III SA/Łd 509/21

WyrokWSA w Łodzi2021-09-15

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej na adres prowadzenia działalności gospodarczej, osobie niebędącej adresatem ani osobą upoważnioną do odbioru korespondencji, skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej osobie fizycznej na adres prowadzenia działalności gospodarczej jest skuteczne tylko wtedy, gdy pismo zostanie doręczone bezpośrednio adresatowi lub osobie przez niego upoważnionej do odbioru korespondencji. Doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 149 Ordynacji podatkowej, jest dopuszczalne wyłącznie w miejscu zamieszkania strony, a nie w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. Doręczenie niezgodne z przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że termin do dokonania czynności procesowej (np. wniesienia odwołania) nie rozpoczął biegu, a tym samym strona nie musi składać wniosku o jego przywrócenie.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. nakładającej karę pieniężną. Skarżący twierdził, że nie otrzymał decyzji, a organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na duplikacie potwierdzenia odbioru przez brata skarżącego, Ł. M., jako dorosłego domownika, wskazując, że doręczenie nastąpiło na adres prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym błędne uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w terminie i brak winy nie został uprawdopodobniony, a także brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, , po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego M.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu organ przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy wskazał, że 18 lutego 2021 r. do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wpłynęło odwołanie zawierające wniosek M. M. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] w przedmiocie wymierzenia M. M. wspólnikowi spółki cywilnej A kary pieniężnej w łącznej wysokości 24.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W załączonym do wniosku odwołaniu strona wyjaśniła, że nie otrzymała decyzji i czekała na jej doręczenie, które nie nastąpiło. Strona wskazała, iż brak odbioru decyzji potwierdza znajdująca się w aktach sprawy reklamacja usługi pocztowej z 2 sierpnia 2019 r. i dodała, że jej brat – Ł. M. odebrał zaadresowaną do siebie decyzję, ale nie odebrał decyzji adresowanej na wnioskodawcę. Brak zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki powinien wedle strony odnieść skutek w postaci ponownego skierowania do niej korespondencji, tymczasem organ zaniechał tej czynności, poprzestając na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru, wystawionym przez Pocztę Polską, z którego wynika, że korespondencję odebrał Ł. M. jako dorosły domownik adresata, co pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami brata. Strona wyjaśniła, że w dacie rzekomego odbioru korespondencji przez brata Ł. M. tj. 14 czerwca 2019 r. przebywała poza R. spędzając urlop z rodziną. Mając wiedzę o wydanej w stosunku do brata decyzji, strona oczekiwała na rozstrzygnięcie w swojej sprawie. Pismem z 29 października 2020 r. (doręczonym w dniu 20 listopada 2020r.) Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. wezwał stronę do uregulowania kary pieniężnej wraz z odsetkami i kosztami upomnienia w łącznej kwocie 26.546,60 zł, co spowodowało, że strona niezwłocznie podjęła czynności zmierzające do ustalenia podstawy naliczonej kary i 23 listopada 2020 r. wystąpiła pisemnie do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w S. o wyjaśnienie, wskazując jednocześnie, iż nie otrzymała żadnej korespondencji (zwłaszcza decyzji) dotyczącej gier. W odpowiedzi uzyskała informację o decyzji wydanej w dniu [...] przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi. Strona wskazała, że konsekwencją zaniechań organu w zakresie doręczeń było zapoznanie się przez nią z decyzją dopiero w dniu [...] W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie nie ma podstaw prawnych, ani faktycznych, by nie dać wiary informacjom wynikającym z duplikatu potwierdzenia odbioru decyzji, jak również informacji wynikającej z systemu śledzenie przesyłek Poczty Polskiej S.A., z których jednoznacznie wynika data doręczenia przesyłki tj. 14 czerwca 2019 r. Nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, że data ta widniała w systemie śledzenia przesyłek już 1 sierpnia 2019 r. W odpowiedzi na reklamację Poczta Polska S.A. przekazała duplikat potwierdzenia odbioru przesyłki, z którego wynika, że dorosły domownik odebrał przesyłkę, kierowaną do strony, 14 czerwca 2021 r. Duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru, jaki wystawiła Poczta Polska S.A., w toku postępowania reklamacyjnego zainicjowanego przez [...] Urząd Celno-Skarbowy w Ł., posiada status dokumentu urzędowego, co oznacza, że stwierdza zaistnienie opisanych w nim faktów i korzysta z domniemania prawdziwości. W związku z tym dokument ten stanowi dowód stwierdzający w sposób wystarczający i jednoznaczny doręczenie przesyłki. Z dokumentu tego wynika, że korespondencję odebrał Ł. M. - dorosły domownik - w dniu 14 czerwca 2019 r. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. twierdzenie podatnika, że uchybił terminowi bez swojej wiedzy nie jest przesłanką do uznania wniosku za zasadny. Organ odwoławczy dodał, że nie bez znaczenia jest fakt, że Ł. i M. M. jako wspólnicy Spółki A Si bracia kontaktują się ze sobą. W odwołaniu wskazano, że pozostają w bliskich relacjach. Dodatkowo, co wynika z akt sprawy, mieszkają pod tym samym adresem - Poczta Polska S. A. wskazała, że przesyłkę odebrał domownik. Organ drugiej instancji nie dał także wiary, że strona mogła przypuszczać, że decyzja wydana wobec niej będzie takiej samej treści, jak wobec brata. Podkreślił, że w toku postępowania zakończonego decyzją strona często nie odbierała kierowanej do niej korespondencji, ale kilka pism odebrała osobiście i były to trzy postanowienia: o włączeniu dowodów, o wyznaczeniu terminu siedmiodniowego, przed wydaniem decyzji, do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Potwierdzenie odbioru tych trzech postanowień znajduje się w aktach sprawy. Strona osobiście odbierając korespondencję do niej kierowaną wiedziała, że jest w stosunku do niej prowadzone postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej i po odebraniu przesyłek wiedziała, że został jej wyznaczony termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Następnie organ odwoławczy podniósł, że jeśliby przyjąć, na korzyść strony, datę 15 stycznia 2021 r., jako datę ustania przyczyny uchybienia terminowi, tj. datę, w której strona zapoznała się z decyzją, to strona nie wyjaśniła dlaczego złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopiero w terminie 14 dniowym (data nadania 29 stycznia 2021 r.), a nie 7 dniowym od zapoznania się z decyzją w [...] Urzędzie Celno-Skarbowym w dniu [...] co potwierdza notatka z tego dnia. Zatem termin 7 dniowy, na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi nie został dochowany. Przytaczając następnie treść art. 163 § 1 i § 2 oraz art. 162 § 1 i § 2 O.p. organ drugiej instancji podniósł, iż aby mogło dojść do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej muszą zaistnieć następujące przesłanki: 1/ wniesienie przez zainteresowanego wniosku w tym zakresie, 2/ brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, 3/ zachowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 4/ dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy, przesłanki pierwsza i trzecia nie zostały spełnione, gdyż wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wniosek strony o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania został nadany w placówce Poczty Polskiej 29 stycznia 2021 r., a więc w 14 dniu licząc od dnia 15 stycznia 2021 r. tj. daty zapoznania przez stronę z aktami sprawy, w szczególności z decyzją organu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu strona nie wykazała nadto braku winy w uchybieniu terminu. Zatem nie spełniła przesłanek określonych jako wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem terminu do jego wniesienia oraz brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi powinno dotyczyć nie tyle zaistnienia zdarzenia, które ma uzasadniać przywrócenie terminu, ile braku możliwości uniknięcia jego skutków. Organ odwoławczy podkreślił, że mimo dopuszczenia przez ustawodawcę uprawdopodobnienia braku winy, przywrócenie terminu traktowane jest jako instytucja nadzwyczajna i mogąca mieć miejsce w wyjątkowych sytuacjach. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W literaturze na ten temat dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, W-wa 1989.1.1, str. 274). Reasumując organ odwoławczy podniósł, że strona co prawda wystąpiła ze stosownym wnioskiem, dopełniła wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony termin., ale nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu, a przede wszystkim nie zachowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył M. M., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 162 w zw. z art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w wyniku błędnego uznania, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony w terminie, a brak winy w uchybieniu terminowi nie został uprawdopodobniony; 2. art. 122, art. 187 § 1, art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; 3. art. 162 zw. z art. 223 § 2 O.p. przez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy tj. odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie badania zachowania bądź naruszenia terminu było bezprzedmiotowe z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji, a tym samym możliwości obliczenia początku i upływu takiego terminu, który wobec nieziszczenia się skutku doręczenia, nie zaczął biec. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie wskazania także wymaga, że sąd administracyjny w rozstrzyganej sprawie orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które w niniejszej sprawie jest przedmiotem skargi, należy do postanowień kończących postępowanie w sprawie. Tak więc, skarga na takie postanowienie mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym. Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [..] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Podstawę prawną odmowy przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącego odwołania stanowił art. 162 § 1 i § 2 O.p. i przyjęcie przez organ, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności świadczących o tym, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, a ponadto wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem 7 dniowemu terminowi do jego złożenia. W tym miejscu należy jednak wskazać, że aby prowadzić rozważania dotyczące spełnienia przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do złożenia odwołania, najpierw należy ustalić, czy doręczenie decyzji, której dotyczyło odwołanie, było skuteczne. Bez takiego ustalenia ocena, czy spełnione zostały przesłanki, od których art. 162 O.p. uzależnia przywrócenie terminu, jest przedwczesna. Instytucja przywrócenia terminu odnosi się do sytuacji, gdy termin został uchybiony. Kwestię przywrócenia uchybionego terminu można rozważać dopiero po ustaleniu, że ten rozpoczął skutecznie swój bieg. Warunkiem skutecznego rozpoczęcia biegu terminu jest zaś skuteczne doręczenie lub ogłoszenie decyzji stronie. Doręczenie niezgodnie z obowiązującymi przepisami jest bezskuteczne, co oznacza, że termin do dokonania czynności nie rozpoczął biegu, a tym samym strona nie musi składać wniosku o jego przywrócenie. Powyższe uwagi są o tyle istotne, że w rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania podnosząc przede wszystkim zarzuty związane z nieprawidłowym doręczeniem decyzji, zaś organ nieprawidłowo w tym postępowaniu skupił się na kwestii skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] która winna być przez organ przesądzona w wydanym także 23 marca 2021 r. postanowieniu stwierdzającym uchybienie przez skarżącego terminowi do złożenia odwołania. W tym bowiem postępowaniu badaniu i ocenie winna podlegać kwestia, czy i kiedy decyzja została doręczona i czy w związku z tym został zachowany termin do wniesienia odwołania. Wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, iż rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ten wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania czy jednocześnie z nim). Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tego uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gd 1106/18 LEX nr 2613071 oraz powołane w nim orzecznictwo). W świetle powyższego, organ nie był zobowiązany do czynienia tak szerokich rozważań w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odnoszących się do kwestii prawidłowego doręczenia decyzji. Rozważania te winny zostać zawarte w postanowieniu stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nadto stanowisko organu dotyczące prawidłowego doręczenia decyzji organu I instancji jest wadliwe bowiem pominął on w sprawie całkowicie okoliczność, że doręczenia tego dokonano dla strony w miejscu prowadzenia jej działalności gospodarczej. Nie budzi wątpliwości, że doręczenie jest w postępowaniu organów administracji publicznej czynnością wysoce sformalizowaną, stanowiąc gwarancje podstawowych praw strony w tym postępowaniu, a jednocześnie chroniącą organy przed negatywnym skutkiem działań strony zmierzającej do utrudnienia czy wydłużenia postępowania. W związku z tym czynność ta winna być dokonywana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W orzecznictwie wskazuje się, że wszelkie błędy popełnione w zakresie doręczenia odpowiada organ administracji publicznej i to bez względu na to, czy czynność tą realizował samodzielnie czy też zlecał jej wykonanie innym prawem uprawnionym podmiotom. W konsekwencji wszelkie błędy popełnione w tym zakresie skutkują bezskutecznością omawianej tu czynności (por. wyrok NSA z 11 maja 2012 r. I FSK 1134/11, LEX nr 1286827). W przypadku osób fizycznych podstawową zasadą jest doręczanie pism na adres miejsca ich zamieszkania albo adres do doręczeń w kraju (art. 148 § 1 O.p.). Alternatywnymi, równoważnymi miejscami doręczenia są siedziba organu podatkowego oraz miejsce zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata, gdzie pismo należy doręczyć adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 O.p.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Natomiast brak możliwości doręczenia pisma (decyzji) do rąk własnych strony z powodu jej nieobecności aktualizuje możliwość doręczenia zastępczego. Zgodnie z art. 149 O.p., w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń. W rozstrzyganej sprawie z akt sprawy oraz akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika, że doręczenie decyzji organu I instancji dla strony skarżącej miało miejsce na adres, który był adresem głównym prowadzenia jej działalności gospodarczej, nie zaś adresem jej miejsca zamieszkania. Jak to zostało wskazane powyżej z art. 148 § 2 O.p. wynika, że pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane w miejscu prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Zauważyć zatem należy, że w miejscu pracy adresata, oprócz doręczenia właściwego, można również dokonać doręczenia zastępczego, osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji - art. 148 § 2 pkt 2 O. p. (por. B. Gruszczyński (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, str. 464, podobne stanowisko prezentuje też B. Brzeziński i in. (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2002, s. 515 akcentując, iż jedyny wyjątek od zasady osobistego doręczania przewidziany został w art. 148 § 2 pkt O.p.). W tej sytuacji zasadnie dokonano doręczenia korespondencji skierowanej do strony pod adresem miejsca prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Konsekwencją jednak wyboru przez organ jako miejsca doręczenia korespondencji dla skarżącego adresu miejsca prowadzenia przez niego działalności gospodarczej było to, że warunkiem skuteczności takiego doręczenia jest doręczenie pisma adresatowi lub osobie upoważnionej do odbioru korespondencji (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2019 r., II GSK 1753/17 LEX nr 2737248). To oznacza, że w sprawie nie mógł być zastosowany tryb z art. 149 O.p. Zastosowanie trybu doręczenia zastępczego uregulowanego w art. 149 O.p. ograniczone jest wyłącznie do doręczenia w miejscu zamieszkania strony, która jest nieobecna podczas czynności doręczenia (por. wyrok NSA z 18 listopada 2020 r. II OSK 2404/20 LEX nr 3089406, wyrok NSA z 8 lipca 2020 r. II FSK 931/20 LEX nr 3058768, wyrok NSA z dnia 21 maja 2010 r., II FK 726/10, Lex nr 663290, wyrok NSA z 26 listopada 2018 r. II FSK 2345/18 LEX nr 2635811, wyrok NSA z 19 maja 2020 r. II GSK 134/20 LEX nr 2983931). Tym czasem ze znajdującego się w aktach sprawy duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji wynika, że rozstrzygnięcie to doręczone zostało "Ł. M. – dorosłemu domownikowi". W świetle powyższego wadliwe są ustalenia organu wskazujące na skuteczność doręczenia zastępczego decyzji organu I instancji dla strony w trybie art. 149 O.p. Za nieuprawnioną i niemającą oparcia w aktach sprawy należy uznać lakoniczną argumentację zaskarżonego postanowienia, opartą na twierdzeniu, że decyzja została odebrana przez brata, z którym skarżący wspólnie prowadzi działalność gospodarczą, a zatem pozostaje w bliskich relacjach, a na dodatek zamieszkuje pod tym samym adresem. Jeszcze raz podkreślić należy że z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji doręczona została na adres wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej (wydruk bazy CEiDG str. 2 akt adm.). Z akt sprawy nie wynika też aby adres ten był tożsamy z adresem zamieszkania strony. Skarżący w swojej skardze złożonej na postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania zaprzeczył, że adres doręczenia R. ul. A 1 stanowi jego adres zamieszkania i wskazał, że zamieszkuje w R. przy ul. B 55. W ocenie sądu w rozstrzyganej sprawie organ nadmierną wagę przywiązał do tego, że osoba, która odebrała decyzję nakładającą na skarżącego karę administracyjną była bratem skarżącego. Stopień pokrewieństwa osoby odbierającej przesyłkę, w sytuacji jej doręczenia w miejscu pracy/prowadzenia działalności gospodarczej nie ma prawnego znaczenia dla oceny prawidłowości tego doręczenia. Prawne znaczenie ma bowiem tylko to, czy osoba, która odebrała pismo była upoważniona do odbioru korespondencji, a ustaleń w tym zakresie organ nie prowadził. W konsekwencji uprawnionym jest wniosek, że wywiedzione przez organ argumenty o prawidłowości doręczenia decyzji organu I instancji pozostają w sprzeczności z regulacją art. 148 § 2 Op. Zdaniem sądu w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą za zasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 162 O.p.. W stanie faktycznym sprawy nie było podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji do rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu, skoro doręczenie decyzji osobie nieuprawnionej nie rodziło skutku prawnego zdarzenia prawnego otwierającego bieg terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie sprawy sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. d.j.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło