II SA/Łd 922/24
WyrokWSA w Łodzi2025-04-04
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Robert Adamczewski, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, może skutecznie żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku udziału w tym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba, która nie była stroną w pierwotnym postępowaniu administracyjnym, nie może skutecznie żądać jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku udziału w tym postępowaniu. Brak przymiotu strony w pierwotnym postępowaniu wyklucza możliwość wznowienia postępowania, a tym samym organ administracji prawidłowo odmawia uchylenia decyzji w takiej sytuacji.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Zgierskiego z 12 lipca 2023 r., która zatwierdziła projekt budowlany zamienny. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia tej decyzji, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, ponieważ jego nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie kręgu stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.), , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 9 października 2024 roku nr 289/2024 znak: GPB-III.7721.215.2024 AD w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji orzekającej o zmianie ostatecznej decyzji i zatwierdzającej projekt budowlany zamienny wraz ze zmianą projektów oddala skargę. dc
Zaskarżoną decyzją z 9 października 2024 r. nr 289/2024, znak: GPB-III.7721.215.2024 AD Wojewoda Łódzki, po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymał w mocy decyzję Starosty Zgierskiego z 6 czerwca 2024 r. nr 3/2024 odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Zgierskiego z 12 lipca 2023 r. nr 576/2023 orzekającej o zmianie ostatecznej decyzji Starosty Zgierskiego z 8 lipca 2021 r. nr 1047/2021 i zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, obejmujący zmianę projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego w zakresie charakterystycznych parametrów budynku gospodarczo-inwentarskiego, tj. powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości oraz liczby kondygnacji, do realizacji na terenie działek nr ew. [...] w obrębie [...].
Z akt sprawy wynika, że decyzją z 8 lipca 2021 r. Starosta Zgierski zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił W. W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z instalacjami wewnętrznymi, w projektowanej zabudowie zagrodowej, budowę budynku gospodarczo - inwentarskiego wraz z instalacjami wewnętrznymi, służącego gospodarce rolnej, budowę zewnętrznej instalacji wody od studzienki wodomierzowej do budynku mieszkalnego i gospodarczo - inwentarskiego,
budowę lokalnej instalacji kanalizacji sanitarnej wraz ze szczelnym zbiornikiem na nieczystości ciekłe o pojemności V=10,0 m3, budowę wiz energii elektrycznej od złącza kablowo - pomiarowego usytuowanego w linii ogrodzenia do obu budynków, do realizacji na terenie działek nr ew. [...].
Następnie decyzją z 12 lipca 2023 r. Starosta Zgierski zmienił własną ostateczną decyzję z 8 lipca 2021 r. w taki sposób, że zatwierdził projekt budowlany zamienny obejmujący zmianę projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego w zakresie charakterystycznych parametrów budynku gospodarczo - inwentarskiego, tj. powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości oraz liczby kondygnacji.
29 lutego 2024 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek M. W. reprezentowanego przez radcę prawnego o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania zakończonego decyzją z 12 lipca 2023 r.
Postanowieniem z 28 marca 2024 r. Starosta Zgierski, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z 12 lipca 2023 r.
Pismem z 13 maja 2024 r. M. W. wniósł o uchylenie decyzji zamiennej oraz wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, względnie o oddalenie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego lub umorzenie postępowania administracyjnego z przeprowadzeniem wskazanych czynności administracyjnych, takich jak dokonanie uzgodnienia decyzji z innym organem oraz dopuszczenie dodatkowych dowodów (wskazanych w piśmie z 13 maja 2024 r.).
Decyzją z 6 czerwca 2024 r. Starosta Zgierski, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z 12 lipca 2023 r. Zdaniem organu pierwszej instancji, skarżący nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud., ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji zgodnie z art. 3 pkt 20 Pr. bud.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. W. reprezentowany przez radcę prawnego podniósł zarzuty:
1. naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie i niezapewnienie wnioskodawcy czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji,
b) art. 11 k.p.a. oraz art. 79a § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie i zaniechanie wskazania wnioskodawcy przesłanek zależnych od niego, które nie zostały spełnione lub wykazane na dzień wysłania informacji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co skutkowało wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem wnioskodawcy,
c) art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nierozpoznanie wniosków dowodowych i nieprzeprowadzenie dowodów powołanych przez wnioskodawcę w toku postępowania przed Starostą Zgierskim, w tym między innymi dowodu z zeznań świadka w osobie M. P., przesłuchania stron z ograniczeniem do wnioskodawcy, oględzin działek nr ew. [...], w tym miejsca położenia inwestycji objętej decyzją nr [...], opinii biegłego do spraw ochrony środowiska,
d) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, niewszechstronną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, dokonaną z pominięciem dokumentów w postaci: mapy poglądowej z portalu: https://geoserwis.gdos.gov.pl/, wydruku z księgi wieczystej nr [...], mapy poglądowej z systemu geoportal.gov.pl dla działek z [....], pisma nr [....] Starosty Zgierskiego z 22 stycznia 2024 r. wraz z kopertą i potwierdzeniem śledzenia przesyłek, wskutek czego organ błędnie zaniechał przeprowadzenia procedury uzgodnienia przedmiotowej decyzji w trybie art. 106 k.p.a. oraz jednocześnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Zgierskiego z 12 lipca 2023 r.;
e) art. 7, art. 11, art. 75 § 1 w zw. z art. 89 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, podczas gdy było to uzasadnione i konieczne dla przyspieszenia i uproszczenia postępowania administracyjnego;
f) art 106 k.p.a., poprzez niezastosowanie i zaniechanie przeprowadzenia procedury uzgodnienia przedmiotowej decyzji z właściwym Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska - w związku z obowiązywaniem ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody dla Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich, gdzie ww. decyzja ma zastosowanie do obiektów budowlanych, pomimo żądania wnioskodawcy złożonego w treści pisma z 13 maja 2024 r.;
g) art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę uchylenia dotychczasowej decyzji, mimo występowania przesłanek do zastosowania trybu uchyleniowego przewidzianego w przepisie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.,
h) art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez niezastosowanie i zaniechanie uchylenia dotychczasowej decyzji, podczas gdy istniały ku temu ważne, skuteczne i prawnie relewantne podstawy,
i) art. 152 § 1 k.p.a., poprzez niezastosowanie i zaniechanie wstrzymania wykonalności kwestionowanej decyzji do czasu zakończenia postępowania w sprawie, pomimo wniosku zgłoszonego w piśmie z 23 lipca 2024 r., który w ogóle nie został przez organ rozpoznany,
2. naruszenia przepisów prawa materialnego:
a) art. 6 Pr. bud., poprzez zaniechanie uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego okoliczności naruszenia przez przedmiotowy, zatwierdzony projekt budowlany zasad odpowiedniego zagospodarowania przestrzennego, w tym stosownie do wymogów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
b) art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr. bud., poprzez niewłaściwe zastosowanie i nienależyte uwzględnienie obowiązku organu do weryfikacji zgodności projektu zagospodarowania przedmiotowej działki i terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jak również z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi,
c) § 33 uchwały nr XXXVI/290/2009 Rady Miejskiej w Strykowie z dnia 28 lipca 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta - Gminy Stryków (opublikowanej w Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 263, poz. 2313 - dalej w skrócie "m.p.z.p.") w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr. bud. w związku z art. 6, art. 14 - 16 oraz art. 20 i art. 1 ust. 4 w związku z art. 29 i art. 34 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 - dalej w skrócie "u.p.z.p."), przez błędną wykładnię i uznanie, że ograniczenia z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego właściwego dla lokalizacji inwestycji nie wpływają na kształt i sposób zaprojektowania oraz realizacji tejże inwestycji, podczas gdy opiewają one na warunki sprzeczne w sposób jawny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym m.in. poprzez: nieskoordynowanie frontowej linii zabudowy z frontowymi liniami zabudowy istniejącej na sąsiednich działkach (§ 33 ust. 1 pkt 5 lit. a m.p.z.p.), przekroczenie maksymalnej wysokości zabudowy (§ 33 ust. 1 pkt 5 lit. c m.p.z.p.) oraz naruszenie wymogu nawiązania do istniejącej zabudowy w sąsiedztwie, w tym pod względem gabarytów, poziomu parteru, kształtu dachu, kolorystyki elewacji i detalowania, celem tworzenia jednorodnych zespołów urbanistyczno-architektonicznych oraz do tradycji i wartości architektury lokalnej (§ 33 ust. 1 pkt 5 lit. g m.p.z.p.).
Wobec sformułowanych zarzutów odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie decyzji zamiennej oraz wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego obejmującego zmianę zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego do realizacji na terenie działek nr ew. [...], względnie o oddalenie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście Zgierskiemu. Ponadto, odwołujący wniósł o wyznaczenie rozprawy administracyjnej stosownie do art. 89 i art. 93 w związku z art. 15 k.p.a., a także przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów zgłoszonych w sprawie, względnie - o zlecenie przeprowadzenia takiego postępowania Staroście Zgierskiemu.
Powołaną na wstępie decyzją z 9 października 2024 r. Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Motywując rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszym rzędzie przytoczył regulacje art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a następnie odwołując się do brzmienia art. 16 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 148 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyjaśnił tryb i charakter postępowania wznowieniowego.
Zdaniem organu odwoławczego, Starosta Zgierski uznając zachowanie przez M. W. jednomiesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, prawidłowo postanowieniem z 28 marca 2024 r., wznowił postępowanie i dopiero po wznowieniu badał, czy wnioskującemu przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją zamienną.
W dalszej kolejności organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę krąg stron postępowania ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 - w skrócie "Pr. bud."), zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 Pr. bud., jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Sejm RP IX Kadencji, Nr druku 121) - "(... ) ustalanie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego staje się niezwykle trudne, gdyż w ocenie różnych wyroków pojęcie to odnosi się do różnych wartości i bliżej niedookreślonych oddziaływań (wibracje, zanieczyszczenia), w tym immisji, co do których granice nie mogą być ustalane jednoznacznie zwłaszcza przez organy administracji architektoniczno-budowlanej czy projektantów. Z uwagi na to, że obszar oddziaływania obiektu jest podstawą ustalania stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, pojęcie to musi być jednoznaczne. (...) Dlatego też w przepisie pozostanie jedynie wyrażenie "w zabudowie". Ograniczenia w zabudowie są jednoznaczne do ustalenia. Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Tym samym uznano, że konieczne jest doprecyzowanie definicji obszaru oddziaływania obiektu, aby dostosowana była do materii regulowanej przez Prawo budowlane. Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy Prawa budowlanego".
Według Wojewody Łódzkiego analiza akt sprawy wykazała, że M. W. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Starosty z 12 lipca 2023 r. M. W. wywodzi swój interes prawny z tytułu przysługującego mu prawa własności działek nr ew. [...], co potwierdza księga wieczysta nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w Zgierzu. Postępowanie toczyło się w sprawie robót istotnie odbiegających od zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją o pozwoleniu na budowę, które polegały na zmianie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego w zakresie charakterystycznych parametrów budynku gospodarczo - inwentarskiego tj. powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości oraz liczby kondygnacji. Organ pierwszej instancji wskazał, iż "weryfikując projekt budowlany, w szczególności parametry techniczne i charakter planowanej zabudowy, (...) ustalił krąg stron postępowania, za który zostali uznani: inwestor, właściciel działek objętych planowaną inwestycją (dz. nr ew. [...]) oraz Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego, Oddział terenowy PKWŁ w Ł. . Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że projektowany budynek gospodarczo - inwentarski zlokalizowany jest w odległości ponad 30 m od granicy z działką wnioskodawcy nr [...] i w odległości ponad 60 m od granicy z działką wnioskodawcy nr [...] (pomiary organu według danych dostępnych na geoportalu województwa łódzkiego, dostępnym na stronie https://geoportal.lodzkie.pl/imap/). W ocenie organu odwoławczego, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr. bud., nie obejmuje swym zakresem działek nr ew. [...]. Położenie działek względem projektowanego przedsięwzięcia, a zwłaszcza jego charakter wykluczają uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zabudowy bądź korzystania z działek należących do wnioskodawcy, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Inwestycja nie powoduje również ograniczenia możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, elektryczność, telekomunikacja), jak również nie pozbawia działek nr ew. [...] dostępu do drogi publicznej. Podkreślenia wymaga również, że roboty budowlane przewidziane w projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją zamienną, z całą pewnością nie obejmują nieruchomości należącej do M. W. .
Wojewoda nadmienił również, że praktycznie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów, co jednakże nie jest równoznaczne z przyznaniem tym osobom przymiotu strony zainteresowanej w administracyjnym rozstrzygnięciu dopuszczalności realizacji określonej inwestycji. Nie jest tak, że obszar oddziaływania to teren, w którym da się odczuć skutki, uciążliwości spowodowane funkcjonowaniem jakiegoś obiektu. Takie rozumienie odwołuje się do oddziaływania faktycznego, którego nie można utożsamić z oddziaływaniem polegającym na wprowadzaniu ograniczeń prawnych.
Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że skoro działki nr ew. [...] należące do odwołującego nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr. bud., to M. W. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 Pr. bud. Tym samym w sprawie nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie w związku z tym, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez osobę niebędącą stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, organ wojewódzki odstąpił od merytorycznej analizy postępowania zakończonego decyzją zamienną.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda Łódzki zgodził się z organem pierwszej instancji, że odwołującemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 12 lipca 2023 r. Także prawidłowo w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji powołał się na art. 151 § 1 k.p.a., z którego wynika, iż nie uchyla się decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi się brak zaistnienia przesłanki określonej m.in. w art. 145 § 1 k.p.a., co ma miejsce w niniejszej sprawie. Jeśli bowiem po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia organ ustali, że przyczyna wznowienia nie wystąpiła, nie ma podstawy prawnej do przeprowadzenia postępowania co do istoty, czyli orzeczenia w zakresie zmiany pozwolenia na budowę.
Organ drugiej instancji odnosząc się do zgłoszonych w odwołaniu wniosków dowodowych stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania sprawy z wniosku o wznowienie postępowania i do ustalenia stanu faktycznego, wobec powyższego przeprowadzenie wskazanych dowodów okazało się bezzasadne.
Wojewoda zauważył nadto, że organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku M. W. o wstrzymanie wykonania decyzji z 12 lipca 2023 r., a jedynie odniósł się do tego wniosku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Analiza akt w przedmiotowej sprawie wykazała, iż nie wystąpiła przesłanka do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, w związku z czym wstrzymanie wykonania decyzji było niezasadne. Nie wydanie postanowienia w trybie art. 152 § 1 k.p.a., pozostaje bez wpływu na rozpoznanie sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. W. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych podnosząc zarzuty:
1. naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 28 ust. 2 Pr. bud., poprzez niezastosowanie i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje status strony, podczas gdy jest właścicielem nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji,
b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji mimo występowania szeregu przesłanek uzasadniających podjęcie właściwego rozstrzygnięcia w ramach uwzględnienia odwołania skarżącego,
c) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie i zaniechanie akceptacji wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie decyzji Starosty Zgierskiego z 12 lipca 2024 r. oraz wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dla inwestora W. W. obejmującego zmianę zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego do realizacji na terenie działek nr ew. [...], ewentualnie: oddalenie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego lub umorzenie postępowania administracyjnego,
d) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście Zgierskiemu,
e) art. 89 i art. 93 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie wyznaczenia rozprawy administracyjnej pomimo umotywowanego wniosku skarżącego w odwołaniu,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 3 pkt 20 Pr. bud. przez błędną wykładnię przejawiającą się uznaniem przez organ, że teren nieruchomości położonej w miejscowości D. (gm. S., powiat z.), oznaczonej jako działki [...] nie jest objęty obszarem oddziaływania inwestycji położonej w bezpośrednim sąsiedztwie, tj. na terenie działek nr [...], podczas gdy z uwagi na przepisy z zakresu ochrony akustycznej, budowlanej, jakości powietrza atmosferycznego, wód i gruntów oraz gospodarki odpadami, w tym pochodzenia zwierzęcego, należy stwierdzić, że działki nr [...] znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Odpowiadając na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 27 marca 2025 r., które wpłynęło do akt sądowych 1 kwietnia 2025 r. uczestnik postępowania M1. W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem wniósł o oddalenie skargi M. W. oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestnika postępowania W. W. zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Na rozprawie 4 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Pełnomocnik uczestników postępowania W. W. i M1. W. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procesowymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd badając w świetle zakreślonych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Wojewody Łódzkiego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Zgierskiego stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżący.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczą osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy organy obu instancji trafnie oceniły, że skarżący M. W. nie jest stroną postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Zgierskiego z 12 lipca 2023 r. i w rezultacie odmówiły jej uchylenia.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że poddana sądowej kontroli decyzja Wojewody Łódzkiego została wydana w toku postępowania wznowieniowego. Wznowienie postępowania administracyjnego jest wraz z postępowaniem o stwierdzenie nieważności decyzji oraz postępowaniem o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie art. 154 i 155 k.p.a., jednym z trybów nadzwyczajnych służących weryfikacji decyzji ostatecznych, unormowanym w przepisach art. 145 k.p.a. - art. 152 k.p.a. Tryby te są względem siebie niekonkurencyjne, co oznacza, że nie mogą być stosowane zamiennie, a do ich uruchomienia konieczne jest spełnienie ściśle sprecyzowanych przez ustawodawcę przesłanek. Celem rozważanego postępowania jest ocena decyzji ostatecznej wydanej w toku zwykłego postępowania administracyjnego z punktu widzenia wad kwalifikowanych zdefiniowanych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1, art. 145aa § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Stosownie do art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a- art. 145b następuje tylko na żądanie strony. W rozumieniu art. 148 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 149 § 3 i 4 k.p.a.). Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo pkt 2 - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Po myśli art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Jak stanowi art. 146 § 1 i 2 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Z przywołanych wyżej unormowań jasno wynika, że postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego etapu, określanego mianem wstępnego, właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia. Mianowicie, czy spełnione zostały przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Pozytywne ustalenia w tym zakresie powinny zakończyć się wydaniem przez organ administracyjny postanowienia o wznowieniu postępowania przewidzianego w art. 149 § 2 k.p.a., które otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, określany mianem postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie trzeba mieć na względzie fakt, że wszelkie czynności i rozważania merytoryczne na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania są niedopuszczalne. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania następuje wówczas, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1-2 k.p.a. Jak podkreślano także w literaturze i orzecznictwie, do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania może dojść również wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń wnioskodawcy wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji (por. M. Jaśkowska. Komentarz aktualizowany do art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1981/06 i z 7 stycznia 2009 r. sygn. akt 1747/07, niepubl.).
W rozpatrywanej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia postępowania powołał przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W judykaturze dominuje stanowisko zgodnie, z którym złożenie żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Ustalenie, czy żądająca wznowienia postępowania jednostka ma interes prawny i czy została pozbawiona udziału w postępowaniu bez własnej winy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z zapewnieniem jej udziału w tym postępowaniu. Ustalenie interesu prawnego żądającej wznowienia postępowania bez udziału tej jednostki powołującej się na interes prawny stanowi naruszenie przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Wydanie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na brak legitymacji procesowej wnioskodawcy uzasadnione jest jedynie w oczywistych przypadkach, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego można stwierdzić po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego (vide: wyroki NSA z: 12 lipca 2023 r., II OSK 2656/20; 21 listopada 2019 r., II OSK 3355/17; 28 października 2020 r., II OSK 1196/20; 20 sierpnia 2010 r., II OSK 1332/09; 22 czerwca 2010 r., 1286/09; 7 stycznia 2009 r., II OSK 1747/07; 1 lutego 2008 r., II OSK 1981/06; 18 grudnia 2007 r., II OSK 1716/06; 9 października 2007 r., II OSK 1331/06 – https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc poczynione dotychczas rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy godzi się zauważyć, że postanowieniem z 28 marca 2024 r. Starosta Zgierski wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną ostateczną decyzją z 12 lipca 2023 r. wskazując wyraźnie w motywach wydanego rozstrzygnięcia, że niniejsze postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia (czyli ustalenia czy podmiotowi przysługuje status strony postępowania) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W związku z powyższym nie można uznać jakoby we wspomnianym wyżej postanowieniu Starosta przesądził o posiadaniu przez M. W. przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 12 lipca 2023 r.
Przechodząc następnie do oceny, czy skarżący posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty Zgierskiego z 12 lipca 2023 r. orzekającą o zmianie ostatecznej decyzji Starosty Zgierskiego z 8 lipca 2021 r. nr 1047/2021 i zatwierdzającą projekt budowlany zamienny, obejmujący zmianę projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego w zakresie charakterystycznych parametrów budynku gospodarczo-inwentarskiego, tj. powierzchni zabudowy, wysokości, długości i szerokości oraz liczby kondygnacji, do realizacji na terenie działek nr ew. [...], wyjaśnić należy, że co do zasady stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niemniej jednak kwestia posiadania przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę została unormowana przez ustawodawcę w art. 28 ust. 2 Pr. bud. Przepis ten stanowi mianowicie, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten stanowi lex specialis wobec art. 28 k.p.a.
Definicja legalna pojęcia "obszar oddziaływania obiektu", którym to zwrotem posłużono się w art. 28 ust. 2 Pr. bud., zamieszczona została w art. 3 pkt 20 Pr. bud. Przepis ten w brzmieniu, nadanym mocą art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r.
o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020.471 - dalej w skrócie "ustawa zmieniająca") z dniem 19 września 2020 r., mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że do czasu nowelizacji art. 3 pkt 20 Pr. bud., ustawodawca pod pojęciem obszaru oddziaływania inwestycji rozumiał teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Jak wynika z uzasadnienia projektu do ustawy zmieniającej (druk nr IX.121) "W definicji obszaru oddziaływania obiektu skreśla się wyrażenie "w zagospodarowaniu". Pojęcie zmiany zagospodarowania terenu może polegać na budowie obiektu budowlanego, czyli wiązać się z wykonaniem robót budowlanych, jak również odnosić się do innych zmian, niezwiązanych z budową czy wykonywaniem robót budowlanych. Prawo budowlane powinno zajmować się jedynie tą formą zagospodarowania, która dotyczy obiektów budowlanych, a zatem jedynie "zabudową".
Niestety orzecznictwo sądowo-administracyjne, z uwagi na użyte w przepisie pojęcie "w zagospodarowaniu", zbyt szeroko interpretuje pojęcie obszaru oddziaływania obiektu. Jak zaznaczono w wyroku WSA w Łodzi z 2 sierpnia 2018, sygn. akt: II SA/Łd 467/18: Pojęcia "ograniczeń w zagospodarowaniu terenu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie można zawężać do samych tylko "ograniczeń zabudowy" tego terenu, i w konsekwencji w tak błędnie (zbyt wąsko) określonym zakresie prowadzić analizę na tle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Potwierdza to treść definicji legalnej "obszaru oddziaływania obiektu" w brzmieniu aktualnie obowiązującym, w którym wspomniane "ograniczenia zabudowy" zostały wymienione tylko jako przykładowy rodzaj "ograniczeń w zagospodarowaniu terenu". To ostatnie pojęcie ("ograniczenia w zagospodarowaniu") ma zaś niewątpliwie szerszy zakres znaczeniowy niż same tylko "ograniczenia zabudowy". (...) Przejawami takiego oddziaływania są więc np. hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne albo zanieczyszczenie powietrza, wody lub gleby, bądź też pozbawienie lub ograniczenie możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności (...) Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem, są więc także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem (art. 140 k.c.)".
W wyroku WSA w Krakowie, sygn. akt: II SA/Kr 557/18, stwierdzono nawet, że: "Zdaniem Sądu uznać bowiem należy, że znaczące zintensyfikowanie ruchu po prywatnej drodze dojazdowej może być właśnie rozumiane jako zmiana zagospodarowania nieruchomości".
Biorąc pod uwagę przykładowo podane wyroki, należy zauważyć, że ustalanie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego staje się niezwykle trudne, gdyż w ocenie różnych wyroków pojęcie to odnosi się do różnych wartości i bliżej niedookreślonych oddziaływań (wibracje, zanieczyszczenia), w tym immisji, co do których granice nie mogą być ustalane jednoznacznie zwłaszcza przez organy administracji architektoniczno-budowlanej czy projektantów. Z uwagi na to, że obszar oddziaływania obiektu jest podstawą ustalania stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, pojęcie to musi być jednoznaczne.
Tym samym uznano, że konieczne jest doprecyzowanie definicji obszaru oddziaływania obiektu, aby dostosowana była do materii regulowanej przez Prawo budowlane. Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy Prawa budowlanego. (...) Dlatego też w przepisie pozostanie jedynie wyrażenie "w zabudowie". Ograniczenia w zabudowie są jednoznaczne do ustalenia. Ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych).
Innymi słowy obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy (a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości)."
Mając wobec tego na uwadze cel jaki przyświecał ustawodawcy przy nowelizacji art. 3 pkt 20 Pr. bud. oraz jego aktualne brzmienie stwierdzić trzeba, że obecnie jedynie ograniczenia w zabudowie innej działki (a nie również jej zagospodarowania jak w poprzednio obowiązującym stanie prawnym) przez planowany do realizacji obiekt, stanowią przesłankę uznania interesu prawnego danego podmiotu. Przepisy ustawy Prawo budowlane regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wobec tego wykładać ściśle, nie jak dotychczas (przed nowelizacją) rozszerzająco. Bezspornym jest wobec tego, że pojęcie obszaru oddziaływania obiektu musi być doprecyzowane przy każdej inwestycji na podstawie cech indywidualnych obiektu oraz jego przeznaczenia w odniesieniu do przepisów odrębnych, na podstawie których można ustalić obszar wokół realizowanej inwestycji, który będzie wprowadzał związane z tym obiektem budowlanym ograniczenia w zabudowie tego terenu.
W kontrolowanej sprawie Wojewoda Łódzki w ślad za organem pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że sporny budynek gospodarczo-inwentarski ma zostać zrealizowany w odległości ponad 30m od granicy z działką nr [...] i w odległości ponad 60m od granicy z działką [...], które to niezabudowane działki stanowią współwłasność skarżącego i w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego są gruntami ornymi - R. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę charakter inwestycji oraz projektowane usytuowanie spornego budynku gospodarczo-inwentarskiego względem granic nieruchomości stanowiących współwłasność skarżącego (ponad 30 m i ponad 60m) stwierdzić trzeba, że nie wprowadzają one żadnych ograniczeń w ewentualnej potencjalnej zabudowie działek M. W. .
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 grudnia 2023 r., II OSK 2282/23 w związku z realizacją inwestycji musi rzeczywiście wystąpić prawne ograniczenie w możliwości zabudowy innej nieruchomości, a nie tylko potencjalna możliwość jakiegokolwiek oddziaływania danego obiektu. Wobec tego, sama w sobie okoliczność, że dany podmiot jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości, nie jest wystarczająca do przyjęcia, że podmiotowi temu przysługuje status strony. Chodzi bowiem nie o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość, ale o oddziaływanie w sposób ograniczający jej zabudowę. Wobec tego niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego wykluczającego bądź ograniczającego zabudowę działki sąsiedniej ze względu na powstanie projektowanej zabudowy. Ograniczenia wyprowadzane ze wskazanego przepisu prawa administracyjnego muszą być rzeczywiste, a nie hipotetyczne (spekulatywne). Potencjalne oddziaływanie nie może zostać sprowadzone do spekulacji. Chodzi o wskazanie, jakiego rodzaju konkretne ograniczenia zabudowy sąsiedniej działki zaktualizują się na skutek powstania projektowanej zabudowy.
Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązek projektowania (budowy) zgodnie z wymaganiami technicznymi nie stanowi sam w sobie ograniczenia w zabudowie. Obowiązek zachowania norm wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), dotyczy każdego inwestora i nie może być traktowany jako wprowadzający ograniczenia w zabudowie w rozumieniu art. 3 pkt 20 Pr. bud. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, warunki techniczne w nim ustalone zapewniają spełnienie wymagań art. 5 i 6 Pr. budowlanego.
Sąd w pełni podziela zaprezentowane wyżej stanowisko i uważa, że skoro projektowana inwestycja z uwagi na jej charakter i znaczne oddalenie od granic nieruchomości stanowiących współwłasność skarżącego nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zabudowie działek skarżącego (nie uniemożliwia zabudowy ani też nie ogranicza wykonywania robót budowlanych na działkach skarżącego), to działki nr [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Pr. bud. Rację ma przy tym organ odwoławczy twierdząc, że roboty budowlane przewidziane w projekcie budowlanym nie obejmują żadnej z nieruchomości należących do M. W., nadto inwestycja nie ograniczy również skarżącemu dostępu do drogi publicznej ani możliwości korzystania z mediów (wody, kanalizacji, energii elektrycznej, ciepła). Co istotne, takich ograniczeń w zabudowie mających swoje źródło w konkretnych normach obowiązującego prawa nie wskazał również sam skarżący, którego argumentacja w toku kontrolowanego postępowania opiera w zdecydowanej mierze na nieudolnej próbie wykazania nie ograniczeń w zabudowie lecz ewentualnych, hipotetycznych uciążliwości jakie mogą się wiązać z funkcjonowaniem inwestycji określanej przez skarżącego mianem ujeżdżalni obsługującej stadninę (emisja zanieczyszczeń przez inwestycję w tym pochodzenia zwierzęcego, tworzenie warunków dla masowego lęgu szkodników, w tym gryzoni, niedopuszczalnego stężenia hałasu oraz spalin). Nie wystarczy więc, jak ma to miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy, subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Stanowisko skarżącego dopuszczające badanie potencjalnego, ale bliżej nieokreślonego i nie znajdującego odniesienia w obowiązujących przepisach prawa oddziaływania, prowadziłoby do skutków jednoznacznie sprzecznych ze wspomnianą wcześniej nowelizacją ustawy Prawo budowlane i powrotu do stanu sprzed tej nowelizacji, gdy organy administracji architektoniczno-budowlanej przyjmowały co do zasady, że każdy właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na jej budowę, bo inwestycja ta może w bliżej nieokreślony sposób oddziaływać na działkę sąsiednią. Tytułem przypomnienia wskazać trzeba, że celem omawianej nowelizacji było uproszczenie procesu inwestycyjnego i kontynuacja ograniczeń podmiotowych w sprawach budowlanych poprzez istotne zawężenie kręgu stron tegoż postępowania. Dodać w tym miejscu trzeba, że sam wniosek o wznowienie postępowania i zawarta w nim argumentacja (analogicznie zresztą jak pismo z 13 maja 2024 r.) mająca uzasadniać rzekome posiadanie przez skarżącego przymiotu strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, zakończonego decyzją z 12 lipca 2023 r., opiera na nieaktualnym brzmieniu art. 3 pkt 20 Pr. bud. i poglądach judykatury, które na skutek nowelizacji art. 3 pkt 20 Pr. bud., w zdecydowanej mierze utraciły swoją aktualność.
Trafnie wobec tego oceniły organy obu instancji, że M. W. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji Starosty Zgierskiego z 12 lipca 2023 r. w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pr. bud. w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. Brak jest w związku z tym podstaw by twierdzić, że Starosta Zgierski niewłaściwie wyznaczył krąg stron postępowania w sprawie udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę. Wobec trafnego ustalenia, że wniosek o wznowienie postępowania wniósł podmiot, nie będący stroną postępowania, organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Zgierskiego z 12 lipca 2023 r., zaś Wojewoda Łódzki na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Wydanie takiej decyzji jest bowiem wyłącznie następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy.
Jak podkreśla się w judykaturze sądów administracyjnych uznanie po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. (vide: wyroki NSA: z 14 marca 2012 r., II OSK 2509/10, z 22 czerwca 2010 r., II OSK 1286/09, z 19 października 2011 r., II OSK 1406/10 - opublikowane https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega bowiem na braku możliwości przejścia przez organ do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania.
Z tego też względu prawidłowo, poza zakresem rozważań i ocen organów orzekających obu instancji pozostawały przesłanki przewidziane w art. 6, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr. bud., § 33 uchwały nr XXXVI/290/2009 Rady Miejskiej w Strykowie z dnia 28 lipca 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta - Gminy Stryków (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego nr 263, poz. 2313) w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Pr. bud. w zw. z art. 6, art. 14-16 oraz art. 20 Pr. bud. i art. 1 ust. 4 w zw. z art. 29 i art. 34 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy też art. 106 k.p.a.
Wobec poczynionych wyżej rozważań Sąd za niezasadne uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Pr. bud., art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. W toku kontrolowanego postępowania nie zostały również naruszone przepisy art. 7, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustaliły niewadliwy stan faktyczny sprawy i podjęły rozstrzygnięcia odpowiadające przepisom obowiązującego prawa, które uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie kontrolowanej decyzji zawiera wymagane prawem elementy, jest przy tym jasne i logiczne. Pozwala w całości poznać i zrozumieć przesłanki, którymi kierował się organ wydając zaskarżoną decyzję.
Odnosząc się do pozostałych podnoszonych w toku kontrolowanego postępowania zarzutów wyjaśnić trzeba, że występowanie immisji pośrednich z jednej nieruchomości na drugą nieruchomość może stanowić w aktualnym stanie prawnym podstawę dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych w toku postępowania przed sądem powszechnym. Nie sposób przy tym zgodzić się ze skarżącym jakoby "ujeżdżalnia koni, obsługująca konie ze stadniny, kolidowała z mieszkaniową zabudową jednorodzinną znajdującą się w bezpośrednim sąsiedztwie", skoro sporne inwestycja ma zostać realizowana na terenach stricte rolnych, a nie mieszkaniowych, w ramach zabudowy zagrodowej.
Jednocześnie stwierdzić trzeba, że dla ustalenia, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty Zgierskiego z 12 lipca 2023 r. nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, przesłuchania świadków oraz skarżącego, oględzin terenu inwestycji, powołania biegłego z zakresu ochrony środowiska. Ustalenia w tym zakresie organy poczyniły w oparciu o kompletny materiał dowodowy zgromadzony w zwykłym postępowaniu administracyjnym oraz dokumenty załączone do wniosku o wznowienie postępowania i przywołaną w tymże wniosku argumentację.
Odnosząc się następnie do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i art. 79a k.p.a., zauważyć należy, że zarzut tej treści może odnieść skutek tylko wówczas, jeżeli zostanie wykazane, że uchybienie to uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności. Przy czym, to na stronie stawiającej taki zarzut spoczywa ciężar wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji sam brak zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sytuacji, gdy jej czynny udział i tak nie mógłby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odmiennego niż to wydane bez jej aktywnego uczestnictwa. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. a wynikiem sprawy, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
Trafny, choć pozostający bez istotnego wpływu na wynik sprawy pozostaje natomiast zarzut naruszenia art. 152 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Według art. 152 § 2 k.p.a., na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze. W kontrolowanej sprawie skarżący we wniosku o wznowienie postępowania zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z 12 lipca 2023 r., natomiast organ pierwszej instancji nie ustosunkował się do wspomnianego wyżej wniosku w prawem przewidzianym trybie, natomiast organ odwoławczy odniósł się do rzeczonego wniosku w motywach zaskarżonej decyzji, trafnie argumentując, że w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania w związku z czym niezasadne było wstrzymanie wykonania decyzji. Wobec tego brak wydania postanowienia w tym przedmiocie pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko tego rodzaju uchybienia mogłyby skutkować koniecznością usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Podsumowując Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Wojewody Łódzkiego oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty Zgierskiego odpowiadają prawu, wobec czego brak jest podstaw do ich uchylenia. Sam fakt, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z oczekiwaniami skarżącego nie oznacza automatycznie jej wadliwości.
Na zakończenie rozważań zwrócić należy uwagę, że w przepisach art. 200-202 p.p.s.a., odnoszących się do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, ustawodawca nie przewidział zwrotu kosztów postępowania dla uczestnika postępowania na prawach strony, niezależnie od wyniku tego postępowania.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
dj
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło