II SAB/Łd 270/16
WyrokWSA w Łodzi2016-12-07
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. przewlekle prowadził postępowanie w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z uwagi na wcześniejsze prawomocne wyroki zobowiązujące organ do załatwienia sprawy, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Wymierzono organowi grzywnę oraz przyznano skarżącej sumę pieniężną i zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca U. Z. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego. Postępowanie to trwało od 2012 roku, a organ wielokrotnie wyznaczał terminy oględzin, które nie dochodziły do skutku. Wcześniejsze skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania były uwzględniane przez WSA i NSA. Skarżąca zarzuciła organowi podejmowanie pozornych czynności, zwłokę i uchylanie się od merytorycznego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. Wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1000 zł; 4. Przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. sumę pieniężną w kwocie 500 zł; 5. Zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. kwotę 553,95 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi U. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania budynku mieszkalnego 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. kwotę 553,95 (pięćset pięćdziesiąt trzy 95/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Wnioskiem z dnia 22 marca 2012 r. S. M. wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego i gospodarczego, położonego w B. przy ul. A 21. Pismem z dnia 24 kwietnia 2012 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania i wyznaczył termin oględzin na dzień 30 maja 2012 r. Kolejne terminy oględzin wyznaczano na dzień: 3 lipca 2012 r., 13 września 2012 r., 17 października 2012 r., 3 lipca 2013 r., 23 lipca 2013 r. oraz 22 października 2013 r.
Wyrokiem z dnia 16 maja 2013 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt II SAB/Łd 29/13 w sprawie ze skargi S. M. zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że bezczynności miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Rozpoznając sprawę organ wyznaczył kolejny termin oględzin na dzień 27 marca 2014 r., a w dniu 9 czerwca 2014 r. wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy zlecił uzupełnienie materiału dowodowego i w tym celu organ I instancji wyznaczył kolejne oględziny na dzień 3 listopada 2014 r., 18 grudnia 2014 r., 10 lutego 2015 r. W efekcie organ odwoławczy decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję, a organ I instancji wyznaczył kolejne terminy oględzin.
Na skutek skarg S. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokami z dnia 9 grudnia 2015 r. m.in. stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (sygn. akt II SAB/Łd 185/15) oraz, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (sygn. akt II SAB/Łd 186/15).
U. Z. zaskarżyła przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie art. 37 § 1 K.p.a. zażaleniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził przewlekłość postępowania i wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 4 grudnia 2015 r.
Następnie U. Z. w dniu 7 grudnia 2015 r. (data wpływu do sądu 29 kwietnia 2016 r.) wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania, wnosząc o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy administracyjnej, stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 156 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie na mocy art. 200 p.p.s.a. od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego. W motywach skargi U. Z. wskazała, iż wniosek o wszczęcie postępowania datowany na dzień 22 marca 2012 roku, został doręczony organowi dnia 26 marca 2012 roku. U. Z. podsumowując stwierdziła, że z przedstawionego toku postępowania wynika jednoznacznie, że organ powiatowy postępowanie prowadzi pozornie od roku 2012. Podejmowane w toku postępowania czynności były sporadyczne, pozorne, inicjowane zawsze na skutek wnoszonych przez strony środków zaskarżenia. Działalność organu w sprawie ogranicza się jedynie do wyznaczania kolejnych terminów oględzin, które z uwagi na nieudostępnienie przez właściciela obiektu do kontroli, nie dochodzą do skutku. Organ posiada instrumenty prawne wstępu na teren obiektu budowlanego w każdym czasie, kiedy stwierdzi, że obiekt użytkowany jest bez pozwolenia na jego użytkowanie, a w sprawie ma to miejsce i organ powiatowy o tym wie. Analizując sprawę – zdaniem autorki skargi – można stwierdzić, że podejmowane przez organ czynności były sporadyczne, pozorne, podejmowane zawsze na skutek wnoszonych przez S. M. środków zaskarżenia bezczynności. Okresy, w których w sprawie organ nie dokonywał żadnych czynności są wielomiesięczne, a ostatnio to okres dwuletni. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchyla się zatem od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji. Przewlekłość postępowania w tej sprawie, polegająca na uchylaniu się organu od wydania decyzji, podejmowaniu pozornych czynności w długich odstępach czasu, oprócz tego, że powoduje niezałatwienie sprawy z wszelkimi tego konsekwencjami negatywnymi dla strony, pozbawia również stronę skarżącą możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi już w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Czynności pozorowane, utrzymujące postępowanie w toku i zastępujące merytoryczne rozstrzygnięcie, które organ od lat podejmuje, mają na celu omijanie (mimo czynności dyscyplinujących organu wyższego stopnia) wydania decyzji. Organ powiatowy ignoruje nie tylko prawa skarżące, ale i orzeczenia organu odwoławczego wyznaczające kolejne terminy załatwienia sprawy, ale i nie reaguje na wyroki sądowe w przedmiocie bezczynności. Nie odnoszą też żadnego skutku nałożone na organ w tylu sprawach grzywny. Uzasadniając wniosek o przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnego stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. U. Z. wniosła o uwzględnienie okoliczność całkowitego lekceważenia przez organ obowiązków przewidzianych prawem. Takie zachowanie organu powoduje dla skarżącej potworny uszczerbek moralny, w postaci całkowitej utraty zaufania, że organ nadzoru budowlanego w Polsce nie jest powołany dla załatwiania sprawy i jest pozbawiona ona całkowicie prawa do załatwienia jakiejkolwiek sprawy w tym organie od wielu lat. Skarżąca czuje się wykluczona ze społeczeństwa, poprzez traktowanie przez organ jej spraw z całkowitą ignorancją. Poza uprawnieniem wnoszenia skarg do sądu, nie pozostało skarżącej żadne uprawnienie do tego, że jej sprawa zostanie kiedykolwiek załatwiona. Zachowanie organu jest świadome i celowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że postępowanie zainicjowane wnioskiem S. M. z dnia 22 marca 2012 roku zostało rozdzielone na dwa odrębne – w przedmiocie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego. Sprawa niniejsza dotyczy budynku mieszkalnego. W toku postępowania organ ustalił, że G. S. realizując budowę budynku mieszkalnego dokonała samowolnie odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co dało organom podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie. W sprawie konieczne jest przeprowadzenie oględzin, których termin organ wyznaczał już czternastokrotnie, a które konsekwentnie udaremnia G. S.. Organ w dniu 11 marca 2015 roku powiadomił organy ścigania o popełnieniu przestępstwa określonego w art. 91 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 12 Kodeksu karnego. Wyznaczono na dzień 23 maja 2016 r. ponowne oględziny przedmiotu postępowania po przeprowadzeniu których organ będzie mógł zając stanowisko stosownym rozstrzygnięciem. Odnosząc się do skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż zaniedbanie w zakresie terminowości prowadzonego postępowania, jego przewlekłości jest niezależne od organu. Brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania administracyjne oraz konieczność podjęcia natychmiastowych działań w przypadku wystąpienia zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców powiatu powoduje niezależne od organu zaniedbania w terminowym załatwianiu spraw. Aktualnie organ posiada kadrę techniczną w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz jednego inspektora, którzy muszą obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km². Aktualnie organ prowadzi ok 800 postępowań i samodzielnie nie ma możliwości szybkiej poprawy pracy organu. Organ dodał, że powyższy problem został poruszony w opracowaniu NIK z 2012 r. dotyczącej oceny działalności organów nadzoru budowlanego w zakresie prawidłowości realizacji powierzonych zadań, gdzie wskazano, że struktura organizacyjna organów nadzoru nie zapewnia pełnej realizacji zadań określonych przepisami ustawy Prawo budowlane po nowelizacji z 2003 r. Organ podejmuje wszelkie możliwe środki umożliwiające usprawnienie pracy jednostki, ale są one na obecną chwilę niewystarczające.
Odrzucając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., bowiem skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła U. Z..
Postanowieniem z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt II OSK 2150/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lipca 2016 r., stwierdzając, że strona wyczerpała wymóg złożenia środka zaskarżenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 10166) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718, dalej powoływana jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej, obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przepisy prawa nie definiują wprost na czym polega "przewlekłe prowadzenie postępowania", choć niewątpliwie pojęcie to ma inny zakres znaczeniowy niż "bezczynność organu". Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a. ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Organ administracji prowadzi postępowanie przewlekle, gdy nie dochowuje należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, jak również gdy przeprowadza czynności pozbawione dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Badanie, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywane musi być na podstawie zarówno analizy charakteru dokonywanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Przyczyną stwierdzenia przewlekłości może być bowiem jedynie zwłoka nieuzasadniona, która nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Inaczej mówiąc przewlekłe prowadzenie postępowania obejmuje sytuacje prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, str. 69 – 70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (vide: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2011, str. 238).
Prowadzenie postępowania w sposób opieszały, niesprawny i nieskuteczny w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy naraża organ na zarzut przewlekłości. Skarga na przewlekłość postępowania dotyczyć będzie sytuacji innych niż formalna bezczynność organu (niewydanie w terminie rozstrzygnięcia). Stwierdzenie przy tym, że w określonej dacie (a tą będzie data orzekania przez sąd), można zakwalifikować postępowanie organu jako dotknięte przewlekłością w jego prowadzeniu, wymaga zbadania sprawy pod wieloma względami, dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (vide: J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2011, str. 238; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012r. w sprawie II OSK 1031/12; wyrok NSA z dnia 7 marca 2013r. w sprawie II OSK 34/13; wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013r. w sprawie II OSK 549/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Podkreślić trzeba, że przepis art. 35 § 1 K.p.a. realizując zasadę szybkości postępowania stanowi, że organy administracji obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).
Warunkiem dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przypadku takiej skargi niezbędne jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 k.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest wykazanie, że złożyła ona stosowne zażalenie do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie ma znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia.
W rozpoznawanej sprawie tryb zażaleniowy poprzedzający wniesienie skargi został niewątpliwie wyczerpany, ponieważ U. Z. pismem z dnia 26 sierpnia 2015 r. wniosła do [...]WINB zażalenie na przewlekłe prowadzenie niniejszego postępowania przez PINB w B.. Postanowieniem z dnia [...] [...]WINB stwierdził, że postępowanie w sprawie prowadzone jest w sposób przewlekły i wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 4 grudnia 2015 r. Skarga jest wobec tego dopuszczalna i brak było podstaw do jej odrzucenia jak wnioskował organ w treści odpowiedzi na skargę.
W tym miejscu zwrócić uwagę wypada na okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 roku, sygn. akt: II SAB/Łd 185/15 uwzględnił skargę S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zobowiązując tenże organ do załatwienia sprawy wszczętej zawiadomieniem z dnia 22 marca 2011 roku, w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku, oraz stwierdził, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wspomniany wyrok jest prawomocny od dnia 19 stycznia 2016 roku. Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 3 lutego 2016 roku.
Ponadto, prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 roku, sygn. akt: II SAB/Łd 186/15 sąd uwzględnił skargę S. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania budynku mieszkalnego, stwierdzając, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 29 stycznia 2016 roku. Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 13 maja 2016 roku (ustalenia dokonane przez Sąd na podstawie akt sądowych sprawy II SAB/Łd 186/15).
Wobec tego, że wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 roku (sygn. akt II SAB/Łd 185/15) organ został zobowiązany do załatwienia sprawy (t.j. wniosku S. M. z dnia 22 marca 2012 r.), orzekanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy było zbędne, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania w tym zakresie.
Powyższe prowadzi również do wniosku, że w niniejszej sprawie sąd nie może ponownie oceniać stanu przewlekłości organu, który podlegał już prawomocnej ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 186/15. Zdaniem sądu, stan przewlekłości w prowadzeniu postępowania należy oceniać od dnia 13 maja 2016 roku. Od tego momentu zatem prześledzić należało, czy organ podejmował skuteczne działania, zmierzające do należytego wyjaśnienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia.
W kontekście powyższych uwag, oceniając zasadność przedmiotowej skargi należy w pierwszym rzędzie wskazać, iż po dacie doręczenia organowi pierwszej instancji akt administracyjnych, co miało miejsce w dniu 13 maja 2016 r., na dzień 23 maja 2016 roku organ wyznaczył oględziny przedmiotowego budynku mieszkalnego. Sąd ustalił, na podstawie akt sprawy II SAB/Łd 120/16 (dotyczącej bezczynności w sprawie wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego przy A 21), że oględziny zostały przeprowadzone, a organ analizuje zgromadzony materiał dowodowy celem wydania rozstrzygnięcia. Na dzień wydania wyroku w sprawie II SAB/Łd 120/16 tj. 13 października 2016 r. brak jest informacji o załatwieniu sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. Organ na wezwanie sądu nie udzielił żądanej informacji o stanie sprawy i nie uzupełnił w tym zakresie akt administracyjnych sprawy.
Analiza zgromadzonego materiału w sprawie prowadzi do wniosku, że organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, pozorny, poprzez wykonywanie pojedynczych czynności w odległych odstępach czasu. Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla zwłoki w rozstrzygnięciu tejże sprawy, wynoszącej co najmniej 5 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych z sądu. Od dnia przeprowadzenia oględzin na nieruchomości tj. 23 maja do października 2016 r. organ nie podjął czynności zmierzających do zakończenia sprawy. Trudno doszukać się uzasadnienia dla tak długo trwającego postępowania. Takie postępowanie nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie obywateli do organów administracji publicznej.
Odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę wyjaśnić należy, że obciążenie organu ilością spraw, przy braku wystarczającej obsady kadrowej, nie stanowi przesłanki uznania przewlekłości za niezależną od organu, gdyż są to przyczyny pozostające wewnątrz aparatu administracyjnego jako całości i związane są z władczym wykonywaniem zwierzchniej władzy Państwa (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2339/13; wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2390/12, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zabezpieczenie należytej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych należy do obowiązków organu, przy czym strona ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia jej sprawy w terminach określonych w K.p.a. niezależnie od stopnia skomplikowania sprawy.
Wobec powyższego sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w punkcie pierwszym wyroku stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 roku w sprawie o sygn. akt: II SAB/Łd 185/15 zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca, co czyni zobowiązanie organu w tym zakresie zbędnym i stanowi podstawę do umorzenia postępowania, o czym sąd orzekł w punkcie 2 wyroku w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W punkcie 3 wyroku sąd w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. biorąc pod uwagę prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że grzywna w tej wysokości będzie adekwatna do stopnia naruszenia prawa.
Uwzględniając stan faktyczny sprawy, a przede wszystkim długoterminową i bierną postawę organu, ale i ilość spraw zawisłych przed sądem i kwoty nakładanych na organ sankcji finansowych, sąd w punkcie 4 wyroku przyznał na rzecz skarżącej kwotę 500 zł, jako sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 5 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło