II SAB/Łd 71/19
WyrokWSA w Łodzi2019-11-06
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Paweł Kowalski, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Łodzi pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 23 stycznia 2019 r., a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Łodzi do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2019 r. w zakresie pkt 1, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w zakresie pkt 4, 5, 6 wniosku umorzono, a skargę w zakresie pkt 2 i 3 wniosku oddalono. Zasądzono również od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący L. G. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Łodzi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek z dnia 23 stycznia 2019 r. dotyczył udostępnienia skanów dokumentów, informacji o wykorzystaniu funduszu socjalnego, wnioskach o zwiększenie kwot świadczeń oraz danych o osobach otrzymujących świadczenia. Organ uznał część wniosku za informację przetworzoną, wymagającą wykazania szczególnego interesu publicznego, a w pozostałym zakresie twierdził, że nie posiada danych lub ich przygotowanie wymagałoby wytworzenia informacji przetworzonej. Po wydaniu decyzji odmownych i uchyleniu ich przez Ministra Obrony Narodowej, organ ponownie odmówił udostępnienia informacji, nie wykazując jednak w sposób przekonujący, że jest to informacja przetworzona.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2019 roku w zakresie pkt 1, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w zakresie pkt 4, 5, 6 wniosku; 4. oddala skargę w zakresie pkt 2 i 3 wniosku; 5. zasądza od Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. na rzecz skarżącego L. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 roku sprawy ze skargi L. G. na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2019 roku w zakresie pkt 1, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w zakresie pkt 4, 5, 6 wniosku; 4. oddala skargę w zakresie pkt 2 i 3 wniosku; 5. zasądza od Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. na rzecz skarżącego L. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P.
Pismem z dnia 23 lipca 2019 r. L. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie tego prawa;
- art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskiwania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego, poprzez błędne uznanie, że przedmiotem złożonego przez skarżącego wniosku, było udostępnienie informacji publicznej przetworzonej;
- art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji, poprzez niezastosowanie, skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej w przypadku ograniczenia prawa do informacji publicznej.
W motywach skargi skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 23 stycznia 2019r. zwrócił się do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. o udostępnienie informacji publicznej w postaci:
• udostępnienia skanu sprawozdania przedstawionego do MON na podstawie § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie funduszu socjalnego dla emerytów i rencistów wojskowych oraz przekazywania środków funduszu socjalnego między wojskowymi organami emerytalnymi ( Dz. U. z 2009 r. Nr 107, poz. 890) oraz skanu dokumentu wytwarzanego zgodnie z § 16 pkt 2 rozporządzenia.
• przekazania skanu wewnętrznych dokumentów, zarządzeń, mających fundamentalny wpływ na niewypłacanie maksymalnej kwoty świadczenia orzeczonego w rozporządzeniu MON.
• udostępnienia informacji jaką kwotą na Fundusz Socjalny dysponowało WBE w Ł. w ubiegłym roku oraz w jakiej wielkości procentowej został fundusz wykorzystany przez WBE Ł..
• udostępnienia informacji czy Dyrektor WBE występował z wnioskiem do MON o zwiększenie kwoty na Świadczenia Socjalne dla uprawnionych.
• udostępnienia informacji ile osób otrzymało świadczenie w maksymalnej kwocie dopuszczalnej rozporządzeniem MON tj. 10.298,00 zł.
• udostępnienia informacji ile osób otrzymało świadczenie socjalne mimo, że ich dochód przekraczał trzykrotność najniżej emerytury w kraju.
• udostępnienia informacji ile jest osób ewidencyjne podległych w WBE Ł., którzy maję emeryturę/rentę na poziomie niższym niż trzykrotność najniższej krajowej.
Jako sposób i formę udostępnienia żądanej informacji skarżący wskazał adres email lub tradycyjnie - listownie pocztą.
Dalej skarżący podał, iż w dniu 22 lipca 2019 r. uzyskał odpowiedź od adresata wniosku, że informacja publiczna, o udostępnienie której skarżący się zwrócił, jest informacją przetworzoną. Wskazano, że w związku z tym konieczne jest spełnienie przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, o której stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Poinformowano skarżącego, że w przypadku jego wniosku przesłanka ta nie została zrealizowana, w związku z czym informacja publiczna, będąca przedmiotem wniosku, nie może zostać udostępniona. W tym zakresie nie została wydana decyzja administracyjna.
Skarżący wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie organ nie udostępnił informacji publicznej z powodu zakwalifikowania jej jako informację przetworzoną i w związku z niespełnieniem przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jednakże pomimo faktycznej odmowy udostępnienia, nie została wydana decyzja administracyjna w tym przedmiocie (zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Skarżący wskazał, że organ może załatwić wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dwojaki sposób. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji publicznej będącej przedmiotem żądania, po drugie zaś poprzez wydanie decyzji administracyjnej, jeśli, zdaniem organu, w sprawie zachodzi potrzeba ograniczenia dostępności informacji publicznej. Niepodjęcie ani jednego, ani drugiego działania, w ocenie skarżącego, świadczy o tym, że organ pozostaje w bezczynności. Nie ma przy tym znaczenia pismo z dnia 12 lipca 2019 r., które skierowano do skarżącego, skoro to działanie organu nie przybrało formy wymaganej przez prawo (tj. formy decyzji administracyjnej).
Opierając się na powyższych zarzutach skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. do wykonania wniosku z dnia 23 stycznia 2019 r., 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. wyjaśnił, iż pismem z dnia 23 stycznia 2019 r. L. G. wniósł o udostępnienie informacji publicznej m.in. w postaci przekazania szczegółowych informacji dotyczących liczby osób, które otrzymały świadczenie socjalne w maksymalnej wysokości tj. 10.298,00 zł; liczby osób, które otrzymały świadczenie socjalne, a których dochód przekroczył trzykrotność najniższej emerytury oraz liczby osób, które posiadają emeryturę albo rentę na poziomie niższym niż trzykrotność najniższej emerytury w 2018 r. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. wskazał, że nie posiada wnioskowanych danych, a zatem udostępnienie informacji w tym zakresie ma charakter informacji przetworzonej, której przygotowanie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sporządzeniu odrębnego, nieistniejącego dokumentu oraz dokonania analiz i obliczeń oraz wytworzenie nowych zestawień w aspekcie złożonego wniosku. Skarżący został poinformowany, że dane o które wnosi są informacją przetworzoną co powoduje konieczność wskazania szczególnego interesu publicznego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W pozostałym zakresie wnioskowane informacje, objęte ww. wnioskiem, zostały skarżącemu udostępnione.
W wyznaczonym terminie nie został wskazany szczególny interes publiczny, a skarżący jedynie poinformował, że żądana informacja nie jest informacją przetworzoną i że wykonuje on swoje prawo do kontroli i nadzoru urzędnika. W tej sytuacji Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. decyzją z dnia [...] r. odmówił udostępnienia informacji publicznej.
Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] r. odmawiającą udostępnienia przetworzonej informacji publicznej i wskazał, że WBE w Ł. winno dokonać analizy i precyzyjnie uzasadnić dlaczego zakwalifikowano żądną informację do kategorii "informacji przetworzonej". Brak bowiem wykazania powyższego, pozwala na przyjęcie domniemania, że jest to jednak informacja prosta.
Uwzględniając wskazania zawarte w decyzji Ministra Obrony Narodowej, WBE w Ł. pismem z dnia 12 lipca 2019 r. ponownie zwróciło się do wnioskodawcy o wskazanie, w jakim zakresie uzyskanie powyższych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz wykazanie możliwości wykorzystania informacji w celu ochrony interesu publicznego lub poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej oraz w jaki sposób uzyskanie tej informacji może przyczynić się do powyższego.
Wnioskodawca nie uczynił zadość powyższemu i organ decyzją z dnia [...] r. odmówił udostępnienia skarżącemu przetworzonej informacji publicznej w postaci szczegółowych informacji dotyczących: liczby osób, które otrzymały świadczenie socjalne w maksymalnej wysokości tj. 10 298 zł; liczby osób, które otrzymały świadczenie socjalne a których dochód przekroczył trzykrotność najniższej emerytury oraz liczby osób, które posiadają emeryturę albo rentę na poziomie niższym niż trzykrotność najniższej emerytury, bowiem w ocenie organu, wnioskowana informacja jest informację przetworzoną i brak jest szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji w niniejszej sprawie. Organ podkreślił, że interesu takiego nie wykazał również sam wnioskodawca. Organ podniósł, że nie posiada prostych informacji dotyczących:
- liczby osób, które otrzymały świadczenie socjalne w maksymalnej wysokości tj. 10.298,00 zł - odpowiedź na wniosek w tym zakresie wymagałaby analizy wszystkich list wypłaconych świadczeń socjalnych, ręcznego zliczania przyznanych świadczeń dla poszczególnych świadczeniobiorców, bowiem organ nie posiada w systemie informatycznym, ani w żadnym zestawieniu takich informacji;
- liczby osób, które otrzymały świadczenie socjalne, a których dochód przekroczył trzykrotność najniższej emerytury - odpowiedź na wniosek w tym zakresie wymagałaby analizy akt emerytalnych wszystkich osób, które otrzymały świadczenie socjalne w 2018 r. w łącznej ilości 2151 przyznanych zapomóg, bowiem organ nie posiada w systemie informatycznym danych o dodatkowych dochodach świadczeniobiorców a także o dochodach członków ich rodzin, oraz
- liczby osób, które posiadały w 2018 r. emeryturę albo rentę na poziomie niższym niż trzykrotność najniższej emerytury - odpowiedź na wniosek w tym zakresie wymagałaby odtworzenia bazy danych za 2018 r., co wiąże się z dużym nakładem pracy, oraz znacznym niebezpieczeństwem utraty integralności danych osobowych. Natomiast pozyskanie powyższych danych poza systemem informatycznym wiązałoby się z ręczną weryfikacją wszystkich akt emerytalno - rentowych w ilości około 7.800 sztuk.
Powyższe, w ocenie organu, świadczyło o tym, że nie posiadając informacji będącej przedmiotem wniosku, organ byłby zobligowany do jej wytworzenia. Byłaby to więc niewątpliwie informacja jakościowo nowa i nieistniejąca w chwili składania wniosku, a więc nosząca już znamiona informacji przetworzonej. Ponadto, wytworzenie przedmiotowej informacji wiązałoby się z pracochłonnymi działaniami organu.
Organ podkreślił, że przetworzenie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. polega na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. Powstaje zatem zupełnie nowa jakość co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei powoduje, że stworzony zostaje nowy zbiór charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nie istniejącymi w chwili złożenia wniosku. Ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji na podstawie posiadanych dokumentów obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, bowiem proces powstawania informacji publicznej angażuje podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej dla jej wytworzenia dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań. Organ wskazał, że zgodnie z językową definicją "przetworzenie" oznacza przekształcenie czegoś twórczo i przeobrażenie (Uniwersalny Słownik języka Polskiego red. S. Dubisz, tom P-Ś, Warszawa 2008, s. 751). W potocznym rozumieniu przetworzenie oznacza zatem stworzenie czegoś nowego z już istniejących elementów. Za językowym znaczeniem "przetworzenia" podąża orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że co prawda "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech nowej informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona ( wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt I ISK 1920/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt II SAB/Kr 47/19, wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14 oraz z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt 431/17).
Dalej organ podniósł, iż w literaturze wskazuje się, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości wykorzystania uzyskanych przez niego danych, mają wpływ na ocenę istnienia interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu stosownych informacji przetworzonych. Zauważono ponadto, że dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, znaczenie ma nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, ale także istota i charakter żądanej informacji, gdyż w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 80-81).
Powyższy pogląd znajduje odbicie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym podnosi się, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonujące uprawdopodobnienie. O szczególnie istotnym charakterze interesu decydują czynniki natury podmiotowej i funkcjonalnej (zob. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., I OSK 143/14). Na ocenę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego ma wpływ realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, a nie wyłącznie indywidualne przekonanie wnioskodawcy co do istnienia takiej możliwości. Celem uzyskania informacji publicznej przetworzonej nie jest zaspokojenie indywidualnych potrzeb handlowych, zawodowych czy innych (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 lutego 2019 r. sygn. akt IV SA/GI 998/18). Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie ten wnioskodawca, który jest w stanie wykazać swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy więc wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 658/16, wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 22/18). Brak jest podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie gwarantuje, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa.
Wobec powyższego Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. wniósł o oddalenie skargi w części z uwagi na udostępnienie informacji objętych wnioskiem z dnia 23 stycznia 2019 r., a w pozostałym zakresie z uwagi na okoliczność, że wniosek dotyczy udostępnienia informacji przetworzonej, zaś wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu ww. informacji oraz realnej możliwości wykorzystania informacji w celu ochrony interesu publicznego lub poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej oraz w jaki sposób uzyskanie tej informacji może przyczynić się do powyższego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w zw. z art.
3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).
Tytułem wstępu wskazać należy, że z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji. Nakazanie organowi określonego działania jest możliwe jedynie wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji, będąc do tego właściwym, nie załatwił toczącej się przed nim sprawy, natomiast celem skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest doprowadzenie do podjęcia przez organ określonego w przepisach działania.
Skarga w sprawie niniejszej opiewa na zarzut bezczynności organu – Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą wnioskiem z dnia 23 stycznia 2019 r. wystąpił skarżący.
Dokonując oceny zasadności skargi wskazać należy, że istotną kwestią z punktu widzenia oceny bezczynności jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w przedmiocie zgłoszonego żądania. Powyższe determinuje również zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlegała załatwieniu w określonej przez ustawodawcę formie i czy nastąpiła w tej materii bezczynność podmiotu zobowiązanego do jej załatwienia. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia to z jakiego powodu zaistniała bezczynność i czy była zawiniona.
W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy poza sporem pozostawało, że zawnioskowane dane stanowią informację publiczną, zaś adresat - Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł., jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy. Organ nie kwestionował zresztą ani charakteru żądanej informacji, ani własnej powinności jej udostępnienia.
Publiczny charakter żądanych przez skarżącego informacji oraz fakt, iż jego wniosek został skierowany do organu władzy publicznej, determinowały konieczność załatwienia żądania w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Obowiązkiem Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. było zatem udostępnienie skarżącemu żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podkreślić przy tym należy, że udostępnienie informacji ma formę czynności materialno-technicznej i w świetle dyspozycji art. 14 ust. 1 u.d.i.p. winno nastąpić w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem.
Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt
I OSK 2512/15, LEX nr 2348923).
Analiza załączonej do sprawy dokumentacji dowodzi, że organ niewątpliwie pozostaje bezczynny wobec wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2019 r.
w zakresie pkt 1 - przekazania skanów: sprawozdań przewidzianych w § 15 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2009 r. w sprawie funduszu socjalnego dla emerytów i rencistów wojskowych oraz przekazywania środków funduszu socjalnego między wojskowymi organami emerytalnymi; dokumentu wytwarzanego zgodnie z § 16 pkt 2 rozporządzenia; wewnętrznych dokumentów, zarządzeń, mających fundamentalny wpływ na niewypłacanie maksymalnej kwoty świadczenia orzeczonego w rozporządzeniu MON. Dotychczas nie udostępnił L. G. wnioskowanej informacji publicznej w ww. zakresie w prawem przewidzianej formie, nie wydał też stosownej decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia. Nie poinformował również pisemnie, że żądana informacja, w jego ocenie, nie stanowi informacji publicznej. Powyższe wynika z odpowiedzi na skargę. Fakt ten potwierdził również skarżący na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu należy uznać, że w sprawie niniejszej organ nie udzielił pełnej informacji publicznej, o którą wystąpiono.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w pkt 1 wyroku zobowiązał Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 23 stycznia 2019 r. w zakresie pkt 1 wniosku w zakresie opisanym wyżej, w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi.
Zdaniem Sądu oceniając stan bezczynności organu, stwierdzić trzeba w oparciu o analizę całokształtu okoliczności niniejszej sprawy, iż bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocenie tej Sąd dał wyraz w pkt 2 wyroku stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie – mając na uwadze terminy przewidziane ustawą, naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy, czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 roku, sygn. akt
II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 roku, sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 roku, sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 roku, sygn. akt II SAB/Sz 34/13, dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl/). Niewątpliwie organ nie załatwił wniosku w zakresie opisanego wyżej pkt 1 przez okres kilku miesięcy jakie upłynęły bezskutecznie od chwili doręczenia wniosku organowi do dnia wyrokowania.
Rozstrzygnięcie ujęte w pkt 3 sentencji wyroku znajduje podstawę w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Wskazać bowiem należy, że gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym - w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu ( por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2019 r., sygn. akt
II SAB/Wr 26/19, LEX nr 2714867). W niniejszej sprawie skarga skierowana do sądu złożona za pośrednictwem organu wpłynęła do niego w dniu 26 lipca 2019 r., natomiast jeszcze przed przesłaniem jej do sądu, organ w dniu 9 sierpnia 2019 r., wydał decyzję odmawiającą udostępnienia przetworzonej informacji publicznej w postaci szczegółowych informacji dotyczących: liczby osób, które otrzymały świadczenie socjalne w maksymalnej tj. 10.298,00 zł; liczby osób, które otrzymały świadczenie socjalne, a których dochód przekroczył trzykrotność najniżej emerytury oraz liczby osób, które posiadają emeryturę lub rentę na poziomie niższym niż trzykrotność najniższej emerytury, ponownie skierował do skarżącego zapytanie, w jakim zakresie uzyskanie powyższych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego oraz wykazania możliwości wykorzystania informacji w celu ochrony interesu publicznego lub poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej. Okoliczność ta jest niesporna w sprawie. Tym samym ziściła się przesłanka umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w zakresie pkt 4, 5 i 6 wniosku.
Ustosunkowując się do dalszej argumentacji skargi, wyjaśnienia wymaga, że na dzień orzekania przez Sąd nie można mówić o bezczynności Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. w zakresie załatwienia przedmiotowego wniosku co do żądania zawartego w pkt 2 i 3. Zgodzić należy się bowiem ze stanowiskiem organu, że w zakresie pkt 2 i 3 wniosku skarżący otrzymał odpowiedź od organu pismem z dnia 8 lutego 2019 r. W piśmie tym wskazano bowiem, że Wojskowe Biuro Emerytalne w Ł. w 2018 r. dysponowało środkami funduszu socjalnego w wysokości 1.613.087,56 zł i zostały one wykorzystane w 98,09%, co zostało zawarte w sprawozdaniu o wykorzystaniu środków Funduszu Socjalnego przedstawionego do MON a także, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w Ł. nie występował o zwiększenie kwoty na świadczenia socjalne w 2018 r.
Zatem w pkt 4 wyroku Sąd oddalił skargę w powyższym zakresie, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 5 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez skarżącego koszt wpisu sądowego.
A. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło