II SO/Łd 9/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski po rozpoznaniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A z siedzibą w Ł. o wymierzenie [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi A z siedzibą w Ł. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. w zakresie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić wniosek. dc II SO/Łd 9/21 Uzasadnienie Pismem z 10 maja 2021 r. A z siedzibą w Ł. wniosło na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] o wymierzenie grzywny [...] Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Ł. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi A z siedzibą w Ł. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. w zakresie udostępnienia informacji publicznej. W piśmie wskazano, że skarga wpłynęła do organu 8 marca 2021 r., zaś Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Ł. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę dopiero 12 kwietnia 2021 r, a więc przekroczono termin 15-dniowy. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie i wyjaśnił, że w związku z wykryciem u pracownika zakażenia koronawirusem 10 marca 2021 r. została wprowadzona praca zdalna. Niestety nie uchroniło to pozostałych pracowników przed zakażeniem, które dotknęło prawie połowę całej kadry. Sytuacja ta spowodowała, że nie było możliwe ustanowienie zastępców dla chorych pracowników, ponieważ pracownicy niezakażeni musieli realizować zwiększony zakres obowiązków. Pracownik odpowiedzialny merytorycznie za postępowania dotyczące willi A przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 13 marca 2021 r. do 5 kwietnia 2021 r. Po powrocie ze zwolnienia skarga została przekazana w ciągu 7 dni, zatem dołożono należytej staranności, by wypełnić obowiązek ustawowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek podlegał odrzuceniu. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. (przesłania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od daty jej wpłynięcia do organu) - sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie sądowe w rozumieniu art. 63 i 64 ustawy p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08). Zgodnie z art. 64 § 2 ustawy p.p.s.a. wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Stosownie zaś do treści art. 64 § 3 ustawy p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W szczególności powyższe oznacza, że jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu (art. 28 § 1 ustawy p.p.s.a.), zaś przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 ustawy p.p.s.a.). Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 ustawy p.p.s.a. polega na przedstawieniu dokumentu, z którego wynikałoby takie umocowanie. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 ustawy p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony należy uznać pogląd, że skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia jako podmioty praw i obowiązków. Z tego względu, jeżeli przedstawiciel stowarzyszenia zwykłego ma podejmować czynności w jego imieniu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, to musi przedłożyć pełnomocnictwo do takiego działania, podpisane przez wszystkich członków stowarzyszenia (por. wyroki NSA z: 13 marca 2014 r., II OSK 2525/12; z 20 stycznia 2015 r., II OSK 1518/13; z 12 marca 2015 r., I OSK 2363/13; z 18 lutego 2016 r., I OSK 2259/14). Może być to przy tym pełnomocnictwo ogólne, udzielone przez członków stowarzyszenia przy okazji wyboru przedstawiciela stowarzyszenia. Wskazana linia orzecznicza zasadza się na spostrzeżeniu, że stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa, tj. zdolność do występowania w postępowaniu, jako strona np. w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 2 ustawy p.p.s.a.). Zdolność sądowa organizacji społecznych, zarówno posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej działalności, jest także konsekwencją przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stowarzyszenie zwykłe, w myśl art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 2261 ze zm.) [ustawa – Prawo o stowarzyszeniach], nie ma osobowości prawnej. Tworzą je wszyscy członkowie, czyli grupa osób zorganizowana w celu prowadzenia oznaczonej działalności. Do stowarzyszeń zwykłych nie mają zastosowania m.in. art. 10 i 11 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach, co oznacza, że regulamin stowarzyszenia określa tylko sposób działania grupy osób. Taka grupa osób może mieć wewnętrzną strukturę organizacyjną (art. 2 ust. 2 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach), lecz nie może mieć organów. Stowarzyszenie zwykłe musi mieć przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie (art. 40 ust. 2 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach), ale przedstawiciel ten nie jest jego organem (wyrok NSA z 20.11.2012 r., II OSK 1308/11). Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe przed sądem administracyjnym, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego. Pogląd ten znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego: wyrok z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1650/18, wyrok z 12 lutego 2018 r., II OSK 1157/17, wyrok z 9 maja 2017 r., II OSK 1182/16. W niniejszej sprawie skarżące stowarzyszenie wezwano do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku o wymierzenie grzywny poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do występowania w imieniu strony skarżącej oraz do złożenia wniosku w trybie art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. przez Z. K. – udzielonego przez wnioskujące stowarzyszenie zwykłe i podpisanego przez wszystkich członów wnioskującego stowarzyszenia bądź nadesłania wskazanego wniosku o wymierzenie organowi grzywny podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia. Wezwanie doręczono 30 sierpnia 2021 r. W zakreślonym terminie przedstawiciel stowarzyszenia wskazał, że: "w aktach sprawy o sygn. II SAB/Łd 81/21 na kartach 121-123 znajdują się upoważnienia wszystkich członków A, na karcie 118 znajduje się moje oświadczenie dotyczące stanu osobowego A, a na kartach 113-117 znajdują się protokoły posiedzeń, które odzwierciedlają stan osobowy Stowarzyszenia. Urząd Miasta Ł., jako organ nadzorujący stowarzyszenie, nie jest w stanie wydać zaświadczenia o stanie osobowych naszej organizacji, co odzwierciedlają załączone pisma. Innych upoważnień poza tymi, które zostały wymienione w niniejszym piśmie, A nie posiada. Jeśli Wysoki Sąd uzna wskazane upoważnienia za niewystarczające, aby prowadzić dalej sprawę wniosku o wymierzenie grzywny, proszę sprawę zakończyć". W aktach niniejszej sprawy znajdują się kopie wspomnianych wyżej dokumentów (karty 22-32). Wynika z nich, że w skład "A" z siedzibą w Ł. wchodzą cztery osoby (Z.K., Ł. P., A.R., R. P.), które podjęły uchwałę o złożeniu skargi na bezczynność [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. w zakresie udostępnienia informacji publicznej i upoważnienia Zbigniewa K. do reprezentowania stowarzyszenia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi (sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Łd 81/21). Natomiast niniejsza sprawa została wszczęta wnioskiem o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a., którego to opisane wyżej dokumenty nie obejmują. Uznać zatem należy, że zgromadzone w sprawie dokumenty nie pozwalają na stwierdzenie, iż wszyscy członkowie skarżącego stowarzyszenia wyrazili zgodę na złożenie wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a.. Ponadto z tych dokumentów nie wynika upoważnienie do dokonania tej czynności przez Z. K. Mając na uwadze opisane wyżej braki formalne wniosku na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. dc