III SA/Łd 111/15
WyrokWSA w Łodzi2015-04-21
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal dobrowolnie i trwale, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu, nawet jeśli nie podjęła kroków prawnych w celu powrotu do opuszczonego lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta dobrowolnie i trwale opuściła lokal, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nastąpiło wbrew woli osoby, brak podjęcia przez nią kroków prawnych w celu powrotu do lokalu jest traktowany jako równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem. Kluczowe jest faktyczne nieprzebywanie w lokalu i brak koncentracji w nim spraw życiowych, a nie tylko deklarowany zamiar powrotu.Stan faktyczny
Skarżący A. Ż. został wymeldowany z pobytu stałego decyzją Wojewody, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Wniosek o wymeldowanie złożył dziadek skarżącego, wskazując, że wnuk nie mieszka w lokalu od dziesięciu lat i ma centrum życiowe w innym miejscu. Skarżący zarzucił, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne z powodu wymiany zamków przez dziadka, co uniemożliwiło mu dostęp. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił lokal, koncentrując swoje życie w innym miejscu, a brak podjęcia kroków prawnych w celu powrotu potwierdza tę okoliczność.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant referent stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę
Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] orzekającą o wymeldowaniu A. Ż. z pobytu stałego z lokalu nr 21 przy ul. A 178/180 w Ł.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia [...] S. S., główny najemca mieszkania nr 21 przy ul. A 178/180 w Ł., wystąpił o wymeldowanie z pobytu stałego jego wnuka A. Ż. Uzasadniając wskazał, że jego wnuk nie mieszka w przedmiotowym lokalu od dziesięciu lat, a aktualnie wraz ze swoją rodziną zajmuje lokal położony w [...] przy ul. B. W lokalu przy ul. A pojawia się sporadycznie, w celu odbioru korespondencji.
W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] orzekł o wymeldowaniu A. Ż. z pobytu stałego z lokalu nr 21 przy ul. A 178/180 w Ł. Uzasadniając organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z wyjaśnień stron postępowania i wskazanych przez nich świadków wynika, iż centrum życiowe i rodzinne A. Ż. jest skoncentrowane w lokalu nr 24 położonym w Ł. przy ul. B 67/69.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem A. Ż. wniósł odwołanie do Wojewody [...]. Podniósł, że opuszczenie spornego lokalu nie było dobrowolne. Wymiana przez jego dziadka zamków w drzwiach wejściowych, a następnie wstawienie nowych drzwi wejściowych skutkowała brakiem możliwości korzystania przez niego z mieszkania. Oświadczył nadto, że z uwagi na bliskie pokrewieństwo z wnioskodawcą nie występował z powództwem o przywrócenie posiadania. Wskazał też, że nie ma innego mieszkania i obecnie jest zmuszony do wynajmowania innych lokali.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepisy art. 15 ust. 2 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.), które stanowiły podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego, długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu spraw życiowych. Natomiast przepis art. 15 ust. 2 powołanej ustawy uprawnia organ administracji do wydania decyzji o wymeldowaniu danej osoby z urzędu, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W ocenie organu odwoławczego ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie pozwala przyjąć, że sporny lokal położony przy ul. A 178/180 stanowi na chwilę obecną centrum życiowe A. Ż. Przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego czynności, w szczególności wyjaśnienia skarżącego, wnioskodawcy wymeldowania, jak i zgłoszonych przez strony świadków wynika, że A. Ż. opuścił przedmiotowy lokal i do dnia wydania przedmiotowej decyzji do niego nie powrócił. Organ podniósł, iż z uwagi na ostry konflikt rodzinny pomiędzy stronami postępowania nie udało się jednoznacznie ustalić kiedy nastąpiło opuszczenie lokalu przez skarżącego. Niemniej jednak materiał dowodowy sprawy pozwala na stwierdzenie, że strona nie zamieszkuje przedmiotowego lokalu od wielu lat. Powoływane przez stronę okoliczności uniemożliwienia mu dostępu do lokalu nie zostały potwierdzone w toku postępowania. Przeczą temu między innymi składane oświadczenia skarżącego, że przychodzi do dziadka i przebywa w tym lokalu podczas swoich wizyt. Również inne zarzuty i oświadczenia składane przez skarżącego były niespójne i dotyczyły w zasadzie polemiki słownej z złożonymi zeznaniami świadków oraz oceny tych osób. Także nieuczestniczenie przez skarżącego w żadnym z przeprowadzonych przesłuchań świadków, świadczy w ocenie organu odwoławczego o celowym unikaniu bezpośredniej konfrontacji z wnioskodawcą oraz przedstawionymi przez niego świadkami. Dokonane przez organ administracji ustalenia pozwalają natomiast przyjąć, że aktualnym centrum życiowym skarżącego oraz jego żony i dziecka jest lokal nr 24 położony w Łodzi przy ul. B 67/69. Natomiast głównym powodem, dla którego strona nie zgadza się na wymeldowanie z przedmiotowego lokalu jest chęć przejęcia tego lokalu w przyszłości , czego strona nie ukrywa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący ponowił zarzuty i argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 111/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 3 lutego 2015 r. odmówił A. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2015 r. skarżący wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Prokuratury Rejonowej [...] o nadesłanie akt dochodzenia o sygn. akt [...] prowadzonego przeciwko S. S. o groźby karalne wobec skarżącego oraz jego braci K. i T. Ż.
Postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu z dnia 21 kwietnia 2015 r., Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga A. Ż. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. nr 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia.
Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia powołanego przepisu, wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu, oznaczające faktyczne nieprzebywanie w lokalu.
Podkreślenia wymaga, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 716/09, LEX nr 597803, wskazał ponadto, że w dorobku orzeczniczym Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowane zostało stanowisko, iż nawet kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Przyczyna opuszczenia nie koniecznie musi więc mieć znaczenie dla oceny czy podlegająca wymeldowaniu osoba dokonała trwałego wyboru zamieszkania w innym miejscu. Zamiar ma zatem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX NR 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepublikowane).
Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu w obecności osób trzecich, z całą pewnością nie dają podstawy do uznania, że w mieszkaniu tym skoncentrowane zostały czynności życiowe strony.
Najistotniejsze zatem dla oceny prawidłowości podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć jest to, czy w zgromadzonym materiale dowodowym odzwierciedlił się w sposób obiektywny zamiar skarżącego zerwania wszelkich więzów z lokalem nr 21 przy ul. A 178/180 w Ł.
W ocenie Sądu zgromadzony przez organy meldunkowe w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy sprawy pozwala na stwierdzenie, że co najmniej od kilku lat przedmiotowy lokal nie stanowi centrum życiowego A. Ż.
Jak wynika bowiem ze stanowiska inicjatora niniejszego postępowania administracyjnego – S. S., skarżący nie przebywa w spornym lokalu od ponad 10 lat. W lokalu tym skarżący nie posiada żadnych rzeczy osobistych, jak również nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. W miejscu stałego zameldowania pojawia się sporadycznie w celu odbioru kierowanej do niego korespondencji oraz w celu odwiedzin. Obecnym miejscem stałego pobytu A. Ż. jest lokal położony w Ł. przy ul. B 67/69.
Na zasadność powyższego twierdzenia wskazują przeprowadzone przez organy administracji publicznej czynności, a w szczególności protokoły z kontroli meldunkowych sporządzone w dniu 19 maja 2014 r.( k. 17 akt administracyjnych) oraz w dniu 8 września 2014 r. (k. 81 akt administracyjnych), w wyniku których ustalono, że lokal przy ul. A jest zamieszkiwany jedynie przez S. S. oraz jego małżonkę Z. S.
Powyższą okoliczność potwierdzają także zeznania świadków, a w szczególności A. Z., E. S., Z. S. oraz K. Ż.
Z protokołu przesłuchania świadka A. Z. – wnuczki S. S. (k. 49 akt administracyjnych), zamieszkałej w lokalu nr 17 przy ul. A 178/180, wynika że skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu od roku 2006. Świadek oświadczyła, że bywa w mieszkaniu dziadka średnio dwa, trzy razy w tygodniu, o różnych porach dnia. W mieszkaniu nie ma żadnych osobistych rzeczy skarżącego. Nie jest także w stanie wskazać, kiedy ostatni raz widziała skarżącego w miejscu stałego zameldowania.
Natomiast świadek E. S. – synowa S. S. (protokół przesłuchania świadka k. 51 akt administracyjnych) oświadczyła, że bywa regularnie w posesji przy ul. A 178/180. W okresie ostatnich pięciu lat nie spotkała skarżącego w spornym lokalu. Potwierdziła także, że w lokalu tym nie ma żadnych rzeczy skarżącego. Wskazała nadto, że mieszka przy ul. A 80 , bardzo blisko posesji położonej przy ul. B 67/69 w Ł., w związku z powyższym bardzo często widzi skarżącego wchodzącego do klatki schodowej budynku przy ul. B. Oświadczyła też, że była w mieszkaniu przy ul. B dwukrotnie, z okazji urodzin A. Ż., oraz w celu obejrzenia mieszkania, po przeprowadzonym generalnym remoncie tego lokalu przez skarżącego.
Z wyjaśnień Z. S. – małżonki S. S. (protokół przesłuchania świadka – k. 53 akt administracyjnych) wynika, że skarżący nie zamieszkuje przedmiotowego lokalu od ponad 10 lat. W lokalu nie ma żadnych rzeczy skarżącego. Skarżący nie miał nigdy utrudnionego dostępu do mieszkania, gdzie pojawia się sporadycznie w celu odbioru korespondencji lub odwiedzin. Wymiana zamków nastąpiła w następstwie zabrania przez skarżącego jedynego kompletu kluczy do mieszkania. Po ich wymianie A. Ż. nigdy nie ubiegał się o wydanie nowego kompletu kluczy.
Również wskazany przez skarżącego świadek K. Ż. – brat skarżącego, zeznał do protokołu przesłuchania świadka z dnia 20 października 2014 r. (k. 104 akt administracyjnych), że skarżący aktualnie nie zamieszkuje w lokalu nr 21 przy ul. A 178/180 w Ł. Jednakże świadek nie był w stanie wskazać konkretnie roku ani miesiąca od kiedy skarżący opuścił lokal. Potwierdził, że w okresie wakacyjnym, średnio raz w tygodniu razem z bratem odwiedzali dziadka i byli wpuszczani do mieszkania. Oświadczył nadto, że nie wie gdzie brat zamieszkiwał po urodzeniu dziecka. Nie odwiedza brata w miejscu aktualnego zamieszkania i nie wie od kiedy brat tam zamieszkuje. Wskazał też, że nie jest mu wiadomym, czy miała miejsce sytuacja, w której brat miałby utrudniony dostęp do lokalu przy ul. A. Z tego, co mu wiadomo, brat z uwagi na stan zdrowia dziadka nie podejmował żadnych działań prawnych mających na celu umożliwienie mu powrotu do spornego lokalu.
Fakt dobrowolnego opuszczenia spornego lokalu potwierdza także sam skarżący, który w oświadczeniu z dnia 14 maja 2014 r. (k. 16 akt administracyjnych) oświadczył, że nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od dnia 18 marca 2014 r. Jak wyjaśnił opuszczenie lokalu nastąpiło z uwagi na panujące w mieszkaniu warunki, które mogłyby zagrażać jego nowo narodzonemu dziecku. Potwierdził, że obecnie wraz z żoną i dzieckiem przebywa w lokalu swojej matki przy ul. B 67/69 m. 24 w Ł., gdzie przechowuje swoje rzeczy. Skarżący wyraził zamiar powrotu do lokalu przy ul. A, jednakże nie był w stanie określić kiedy to nastąpi. Oświadczył ponadto, że nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania bowiem dziadek od niego tego nie wymaga. Wskazał także, że pomimo nie posiadania kluczy jest wpuszczany do spornego lokalu. Ostatnio był tam w kwietniu 2014 r. Jako adres do korespondencji podał adres: Łódź, ul. B 67/69 m. 24.
Natomiast w oświadczeniu z dnia 26 czerwca 2014 r. (k. 56 akt administracyjnych) skarżący podniósł, że po zawarciu związku małżeńskiego w sierpniu 2013 r. zamieszkał wraz z żoną w Ł. przy ul. C, gdzie przeniósł część swoich rzeczy. W mieszkaniu przy ul. A bywał dwa razy w tygodniu w celu odwiedzin i ewentualnej pomocy dziadkowi, co było konieczne z uwagi na stan zdrowia dziadka. Nie nocował w miejscu zameldowania. Następnie dziadek kazał mu zabrać pozostałe w mieszkaniu rzeczy i nie przychodzić. Od tego momentu skarżący nie przebywał w spornym lokalu. Przeniósł się do lokalu przy ul. B. Skarżący oświadczył, że planuje powrót do lokalu przy ul. B do dnia 5 września 2014 r.
Z akt sprawy oraz wyjaśnień skarżącego wynika, że skarżący nie podejmował żadnych kroków prawnych mających na celu przywrócenie utraconego posiadania spornego lokalu. Powyższe skarżący potwierdził zarówno w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] (k. 140 akt administracyjnych), jak i w przedmiotowej skardze. Zaniechanie w powyższym zakresie argumentował bliskim pokrewieństwem z dziadkiem i obawą negatywnej reakcji pozostałej rodziny.
W ocenie Sądu powyżej przedstawione okoliczności, z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącego, pozwalają na uznanie, że dobrowolne i trwałe opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez A. Ż. nie budzi wątpliwości. Za trwałością opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca stałego zameldowania i dobrowolnością tego opuszczenia w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przemawia fakt skoncentrowania swojego życia w innym miejscu. Skarżący sam przyznał, że nie przebywa i nie zamieszkuje w lokalu. Obecnie, od momentu opuszczenia przedmiotowego lokalu, przebywa w lokalu przy ul. B 67/69 w Ł., bądź w lokalu swojej matki przy ul. D 47/39. Należy także podkreślić, iż nie ma dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenia podnoszona przez skarżącego kwestia wyrażanego zamiaru powrotu do lokalu. Okoliczność ta nie świadczy bowiem, że skarżący nadal koncentruje w przedmiotowym lokalu swoje centrum życiowe. Należy mieć na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar. Samo wyrażenie woli skarżącego do dalszego zamiaru zamieszkiwania w opuszczonym lokalu nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu.
Za opuszczenie dobrowolne przyjmuje się także sytuację, gdy strona opuszcza miejsce zameldowania wbrew swojej woli i nie podejmuje działań mających na celu powrót do dotychczasowego mieszkania. Godzi się na opuszczenie miejsca zameldowania, nie podejmując przy tym żadnych kroków zmierzających do powrotu do spornego lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, w pełni akceptowane przez skład w niniejszej sprawie, zgodnie z którym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. II OSK 127/05, LEX nr 201427, wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2000 r. sygn. akt SA 1424/99, LEX NR 79243, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt SA 3078/00, LEX nr 78937). Skarżący, co sam przyznał nie podjął żadnych środków prawnych, które umożliwiłyby mu powrót do przedmiotowego lokalu.
Sąd w obecnym składzie w pełni podziela również stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II OSK 352/07) zgodnie z którym, nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła.
Wymóg dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu stałego nie może być przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale powinien być oceniany według kryteriów obiektywnych. W sytuacji, gdy osoba faktycznie nie mieszka w miejscu zameldowania już od dłuższego czasu i nie koncentruje w nim swoich spraw życiowych, odmowa wymeldowania stałaby się utrzymaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności.
Reasumując Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadząc przedmiotowe postępowanie organy w sposób prawidłowy zebrały i oceniły materiał dowodowy, zapewniając skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Mając na uwadze fakt długotrwałego nieprzebywania skarżącego w przedmiotowym lokalu, skoncentrowanie swojego centrum życiowego w innym miejscu, jak również niepodjęcie we właściwym terminie, żadnych kroków prawnych, mających na celu przywrócenie naruszonego posiadania organy administracji publicznej zasadnie uznały, że wystąpiły przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uzasadniające wymeldowanie A. Ż. z pobytu stałego w lokalu przy ul. A 178/180 m. 21. Ponadto w ocenie Sądu, brak spójności w argumentacji skarżącego przedstawianej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, zgłaszane zarzuty, przedłużanie toczącego się postępowania poprzez niestawiennictwo w wyznaczonych terminach wskazują, iż przedmiotem sporu pomiędzy skarżący a S. S. nie jest kwestia możliwości zamieszkania skarżącego w przedmiotowym lokalu, a roszczenia majątkowe skarżącego, związane z zamiarem ewentualnego przejęcia mieszkania w przyszłości. Kwestie te nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie, bowiem jak już wcześniej wskazano postępowanie to ma charakter jedynie ewidencyjno-rejestrowy. Odnosząc się natomiast do oddalonego przez Sąd wniosku skarżącego z dnia 17 kwietnia 2015 r. o uzupełnienie akt sprawy o materiał dowodowy z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] w sprawie o sygn. akt [...] wskazać należy, że przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. ma na celu umożliwienie sądowi skonfrontowania z dokumentami prawidłowości ustaleń dokonywanych w toku postępowania na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jeżeli w sprawie istnieją istotne wątpliwości. Powołany przepis nie służy zatem do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza, lecz do uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, o ile jest to niezbędne do jej wyjaśnienia. Ponadto treść art. 106 § 3 p.p.s.a. nie obliguje sądu administracyjnego do dopuszczenia każdego dowodu z dokumentu wnioskowanego przez stronę, lecz jedynie daje taką możliwość.
W niniejszej sprawie uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazał, iż ma on na celu wykazanie braku dobrowolności opuszczenia lokalu nr 21 przy ul. A 178/180 w Ł. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do przeprowadzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przeprowadzenie wnioskowanego dowodu uzupełniającego nie było zatem niezbędne i skutkowałoby jedynie nadmiernym przedłużeniem postępowania w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
b.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło