II SA/Łd 982/11

Dnia 19 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011 roku sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu wniosku B.M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...] r., znak: [....] odmawiającej umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych na córkę A. M. w łącznej kwocie 1.368,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi w dniu spłaty należności głównej, na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Decyzją z dnia [....] r., organ I instancji odmówił umorzenia B.M. nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych na córkę A. M. w łącznej kwocie 1.368,00 zł wraz z odsetkami naliczonymi w dniu spłaty należności głównej. Z akt sprawy wynika, iż powyższą decyzję B.M. odebrała osobiście w dniu 20 maja 2011 r. Następnie B.M. w dniu 7 czerwca 2011 r. złożyła osobiście w organie I instancji prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, jednocześnie składając odwołanie od tej decyzji. W odpowiedzi na wezwanie Kolegium skarżąca pismem z dnia 24 czerwca 2011 roku wyjaśniła, że przyczyną niedochowania terminu były jej problemy zdrowotne oraz choroba męża. Strona wskazała, że leczy się na depresję, zaś przyjmowane leki powodują spowolnienie w myśleniu i wykonywaniu różnych czynności. Dodała też, że jej mąż przebywa w szpitalu od 23 maja 2011 roku i wymaga leczenia. Strona załączyła zaświadczenie z pobytu męża w Wojewódzkim Szpitalu Psychiatrycznym w W. wystawione w dniu 24 maja 2011 r. oraz zaświadczenie z dnia 21 czerwca 2011 roku, iż od 2009 roku jest leczona z powodu depresji. Wspomnianym na wstępie postanowieniem organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W ocenie Kolegium B.M. nie spełniła podstawowej przesłanki przywrócenia terminu, to znaczy nie uprawdopodobniła, że złożenie odwołania od decyzji organu I instancji nastąpiło bez jej winy. Organ stwierdził, że treść wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wskazuje, aby dochowała ona szczególnej staranności przy prowadzeniu swych spraw. Jako przyczynę niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania skarżąca podała, iż posiada problemy zdrowotne a choroba jej wymaga leczenia i od dnia 23 maja 2011 r. mąż przebywa w Szpitalu w W.. Jako dowód załączyła zaświadczenie pobytu w szpitalu z dnia 24 maja 2011 r. wystawione przez Wojewódzki Szpital Psychiatryczny w W., z którego wynika, iż T. M. przebywa w Szpitalu na leczeniu od dnia 24 maja 2011 r. do chwili obecnej. Skarżąca załączyła również zaświadczenie lekarskie z dnia 21 czerwca 2011 r. w którym wskazano, iż B.M. leczy się w Poradni Zdrowia Psychicznego w W. od 2009 r. z rozpoznaniem depresji. Kolegium jednak nie dało wiary twierdzeniom skarżąca o niemożliwości wniesienia odwołania, bowiem skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów świadczących o niemożności złożenia przez nią odwołania w ustawowym terminie. Ponadto organ zauważył, ze wraz z skarżącą zamieszkuje dorosła córka C. M., która mogła być pomocna przy złożeniu odwołania w terminie ustawowym. Córka studiuje bowiem na Uniwersytecie [...] na Wydziale Nauk o Wychowaniu w systemie niestacjonarnym, dojeżdżając na uczelnię w weekendy, zatem w tygodniu mogła być pomocna przy składaniu odwołania. Zdaniem Kolegium nie została spełniona także druga z przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania a mianowicie, złożenie wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody do jego wniesienia. B.M. nie wskazała, kiedy ustała przeszkoda do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca leczy się z powodu depresji od 2009 r., a mąż jej obecnie przebywa w Szpitalu Psychiatrycznym w W.. Zatem organ uznał, że podana przez stronę we wniosku "przeszkoda" nie ustąpiła, trwa bowiem nadal. Oznacza to, że B.M. - zdaniem Kolegium - nie spełniła przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy nie przedstawiła wiarygodnych dowodów świadczących o niemożności złożenia przez nią odwołania w ustawowym terminie oraz nie wskazała, kiedy ustała przeszkoda do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. B.M. wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy i umorzenie nienależnie pobranych świadczeń na córkę A. M. w kwocie 1.368,00 zł wraz z odsetkami. Wniosek swój skarżąca motywuje trudną sytuacją finansową oraz pogorszeniem stanu zdrowia. B.M. od dnia 11 lipca 2011 r. do 22 lipca 2011 r. przebywała na leczeniu w Szpitalu w S. na Oddziale Reumatologii. Natomiast jej mąż od 24 maja 2011 r. do 1 lipca 2011 r., a następnie od 1 sierpnia 2011 r. i nadal przebywa na leczeniu w Szpitalu Psychiatrycznym w W.. Jego choroba wymaga długotrwałego leczenia i stałej kontroli lekarskiej. Miesięczne wynagrodzenie męża zmniejszyło się i obecnie wynosi 1.232,30 zł, a wynagrodzenie skarżącej to kwota 790,00 zł, co łącznie stanowi dochód rodziny w kwocie 2.022,30 zł. Córka C. M. uczy się na drugim roku Uniwersytetu [...], druga córka A. dostała się na l rok studiów na biologię również na Uniwersytet [...]. Wobec powyższego B.M. wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej sprawy mając na względzie dobro rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla to postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przypadku bezzasadności skargi, podlega ona oddaleniu w oparciu o art. 151 powołanej ustawy. W rozpoznawanej sprawie podstawę czynności podejmowanych przez organy administracyjne stanowił art. 58 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 K.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). W razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności początkowej dniem, od którego należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 57 § 1 K.p.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 3 K.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z powołanych przepisów wynika, że zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Obowiązek badania, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, spoczywa na organie administracji. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nastąpiło bez jej winy. Przypomnieć warto, że we wniosku o przywrócenie terminu skarżąca powoływała się na swoją chorobę leczoną od 2009 roku oraz na fakt hospitalizowania jej męża począwszy od 23 maja 2011r. W skardze strona uzupełniła wyjaśnienia poparte zaświadczeniami lekarskimi, z których wynika, iż skarżąca przebywała w szpitalu w dniach od 11 do 22 lipca 2011 roku gdzie poddała się badaniom oraz leczeniu objawowemu, zaś jej mąż został wypisany ze szpitala dopiero 1 lipca 2011r. Odnosząc się do twierdzeń strony wyjaśnić należy, że sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Pogląd o konieczności istnienia ze względu na chorobę niemożności działania po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu i niewystarczalności w tym zakresie przedłożenia zaświadczenia lekarskiego znajduje szerokie potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r. II GSK 744/10, postanowienie SN z 11 grudnia 2008 r., IV CZ 102/08 oraz z dnia SN z 29 maja 2007 r., II UZ 9/07, wyrok NSA z 17 czerwca 2010 r., I FSK 356/09 i przywołane tam orzeczenia, wyrok NSA z 26 stycznia 2010 r., II OSK 144/09, wyrok NSA z 15 lipca 2009 r., II OSK 1162/08, wyrok NSA z 12 lutego 2008 r., II FSK 1145/07, wyrok NSA z 5 września 2002 r., I SA/Ka 1313/01, wyrok NSA z 11 marca 1998 r., I SA/Po 865/97, wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2009 r., V SA/Wa 1366/09, wyrok WSA w Łodzi z 26 sierpnia 2008 r., I SA/Łd 1441/07, wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query ). W świetle powyższego stanowisko Kolegium, według którego przedłożone przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego zaświadczenia lekarskie nie stanowią potwierdzenia braku winy zainteresowanej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, uznać należy za trafne. Warto tu podkreślić, że zaburzenia, na które powołuje się skarżąca, mają charakter przewlekły, na co wskazywała sama skarżąca w toku postępowania administracyjnego, ale nie uniemożliwiający jej funkcjonowanie i podejmowanie czynności związanych z zaspokajaniem potrzeb dnia codziennego. Zaakcentowania także wymaga, iż fakt hospitalizowania skarżącej w lipcu 2011 roku nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, gdyż rozważania organu mogły objąć okres od dnia doręczenia decyzji organu I instancji (20 maja 2011r.) do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (7 czerwca 2011r.). Nie negując jednak problemów zdrowotnych skarżącej należy jednocześnie odnieść się do ustaleń faktycznych dokonanych przez organ w niniejszej sprawie. Kolegium bowiem niewadliwie ustaliło, iż córka skarżąca - C. M. mogła być pomocna przy złożenia odwołania. Tymczasem skarżąca nie uprawdopodobniła niemożności posłużenia się dorosłym domownikiem. Wobec powyższego nie sposób uznać, iż skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, zaś dokonaną przez Kolegium ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego należy ocenić jako wnikliwą, spójną i wyczerpującą, a zatem zgodną z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Co więcej, owa analiza znalazła swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. Z przytoczonych względów skarga w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała oddaleniu. m.ch.