II SAB/Łd 33/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) po rozpoznaniu 3 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. B.A. II SAB/Łd 33/22 UZASADNIENIE Wójt Gminy S. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę A. R. z 22 lutego 2022 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga, nieopatrzona podpisem elektronicznym, została złożona w formie skanu pisma przesłanego emailem z adresu skarżącej "[...]" na adres organu "[email protected]". Zarządzeniem z 10 marca 2022 r. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, przez oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń (art 46 § 2 pkt 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn.zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.]). Następnie zarządzeniem z 25 marca 2022 r. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi przez oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń (art 46 § 2 pkt 1a ustawy p.p.s.a.), bądź adresu do korespondencji elektronicznej na platformie ePuap (art. 74a § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a.) - w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem zawieszenia postępowania. Obydwa wezwania wysłano na jedyny znany adres strony, tj. "[...]", gdyż - pomimo wezwania organu - nie udało się uzyskać innego adresu skarżącej. Wezwania powyższe pozostały bez odpowiedzi, skarżąca nie skontaktowała się z Sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niezachowanie wymogów formalnych. Stosownie do przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn.zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] skargę do sądu administracyjnego można wnieść alternatywnie w drodze zwykłego pisma opatrzonego osobistym podpisem albo w drodze dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy ePuap, opatrzonego podpisem elektronicznym. Przywołana ustawa nie stwarza możliwości wniesienia skargi w formie zwykłego emaila. Powyższe wynika z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4, § 2a i § 2b ustawy p.p.s.a., zgodnie z którymi skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a więc powinna zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego. W przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zasady podpisywania przewidziane w art. 46 § 2a powoływanej ustawy dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Jak stanowi art. 12b § 1 ustawy p.p.s.a. określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a. Dodatkowo należy podnieść, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który sąd podziela, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy p.p.s.a. skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21). Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 ustawy p.p.s.a.). Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że A. R. swoją skargę z 22 lutego 2022 r. złożyła w formie elektronicznej, jednak z pominięciem platformy ePuap. Już tylko ta okoliczność (złożenie skargi z pominięciem jednej z alternatywnych form wniesienia skargi) stanowi o nieusuwalnym braku formalnym skargi. Dodatkowo należy jedynie podkreślić, że omawiana skarga nie została opatrzona podpisem elektronicznym, ani nie wskazano w niej miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń (co narusza wymogi formalne pisma z art. 46 § 2 pkt 1 lit. a ustawy p.p.s.a.) oraz nie podano adresu elektronicznego (co narusza wymogi formalne pisma z art. 46 § 2c ustawy p.p.s.a.). Pomimo próby skomunikowania się ze skarżącą, wezwania Sądu pozostały bez odpowiedzi. W tej sytuacji Sąd nie może nadać skardze A. R. z 22 lutego 2022 r. dalszego biegu, przede wszystkim z uwagi na stwierdzone powyżej braki formalne skargi. Nadmienić należy równocześnie, że skarżąca świadomie w swej skardze podała, iż jest świadoma, że skarga powinna być złożona do właściwego sądu, jednak liczy na interwencję piastuna organu i spowoduje, że nie będzie musiała podejmować takich kroków. Przywołana wypowiedź świadczy o tym, że intencją skarżącej było złożenie skargi w trybie art. 227 k.p.a., a nie skargi do sądu administracyjnego. Ze względu na powyższe należy podnieść, że podstawowym aktem prawnym regulującym instytucję skarg i wniosków jest Kodeks postępowania administracyjnego, który w dziale VIII opisuje takie zagadnienia jak: przedmiot skargi i wniosku, zasady ich wnoszenia (w tym kwestie dotyczące właściwości organów oraz skutków wniesienia skargi lub wniosku do organu niewłaściwego), termin i sposób załatwienia skarg i wniosków. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi - w tym przepisie przewidzianej - może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Użyte w cytowanym artykule sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż przedmiotem tej skargi mogą być także inne okoliczności w nim nie wymienione, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania organu. Tego typu skarga ma charakter powszechny, przysługuje bowiem w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do wszystkich ogniw aparatu państwowego i społecznego. Ponadto, dodać trzeba, iż do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy określone w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, w art. 229-230. Do skarg uregulowanych w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma natomiast zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Skarga przewidziana w ww. przepisach Kodeksu uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. Sprawy skargowe rządzą się swoimi regułami. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków objętych Działem VIII k.p.a., nie podlega zatem kontroli sądów administracyjnych. Brak kognicji sądów administracyjnych w tych sprawach nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11; postanowienie NSA z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; postanowienie NSA z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; postanowienie NSA z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami działu VIII k.p.a. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co więcej, sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), ponieważ sprawy te również nie zostały poddane jego kontroli ani na podstawie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Mając na względzie wszystkie podniesione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę, o czym orzekł w postanowieniu. B.A.