III SA/Łd 194/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić na rzecz skarżącego M. A. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 406,00 (czterysta sześć) złotych, zaksięgowaną w dniach 22 stycznia 2015 r. pod poz. 307 i 9 marca 2015 r. pod poz. 1083. B. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w imieniu M. A. skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Do skargi tej nie zostało załączone pełnomocnictwo, z którego wynikałoby umocowanie B. A. do reprezentowania skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2015 r. Przewodniczący Wydziału III wezwał B. A. jako pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do wykazania, że należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Wezwanie do usunięcia powyższego braku skargi doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 marca 2015 r. Brak ten nie został usunięty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z powyższego przepisu wynika, że na pełnomocniku skarżącego, wnoszącemu do sądu skargę, ciąży obowiązek dołączenia dokumentu pełnomocnictwa, z którego treści wynikać ma umocowanie do działania w imieniu skarżącego. W myśl art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym określono w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Wobec tego do skargi znajduje zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a., w których to przepisach ustawodawca wprowadził wymóg podpisania skargi przez skarżącego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a jeżeli skargę wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, także dołączenia do niej pełnomocnictwa. Odczytywane łącznie regulacje zawarte w art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. mają na celu usunięcie wątpliwości, czy pismo zostało wniesione przez uprawnioną osobę. Na etapie wstępnego badania pisma procesowego brak pełnomocnictwa jest kwalifikowany jako brak formalny przy przyjęciu założenia, że udzielono pełnomocnictwa, a do pisma nie dołączono dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (por. H. Knysiak-Molczyk, Glosa do postanowienia NSA z dnia 23 czerwca 2005 r., II OZ 519/05, OSP 2006/5/63, postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., I GSK 577/14 i z dnia 17 czerwca 2014 r., II GSK 1375/14). W konsekwencji znajduje zastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych (por. postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., I GSK 577/14; z dnia 17 czerwca 2014 r., II GSK 1375/14; z dnia 17 września 2014 r., I OSK 2106/14; oraz z dnia 17 listopada 2014 r., I FSK 1505/14). W orzecznictwie wskazuje się, iż sąd nie ma kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę pełnomocnika) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bowiem w sposób jednoznaczny przewiduje obowiązek sądu odrzucenia skargi ("sąd odrzuca skargę") w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (por. postanowienia NSA z dnia 25 listopada 2010 r., I FSK 916/10 i z dnia 12 czerwca 2014 r., I FSK 426/14). Należy także wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym pełnomocnikiem strony może być tylko osoba wymieniona w art. 35 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych. Wyliczenie osób mogących pełnić funkcje pełnomocnika zawarte w art. 35 p.p.s.a. ma charakter wyczerpujący. Osoba niespełniająca oznaczonych w nim wymagań nie może działać jako pełnomocnik procesowy w takim postępowaniu, nawet gdyby zostało jej udzielone pełnomocnictwo do działania za mocodawcę na podstawie art. 98 k.c. (zob. Z.R. Kmiecik, Zakres pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, PS 2007, nr 4, s. 5). I tak, w myśl art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej (art. 35 § 2 p.p.s.a.). Osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepisów pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą udzielić pełnomocnictwa procesowego – w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną – adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot (art. 35 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie wobec doręczenia w dniu 3 marca 2015 r. B. A. wezwania do złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz do wykazania, że należy do kręgu osób wymienionych w art. 35 p.p.s.a., siedmiodniowy termin do wykonania wezwania rozpoczął swój bieg w dniu 4 marca 2015 r., a zakończył w dniu 10 marca 2015 r. (we wtorek). Wezwanie to zawierało również pouczenie o treści powołanego wyżej art. 35 p.p.s.a. (pkt 4 pouczenia). Brak ten nie zostały jednak usunięty ani w powyższym terminie, ani później. Skutkiem nieuzupełnienia braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie jest – stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – odrzucenie skargi oraz bezskuteczność czynności strony w postępowaniu sądowym, obejmującej wniesienie skargi na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej. Odrzucenie skargi przez sąd jest równoznaczne z odmową rozpatrzenia sprawy i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Wobec odrzucenia skargi, należało skarżącemu zwrócić uiszczony wpis sądowy. Stosownie bowiem do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. e.o.