II SO/Łd 10/15

Dnia 30 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asyst. sędz. Dominika Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2015 roku sprawy z wniosku S. M. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi na bezczynność organu w sprawie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania budynku handlowego p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi z dnia 20 marca 2015 roku na bezczynność w przedmiocie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania budynku handlowego położonego w B. przy ul. A 4i; 2. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS W dniu 28 kwietnia 2015 roku S. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi z dnia 20 marca 2015 roku (złożonej w organie w dniu 23 marca 2015 roku) w przedmiocie bezczynności ww. organu w sprawie legalności i prawidłowości wybudowania i użytkowania budynku handlowego położonego w B. przy ul. A 4i. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że termin do przekazania skargi upłynął bezskutecznie. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego odrzucenie argumentując, iż S. M. w toku postępowania złożył skargę na bezczynność, która została przekazana do sądu pismem z dnia 27 maja 2015 roku. W dniu 28 kwietnia 2015 roku złożył wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi do WSA w ustawowym terminie. Odnosząc się do wniosku organ stwierdził, iż jest on zasadny, ale zaniedbanie w zakresie terminowości prowadzonego postępowania czy też w zakresie przekazania wniosku jest niezależne od organu. Brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania administracyjne, uczestnictwo w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania czy też konieczność podjęcia natychmiastowych działań w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców powiatu powoduje niezależne od organu zaniedbania w terminowym załatwianiu spraw. Powołując się na obowiązujący system prawny PINB podkreślił, iż każdy obywatel ma prawo skorzystać z przysługujących mu uprawnień do składania skarg i petycji w związku z czym organ zmuszony jest rozpatrzyć każdy wniosek, który powoduje, przy nieodpowiedniej kadrze pracowniczej, nawarstwianie się spraw. Szeroki zakres ustawowych kompetencji organu nadzoru budowlanego przy niewielkiej liczbie pracowników powoduje, iż organ staje przed wyborem mniejszego zła wybierając kontrole gdzie ewidentnie występuje bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi narażając się tym samym na bezczynność w innych ważnych sprawach m.in. w terminowym przekazaniu skarg. W chwili obecnej organ posiada kadrę techniczną w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz jednego inspektora, trzech referentów, którzy muszą obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km², na terenie którego zlokalizowane są duże strefy przemysłowe m.in. A S.A. Brak zrozumienia problemu błędów ustrojowych przez organy zwierzchnie powoduje, iż organ szczebla powiatowego sam musi rozwiązywać problem braku środków finansowych na prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie organu dodatkowe obciążenie inspektoratu grzywnami nie pomoże w ulepszeniu pracy jednostki, która poprawić się może jedynie w przypadku zwiększenia kadry inspektoratu na co potrzebne są środki finansowe, których w budżetówce na chwilę obecną nie ma. Organ stanął na stanowisku, że niezrozumiałe i głęboko krzywdzące jest powoływanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na ugruntowane już stanowisko judykatury stwierdzające, iż nie stanowi uzasadnienia dla bezczynności organu argument dotyczący błędów ustrojowych państwa, ograniczonej kadry i nie adekwatnych środków finansowych dla potrzeb prawidłowego funkcjonowania inspektoratu, który w pierwszej kolejności ma dbać o bezpieczeństwo życia i zdrowia mieszkańców powiatu w zakresie prawidłowego użytkowania obiektów budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, zobowiązany jest do jej przekazania sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi z kolei, iż w razie nie zastosowania się do powyższego obowiązku, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2015 roku (M.P. poz. 179) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2014 roku wyniosło 3.783,46 zł. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd przyjęty w orzecznictwie, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco – restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu (por. np. postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 roku, I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 roku, I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 roku, I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 roku, I OZ 278/13 i inne; wszystkie są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W tej sytuacji to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem organu – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.. Wobec tego, stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ ten miał obowiązek przekazać skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, przy czym zobligowany był on do zachowania 30 – dniowego terminu. Nie podlega dyskusji, iż w ustawowym terminie organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, bowiem skarga, którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego otrzymał w dniu 23 marca 2015 roku, przekazana została sądowi w dniu 12 maja 2015 roku. Tymczasem 30 – dniowy termin przekazania skargi liczony od dnia jej otrzymania ekspirował z dniem 22 kwietnia 2015 roku, czyli skarga, która została przekazana do sądu dopiero w dniu 12 maja 2015 roku, została przekazana z 20 – dniowym uchybieniem terminu. Podsumowując, przedstawione okoliczności potwierdzają niewykonanie przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w terminie określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a., co przesądza o zasadności wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się zaś do kwestii wysokości wymierzonej grzywny ponownie zaakcentować należy, iż grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco – restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a.. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Wobec tego sąd określając wysokość grzywny uwzględnił rozmiar przekroczenia terminu, jakiego dopuścił się organ oraz treść argumentacji jaką posłużył się wyjaśniając przyczynę uchybienia. Przede wszystkim zauważyć trzeba, iż przekazanie skargi nastąpiło z 20 – dniowym przekroczeniem ustawowego terminu, jaki obowiązywał organ w niniejszej sprawie (50 dni po wniesieniu skargi, zamiast 30 dni). Organ usprawiedliwił swoje uchybienie trudnościami kadrowymi i dużą ilością spraw pozostających w jego kompetencji. Na wysokość ustalonej grzywny wpływ ma także okoliczność, iż ilość nakładanych grzywien w innych postępowaniach jest w sumie znacząca. Z tych powodów sąd uwzględniając okoliczności sprawy wywiódł, iż kwota grzywny określonej w postanowieniu w realiach sprawy będzie odpowiednia. W konkluzji odnosząc się do argumentów przedstawionych w odpowiedzi organu na wniosek wyjaśnić wypada, iż trudności kadrowe, czy duża ilość spraw leżących w kompetencji organu nie mogą stanowić podstawy do odrzucenia wniosku. Ponadto dostrzec wypada sprzeczność w udzielonej przez organ odpowiedzi na wniosek, bowiem organ wniósł o odrzucenie wniosku, ale w treści swojej argumentacji stwierdził, że wniosek jest zasadny. Reasumując, sąd orzekł jak w punkcie pierwszym postanowienia na mocy art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sąd postanowił w punkcie drugim na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. a.tp.