III SA/Łd 348/18
WyrokWSA w Łodzi2018-07-05
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłance niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), może zostać uwzględniony, jeśli strona nie udowodniła, że jej nieobecność w postępowaniu była spowodowana chorobą, a doręczenia pism odbyły się w trybie zastępczym (awizo)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona nie udowodniła, iż jej brak udziału w postępowaniu był niezawiniony. Doręczenia pism, w tym zawiadomienia o wszczęciu postępowania i decyzji organu I instancji, zostały uznane za skuteczne, ponieważ przeprowadzono je zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącymi doręczeń zastępczych (awizo). Przedłożona dokumentacja medyczna dotyczyła okresu znacznie wcześniejszego niż postępowanie, a strona nie przedstawiła dowodów na niemożność odbioru korespondencji w okresie prowadzenia postępowania w 2016 roku. W związku z tym, nie stwierdzono naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkowało oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., na mocy której nałożono na nią karę pieniężną w wysokości 50 000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Jako podstawę wznowienia wskazano m.in. niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), argumentując to poważną chorobą prezesa zarządu spółki, który był jedynym reprezentantem. Organy administracji (PPIS w P. i PWIS w Ł.) odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że strona nie udowodniła braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu, a doręczenia pism były skuteczne, mimo zastosowania trybu awizo. Spółka wniosła skargę do WSA w Łodzi, powtarzając zarzuty odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant pomocnik sekretarza Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w Ł. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania ostatecznej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1261) i art. 151 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpoznaniu odwołania A sp. z o.o. w Ł. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2016 r o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. na podstawie art. 4 pkt 27, art. 44b oraz art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r., poz. 224 ze zm.) wymierzył A sp. z o.o. z/s w Ł. przy ul. B 82 m. 8a. karę pieniężną w wysokości 50 000,00 zł za wprowadzanie do obrotu produktów o nazwie Talizman Ziel, Talizman Biały, Talizman GT Ziel, Talizman GT Niebieski, Sól piorąca biała, Sól piorąca Niebieska , suszy roślinnych w nieoznakowanych opakowaniach, stanowiących środki zastępcze.
Produkty te, jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, zatrzymano w trakcie działań kontrolnych w okresie od 04.02.2016 r. do 31.08.2016 r., przeprowadzonych wspólnie z funkcjonariuszami Policji w sklepie C w P. przy ul. D 23, w którym działalność gospodarczą prowadziła A sp. z o.o. z/s w Ł. ul. B 82 m 8a i K.G. z/s w Ł. przy ul. E 4 lok. 12, , a także u osób, które je kupiły. Badania ww. produktów przeprowadzone na zlecenie Prokuratury Rejonowej w P. przez biegłego z zakresu badań środków odurzających, substancji psychotropowych i prekursorów przy Sądzie Okręgowym w Ł. (opinia z dnia 29.05.2016 r.) wykazały, że zabezpieczone produkty stanowią środki zastępcze stwarzające zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.
Organ wskazał, że na podstawie posiadanej dokumentacji ustalił, iż w dniu 12.01.2016 r. została zawarta umowa najmu lokalu użytkowego położonego w P. przy ul. D 23 między J.S. prowadzącym działalność gospodarczą z/s w W. ul. F 13 lok. 2 jako wynajmującym, a A sp. z o.o. z/s w Ł., jako najemcą. W tym samym dniu została zawarta również umowa podnajmu części wskazanego wyżej lokalu użytkowego (4 m2) pomiędzy A sp. z o.o. w Ł., a K.G. prowadzącym działalność gospodarczą Z/S w Ł. przy ul. E 4 lok. 12.
Zdaniem organu działalność prowadzona w sklepie C w P. przy ul. D 23 zarówno przez J.N. (Prezes jednoosobowego zarządu spółki A i jedyny wspólnik tejże spółki, co wynika z rejestru przedsiębiorców KRS nr [...]), jak i K.G., którego firmę jednocześnie reprezentował J.N. (na podstawie udzielonego pełnomocnictwa), wskazywała na celowe zorganizowanie współpracy zmierzającej do
osiągnięcia korzyści majątkowych z nielegalnego procederu.
Decyzja z uzasadnieniem i pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia odwołania została doręczona stronie w dniu 13.12.2016 r., zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. tj. w trybie awizo ( kserokopia dowodu doręczenia k- 31 -32 akt sądowych) i stała się ostateczna.
W dniu 18.08.2017 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. wpłynął wniosek adw. M.Ł. o doręczenie mu jako pełnomocnikowi strony decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
Organ I instancji pismem z dnia 24.08.2017 r. poinformował pełnomocnika o braku pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki.
W dniu 07.09.2017 r. do organu I instancji zgłosił się adw. M.Ł. legitymujący się pełnomocnictwem udzielonym w dniu 04.09.2017 r. przez J.N. - Prezesa zarządu A sp. z o.o. , który zapoznał się z dokumentacją zgromadzoną w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i wykonał fotokopie dokumentów.
W dniu 18.09.2017 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. wpłynął wniosek spółki na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.a. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 18.11.2016r. o wymierzeniu kary pieniężnej i jej uchylenie. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Prezes Zarządu A sp. z o.o. dopiero w dniu 8 września 2017 r. powziął pełną wiedzę o decyzji, która jest niesłuszna, bowiem przedsiębiorcą, który wprowadzał środki zastępcze do obrotu był K.G., który zawarł ze spółką umowę podnajmu części pomieszczenia. W tych warunkach wymierzenie kary pieniężnej przez PPIS w P. nosi znamiona przestępstwa nadużycia służbowego . Zatem decyzja z dnia [...]listopada 2016 r. wydana została na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe, bądź wręcz w wyniku przestępstwa.
Te okoliczności faktyczne i argumenty jurydyczne wskazywały zdaniem strony, że występują przesłanki do wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
Inną przesłanką wznowienia miała być określona w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. przesłanka związana z tym, że strona postępowania nie brała w nim udziału bez własnej winy. Prezes zarządu spółki J.N. wskazał, że siedziba spółki mieści się w lokalu, w którym zamieszkuje. W trakcie postępowania administracyjnego był jedyną osobą reprezentującą spółkę. Jednocześnie nie przebywał w lokalu z uwagi na konieczność podjęcia leczenia neurochirurgicznego bardzo poważnego urazu kręgosłupa. Z tego wynika, ze spółka nie została poinformowana o postepowaniu w sprawie nałożenia kary i nie mogła wnieść w terminie odwołania od decyzji, która stała się ostateczna . Do wniosku załączono historię choroby J.N. z 23 sierpnia 2010 r. potwierdzającą fakt wykonania w tym dniu zabiegu operacyjnego kręgosłupa i wypisania go ze szpitala dyscyplinarnie w dniu 26 sierpnia 2010 r.
PPIS w P. postanowieniem z dnia [...]09.2017 r., na podstawie 4 pkt 9a, art. 12 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261) i art. 149 § 1 i 2 k.p.a. wznowił postępowanie w sprawie .
Pismem z dnia 12.10.2017 r. organ I instancji wystąpił do strony o dostarczenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, dowodów na podniesiony przez stronę okoliczności braku jej udziału w przedmiotowym postępowaniu. Organ zwrócił uwagę, że dokumenty załączone do wniosku o wznowienie postępowania dotyczyły przebiegu leczenia J.N. w 2010 r., zaś prowadzone postępowanie miało miejsce w 2016 r.
W dniu 06.11.2017 r. wpłynął do PPIS w P. kolejny wniosek pełnomocnika spółki o udzielenie dodatkowego 10-dniowego terminu na dostarczenie aktualnej dokumentacji medycznej przebiegu leczenia strony postępowania. Postanowieniem z dnia 9.11.2017 r. organ udzielił dodatkowego 10-dniowego terminu na dostarczenie przedmiotowej dokumentacji, a w rezultacie przedłużył termin rozpoznania sprawy do 16 stycznia 2018 r.
Pismo pełnomocnika strony wraz załączoną dokumentacją medyczną wpłynęło do organu dopiero w dniu 08.01.2018 r. Do pisma załączono dwa zaświadczenia wystawione przez lekarza sądowego o niemożności stawienia się w sądzie w dniu 28 kwietnia 2017 r. , 3 lipca 2017 r. i 20 listopada 2017 r . i opinie lekarskie wydane na potrzeby sprawy karnej SR dla Ł. Ś. w Ł. [...] z dnia 3 sierpnia 2017 r i 8 września 2017 r. potwierdzające niemożność uczestniczenia J.N. w czynnościach procesowych z uwagi na nasilenie dolegliwości związanych z dyskopatią szyjną. Pełnomocnik wskazał, że J.N. wymaga nieustannego leczenia od dnia operacji w 2010r. do dnia dzisiejszego , co miało miejsce również w 2016 r.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji na podstawie m.in. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]11.2016 r. nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. o nałożeniu na A spółkę z o.o. Ł. kary pieniężnej w wysokości 50.000,00 zł za wprowadzanie do obrotu produktów o nazwie: Talizman Ziel, Talizman Biały, Talizman GT Ziel, Talizman GT Niebieski, Sól piorąca biała, Sól piorąca Niebieska i suszy roślinnych w nieznakowanych opakowaniach stanowiących środki zastępcze. Organ wskazał, że karę należy wnieść na rachunek Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P.. Na podstawie art. 52 a ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie wpłynął do organu z zachowaniem jednomiesięcznego terminu. W ocenie organu I instancji strona w żaden możliwy sposób nie udowodniła ujawnienia okoliczności świadczących o popełnieniu jakiegokolwiek przestępstwa przy wydawaniu przedmiotowej decyzji oraz nie ujawniła okoliczności przemawiających za dowodami i faktami, które okazały się fałszywe. Zdaniem PPIS jedyna okolicznością świadczącą o podstawie do wznowienia jest fakt, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jednak na podstawie przedłożonej historii choroby organ uznał, że nie stanowi to bezpośredniej przyczyny uniemożlwiającej udział strony w postępowaniu.
W odwołaniu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez:
1. bezzasadne odmówienie uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...]11.2016 r. o wymierzeniu kary pieniężnej pomimo ziszczenia się przesłanki niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu,
2. uchylanie się przez organ administracji od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy,
3. naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób bezstronny oraz budzący zaufanie do organów administracji publicznej,
4. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która w realiach niniejszego postępowania przybrała postać oceny całkowicie dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej z wymową zgromadzonego materiału dowodowego.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji jest w pełni zasadna.
Za bezzasadne organ uznał zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. odmowy uchylenia ostatecznej decyzji pomimo niezawinionego braku czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, wydania rozstrzygnięcia w oparciu o nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy, czy naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób bezstronny oraz budzący zaufanie do organów administracji publicznej i tym samym przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.
Zdaniem organu odwoławczego powyższe zarzuty nie mają zastosowania przy rozpatrywaniu wniesionego przez stronę odwołania, gdyż to strona z powodu braku odbioru korespondencji nie miała możliwości. zapoznania się z dokumentacją, a tym samym nie wniosła zastrzeżeń co do treści wydanego rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Tak więc nie kwestionowanie przez stronę prowadzonych działań przez PPIS w P. na wcześniejszym etapie postępowania świadczy o uznaniu zasadności argumentów podniesionych przez organ w uzasadnieniu wydanej decyzji administracyjnej, a zatem o zaakceptowaniu przez stronę stanowiska organu, a nie braku wyczerpującego zbadania przez organ I instancji wszystkich okoliczności prowadzonej sprawy, tym bardziej naruszenia zasady bezstronności, czy zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
PPIS w P. rozpatrzył cały zebrany materiał dowodowy przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Zdaniem PWIS w Ł., nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa byłaby sytuacja, w której osoba sprzedająca środki zastępcze zawierające substancje psychoaktywne, świadomie narażająca na zagrożenie zdrowie i życie ludzi, łamiąca przepisy prawa, nie ponosiłaby za to żadnej kary.
W skardze A sp. z o.o. w Ł. zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W skardze powtórzono wszystkie przytoczone wyżej zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W ocenie strony, decyzja organu II instancji została wydana pomimo, że doszło do ziszczenia się przesłanki określonej w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Spółka nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...]listopada 2016 r. bez własnej winy, co było spowodowane wyłącznie poważną chorobą jedynego reprezentanta Spółki – Prezesa Zarządu J.N., który nie przebywał w swoim, mieszkaniu będącym siedzibą spółki z uwagi na konieczność podjęcia leczenia neurochirurgicznego bardzo poważnego urazu kręgosłupa. Fakt, że J.N. cierpi na poważne schorzenia neurologiczne potwierdzała złożona dokumentacja medyczna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga A Spółki z o.o. w Ł. jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych. Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego bądź materialnego, które powodowałoby konieczność ich uchylenia.
Na wstępie rozważań podkreślić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w trybie nadzwyczajnym, po wznowieniu postępowania zakończonego wcześniej decyzją ostateczną.
Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Instytucja ta stwarza prawną możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie podatkowe było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a.
Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem jego uruchomienia jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której owo postępowanie miałoby dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a., art. 145b § 1 k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a.
W związku z tym należy stwierdzić, ze decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...]listopada 2016 r. jest decyzją ostateczną. Została ona przesłana prawidłowo na adres siedziby spółki. Z powodu niezastania adresata i niemożności doręczenia mu przesyłki, zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP nr 17 wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni umieszczono w dniu 28 listopada 2016 r. w oddawczej skrzynce pocztowej, co potwierdza stosowna adnotacja na zwrotnym poświadczeniu odbioru z podpisem doręczyciela i odcisk datownika. Powtórne awizo pozostawiono w skrzynce oddawczej w dniu 6 grudnia , co także potwierdza adnotacja "awizo powtórne" i odcisk datownika. 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 w. zw. z § 4 tego przepisu upływał w poniedziałek 12 grudnia 2016 r., a zwrot przesyłki zawierającej decyzję do organu nastąpił w dniu 13 grudnia 2016 r., co również odnotowano na przesyłce z odciskiem datownika .
Doręczenie decyzji należy więc uznać za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 dniowego terminu liczonego od dnia pozostawienia pisma w placówce pocztowej , tj. 12 grudnia 2016 r. Ponieważ w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji skarżący nie złożył od niej odwołania. Decyzja stała się ostateczna .
Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w niniejszej sprawie do PPIS w P., w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.), jednakże termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Spełnienie łącznie wspominanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Jeśli jednak termin do wznowienia postępowania nie został zachowany wówczas organ powinien w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: pkt 1 ) - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2) - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z powyższego wynika, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w stanie sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Dopiero pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie zamykają organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, akceptowanym w pełni przez tutejszy sąd, podkreśla się, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, iż nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, iż nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia bowiem organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej stanowi stwierdzenie prawidłowości tej decyzji, co lepiej służy realizacji zasady trwałości decyzji, niż stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Lublinie z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 940/15 – Lex nr 2117249, Warszawie z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1672/14 – Lex nr 1655246, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 768/09 – Lex nr 597846).
W rozpoznawanej sprawie spółka jako podstawę wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...]listopada 2016 r. o nałożeniu kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych wskazała podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 oraz z pkt 4 k.p.a. Gdy chodzi o podstawę z pkt 1- dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe i z pkt 2 – decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, stwierdzić należy, że organ trafnie uznał, iż skarżący nie wskazał na żadne okoliczności i nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie, że któraś z tych podstaw zachodzi. Odmienna ocena okoliczności stanowiących podstawę wydania decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, stanowiąca polemikę ze stanowiskiem organu nie może być bowiem uznana za wskazanie podstawy do wznowienia postępowania. Wyjaśnić należy, że przez istotne okoliczności faktyczne należy rozumieć fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej, a zasadą jest również to, że wznowienie postępowania ze względu na fałszerstwo dowodów jest możliwe dopiero po stwierdzeniu ich fałszerstwa orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu. Gdy zaś chodzi o podstawę wznowienia wskazaną w art. 145§ 1 pkt 2 k.p.a. to zauważyć należy, że pojęcie przestępstwa należy odnosić do czynów uznawanych za przestępstwa na podstawie KK i powinien zachodzić związek przyczynowy między przestępstwem a wydaniem decyzji (patrz: R. Hauser, M. Wierzbowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. 4 str. 1063-1065). Na żadne takie okoliczności skarżąca nie wskazuje.
W świetle przytaczanej wyżej treści wniosku strony o wznowienie postępowania i braku jakichkolwiek innych dowodów w tym zakresie, stanowisko organu, że strona w żaden sposób nie wykazała okoliczności potwierdzających istnienie którejś z tych dwóch podstaw do wznowienia postępowania, jest prawidłowe.
Trafnie natomiast organy przyjęły, że rozważenia wymagały okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Gdy chodzi o podstawę wznowienia wskazaną w tym przepisie wskazać należy, że w takich przypadkach miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Doktryna i orzecznictwo wypracowały, podzielane przez tutejszy sąd stanowisko, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Z kolei bez znaczenia z punktu widzenia zachowania terminu jest okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości (por. wyroki NSA: z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 714/08; z dnia 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1662/97; z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1296/09; z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II OSK 2407/10; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 511/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W rozpoznawanej sprawie organ trafnie przyjął, że został zachowany miesięczny termin do złożenia wniosku. Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w dniu 12 września 2017 r., a pełnomocnik strony wiedzę o treści decyzji, która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu miał już w dacie nadania pisma tj . 17 sierpnia 2017 r. a z treścią decyzji, zapoznał się w dniu 7 września 2017 r. Organ I instancji po ustaleniu, że spółka zachowała termin z art. 148 § 2 k.p.a., prawidłowo zatem wznowił postępowanie i skoncentrował się na zbadaniu, czy strona faktycznie bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Po przeprowadzeniu takiego postępowania organ I instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznej ,a PWIS w Ł. zasadnie utrzymał tę decyzję w mocy.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. U podstaw zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) leży powinność zagwarantowania stronie przez organy administracji publicznej możliwości obrony praw i interesów w toczącym się postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie ocenie podlegało zapewnienie stronie udziału w postępowaniu w sprawie wszczętej w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. O braku winy strony można by mówić wówczas, gdyby strona nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych albo zawiadomiona nie mogła w nich brać udziału z powodów przez nią niezawinionych, co obejmuje również możliwość wniesienia odwołania od decyzji.
Brak winy strony podlega udowodnieniu. Strona podnosiła, że nie brała udziału w postępowaniu i wydaniu decyzji z dnia [...]listopada 2016 r. bez swojej winy, co spowodowane było poważną choroba kręgosłupa prezesa spółki J.N.. Wskazywała, że jej siedziba mieści się w lokalu, w którym zamieszkuje prezes zarządu J.N., który w trakcie trwania postępowania administracyjnego nie przybywał w powyższym lokalu ze względu na konieczność podjęcia leczenia neurochirurgicznego urazu kręgosłupa. Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie z dnia 18 października 2016r. o wszczęciu z urzędu przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych oraz decyzja z dnia [...]listopada 2016 r. zostały doręczone spółce w trybie awizo stosownie do treści art. 44 § 4 k.p.a.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że w postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio (art. 45 k.p.a.). Dopiero zatem, jeśli doręczenie pisma w powyższy sposób jest niemożliwe, odpowiednie zastosowanie znajduje norma z art. 44 k.p.a. tzn. doręczający może złożyć pismo na okres czternastu dni w placówce pocztowej operatora pocztowego lub urzędzie właściwej gminy (miasta), pozostawiając zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w oddawczej skrzynce pocztowej bądź jeśli to niemożliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Kolejną, trzecią przesłanką jest dokonanie przez podmiot doręczający odpowiedniego zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, odpowiednio w placówce pocztowej albo w urzędzie właściwej gminy (miasta). Czwartą przesłanką jest – w przypadku niepodjęcia przez adresata przesyłki we wskazanym w zawiadomieniu terminie – pozostawienie powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie w trybie tzw. awizo stwarza domniemanie, że przesyłkę doręczono adresatowi, chociaż faktycznie do tego doręczenia do rąk adresata nie doszło. Przepis art. 44 k.p.a. jest regulacją wyjątkową, stąd też powinien być wykładany oraz stosowany ściśle.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, doszło do skutecznego, tj. zgodnego z procedurą określoną w art. 44 § 1- 4 k.p.a., doręczenia spółce zarówno zawiadomienia o wszczęciu postępowania jak i decyzji organu I instancji z dnia [...]listopada 2016 r. Dowodem potwierdzającym prawidłowość doręczenia decyzji jest załączona do akt sprawy sądowej kserokopia koperty z potwierdzeniem odbioru (k. 32,33) . Przesyłka ta była awizowana w dniu 28 listopada 2016 r., a wobec jej niepodjęcia była awizowana powtórnie w dniu 6 grudnia 2016 r. i została zwrócona do nadawcy w dniu 13 grudnia 2016 r. Przesyłkę tę należało uznać za skutecznie doręczoną w dniu 12 grudnia 2016 r. W konsekwencji czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 27 grudnia 2016 r. (26 grudnia 2016 r. – dzień ustawowo wolny od pracy). Tym samym wobec niewniesienia odwołania decyzja stała się ostateczna z dniem 28 grudnia 2016 r. Gdy chodzi o zawiadomienie z dnia 18 października 2016 r. o wszczęciu postępowania to zostało ono doręczone stronie skarżącej w trybie "awizo" w dniu 4 listopada 2016 r. Dowodem potwierdzającym powyższe doręczenie jest załączona do akt administracyjnych kserokopia koperty z potwierdzeniem odbioru. Przesyłka ta była awizowana w dniu 21 października 2016 r., a wobec jej niepodjęcia była awizowana powtórnie w dniu 31 października 2016 r. i została zwrócona do nadawcy w dniu 7 listopada 2016 r.
Prawidłowość tych zastępczych doręczeń nie budzi w ocenie sądu wątpliwości. Rozważenia w świetle przedstawianych przez stronę skarżącą dowodów wymaga, czy fakt nieodbierania korespondencji i w rezultacie tego nie uczestniczenie w postępowaniu zakończonym wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...]listopada 2016 r. o wymierzeniu kary pieniężnej było niezawinione. W ocenie sądu organy prawidłowo przyjęły, że strona nie udowodniła, że nie odbieranie pism i nie branie udziału w postępowaniu było spowodowane koniecznością podjęcia leczenia neurochirurgicznego przez Prezesa Spółki J.N. Załączona do wniosku o wznowienie postępowania dokumentacja lekarska dotycząca Prezesa A Spółki z o.o. w Ł. – J.N. pochodzi w całości z 2010 r i potwierdza jedynie, że w sierpniu 2010 r doznał on urazu kręgosłupa w wypadku komunikacyjnym i przeszedł udany zabieg operacyjny. Nie przedstawiono natomiast żadnych dowodów potwierdzających, że w 2016 r. stan zdrowia Prezesa Spółki spowodował jego nieobecność w mieszkaniu (równocześnie siedzibie spółki), niemożność odbioru korespondencji i działania w sprawie. Nie przedstawiono żadnych dowodów na okoliczność, że w 2016 r. J.N. podejmował jakiekolwiek leczenie. Pismem z dnia 12 października 2017 r. pełnomocnik spółki został przez organ wezwany do przedstawienia dokumentów leczenia i zabiegu medycznego prezesa zarządu spółki w 2016 r., bowiem nadesłana dokumentacja dotyczyła roku 2010. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że J.N. wymaga nieustannego leczenia od dnia operacji w 2010 r. do dnia dzisiejszego, co miało miejsce również w 2016 r. Do pisma dołączono opinie i zaświadczenia lekarza sądowego z kwietnia, lipca, sierpnia 2017r. wydawane w związku z toczącym się postępowaniem karnym. Żadnych dokumentów dotyczących leczenia w 2016 r. strona nie przedstawiła a na rozprawie w dniu 21 czerwca 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że wszystkie dokumenty dotyczące leczenia prezesa spółki zostały złożone. W związku z powyższym organ zasadnie uznał, że brak winy strony w niebraniu udziału w postępowaniu nie został udowodniony.
Wskazać również należy, że zmieniając adres siedziby bądź adres dla doręczeń, czy przewidując dłuższą nieobecność w miejscu zamieszkania będącym jednocześnie siedzibą spółki J.N. powinien zadbać o to aby kierowana do niego korespondencja była odbierana np. powiadomić o zmianie organ wskazując nowy adres, pod który należy kierować korespondencję, bądź sprawdzać zawartość skrzynki pocztowej. Taki sam obowiązek ciążył na spółce w przypadku czasowej nieobecności jej prezesa pod dotychczasowym adresem szczególnie, że wiedział on o wcześniejszych toczących się postępowaniach przed PPIS ( np. w sprawie wydania decyzji o wycofaniu z obrotu produktów, a z protokołów kontroli z 9.06 2016 r. i 16.06.2016 r wynika, że był obecny w sklepie, w którym spółka prowadziła działalność).Oznacza to, że choroba nie uniemożliwiała mu prowadzenia swojej działalności. Jeżeli zaś istniały okoliczności i przesłanki, które miałyby świadczyć o braku winy adresata decyzji w zakresie odbioru korespondencji, to na nim ciążył obowiązek ich wykazania bądź to w postępowaniu o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, bądź też w postępowaniu nadzwyczajnym.
Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej ostateczną decyzją, wydaną w postępowaniu zwykłym. Jak już wyżej podkreślono, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego mogą zapaść rodzaje rozstrzygnięć administracyjnych wyczerpująco wymienione w art. 151 § 1 i § 2 k.p.a.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji organu I instancji z dnia [...]listopada 2016 r. Tym samym nie wystąpiła przesłanka do wznowienia tego postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1 art. 77 i art. 80 k.p.a. stwierdzić należy, że są one niezasadne. Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jak i stosowania norm prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oczywistym jest, że obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. dotyczą także postępowania wznowieniowego. Postępowanie przeprowadzone wbrew tym zasadom, tzn. bez wyjaśnienia całokształtu materiału dowodowego lub z pominięciem pewnych okoliczności, nabiera cech dowolności i uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wyjaśnić należy, że naruszenie tego przepisu nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., lecz jest uchybieniem procesowym, ocenianym w płaszczyźnie wpływu na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2018 r. sygn. I OSK 1918/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl. ). W ocenie sądu strona nie wykazała, że uchybienie temu obowiązkowi uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.
W ocenie sądu, postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem ww. zasad. Dokumenty w postaci zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji mają walor dokumentów urzędowych, które zostały uwzględnione przez organy jako dowód przy rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. Jednocześnie organ wnikliwie zbadał przedstawioną przez stronę dokumentację medyczną i logiczne wnioski z tej analizy zawarł w treści zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło