegium stwierdziło, że brak zmiany linii zabudowy w załączniku graficznym do decyzji z 2009 r., mimo istnienia wniosku o zmianę decyzji w tym zakresie, nie narusza istotnie art. 155 k.p.a. i art. 61 ust. 1 pkt ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z § 4 rozporządzenia z 2003 r. Linia zabudowy od strony drogi publicznej wyznaczana na podstawie tego ostatniego przepisu nie oznaczała, że planowany obiekt budowlany musiał być bezwzględnie usytuowany przy tej linii i w tej samej odległości od drogi publicznej, co ta linia zabudowy. Linia zabudowy wyznaczana na podstawie powyższego przepisu oznaczała jedynie niemożność przekroczenia tej linii nową zabudową w kierunku drogi publicznej, czy usytuowania budynku bliżej od drogi niż wyznaczona linia zabudowy. Zdaniem Kolegium, W. T. i T. T. mogli wybudować na swojej działce nr [...] budynek w odległości od drogi nie mniejszej niż wyznaczona linia zabudowy, ale w odległości większej było to możliwe. Natomiast linia zabudowy dla przyszłej zabudowy na działce nr [...] będzie zależała od faktycznej istniejącej linii zabudowy na działkach bezpośrednio sąsiadujących, jeśli nie zostanie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto w zakresie geometrii dachu Kolegium zwróciło uwagę, że w decyzji o warunkach zabudowy z 2005 r. określono: "Dach dwuspadowy o równym kącie nachylenia przeciwległych połaci wynoszącym 30°- 45°. Linia kalenicy dachu winna być prostopadła do ukształtowanej linii zabudowy od drogi gminnej. Maksymalna wysokość kalenicy dachu 7,5 m ponad poziom terenu". Natomiast w decyzji zmieniającej z 2009 r. powyższy warunek określono następująco: "Dach dwuspadowy, o równym kącie nachylenia przeciwległych połaci wynoszącym 30°- 45°. Linia głównej kalenicy dachu winna być prostopadła lub równoległa do granicy działki z działkami sąsiednimi. Maksymalna wysokość głównej kalenicy dachu 9,0 m ppt". Zatem w decyzji zmieniającej z 2009 r. skorygowano kierunek przebiegu głównej kalenicy i wysokość głównej kalenicy dachu. Kolegium podkreśliło przy tym, że z załączonej do akt sprawy analizy urbanistycznej wynika, iż w obszarze analizowanym istniały budynki posiadające zarówno prostopadły, jak i równoległy przebieg głównej kalenicy oraz budynek posiadający w kalenicy wysokość ok. 9,0 m. Ocena powyższej analizy wskazuje na dopuszczalne powyższe zmiany przedmiotowych parametrów inwestycji w decyzji z 2009 r., bowiem wynikają one z analizy. Dlatego również w omawianym zakresie Kolegium nie dopatrzyło się niezgodności z prawem decyzji zmieniającej z 2009 r.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła U. G., zarzucając:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 ust. 5a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130; dalej: "u.p.z.p.") w związku z art. 53 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p. i art. 59 ust. 1 i ust. 2b pkt 4 u.p.z.p. w związku z § 11 rozporządzenia z dnia 15 lipca 2024 r. Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1116; dalej: "rozporządzenie"), poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,tj.:
1) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie,
2) art. 6, art. 7, art. 8 i art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez ich niezastosowanie,
c) art. 155 k.p.a. poprzez jego zastosowanie,
d) art. 156 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie,
e) art. 158 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa decyzji Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. Nr 50-1, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że decyzja Wójta Gminy B. Nr 50-1 z dnia 6 kwietnia 2009 r. nie zawiera analizy urbanistycznej, aktualnej do daty prowadzonego postępowania, umożliwiającej wprowadzenie zmian w stosunku do pierwotnej, ostatecznej decyzji Nr 50 z dnia 28 lutego 2005 r., pomimo że załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, w postaci analizy urbanistycznej, jest obowiązkowy i wskazany przepisem § 11 rozporządzenia z 2024 r.
Skarżąca zarzuciła, że Kolegium w zaskarżonej decyzji odniosło się do analizy urbanistycznej z grudnia 2004 r., sporządzonej na potrzeby wydania decyzji pierwotnej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 28 lutego 2005r., ponieważ nie ma analizy urbanistycznej przy decyzji z 2009 r. Zdaniem skarżącej, Kolegium nie powinno dokonywać oceny dopuszczalności zmian parametrów wprowadzonych decyzją zmieniającą z 2009 r., bez dysponowania nową analizą urbanistyczną, która uwzględniałaby ewentualne zmiany zabudowy na obszarze i tym samym zezwalałaby na wprowadzenie nowych parametrów zabudowy na działce nr ewid. [...]. W ocenie skarżącej, wydanie decyzji zmieniającej z 2009r. bez dokonania aktualnej analizy urbanistycznej stanowi rażące naruszenie prawa. Skarżąca wskazała również, że wskutek wydanej decyzji zmieniającej został wybudowany obiekt budowlany niepasujący do istniejącej zabudowy i zakłócający ład przestrzenny (zasadę dobrego sąsiedztwa).
Ponadto skarżąca zarzuciła, że Kolegium naruszyło art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem nie zastosowało się do prawomocnego wyroku NSA w sprawie II OSK 679/24. Dodała, że NSA potwierdził posiadanie przez nią przymiotu strony postępowania w sprawie wydania decyzji zmieniającej z dnia 6 kwietnia 2009 r. W ocenie skarżącej, Kolegium nadal nie dokonało merytorycznej oceny zarzutów wskazanych w jej wniosku z dnia 2 lutego 2023 r.
Zdaniem skarżącej, postępowanie nadzwyczajne uregulowane w art. 155 k.p.a. dotyczy jedynie decyzji uznaniowej, czyli uchylenie lub zmiana decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony jest możliwa wyłącznie w obszarze tzw. "luzu decyzyjnego". Decyzja o warunkach zabudowy nie jest decyzją uznaniową, opiera się na wynikach analizy urbanistycznej sporządzonej według przepisów u.p.z.p. i treść takiej decyzji podlega rygorom tej ustawy. Skarżąca dodała przy tym, że jednym z warunków zastosowania art. 155 k.p.a. jest brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych, zaś u.p.z.p. wyklucza wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez spełnienia wymagań w niej zawartych. W ocenie skarżącej, brak analizy urbanistycznej, aktualnej na datę prowadzonego postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy, jest równoznaczne z "niespełnieniem wymagań u.p.z.p.", czyli zostało naruszone prawo przy wydaniu decyzji zmieniającej. Wobec tego, zdaniem skarżącej, decyzja Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca podniosła również, że organ II instancji miał obowiązek wskazać w zaskarżonej decyzji, że decyzja Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, z uwzględnieniem podstawy prawnej przewidzianej dla wadliwych decyzji wydanych dziesięć lat wcześniej niż data orzekania, tj. w trybie art. 158 § 2 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i oddalenie skargi, podtrzymując przy tym stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że aktualne stanowisko doktryny i orzecznictwa dopuszcza stosowanie art. 155 k.p.a. do decyzji związanych. Ponadto wskazało, że w przedmiotowej sprawie wskaźnik linii zabudowy w istocie nie został w decyzji zmieniony, nadto nie miał on istotnego znaczenia dla posadowienia budynku na działce nr ewid. [...], gdyż inwestorzy mogli oddalić swój budynek od drogi do 23 m, nawet przy ustalonej linii zabudowy wynoszącej 11 m. Kolegium podkreśliło przy tym, że w orzecznictwie wskazuje się, iż zmiana decyzji ostatecznej w trybie art.155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", zatem postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest kolejną instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej (np. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 982/18). Brak jest podstaw, aby w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. dokonywać ponownej analizy urbanistycznej, ponieważ w tym trybie nie prowadzi się od początku nowego postępowania dowodowego i w zasadzie doprowadziłoby to do wydania nowego rozstrzygnięcia o warunkach zabudowy (wyroki NSA: z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2827/18; z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 770/21).
W piśmie z dnia 5 grudnia 2025 r. skarżąca oświadczyła, że nie zgłasza sprzeciwu w sprawie wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ponadto we wniesionej replice do odpowiedzi organu na skargę podtrzymała swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wyjaśnić przy tym należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art.120 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z wnioskiem o rozpoznanie niniejszej sprawy w tym trybie wystąpił organ, a skarżąca nie zgłosiła sprzeciwu co do wniosku organu, natomiast uczestnicy postępowania w terminie określonym w powołanym przepisie nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. W związku z tym zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2025 r. przedmiotowa sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli Sądu w powyższym trybie i w zakreślonych wyżej granicach jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 2 września 2025 r. odmawiająca stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. Nr 50-1, znak: GRP 7331/23/2009, zmieniającej decyzję ostateczną tego organu z dnia 28 lutego 2005 r. Nr 50, znak: PBK.7331/50/05, o ustaleniu warunków zabudowy.
Kontrolowana decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez Kolegium w związku z wyrokiem NSA z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 679/24, uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 612/23 (oddalający skargę), oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 4 kwietnia 2023 r. nr KO.4110.13.2023 umarzającą postępowanie w sprawie wydania z naruszeniem prawa decyzji Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r.
W rozpoznawanej sprawie znaczenie ma zatem regulacja zawarta w art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano pogląd, który Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że związanie samego sądu administracyjnego oceną i wskazaniami co dalszego postępowania, w rozumieniu powołanego art. 153 p.p.s.a., oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1889/12, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").). Jednocześnie podkreślono, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 25 marca 2014 r., II GSK 55/13, a także wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 1182/14, CBOSA).
Wychodząc z powyższych ustaleń, należy przypomnieć, że w uzasadnieniu powyższego wyroku z dnia 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 679/24, Naczelny Sąd Administracyjny w podsumowaniu wskazał, że wykreowany stan prawny i faktyczny wynikający z decyzji z 2009 r. odnosi skutek dla zagospodarowania działki skarżącej. W efekcie skarżąca posiada przymiot strony, aby żądać skontrolowania decyzji z 2009 r. pod kątem ewentualnego naruszenia prawa, co skutkować winno przyjęciem wniosku do merytorycznego rozpatrzenia. NSA stwierdził, że organ miał obowiązek merytorycznie ocenić decyzję wydaną na podstawie art. 155 k.p.a. w aspekcie podniesionych we wniosku skarżącej z dnia 2 lutego 2023 r. zarzucanych wad tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Dokonana przez Sąd w składzie niniejszym analiza akt kontrolowanej sprawy dowodzi, że w ramach przeprowadzonego w związku z powołanym wyrokiem NSA z dnia 1 kwietnia 2025 r. ponownego postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżącej U. G. z dnia 2 lutego 2023 r. o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. Nr 50-1, zmieniającej ostateczną decyzję tego organu z dnia 28 lutego 2005 r. Nr 50 o ustaleniu warunków zabudowy dla działki [...] w [...], Kolegium zastosowało się do oceny prawnej i wypełniło zawarte w nim wskazania NSA co do dalszego postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
W tym względzie przede wszystkim należy wskazać, że jako podstawę prawną kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji Kolegium przyjęło art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 2 i art. 158 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "k.p.a." Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a., właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z art. 156 § 2 k.p.a., nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Stosownie zaś do art. 158 § 2 k.p.a., jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Przyjmując za podstawę swego rozstrzygnięcia powyższe regulacje Kolegium w pierwszej kolejności odniosło się do terminu wskazanego w art. 156 § 2 k.p.a. i stwierdziło, że od doręczenia stronom kwestionowanej decyzji z dnia 6 kwietnia 2009r., tj. w dniu 14 września 2009 r. upłynęło ponad dziesięć lat, zatem wniosek może dotyczyć tylko stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa (art. 156 § 2 k.p.a. i art. 158 § 2 k.p.a.). Jednak z akt sprawy wynika, że decyzja z 2009 r. została doręczone w dniu 14 kwietnia 2009 r. i jedyną stroną postępowania byli W. T. i T. T.. Powyższe błędne wskazanie daty doręczenia decyzji nie zmienia jednak faktu, że od dnia doręczenia decyzji z 2009 r. do dnia orzekania Kolegium upłynęło ponad dziesięć lat.
Następnie Kolegium prawidłowo wskazało, że stronami postępowania w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa są przede wszystkim osoby i podmioty, które były stronami postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją lub ewentualnie takie osoby i podmioty, którzy wykażą swój interes prawny w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia wydania kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa. Na tej podstawie Kolegium także prawidłowo przyjęło, że U. G. nie była uznana za stronę postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. Nr 50-1, znak: GRP 7331/23/2009, zmieniającą ostateczną decyzję o warunkach zabudowy z dnia 28 lutego 2005 r. Nr 50, znak: PBK/7331/50/05, jak również nie była stroną postępowania zakończonego powyższą ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z 2005 r.
W tym aspekcie Kolegium wywiodło bowiem, że działka nr ew. [...], stanowiąca własność skarżącej, graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, tj. działką nr ew. [...] w [...] i obydwie te działki przylegają do drogi publicznej, z której następuje komunikacja. Odwołując się następnie do art. 28 k.p.a. Kolegium właściwie wskazało, że interes prawny z tytułu prawa własności właścicieli nieruchomości sąsiadujących z planowaną inwestycją wynika z przepisu prawa materialnego administracyjnego, tj. art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji z 2005 r. i z 2009 r. oraz obecnie). Przymiot strony może bowiem przysługiwać osobom, które dysponują tytułem prawnym do nieruchomości, podlegającym ochronie prawnej, stosownie do przepisów prawa cywilnego oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. stanowiącego, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Trafnie przy tym Kolegium, stosując się do oceny NSA, wskazało, że uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji posiadają nie tylko osoby, które brały udział w charakterze strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w trybie art. 155 k.p.a., ale również inne podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki wydania decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będzie każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja administracyjna. Następnie w konsekwencji prawidłowo przyjęło, że skarżąca nie będąc stroną postępowania zakończonego decyzją zmieniającą z 2009r. wykazała, że posiada interes prawny i może skutecznie żądać wszczęcia postępowania nadzorczego w niniejszym przypadku. Decyzja zmieniająca z 2009 r. dotyczyła zmiany: kierunku przebiegu głównej kalenicy dachu, maksymalnej wysokości kalenicy dachu oraz nieprzekraczalnej linii zabudowy w stosunku do drogi publicznej, tj. zmodyfikowano nią ustalenia parametrów przyjętych w decyzji o warunkach zabudowy z 2005 r.
Wychodząc z powyższych ustaleń Kolegium prawidłowo zatem przyjęło wniosek skarżącej z dnia 2 lutego 2023 r. o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. Nr 50-1, zmieniającej ostateczną decyzję tego organu z dnia 28 lutego 2005 r. Nr 50 o ustaleniu warunków zabudowy dla działki [...] w [...] do merytorycznego rozpatrzenia i dokonało merytorycznej oceny decyzji zmieniającej z dnia 6 kwietnia 2009 r. wydanej na podstawie art. 155 k.p.a. Wspomniany przepis art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Stronami postępowań zakończonych decyzją o warunkach zabudowy z dnia 28 lutego 2005 r. oraz decyzją zmieniającą z dnia 6 kwietnia 2009 r. byli tylko inwestorzy, tj. W. T. i T. T.. W tej sytuacji Kolegium słusznie potraktowało wniosek inwestorów z dnia 2 lutego 2009 r. o zmianę decyzji o warunkach zabudowy jako wyrażający zgodę - o której stanowi art. 155 k.p.a. - wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji.
Przypomnieć przy tym należy, że wspomniany wniosek z dnia 2 lutego 2009 r. o zmianę decyzji zawierał żądanie zmiany wysokości budynku w kalenicy i odpowiednio wysokości gzymsu z 7,5 m (w decyzji z 2005 r.), na 8,85 m oraz linii zabudowy w odległości ok. 23 m od drogi publicznej. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1588) – powoływanego w niniejszym uzasadnieniu także jako: "rozporządzenie", obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznaczało się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. W decyzji z 2005 r. linię zabudowy dla działki inwestorów nr [...] wyznaczono w odległości ok. 11,0 m od drogi publicznej, jako przedłużenie linii zabudowy istniejących na graniczących bezpośrednio z terenem inwestycji działkach nr [...] (należącej do skarżącej) i z drugiej strony - nr [...]. Podkreślić należy również, że z akt sprawy wynika, iż pierwotna decyzja z 2005 r. zawierała dwa załączniki graficzne. Na załączniku graficznym nr 1, sporządzonym na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej, wskazano linię zabudowy ukształtowaną od strony ul. A w odległości 11,0 m od ulicy oraz linię zabudowy nieprzekraczalną od strony działki nr [...]. Na załączniku graficznym nr 2 przedstawiono jedynie linię zabudowy ukształtowaną. Nie wskazano linii zabudowy nieprzekraczalnej. Decyzją zmieniającą z 2009 r. zmieniono jedynie załącznik graficzny nr 1 (na którym linia zabudowy pozostaje w kształcie niezmieniony, tj. w odległości 11,0 m od ulicy. Linia ta otrzymała nazwę linii nieprzekraczalnej), a zatem załącznik nr 2 pozostał w formie niezmienionej. W kontekście powyższych ustaleń podnoszony przez skarżącą zarzut zmiany linii zabudowy wskutek wydania decyzji zmieniającej, w ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia.
Rację ma także Kolegium, że linia zabudowy od strony drogi publicznej wyznaczana na podstawie § 4 rozporządzenia nie oznaczała, że planowany obiekt budowlany musiał być bezwzględnie usytuowany przy tej linii i w tej samej odległości od drogi publicznej, co wskazana linia zabudowy. Linia zabudowy wyznaczana na podstawie powyższego przepisu oznaczała jedynie niemożność przekroczenia tej linii nową zabudową w kierunku drogi publicznej, czy usytuowania budynku bliżej od drogi niż wyznaczona linia zabudowy.
Jednocześnie za Kolegium należy zauważyć, że kwestia geometrii dachu w decyzji o warunkach zabudowy z 2005 r. została określona następująco: "Dach dwuspadowy o równym kącie nachylenia przeciwległych połaci wynoszącym 30°- 45°. Linia kalenicy dachu winna być prostopadła do ukształtowanej linii zabudowy od drogi gminnej. Maksymalna wysokość kalenicy dachu 7,5 m ponad poziom terenu". W decyzji zmieniającej z 2009 r., na skutek wniosku inwestorów, określono, że: "Dach dwuspadowy, o równym kącie nachylenia przeciwległych połaci wynoszącym 30°- 45°. Linia głównej kalenicy dachu winna być prostopadła lub równoległa do granicy działki z działkami sąsiednimi. Maksymalna wysokość głównej kalenicy dachu 9,0 m ppt". W zakresie powyższej zmiany, w ocenie Sądu, należy zwrócić uwagę, że z załączonej do akt sprawy analizy urbanistycznej z 2004 r. wynika, że w obszarze analizowanym istniały budynki posiadające zarówno prostopadły, jak i równoległy przebieg głównej kalenicy oraz budynek posiadający w kalenicy wysokość ok. 9,0 m (kalenica na wysokości 9,0 m znajduje się na działce nr [...]). Powyższe wskazuje na dopuszczalność zmiany wskazanego parametru, której dokonano w decyzji zamieniającej z 2009 r., na co także prawidłowo zwróciło uwagę Kolegium w zaskarżonej decyzji.
W dalszej kolejności odnosząc się do zarzutu skarżącej w kwestii wydania decyzji zmieniającej z 2009 r. na podstawie nieaktualnej analizy urbanistycznej, tj. na podstawie analizy sporządzonej do decyzji pierwotnej z 2005 r., w ocenie Sądu należy wskazać, że brak jest podstaw, aby w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. dokonywać ponownej analizy urbanistycznej, ponieważ w tym trybie nie prowadzi się od początku nowego postępowania dowodowego i w zasadzie doprowadziłoby to do wydania nowego rozstrzygnięcia o warunkach zabudowy (zob. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2827/18, CBOSA). Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Postępowanie prowadzone w tym trybie nie jest więc kolejną (trzecią) instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń, czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej, ale służy przeprowadzeniu weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę decyzji (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 833/18, CBOSA). Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie wskazuje się, iż art.155 k.p.a. w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy musi mieścić się w granicach wynikających z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie może doprowadzić do naruszenia pozostałych wymagań wynikających z art. 61 u.p.z.p. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 1120/24, CBOSA). Organ nie mógł zatem sporządzić nowej analizy urbanistycznej w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 155 k.p.a. Stąd też przyjąć należało, że organ dokonując zmiany decyzji prawidłowo posłużył się analizą sporządzoną na potrzeby postępowania zakończonego decyzją pierwotną z 2005 r.
Zauważyć przy tym należy, że skarżąca w ramach formułowania zarzutów powołała się na stan prawny, tj. na przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu nieobowiązującym w dniu wydania decyzji pierwotnej z 2005 r., jak również w dniu wydania decyzji zmieniającej z 2009r. Podobnie w kwestii rozporządzenia w sprawie ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem w kontrolowanej sprawie, wbrew zarzutom skarżącej, nie ma zastosowania nowe rozporządzenie z 2024 r., lecz rozporządzenie z 2003 r. Odnosząc się przy tym do cytowanych przez skarżącą przepisów należy zauważyć, że powołane przepisy, a w szczególności ust. 5a art. 61 u.p.z.p. został dodany przez art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 września 2021 r. (Dz. U. 2021.1988) zmieniającej ustawę u.p.z.p. z dniem 3 stycznia 2022 r., zaś ust. 1 pkt 1a art. 61 został dodany przez art. 1 pkt 55 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. (Dz. U. 2023.1688) zmieniającej ustawę u.p.z.p. z dniem 24 września 2023 r., z kolei ust. 2b pkt 4 art. 59 został dodany przez art. 1 pkt 54 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 2023r. (Dz. U. 2023. 1688) zmieniającej ustawę u.p.z.p. z dniem 24 września 2023 r.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo odmówiło stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji Wójta Gminy B. z dnia 6 kwietnia 2009 r. o zmianie decyzji o warunkach zabudowy z dnia 28 lutego 2005 r. Kolegium nie uchybiło przy tym przepisom postępowania administracyjnego w kontrolowanej sprawie, bowiem w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważyło cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, realizując obowiązki wynikające z art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. w kontekście nakreślonym wymogami wynikającymi z art.153 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada także wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się również zasadności podniesionych w skardze zarzutów naruszeń prawa materialnego ani pozostałych przywołanych przepisów k.p.a.
Z powyższych względów, Sąd, nie podzielając zasadności zarzutów skarżącej, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
ał
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło