III SA/Łd 407/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2017r., sygn. akt III SA/Łd 407/17 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017 p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. B.K. Postanowieniem z dnia 18 maja 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę J. W. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki Ł. z dnia (...) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2016/2017, z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie i trybie zaskarżenia został doręczony skarżącemu w trybie zastępczym, tj. dorosłemu domownikowi A. W. (matce) w dniu 26 maja 2017r. (k nr 30 akt sądowych). W dniu 30 czerwca 2017r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2017r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu wskazał, że odpis zaskarżonego postanowienia wraz z uzasadnieniem odebrała jego matka, która z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia nie przekazała informacji o odebraniu korespondencji. Skarżący podkreślił, że matka nie była upoważniona do odbioru korespondencji. Podał, że mieszka i studiuje w Ł., natomiast do T. przyjeżdża co jakiś czas. Przesyłkę odebrał i zapoznał się z jej z treścią w dniu 26 czerwca 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.)- dalej p.p.s.a., jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkuje odmową przywrócenia uchybionego terminu. W niniejszej sprawie skarżący składając przedmiotowy wniosek dochował siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz dokonał uchybionej czynności, tj. złożył zażalenie. Nie uprawdopodobnił natomiast braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie natomiast z dyspozycją cyt. art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkiem sine qua non do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2010r., sygn. akt I OZ 465/10). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2013r., sygn. akt I OZ 55/13 oraz z dnia 8 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 712/08 – dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazując na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia podał, że przesyłkę zawierającą odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2017r. wraz z uzasadnieniem odebrała jego matka, która nie była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji. Podał, że z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia matka nie przekazała informacji o odebraniu korespondencji. Z treścią przesyłki zapoznał się w dniu 26 czerwca 2017r., ponieważ mieszka i studiuje w Ł., natomiast do T. przyjeżdża jedynie co jakiś czas. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na obowiązku dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Kryterium należytej staranności należy rozumieć obiektywnie - takiej staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest także możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2011r. sygn. akt I OZ 997/10). Odnosząc się do argumentacji skarżącego należy w pierwszej kolejności podkreślić, że w odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika oraz wskazaniem adresu do doręczeń przesyłek włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wiedząc zatem, że przez dłuższy czas przebywa poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności gwarantujące właściwe prowadzenie spraw, zwłaszcza sądowych (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 2 września 2014r., sygn. akt I GZ 286/14, dostępne na str. orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro bowiem skarżący mieszka i studiuje w Ł., tj. poza miejscem zamieszkania, a w miejscu zamieszkania, jak sam wskazał, przebywa jedynie co jakiś czas, to po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego przy zachowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy powinien był przewidzieć, że może otrzymać korespondencję sądową lub zostać zobowiązany do dokonania określonych czynności procesowych. Posiadając bowiem wiedzę, że w miejscu zamieszkania przebywa jedynie sporadycznie mógł poinformować o tym fakcie sąd lub w inny sposób zapewnić możliwość skutecznego prowadzenia korespondencji pomiędzy stroną a sądem, np. ustanawiając pełnomocnika do prowadzenia sprawy, czy też do odbioru korespondencji, co oczywiście nie jest obligatoryjne. Z akt sprawy wynika jednak, że żadna informacja w tym zakresie do sądu nie dotarła. Należy wyraźnie zaznaczyć, że sąd nie ma również podstaw do uznania, że jak twierdzi skarżący, jego matka, która w dniu 26 maja 2017r. odebrała przesyłkę, nie jest osobą upoważnioną do odbioru korespondencji. Adnotacje poczynione przez doręczyciela na formularzu potwierdzenia odbioru odpowiadają wymaganiom, jakie nakłada rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 1222 ze zm.), w zakresie doręczenia przesyłki adresatowi za pośrednictwem dorosłego domownika i wskazują, że dorosły domownik podjął się oddać przesyłkę adresatowi. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego dowodu na zgłoszenie i przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego z urzędem pocztowym dotyczącego przedmiotowej przesyłki, jak również nie udokumentował faktu, że jego matka – A. W. nie była osobą upoważnioną do odbioru korespondencji. Zdaniem sądu skoro przesyłka zawierająca odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2017r. wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o prawie i trybie zaskarżenia została przesłana na podany przez skarżącego w skardze adres i doręczona w trybie zastępczym, to zwłoka w dokonaniu czynności, nie nastąpiła bez winy skarżącego. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. W świetle przedstawionych okoliczności, stwierdzić zatem należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy. Sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a., ponieważ przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa lub wykazała niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, takie natomiast okoliczności nie wystąpiły w rozpoznawanej sprawie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. B.K.