III SA/Łd 383/09

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat K. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii dokumentów postanawia oddalić wniosek R.A. III SA/Łd 383/09 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy wydania kserokopii podania, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Ł.-C. z dnia [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lutego 2011 r. oddalił skargę kasacyjną. Uprzednio, na etapie postępowania przed Sądem I instancji, skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając następnie – po wezwaniu Sądu – wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2009 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 9 października 2009 r. J. K. umocował wyznaczoną z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką w Łodzi adwokat L. G.-Ś. do reprezentowania go w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 21 października przyznał i nakazał wypłacić adwokat L. G.-Ś. wynagrodzenie tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu na etapie postępowania przed Sądem I instancji. Pismem z dnia 12 stycznia 2011 r., po wniesieni skargi kasacyjnej przez Wojewodę Łódzkiego, adwokat L. G.-Ś. zwróciła się z wnioskiem do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu dla skarżącego J. K., celem reprezentowania skarżącego na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącego J. K. adwokat K. K. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżącego J. K. reprezentowała adwokat K. P. z substytucji adwokat K. K. Do protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik złożyła wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z protokołu rozprawy nie wynika jednakże aby pełnomocnik złożyła oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części przez mocodawcę. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi] wyznaczony adwokat, radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Stosownie do treści § 20 cytowanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Jednocześnie zauważyć należy, iż niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, który nie podlega uzupełnieniu na wezwanie przewodniczącego. Przedmiotowe oświadczenie nie stanowi bowiem żadnego z elementów jaki jest wymagany dla pisma w postępowaniu sądowym, nie może więc być brakiem formalnym pisma, uniemożliwiającym nadanie pismu biegu i podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 49 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, iż brak oświadczenia o jakim mowa § 20 ww. rozporządzenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełniania jego braków, opisanego w art. 49 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2006 r. sygn. akt II FSK 862/05). Pogląd ten został zaakceptowany również w postanowieniu NSA z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II GZ 133/09. Także w postanowieniu z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GZ 273/09 Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, iż wniosek, o którym mowa w § 20 rozporządzenia, składany w postępowaniu przed sądem administracyjnym powinien spełniać wymogi określone w art. 64 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Przepisem szczególnym jest właśnie cytowany wyżej § 20 rozporządzenia (por. M. Kazek, Nieznajomość prawa a wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu, ZNSA nr 6(9)/2006, s. 65 i nast. oraz powołane tam orzecznictwo). Warto również przywołać stanowisko zaprezentowane w przywołanym wyżej postanowieniu NSA o sygn. akt II GZ 273/09, zgodnie z którym, negatywne skutki złożenia wadliwego wniosku wynikają z niedołożenia należytej staranności przez pełnomocnika, który jako profesjonalista - adwokat powinien wykazywać się wiedzą z zakresu procedury sądowej i być świadom ciążących na nim obowiązków. W takiej sytuacji nie można mówić o nadmiernym rygoryzmie regulacji prawnej ani naruszeniu konstytucyjnego prawa pełnomocnika do wynagrodzenia za świadczoną pracę. (por. także M. Kazek, op.cit., s.69). Ponadto wskazać należy, iż oświadczenie o którym mowa winno być wyraźne. Nie stanowi oświadczenia takie sformułowanie pełnomocnika, w którym wnosi o przyznanie wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej - wypłacenie kosztów z tytułu "nieopłaconej pomocy prawnej", bowiem z natury swej koszty sądowe w sprawie, w której przyznano stronie prawo pomocy - są nieopłacone. Istotne jest natomiast to, czy nie zostały one "zapłacone", co wynika z przywołanego wyżej przepisu § 20 rozporządzenia. Wniosek wyznaczonego w niniejszej sprawie adwokata – złożony do protokołu rozprawy przed naczelnym Sądem Administracyjnym – takiego oświadczenia nie zawierał. Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, iż wniosek wyznaczonego w sprawie adwokata nie zawiera stosownego oświadczenia, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały mu zapłacone w całości lub części, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. R.A.