III SA/Łd 358/24
WyrokWSA w Łodzi2024-11-07
Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Teresa Rutkowska, Anna Dębowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego złożony po upływie ustawowego terminu może być uwzględniony, a decyzja organu odmawiająca wznowienia powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego musi zostać złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. W przypadku uchybienia temu terminowi, organ odwoławczy słusznie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Nowe okoliczności faktyczne powstałe po wydaniu decyzji ostatecznej nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
P. S.A. z siedzibą w G. złożyła wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. o uchyleniu decyzji o zarejestrowaniu pojazdu marki FORD RANGER. Wniosek opierał się na nowych okolicznościach faktycznych, w tym odstąpieniu od umowy sprzedaży pojazdu przez J.K. w kwietniu 2023 r. Organ I instancji wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji z 2022 r. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie z powodu uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie. P. S.A. zaskarżyła tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 listopada 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "P" S.A. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 marca 2024 roku nr SKO.4121.27.2024 w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji odmawiającej uchylenia decyzji o odmowie zarejestrowania pojazdu i umorzenia postępowania oddala skargę.
Decyzją z 19 marca 2024 r. nr SKO.4121.27.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 148 i art. 61 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "k.p.a.", uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 12 lutego 2024 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.1138.2023.DG w całości i umorzyło jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone przed organem I instancji w sprawie odmowy uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.145.2022.DG dotyczącej uchylenia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu marki FORD RANGER o nr. rej. [...] na P. S.A. z siedzibą w G. i odmowy zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.
30 listopada 2018 r. na wniosek P. S.A. z siedzibą w G. został zarejestrowany czasowo samochód marki FORD RANGER o nr rej. [...]. Rejestracji dokonano, m.in. na podstawie: a) faktury wydanej 29 listopada 2018 r. na ww. pojazd i nabywcę, b) świadectwa zgodności WE dla pojazdów kompletnych z 20 kwietnia 2018 r., c) oświadczenia o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów z 21 listopada 2018 r.
Decyzją z 10 grudnia 2021 r. nr PJR-.DC/.127197.2021.MM Prezydent Miasta Łodzi orzekł o zarejestrowaniu samochodu na wniosek strony.
24 stycznia 2022 r. do Urzędu Miasta Łodzi wpłynęło zawiadomienie o nabyciu przedmiotowego pojazdu przez J.K., do którego załączono fakturę VAT z 29 listopada 2021 r., potwierdzającą sprzedaż nowemu właścicielowi.
7 lutego 2022 r. do Urzędu Miasta Łodzi wpłynął wniosek J.K. o zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu, do którego załączono m.in. fakturę VAT z 29 listopada 2021 r. i dowód rejestracyjny wydany 10 grudnia 2021 r.
23 lutego 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi w drodze postanowienia wznowił postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu na P. S.A. z siedzibą w G. wobec powzięcia informacji, że w dniu wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, tj. w dniu 10 grudnia 2021 r., P. S.A. z siedzibą w G. nie był już jego właścicielem, gdyż 29 listopada 2021r sprzedał pojazd. Następnie organ decyzją z 31 marca 2022 r. orzekł o uchyleniu decyzji o zarejestrowaniu pojazdu na stronę i odmowie zarejestrowania pojazdu na jej rzecz.
Wnioskiem z 27 października 2022 r. J.K. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. i dokonanie rejestracji pojazdu FORD RANGER o nr. rej. [...] na swą rzecz, czyli na obecnego właściciela pojazdu.
Postanowieniem z 30 listopada 2022 r. Prezydent Miasta Łodzi wznowił postępowanie w sprawie rejestracji ww. pojazdu na wniosek J.K.
Decyzją z 14 grudnia 2022 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.145.2022.DG Prezydent Miasta Łodzi odmówił uchylenia własnej decyzji 31 marca 2022 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.145.2022.DG.
Pismem z 22 grudnia 2022 r. J.K. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2023 r., które to postępowanie zakończyło się decyzją SKO w Łodzi z 13 marca 2023 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. orzekającej o uchyleniu decyzji o zarejestrowaniu pojazdu na P. S.A. z siedzibą w G. oraz odmowie zarejestrowania przedmiotowego samochodu na jej rzecz.
Pismem z 11 grudnia 2023 r. P. S.A. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wobec ujawnienia się nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, nieznanych organowi, który wydał decyzję w postaci:
1) odstąpienia przez J.K. 28 kwietnia 2023 r. od umowy sprzedaży stwierdzonej fakturą VAT z 29 listopada 2021 r. z uwagi na ujawnienie się istotnej wady pojazdu, co skutkowało wygaśnięciem umowy sprzedaży od momentu jej zawarcia (ex tunc),
2) ustalenia stron w odniesieniu do chwili przejścia prawa własności pojazdu po skutecznym jego zarejestrowaniu oraz wydaniu J.K. dowodu rejestracyjnego i ostatecznej decyzji z 10 grudnia 2021 r. nr PJR-.DC/.127197.2021.MM
11 stycznia 2024 r. Prezydent Miasta Łodzi wznowił przedmiotowe postępowanie, a następnie decyzją z 12 lutego 2024 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.1138.2023.DG odmówił uchylenia własnej decyzji z 31 marca 2022 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.145.2022.DG dotyczącej uchylenia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu na P. S.A. z siedzibą w G. i odmowie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.
P. S.A. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu złożonego odwołania zarzuciła:
• błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść decyzji, polegający na przyjęciu, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., podczas gdy wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania z 12 grudnia 2023 r. strona przedłożyła dowody potwierdzające wystąpienie w sprawie nowej okoliczności, która istniała w chwili wydania decyzji, tj. faktu, że strona 10 grudnia 2021 r. była właścicielem pojazdu;
• mające wpływ na treść decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym dowodów potwierdzających wystąpienie w sprawie nowej okoliczności;
• mające wpływ na treść decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. w zw. z § 1 ust. 1 lit. e i § 2 ust. 1 lit. a porozumienia zawartego pomiędzy stroną a J.K. przez jego błędne zastosowanie, skutkujące utrzymaniem w mocy wadliwej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. o uchyleniu decyzji o zarejestrowaniu pojazdu i odmowie zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.
Decyzją z 19 marca 2024 r. nr SKO.4121.27.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 12 lutego 2024 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.1138.2023.DG w całości i w tym zakresie orzekło co do istoty, tj. umorzyło jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone przed organem I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał, że przeprowadzenie postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., a w dalszej kolejności wydanie decyzji, o której mowa w art. 151 k.p.a., ma miejsce dopiero po stwierdzeniu, że nie zachodzą przesłanki odmowy wznowienia postępowania, które odnoszą się do przyczyn podmiotowych i przedmiotowych oraz sytuacji gdy wniosek został złożony z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia (art. 148 § 1 k.p.a.).
Zdaniem SKO w Łodzi nie jest sporne, iż o okolicznościach wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z 31 marca 2022 r. strona dowiedziała się 28 kwietnia 2023 r., co oznacza, iż wniosek o wznowienie postępowania z 11 grudnia 2023 r. został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., co powinno skutkować odmową wznowienia tego postępowania zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Wobec powyższego należało uchylić wadliwą decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do sformułowanych przez stronę zarzutów i mając na uwadze, że dotyczą one etapu postępowania wznowieniowego, który nie powinien mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie, SKO w Łodzi stwierdziło, że są one chybione i w konsekwencji pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 19 marca 2024 r. wniosła P. S.A. z siedzibą w G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w części umarzającej postępowanie przed organem I instancji oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, tj:
1) art. 8 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy i jego dowolnej ocenie wbrew przedłożonym przez skarżącą dokumentom, tj. porozumienia zawartego pomiędzy skarżącą a J.K. oraz faktury korygującej nr [...] do faktury VAT nr[...], a w konsekwencji przyjęcie, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. został przez skarżącą wniesiony z uchybieniem miesięcznego terminu do jego wniesienia;
2) art 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie, skutkujące uchyleniem decyzji organu I instancji z 31 marca 2022 r. i umorzeniem ww. postępowania zamiast uchylenia przedmiotowej decyzji i orzeczenia o zarejestrowaniu pojazdu;
3) art. 7a k.p.a. przez jego niezastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy zaistniały do tego ustawowe przesłanki.
W konkluzji skargi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części umarzającej postępowanie przed Prezydentem Miasta Łodzi jako organem I instancji oraz zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi do orzeczenia co do istoty sprawy, tj. o zarejestrowaniu pojazdu. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 poz.1267) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 19 marca 2024 r. uchylająca decyzję organu I instancji z 12 lutego 2024 r. i umarzająca postępowanie administracyjne prowadzone przed organem I instancji odpowiada prawu.
Zaskarżona decyzja podjęta została jako rozstrzygnięcie kończące nadzwyczajne postępowanie weryfikacyjne, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wskazany tryb daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art. 145a, art. 145aa albo art. 145b k.p.a. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które stanowi podstawę dla dokonania przez właściwy organ oceny w zakresie dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku. Pierwszy etap postępowania ogranicza się zatem do badania przesłanek formalnych wniosku, do których należy stwierdzenie, czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty (art. 149 § 2 k.p.a.). Natomiast, gdy z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot w sposób oczywisty niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).
Jak już wyżej wskazano, jednym z warunków dopuszczalności wznowienia postępowania jest złożenie podania w terminie. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wskazany w powołanych przepisach miesięczny termin na wniesienie wniosku jest terminem ustawowym, którego uchybienie nie podlega przywróceniu. Termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 1670/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. W związku z tym to strona powinna udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, lub dowiedziała się o decyzji w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od tego dnia. Organ ma natomiast obowiązek dokonania weryfikacji twierdzeń strony i przedstawianych przez nią dowodów oraz przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności, a następnie dokonania oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 25 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2445/15, dostępny w CBOSA).
W rozpoznanej sprawie poddana kontroli sądu decyzja wydana została w następstwie złożenia przez stronę skarżącą wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.145.2022.DG w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanek formalnych wniosku o wznowienie postępowania prawidłowo stwierdził przekroczenie terminu do złożenia tego wniosku. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. wniosek o wznowienie oparty na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. winien zostać złożony nie później niż przed upływem jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. We wniosku o wznowienie postępowania zawartym w piśmie z 11 grudnia 2023 r. jako okoliczności uzasadniające żądanie strona podała fakt odstąpienia przez J.K. 28 kwietnia 2023 r. od umowy sprzedaży stwierdzonej fakturą VAT z 29 listopada 2021 r. oraz ustalenie stron w odniesieniu do chwili przejścia prawa własności pojazdu tj. po skutecznym jego zarejestrowaniu oraz wydaniu J.K. dowodu rejestracyjnego i ostatecznej decyzji z 10 grudnia 2021 r. nr PJR-.DC/.127197.2021.MM. Z uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania wynika, że o powyższych okolicznościach, nieznanych organowi, który wydał decyzję, strona dowiedziała się 28 kwietnia 2023 r., tj. w dniu doręczenia jej pisma J.K. o odstąpieniu od umowy sprzedaży pojazdu stwierdzonej fakturą VAT z 29 listopada 2021 r. Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez stronę do organu I instancji 12 grudnia 2023 r. był jasny w swojej treści i jednoznacznie wskazywał datę, w której wnioskodawca dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Prawidłowo zatem w zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że wnioskodawca dowiedział się o tych okolicznościach 28 kwietnia 2023 r. W związku z powyższym wniosek o wznowienie postępowania złożony w siedzibie organu I instancji 12 grudnia 2023 r. został wniesiony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., co słusznie ustalił organ II instancji orzekający w sprawie.
W niniejszej sprawie w następstwie złożenia przez spółkę P. ww. wniosku organ I instancji postanowieniem z 11 stycznia 2024 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z 31 marca 2022 r., a następnie 12 lutego 2024 r. odmówił uchylenia tej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W wydanych rozstrzygnięciach organ I instancji nie dostrzegł uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Wyjaśnić należy, że wydanie przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania nie oznacza, że kwestia zachowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania została ostatecznie przesądzona. Postanowienie to ma charakter procesowy i nie korzysta z cechy trwałości, tak jak decyzje administracyjne (art. 16 § 1 k.p.a.). Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony i wydanie jednego z wymienionych w art. 151 k.p.a. rozstrzygnięć, mimo uchybienia terminowi, stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Obowiązek badania zachowania przez stronę terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania ma też organ odwoławczy, który rozpoznając odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji we wznowionym postępowaniu, musi w pierwszej kolejności stwierdzić, czy istniały przesłanki formalne do wznowienia postępowania (por. wyroki NSA: z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/05; z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12, dostępne w CBOSA).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy, stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania administracyjnego, prawidłowo uchylił decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 12 lutego 2024 r. i umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie prowadzone przed organem I instancji. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie zachowanie terminu stanowi warunek skuteczności wniosku o wznowienie postępowania, a zatem jeśli doszło do jego błędnego wszczęcia, to organ powinien takie postępowanie umorzyć. W przypadku, gdy organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie wznowienia, wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, i wydał jedno z rozstrzygnięć określonych w art. 151 k.p.a., mimo braku dopuszczalności wznowienia, organ II instancji winien uchylić wadliwą decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie prowadzone przed tym organem (por. wyroki NSA: z 21 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 463/11; 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 176/10; z 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1718/11; dostępne w CBOSA; M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, komentarz do art. 149 i 151 k.p.a.).
Należy również zauważyć, że przesłanka wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na którą powołuje się strona, dopuszcza wzruszenie decyzji ostatecznej z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Podkreślenia wymaga, że zarówno okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody muszą być nieznane organowi, który wydał decyzję, oraz muszą istnieć w dniu wydania decyzji, która stała się ostateczna. W konsekwencji podstawy wznowienia nie będą stanowiły okoliczności lub dowody, które powstały po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Takie dowody mogą co najwyżej ujawniać nowe fakty istotne dla rozstrzygnięcia nowej sprawy. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy w ocenie skarżącego nowymi okolicznościami uzasadniającymi wznowienie postępowania było odstąpienie przez J.K. 28 kwietnia 2023 r. od umowy sprzedaży pojazdu stwierdzonej fakturą VAT z 29 listopada 2021 r. oraz ustalenie stron w odniesieniu do chwili przejścia prawa własności pojazdu po skutecznym jego zarejestrowaniu oraz wydaniu J.K. dowodu rejestracyjnego i ostatecznej decyzji z 10 grudnia 2021 r. nr PJR-.DC/.127197.2021.MM. Wskazane okoliczności zaistniały po wydaniu decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.145.2022.DG, która stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji i której wzruszenia domaga się strona w postępowaniu wznowieniowym. Nie stanowią zatem okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które stanowiłby skuteczną podstawę do wznowienia postępowania.
W konsekwencji, skoro strona nie spełniła przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania wznowieniowego, to zasadne jest rozstrzygnięcie organu II instancji o uchyleniu decyzji wydanej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz umorzeniu postępowania prowadzonego przed organem I instancji.
Nietrafnie strona skarżąca zarzuciła organowi administracji wydanie decyzji bez uprzedniego wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy i jego dowolną ocenę wbrew przedłożonym przez nią dokumentom (art. 7, art. 8 i 77 § 1 k.p.a.). Skarżąca upatruje naruszenia ww. przepisów w nienależytym przeprowadzeniu postępowania w sprawie, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania i błędnym stwierdzeniu przez organ uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Należy zaznaczyć, że w niniejszym postępowaniu, wobec złożenia wniosku o wznowienie postępowania po upływie terminu, organ administracji II instancji nie dokonywał oceny okoliczności sprawy pod kątem spełnienia przesłanek wznowienia podanych przez stronę i nie przeprowadzał żadnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie skutki może wywołać dla ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.145.2022.DG mogłoby nastąpić dopiero po prawidłowo wszczętym postępowaniu wznowieniowym, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Natomiast zdaniem sądu, organ II instancji na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo uznał, że wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony w ustawowym terminie. W tym zakresie wyczerpująco zebrał materiał dowodowy niezbędny do ustalenia dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W tym zakresie trafnie dał wiarę twierdzeniom strony zawartym we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r., iż o okoliczności faktycznej powołanej jako podstawę wznowienia, tj. odstąpieniu J.K. od umowy sprzedaży pojazdu marki FORD RANGER o nr rej.[...], dowiedziała się 28 kwietnia 2023 r. Wprawdzie do wniosku załączono porozumienie zawarte pomiędzy P. S.A. a J.K. o odstąpieniu od czynności prawnej przeniesienia prawa własności przedmiotu leasingu oraz fakturę korygującą VAT z 11 grudnia 2023 r. nr [...], jednakże na dokumenty te wnioskodawca nie powoływał się w treści wniosku o wznowienie postępowania. Podkreślić należy, że wznowienie postępowania ma ściśle określone granice, wyznaczone treścią żądania wnioskodawcy, w tym podanymi przez niego okolicznościami uzasadniającymi wznowienie postępowania. Organ nie może ani zmieniać, ani rozszerzać żądania strony, w tym uwzględniać okoliczności niewskazanych w treści wniosku. Stwierdzenie pełnomocnika strony zawarte w treści skargi do sądu, iż wniosek o wznowienie został złożony wobec ujawnienia się nowych dowodów w postaci porozumienia zawartego pomiędzy stroną a J.K. oraz faktury korygującej VAT nr [...] nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Załączenie do przedmiotowego wniosku wyżej wskazanych dokumentów bez jakiekolwiek powołania się na te dokumenty w treści złożonego wniosku pozostaje bez znaczenia prawnego ze względu na fakt, że - jak już wyżej wskazano - w postępowaniu wznowieniowym organ jest związany granicami żądania wyznaczonego przez wnioskodawcę treścią wniosku o wznowienie. Na marginesie tylko zauważyć można, że wyżej wskazane porozumienie zawarte pomiędzy P. S.A. a J.K. o odstąpieniu od czynności prawnej przeniesienia prawa własności przedmiotu leasingu oraz faktura korygującą VAT z 11 grudnia 2023 r. nr [...] powstały po wydaniu decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 31 marca 2022 r. nr DOM-SOK-VIII.5410.145.2022.DG. Wskazane porozumienie nie określa wprawdzie daty zawarcia, jednakże należy przyjąć, że powstało ono po złożeniu przez J.K. oświadczenia o odstąpieniu od umowy sprzedaży pojazdu marki FORD RANGER o nr. rej.[...], tj. 26 kwietnia 2023 r. lub po 26 kwietnia 2023 r., bowiem strony powołały się na to oświadczenie w treści § 1 ust. 1 lit. e) porozumienia. Dokumenty te nie mogłyby więc stanowić skutecznej podstawy wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania zawartych w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie. Jak już wyżej wskazano, wobec niespełnienia ustawowej przesłanki określonej w art. 148 § 1 k.p.a. dotyczącej zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, nie podlegało ono wznowieniu. Skoro organ pierwszej instancji nie dopatrzył się uchybienia w tym zakresie i nie umorzył postępowania, lecz odmówił uchylenia decyzji objętej podaniem strony o wznowienie postępowania, to zasadnie organ odwoławczy orzekł jak w objętej skargą decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Zgodnie zaś z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w część. W okolicznościach niniejszej sprawy zasadnym było uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania przed organem I instancji jko bezprzedmiotowego w oparciu o przytoczony przepis, czemu organ II instancji dał wyraz w zaskarżonej decyzji. organ odwoławczy nie mógł natomiast naruszyć powołanego przez stronę art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. , bowiem przepisu tego nie stosował wydając zaskarżone do tutejszego sądu rozstrzygnięcie.
Organ nie naruszył również regulacji zawartej w art. 7a k.p.a., bowiem w niniejszej sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do treści normy prawnej. Jak wyżej wskazano zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 138 § pkt 2 w zw. z art. 148 k.p.a., które to przepisy wskazują, jakie rozstrzygnięcie powinien podjąć organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Strona skarżąca w treści skargi nie wskazała normy prawnej, co do której – w jej ocenie – mogły wystąpić wątpliwości w zakresie jej wykładni. Wskazała tylko, że jeżeli organ powziął wątpliwość, które oświadczenie J.K. wywarło skutek prawny to winien zastosować art. 7a k.p.a. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy nie mogło dojść do skutecznego wszczęcia postępowania wznowieniowego, organ nie był uprawniony do merytorycznego ponownego rozstrzygnięcia sprawy rejestracji pojazdu marki FORD RANGER o nr. rej. [...], w tym do badania skuteczności oświadczeń złożonych przez właścicieli pojazdu w zakresie przejścia prawa własności tego pojazdu.
Wobec powyższego organ II instancji zasadnie orzekł o uchyleniu decyzji organu i instancji i umorzeniu postępowania prowadzonego przed organem I instancji, uznając, że nie została spełnione przesłanka formalna niezbędna do wznowienia postępowania określona w art. 148 § 1 k.p.a. Z tego względu sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło