III SA/Łd 514/15
WyrokWSA w Łodzi2015-11-06
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu rejestracji automatu do gier o niskich wygranych może być oparta na opinii jednostki badawczej, której uprawnienia do przeprowadzania takich badań są kwestionowane przez stronę postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne nie mają kompetencji do kwestionowania prawidłowości upoważnienia udzielonego jednostce badawczej przez Ministra Finansów. Weryfikacja uprawnień jednostki badawczej leży wyłącznie w gestii Ministra Finansów. Jeśli jednostka widnieje w wykazie upoważnionych podmiotów, jej opinia może stanowić podstawę do wydania decyzji administracyjnej, a strona może kwestionować jedynie merytoryczne błędy badania, a nie same uprawnienia jednostki.Stan faktyczny
Spółka "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o cofnięciu rejestracji automatu do gier "APEX MAGIC FRUIT PL". Skarżąca zarzuciła, że opinia jednostki badawczej (Izby Celnej w P.), na której oparte były decyzje, jest wadliwa, ponieważ jednostka ta utraciła status jednostki badającej z mocy prawa. Spółka podniosła również szereg zarzutów dotyczących błędnej wykładni przepisów ustawy o grach hazardowych oraz naruszenia prawa unijnego w zakresie notyfikacji przepisów technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w [...] nr [...] z dnia [...] cofającą A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. rejestrację automatu o niskich wygranych APEX MAGIC FRUIT PL nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...].
Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 11 marca 2009 r. Spółka zwróciła się do Ministra Finansów o rejestrację ww. automatu o niskich wygranych. Do wniosku załączono opinię techniczną z badania poprzedzającego rejestrację automatu z dnia 11 marca 2009 r. opracowaną przez Instytut Energetyki, jednostkę badawczo – Rozwojową, Laboratorium Automatyki i Zabezpieczeń, działającą na podstawie upoważnienia Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2005 r. W oparciu o złożone dokumenty Minister Finansów wydał w dniu 20 kwietnia 2009 r. poświadczenie rejestracji nr [...]).
W związku z powzięciem podejrzenia, że ww. automat działa niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w dniu 28 maja 2013 r., zgodnie z uprawnieniami określonymi w art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej przeprowadzono kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych. Na ww. automacie przeprowadzono grę kontrolną, której wynik potwierdził słuszność podejrzeń.
Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] w dniu 22 października 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia rejestracji ww. automatu do gier o niskich wygranych.
Następnie postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] na podstawie art. 23b ust. 1 i ust.2 ustawy o grach hazardowych, zażądał od Spółki A. poddania przedmiotowego automatu badaniu sprawdzającemu.
Jako jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] wskazał Izbę Celną w P. Wydział Laboratorium Celne. Ponadto pismem z dnia 31 lipca 2014r. Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] zlecił Izbie Celnej w P., przeprowadzenie badania sprawdzającego przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych APEX MAGIC FRUIT PL i sporządzenie opinii technicznej.
W dniu 16 października 2014 r. wpłynęła do Urzędu Celnego I w [...] opinia z badań sprawdzających z dnia 3 października 2014 r. zawierająca negatywny wynik badania.
Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] decyzją z dnia [...] cofnął rejestrację ww. automatu.
Pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. Spółka złożyła od powyższej decyzji odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, lub uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Zarzuciła naruszenie art. 23f ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych w związku z art.129 ust. 3 UGH oraz w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935) i art. 5 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93, jak również w związku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134 poz. 779), przez błędną interpretację pomijającą zupełnie wykładnię systemową i funkcjonalną a polegającą na przyjęciu, że podmiot posiadający status jednostki badającej przed dniem 14 lipca 2011 r. (data wejścia w życie nowelizacji UGH), mógł zachować tenże status również po 14 lipca 2011 r. przedkładając Ministrowi Finansów w zawitym terminie do 14 lipca 2012 r. jakikolwiek certyfikat akredytacji, a nie certyfikat adekwatny do badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych. Ponadto zarzucono naruszenie art. 129 ust. 3 UGH w związku z art. 1 pkt 3, 4 i 11 oraz art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. przez bezpodstawne zastosowanie art. 129 ust. 3 UGH, pomimo że ten przepis w związku z takimi regulacjami jak art. 129 ust. 1 i 2, art. 135 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 144 oraz art. 14 ust. 1, art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 15 ust. 1 UGH wprowadza warunki mogące mieć istotny wpływ na sprzedaż lub właściwości produktów, jakimi są automaty do gier, co w świetle wykładni art. 1 pkt 4 i 11 dyrektywy przedstawionej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., pozwala na uznanie go za "przepis techniczny" w
rozumieniu tej dyrektywy, a ponadto ze względu na to, że art. 129 ust. 3 UGH dotyczy produktów i określa obowiązkowe parametry techniczne produktów, jakie mogą być eksploatowane, jako automaty do gier poza kasynami i salonami gier na automatach, może być uznany za specyfikację techniczną w rozumieniu art. 1 pkt 3 dyrektywy 98/34/WE, a więc zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. dyrektywy wymagał notyfikacji Komisji Europejskiej, a wobec braku jego notyfikacji nie może być on stosowany. Zarzucono także rażące naruszenie art. 23b ust. 3 ustawy o grach hazardowych w związku z § 7 ust. 2 pkt 5 i § 22 zarządzenia nr 28 Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2013 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym i w związku z § 1 ust. 2 i § 6 ust. 2 zarządzenia nr 30 Ministra Finansów z dnia 29 października 2009 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym oraz w związku z art. 58 § 1 Kodeksu Cywilnego i art. 7 Konstytucji RP, przez przyjęcie, że Izba Celna w P. jest jednostką badającą, w sytuacji gdy przepisy prawa obowiązujące w dniu 8 kwietnia 2011 (data udzielenia upoważnienia) nie zezwalały Izbie Celnej w P. na prowadzenie badań technicznych automatów i urządzeń do gier, naruszenie art. 129 ust. 3 UGH w związku z art. 18 ust. 1 UGH przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "stawką za udział w jednej grze" nie jest opłata/cena za przystąpienie do jednej gry pobierana z licznika wpłat, lecz również kwota poddawana ryzyku w toku gry pochodząca z licznika wygranych BANK (licznika nie generującego punktów pochodzących z wpłat gracza), że super gry, do rozegrania których niezbędne jest wniesienie dodatkowej opłaty w postaci punktów z licznika kredyt nie są osobną grą, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż łączna wygrana w postaci 500 pkt plus wygrana z super gry, do której rozegrania konieczne jest wniesienie oddzielnej opłaty powoduje przekroczenie wartości jednorazowej wygranej, w sytuacji gdy organ sumuje kilka wygranych z różnych gier, tworząc pojęcie "suma jednorazowych wygranych" nieznane ustawie i stojące w opozycji z pojęciem maksymalnej jednorazowej wygranej, naruszenie art. 129 ust. 3 UGH przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż "jednorazową wygraną" jest suma szeregu jednorazowych wygranych, które mogą być hipotetycznie uzyskane w szeregu odpłatnych gier z niepewnym wynikiem każdej z tych gier i możliwością odnotowania także przegranej, naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej w związku z art. 23b UGH poprzez nie skierowanie
spornego automatu na badanie sprawdzające do jednostki badającej posiadającej taki status zgodnie z przepisami obowiązującego prawa naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie przez organ zgłoszonych przez
stronę dowodów w sytuacji gdy mają one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż w myśl postanowień art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, automaty i urządzenia do gier powinny być przystosowane do ochrony praw grających i realizacji przepisów ustawy. Zgodnie z treścią art. 129 ust. 1 cytowanej ustawy działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej, zaś ust. 3 cyt. przepisu stanowi, że przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60,00 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Art. 23a ust. 7 ustawy stanowi, że naczelnik urzędu celnego, w drodze decyzji , cofa rejestrację przed jej wygaśnięciem, jeżeli zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie. Z treści tej regulacji jednoznacznie wynika, że każda rejestracja może być cofnięta przed jej wygaśnięciem, o ile automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie.
Organ zauważył, że z ustaleń poczynionych przez jednostkę badającą Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P., zawartych w opinii z dnia 3 października 2014 r. wynika bezspornie, że automat do gier o niskich wygranych o nazwie APEX MAGIC FRUIT PL nr fabryczny [...], nr poświadczenia rejestracji [...] z dnia 20 kwietnia 2009 r. nie spełnia warunków określonych w ustawie.
W toku badań ustalono:
niezapewnienie warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania,
niespełnienie warunku, o którym mowa w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w zakresie maksymalnej stawki za grę. Stwierdzono przekroczenie maksymalnej stawki za grę, która w badanym automacie wynosiła 100 pkt. = 10 zł.,
niespełnienie warunku, o którym w art. 18 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w zakresie wartości wygranej niższej od wpłaconej stawki.
niespełnienie wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych,
* niewypełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu.
Stwierdzono możliwość zmiany minimalnej oraz maksymalnej stawki za grę z poziomu opcji serwisowych nie wpływającą na zmianę sumy kontrolnej programu gier, bez ingerencji w płytę główną oraz bez naruszania plomb zabezpieczających jednostki badającej, umożliwiającej ustawienie stawki za grę w wysokości wyższej od wartości dopuszczonej prawem, zatem zasadnym było cofnięcie rejestracji ww. automatu.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że akredytacja, o której mowa w art. 23f ust. 1 ustawy nie musi być akredytacją w dziedzinie badań technicznych automatów o niskich wygranych, ani szerszą akredytacja w dziedzinie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych (charakter urządzeń z definicji automatu o niskich wygranych). Przepisy ustawy nie wymagają bowiem, aby jednostka ubiegająca się o udzielenie upoważnienia przedstawiła sprecyzowaną zakresowo akredytację. Wynika to wprost z treści art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. według którego wymaga się od jednostki badającej jedynie posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub innego podmiotu wymienionego w tym przepisie. Organ powołał brzmienie art. 5 pkt 11, art. 16 ust.2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie ocen zgodności, zawierające definicję akredytacji.
W ocenie organu spełniony został warunek przeprowadzenia badania przez jednostkę upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, bowiem Laboratorium Celne Izby Celnej w P. posiada jako Jednostka Badająca upoważnienie Ministra Finansów nr SC14/070/4/UP/2011/2050 z dnia 8 kwietnia 2011 r., na które powołuje się w treści opinii. Poza tym Izba Celna w P. jest wymieniona na stronie Ministerstwa Finansów jako upoważniona przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wykonywania badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Niewątpliwie również wniosek końcowy badania sprawdzającego został sformułowany w sposób jednoznaczny, przesądzający o negatywnej ocenie spełnienia przez automat warunków ustawowych do jego zakwalifikowania jako automatu do gier o niskich wygranych. Wynika to wprost z treści opinii sprawdzającej. Izba Celna w P. figuruje na stronie internetowej Ministerstwa Finansów w wykazie jednostek upoważnionych do badań automatów. Stąd też, mimo zastrzeżeń względem tego upoważnienia, organ nie miał kompetencji do kwestionowania czy weryfikacji uprawnień wymienionej jednostki badawczej. W upoważnieniu Izby Celnej w P. do przeprowadzania badań technicznych automatów urządzeń do gier, udzielonym przez Ministra Finansów, tkwi założenie, że jednostka ta spełniać musi restrykcyjne wymagania ustawowe, w tym dotyczące zapewnienia odpowiedniej wiedzy technicznej osób badających i ich bezstronności.
Odnosząc się do błędnej w ocenie pełnomocnika Strony wykładni pojęć "wartości jednorazowej wygranej", "maksymalnej stawki za udział w jednej grze", "łącznej wygranej", Jednorazowej wygranej" organ wskazał, że w zaskarżonej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] nie zawarł wykładni tych pojęć.
Nie jest także trafny zarzut naruszenia art.188 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie przez organ zgłoszonych przez Stronę dowodów. Dokumenty wymienione w pkt. 1-6 i w punkcie 14 pisma Strony z dnia 12 listopada 2014 r. tj. protokoły przesłuchania świadka A.C., sporządzone w toku innych postępowań, protokoły z rozprawy głównej przed Sądem Rejonowym w M. w sprawie II K 686/12, wyrok WSA z dnia 26 lipca 2011 r. sygn. akt IISA/Bk 143/11, wyrok Sądu Rejonowego S. w sprawie IIK 1178/12, pozytywna opinia techniczna z 2008 r. odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego do dnia 13 lipca 2011 r. Natomiast dokumenty wskazane w punktach 7-12 pisma Strony tzn. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r. Sygn akt VI SA/Wa 3331/13, pisma Polskiego Centrum Akredytacji , Izby Celnej w P., wydruk ze strony internetowej Polskiego Centrum Akredytacji, analiza prawna dr I.S. odnoszą się kwestii akredytacji Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej w P. do działania w charakterze jednostki badającej w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Powyższe wnioski dowodowe należało oddalić, ponieważ nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Z kolei opinia językowa prof. J.B., wydana na okoliczność różnic znaczeniowych pojęć stosowanych w ustawie ( punkt 13 pisma Strony) może stanowić jedynie wskazówkę interpretacyjną, Dokumenty wymienione w pkt. 15 tego pisma są ogólnie dostępne na stronach internetowych Sejmu RP.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych organ powołał się na treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 Fortuna i inni odnoszące się do obowiązku notyfikacji niektórych przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U z 2009r., Nr 201, póz.1540 z późn. zm.) zgodnie z dyrektywą 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.L. 204, s. 37).
Dyrektor Izby Celnej wskazał na dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż przepisy dotyczące działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie mają charakteru przepisów technicznych w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, a tylko takie w myśl art. 8 tej Dyrektywy wymagają notyfikacji Komisji. Dodatkowo organ odwołał się do wielokrotnie prezentowanego w orzecznictwie TS UE stanowiska, zgodnie z którym swobody traktatowe nie mają charakteru bezwzględnego. Mogą one bowiem podlegać ograniczeniu ze względu na potrzeby ochrony moralności, porządku, bezpieczeństwa i zdrowia publicznego (art. 36 TFUE), co w odniesieniu do rynku gier losowych i hazardowych, w tym gry na automatach, jako formy hazardu, pozostawione jest szerokiej swobodzie prawodawcy krajowego. Uznanie zatem danego przepisu za techniczny nie przesądza jeszcze o obowiązku jego notyfikacji, czemu dała wyraz sama Komisja Europejska w piśmie z dnia 5 września 2011 r. skierowanym do Prezesa i Członków Trybunału Sprawiedliwości - uwagi pisemne w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, gdyż dyrektywa 98/34/WE przewiduje zwolnienia z tego obowiązku w art. 10 i art. 9 ust. 7. W tej kwestii Komisja odesłała do ustaleń sądu krajowego składającego pytanie prejudycjalne, który przyjął założenie, że wydaniu nowej ustawy o grach hazardowych nie towarzyszyła pilna potrzeba wywołana przez poważne i nieprzewidziane okoliczności, do której odwołuje się art. 9 ust. 7 dyrektywy (pkt 70 pisma). Jednocześnie w pkt 76-78 Komisja podkreśliła, że TS UE w swoim orzecznictwie dotyczącym gier hazardowych wielokrotnie uznał, że względy wiążące się z przeciwdziałaniem zagrożeniu uzależnienia graczy od hazardu należą do celów, które mogą być uznane za nadrzędne względy interesu ogólnego uzasadniające ograniczenia podstawowych swobód traktatowych. Podkreśliła, że sporne regulacje krajowe, które stanowią ograniczenie swobodnego przepływu towarów, nie muszą koniecznie pozostawać w sprzeczności z prawem unijnym, jeżeli mogą być uzasadnione względami interesu ogólnego wymienionymi w art. 36 TFUE lub wskazanymi w orzecznictwie Trybunału. W przypadku ograniczeń dotyczących użycia produktów służących wyłącznie organizacji gier hazardowych państwa członkowskie zachowują większą swobodę wyboru środków w celu przeciwdziałania uzależnieniu od hazardu (wyrok C-065/05 Komisja/Grecja; wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/G1 1703/12 z 03.01.2013r.)
Odnosząc się do charakteru art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 i 3 ustawy o grach hazardowych, to zgodnie z powołanym powyżej wyrokiem ETS z dnia 19 lipca 2012r. (teza 35-36), przepisy krajowe można uznać za "inne wymagania" w rozumieniu art. 1 pkt 4 dyrektywy 98/34, jeżeli ustanawiają one "warunki" determinujące w istotny sposób skład, właściwości lub sprzedaż produktu. Przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych nakładają warunki mogące wpływać na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych. Zakaz wydawania, przedłużania i zmiany zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami może bowiem bezpośrednio wpływać na obrót tymi automatami. W tych okolicznościach:
Zadaniem sądu krajowego jest ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów. Dokonując powyższych ustaleń, sąd krajowy powinien uwzględnić między innymi okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane (pkt 38 wyroku).
Sąd krajowy powinien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automaty do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy. Mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów (pkt 39 wyroku).
Odnosząc się do pkt 1 organ wskazał, że w myśl ustawy o grach hazardowych liczba kasyn oraz automatów do gier, jakie mogą być w nich eksploatowane, jest ograniczona. Maksymalnie mogą obecnie funkcjonować 52 kasyna, w każdym może zostać wstawionych maksymalnie 70 automatów do gry, co daje łącznie 3640 automatów. Powyższe wynika z celu, jaki w zamyśle ustawodawcy ma osiągnąć ustawa o grach hazardowych, tj. nadzór i kontrola nad rynkiem gier hazardowych, ochrona społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu, stopniowe wygaszanie działalności w zakresie gier na automatach w salonach gier oraz gier na automatach o niskich wygranych. Organ podkreślił, że polskie przepisy w zakresie gier hazardowych na automatach o niskich wygranych nie wpływają na destabilizację rynku unijnego w zakresie obrotu automatami do gier. Ponadto, organ zwrócił uwagę, że na wielkość sprzedaży i ilość eksploatowanych automatów do gier miały wpływ wykrywane nieprawidłowości i związane z tym cofanie zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych.
Odnośnie pkt 2 - możliwości modyfikacji oprogramowania, czy też zmian konstrukcyjnych automatów do gier o niskich wygranych, organ stwierdził, że nie sposób mówić o nieistnieniu innego możliwego zastosowania dla automatów do gier o niskich wygranych. Nieprawidłowości dotyczące przeprogramowywania tego rodzaju automatów wygranych wskazują, że istnieje inne zastosowanie dla tego rodzaju automatów, a co więcej nie jest kwestią niemożliwą czy w znaczący sposób utrudnioną przeprogramowanie czy w inny sposób przystosowanie tych automatów, by funkcjonowały jako automaty wysokowygraniowe. Ponadto, nie można wreszcie wykluczyć takiej modyfikacji automatów do gier o niskich wygranych, która pozbawi je cech automatów w rozumieniu ustawy o grach hazardowych (a więc de facto przekształcenia ich w automaty zręcznościowe), co spowoduje, że ich wykorzystywanie na rynku nie będzie podlegało przepisom ustawy o grach hazardowych. Organ zwrócił uwagę na stale rosnącą liczbę osób uzależnionych od hazardu w Polsce.
Podsumowując, Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazuje, że orzeczenie TS UE w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11 Fortuna i inni nie przesądziło ostatecznie charakteru technicznego kwestionowanych przepisów przejściowych, pozostawiając rozstrzygnięcie o tym sądom krajowym. Wprawdzie ustawa z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych wprowadza pewne ograniczenia swobodnego przepływu towarów, to niemniej jednak stosowanie jej uzasadnione jest względami interesu ogólnego jako nadrzędnymi i wymienionymi w art. 36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Na powyższą decyzję, pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r., A. sp. z o.o., działając przez swojego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzji organu II instancji zarzuciła:
1. naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dna 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa poprzez utrzymanie w mocy przez organ II instancji decyzji naruszającej prawo;
2. naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 23b ust. 3 ustawy o grach hazardowych przez oparcie ustalenia, co do niespełniania przez sporny automat wymogów ustawowych, na dowodzie sprzecznym z prawem tj. opinii Izby Celnej w P. z rzekomego badania sprawdzającego, podczas gdy zgodnie z art. 23b ust. 3 ustawy badanie takie może być przeprowadzone wyłącznie przez jednostkę mającą status jednostki badającej, a Izba Celna w P nie posiada ważnego upoważnienia Ministra Finansów, gdyż w świetle zebranego materiału dowodowego i art. 12 ust. 3 nowelizacji ustawy o grach hazardowych, wobec nieprzedłożenia przez Izbę Celną w P. Ministrowi Finansów w zawitym terminie wskazanym w art. 12 ust. 2 nowelizacji właściwego certyfikatu akredytacji w rozumieniu art. 23f ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 16 ust. 2 pkt 5 ustawy o systemie oceny zgodności, upoważnienie to wygasło z mocy samego prawa z upływem dnia 14 lipca 2012 r.;
2. naruszenie art. 23f ust. 6 ustawy o grach hazardowych, w związku z art. 23f ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 tejże ustawy oraz w związku z art. 12 ust. 3 i art. 12 ust. 2 nowelizacji ustawy oraz w związku z art. 23b ust. 3 ustawy o grach hazardowych oraz w związku z art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych przez błędną wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że jeśli organ opiera decyzję na dowodzie z opinii jednostki podającej się za jednostkę badającą - o jakim to dowodzie mowa w art. 23b ustawy o grach hazardowych - zarejestrowanego automatu, a Strona przedkłada w toku postępowania dowody świadczące o tym, że jednostka, która przeprowadziła takie badanie, przed badaniem automatu, utraciła status jednostki badającej z mocy samego prawa – na podstawie art. 12 ust. 3 nowelizacji ustawy o grach hazardowych z 2011 r. - organ może przyjmować mimo to, że taka jednostka posiada ważne upoważnienie Ministra Finansów do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeśli widnieje nadal jako upoważniona jednostka na liście publikowanej przez Ministra Finansów na stronie internetowej, zgodnie z art. 23f ust. 6 ustawy o grach hazardowych, podczas gdy lista o jakiej mowa w art. 23f ust. 6 ustawy kreuje co najwyżej domniemanie faktyczne, że jednostka widniejąca na tej liście jest upoważniona, które może być obalone np. przez Stronę postępowania, poprzez przedłożenie dowodów na okoliczności świadczące o ziszczeniu się przesłanek określonych w art. 12 ust. 3 nowelizacji ustawy o grach hazardowych z 2011 r. powodujących wygaśnięcie upoważnienia takiej jednostki z mocy prawa.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Dodatkowo wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy:
1) protokołu przesłuchania w charakterze świadka A.C. w dniu 21 grudnia 2010 r. przed Dyrektorem Izby Celnej w B. w sprawie [...], na okoliczność przyznania przez A. C., że przyjęcie założenia interpretacyjnego, iż ramy jednej gry na automacie o niskich wygranych wyznacza pobranie punktów z licznika Kredyt (licznika wpłat), sprawia, że badane przez niego automaty spełniałyby kryterium "stawki za udział w jednej grze", a udzielenie przez A. C. odpowiedzi negatywnych co do spełniania kryterium "stawki" było zdeterminowane pytaniami organu dochodzeniowego;
2) protokołu przesłuchania w charakterze świadka A.C. w dniu 29 marca 2011 r przez Naczelnikiem Urzędu Celnego w Ł. w sprawach [...], [...] i [...], na okoliczność przyznania przez A. C., że wyłącznym źródłem pochodzenia punktów na liczniku Bank w badanych przez niego automatach są wygrane w grach, a osiągnięcie wygranej, następnie jej zaryzykowanie i utracenie nie jest "stawką za udział w jednej grze",
3) protokołu z rozprawy głównej przed Sądem Rejonowym w M. z dnia 21 czerwca 2013 r. w sprawie II K 686/12, na okoliczność przyznania przez A. C., iż niemal wszystkie z ponad 2.000 przebadanych przez niego automatów działały w sposób analogiczny, a w ramach tzw. gier dodatkowych (super gier, action games itp.) każdorazowo pobierana jest stawka za udział w jednej grze, a wynika każdego z odrębnych losowań nie jest znany z góry (gracz może odnotować także przegraną),
4) protokołu z rozprawy głównej przed Sądem Rejonowym w M. z dnia 5 lutego 2014 r w sprawie II K 686/12, na okoliczność przyznania przez A. C., że wyłącznym źródłem pochodzenia punktów gromadzonych na liczniku Bank w przebadanych przez niego automatach o niskich wygranych, są wygrane w grach, a wpłaty kwot wpłaconych ze strony gracza są rejestrowane tylko na liczniku Kredyt (liczniku wpłat), co przy wykładni językowej zwrotu użytego w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych ( UGH ) i wykładni systemowej w powiązaniu cytowanej normy z dyspozycją art. 18 ust. l UGH, wytrąca argument o tym, że przez "stawkę za udział w jednej grze" rozumie się co innego niż opłatę wpłaconą przez gracza, stanowiącą ekwiwalent za przystąpienie do jednej gry,
5) wyroku WSA w Białymstoku z dnia 26 lipca 2011 r wydanego w sprawie II SA/Bk 143/11 wraz z uzasadnieniem, na okoliczność dostrzegania przez WSA w Białymstoku, iż wobec braku normatywnej ( legalnej ) definicji pojęcia "stawki za udział w jednej grze" możliwe jest przyjęcie założenia interpretacyjnego "stawki za udział w jednej grze" w kształcie przyjętym w praktyce stosowania prawa przez Ministra Finansów, z tym z udziałem najwyżej postawionych urzędników Służby Celnej,
6) wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 3 kwietnia 2013 r wydanego w sprawie II K 1178/12 wraz z uzasadnieniem, na okoliczność dostrzegania w orzecznictwie sądowym, że pojęcie "stawki za udział w jednej grze" powinno być rozumiane jako opłata/cena umożliwiająca przystąpienie do jednej gry, a inne wartości poddawane ryzyku w trakcie gry (ryzykowanie wygranych) nie są "stawką za udział w jednej grze",
7) wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r wydanego w sprawie VI SA/Wa 3331/13 wraz z uzasadnieniem - na okoliczność poczynionego przez WSA w Warszawie ustalenia, że jedynym certyfikatem akredytacji kiedykolwiek posiadanym przez Izbę Celną w P. jest wydany przez Polskie Centrum Akredytacji certyfikat nr AB 826 z zakresem kompletnie rozbieżnym z tematyką badań technicznych automatów i urządzeń do gier (str. 12 i str. 18 uzasadnienia), a działająca w imieniu Izby Celnej w P. i podpisująca się pod opiniami dotyczącymi badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych jakimi są automaty do gier I.K., jest z wykształcenia chemikiem - str. 12 uzasadnienia, co przeczy gołosłownym tezom o nieomylności Ministra Finansów i dowodzi, że Minister Finansów nie usunął ze strony internetowej Ministerstwa nieprawdziwej informacji o wygaśnięciu upoważnienia Izby Celnej w P. z mocy prawa z upływem dnia 14 lipca 2012 r.,
8) pisma Polskiego Centrum Akredytacji z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie [...] na okoliczność braku posiadania przez Izbę Celną w P. potwierdzonych akredytacją kompetencji do badań technicznych automatów i urządzeń do gier,
9) pisma Izby Celnej w P. z dnia 19 września 2014 r. na okoliczność braku posiadania przez Izbę Celną w P. potwierdzonych akredytacją kompetencji do badań technicznych automatów i urządzeń do gier,
10) pisma Izby Celnej w P. z dnia 22 sierpnia 2014 r. na okoliczność braku posiadania przez Izbę Celną w P. potwierdzonych akredytacją kompetencji do badań technicznych automatów i urządzeń do gier,
11) dokumentu elektronicznego w postaci wydruku ze strony internetowej Polskiego Centrum Akredytacji o adresie www.pca.Kov.pl - posiadanego przez Izbę Celną w P. zakresu akredytacji nr [...] mającego się nijak do badań urządzeń elektronicznych, elektromechanicznych lub mechanicznych, jakimi są automaty o niskich wygranych,
12) analizy z dnia 2 czerwca 2014 r sporządzonej przez dr I.S. wraz z krótką notką biograficzną - na okoliczność potwierdzenia, że nie istnieje tryb prawny pozwalający na uzyskanie akredytacji "uniwersalnej" w oderwaniu od objętego wnioskiem o udzielenie akredytacji zakresu akredytacji (pola kompetencji), a PCA jako jednostka akredytująca bada tylko te obszary działania laboratorium, które są objęte wnioskowanym zakresem akredytacji,
13) opinii językowej prof. J.B. na okoliczność różnic znaczeniowych dzielących pojęcie "stawki za udział w jednej grze" od pojęcia "stawki w grze",
14) pozytywnej opinii technicznej Politechniki [...] nr [...] opisującej przebieg gier na pozytywnie zweryfikowanej grupie automatów w sposób czytelny nawet dla laika (ryzykowanie wygranych w toku gry gromadzonych na odrębnym liczniku automatu) wraz z decyzją administracyjną z dnia 22 lipca 2008 r. znak [...] rejestrującą jeden z objętych w/w automatów jako automat o niskich wygranych, sygnowaną w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Departamentu Służby Celnej G.S. - na okoliczność świadomego urzędowego kwalifikowania przez centralny organ administracji publicznej urządzeń z funkcją ryzykowania wygranych w ramach kontynuacji jednej gry, jako automatów o niskich wygranych,
15) druku sejmowego VI kadencji nr 2481, który wpłynął do Sejmu w dniu 12 listopada 2009 r. na okoliczność przypadkowego charakteru obecności ust. 3 w przepisie art. 138 ustawy o grach hazardowych tj. braku objęcia ust. 3 tego przepisu rządowym projektem ustawy (vide: str. 62 druku), a tym samym wprowadzenia art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych w wyniku nieumotywowanej autorskiej poprawki posła M.B. zgłoszonej w trakcie sejmowych prac legislacyjnych bez jakiejkolwiek głębszej refleksji nad skutkami realizacji tej normy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza też nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.)
Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz prawny sprawy, a wydane przez oba organy decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego ani proceduralnego. Wniesiona skarga nie zasługuje więc na uwzględnienie.
Postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało wszczęte na podstawie wyników kontroli z dnia 29 maja 2013 r., przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] w punkcie gier na automatach o niskich wygranych Centrum Rozrywki A.M. ul. P. 5, Ł., należącym do Spółki A.. W jej toku ustalono, iż maksymalna stawka za udział w jednej grze na automacie o niskich wygranych Apex Magic Fruit PL nr fabryczny [...], nr świadectwa rejestracji [...] wynosi co najmniej 4 zł, co przewyższa maksymalna stawkę za udział w jednej grze wskazaną przez ustawodawcę w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm. – dalej "u.g.h."), tj. 0,50 zł. Ponadto ustalono, że automat nie spełnia innych warunków, określonych w ustawie: warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, niezapewnienie warunku wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych oraz niewypełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje, umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu a także warunku, o którym w art. 18 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w zakresie wartości wygranej niższej od wpłaconej stawki. W związku z powyższą okolicznością organ I instancji wystosował do skarżącej pisemne zlecenie, o którym mowa w art. 23b ust. 1 u.g.h, dostarczenia przedmiotowego automatu do jednostki badającej – Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w P..
Zgodnie z treścią art. 23b ust. 1 u.g.h. na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. W żądaniu, o którym mowa w art. 23b ust. 1 u.g.h. wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania (ust. 2). Badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia (ust. 3). Koszty badań sprawdzających nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania (ust. 4). W przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie (ust. 5).
Jednostka Badająca – Wydział Laboratorium Celnego Izby Celnej w Przemyślu, potwierdziła w wyniku negatywnym, że automat do gier o niskich wygranych Apex Magic Fruit PL nr fabryczny [...], nr świadectwa rejestracji [...] należący do skarżącej nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych, co znalazło wyraz w opinii z badań sprawdzających nr [...] z dnia 3 października 2014 r., znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy.
W niniejszej sprawie A. sp. z o.o. (spółka skarżąca) kwestionuje rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] utrzymujące w mocy poprzedzającą je decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w [...] z dnia [...] cofającą rejestrację automatu o niskich wygranych Apex Magic Fruit PL nr fabryczny [...], nr świadectwa rejestracji [...]. Urządzająca grę na przedmiotowym automacie spółka zarzuca organowi odwoławczemu, iż ten błędnie uznał jednostkę badającą - Laboratorium Badawcze Izby Celnej w P. za podmiot legitymujący się kompetencjami z zakresu badania automatów i urządzeń do gier o niskich wygranych. W ocenie skarżącej opinia wydana przez tę jednostkę dotycząca przedmiotowego automatu nie może stanowić oparcia zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej, ponieważ certyfikat akredytujący działalność Laboratorium Badawczego Izby Celnej w P. zawiera upoważnienie do wykonywania badań z zakresu analityki chemicznej, a nie badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi, jak podnosi skarżąca, są automaty o niskich wygranych.
W ocenie Sądu, nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi podważające uprawnienia jednostki badającej upoważnionej do badania sprawdzającego automatu na podstawie art. 23f u.g.h. Podkreślić należy, iż ustawodawca w art. 23f ust. 1 u.g.h. przyznał Ministrowi Finansów prawo do upoważniania do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jednostce badającej, która spełnia następujące warunki:
1) posiada akredytację Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, będącej sygnatariuszem Wielostronnego Porozumienia EA (European cooperation for Accreditaiion Multilaterał Agreement);
2) zapewnia odpowiedni standard przeprowadzanych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier, oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym;
3) osoby zarządzające tą jednostką oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier posiadają nienaganną opinię, w szczególności nie są osobami skazanymi za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.
W myśl art. 23f ust. 2 u.g.h. upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1, w szczególności:
1) certyfikat akredytacji;
2) certyfikaty lub inne dokumenty określające standard przeprowadzanych badań;
3) aktualne zaświadczenia, że osoby wymienione w ust. 1 pkt 3 nie były skazane za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) oświadczenia złożone, pod rygorem odpowiedzialności karnej, przez osoby wymienione w ust. 1 pkt 3, że nie pozostają z podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier hazardowych, ani z osobami: a) zarządzającymi takim podmiotem lub go reprezentującymi, b) będącymi akcjonariuszami (wspólnikami) takiego podmiotu lub jego pracownikami – w stosunku prawnym lub faktycznym, który może wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.
Upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji (art. 23f ust. 3). Odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji (art. 23f ust.4). Natomiast zgodnie z art. 23f ust. 5 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
1) cofa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b;
2) może cofnąć upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 23f ust. 6).
Z przepisów tych wynika, że jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Okoliczność, czy jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o którym mowa w art. 23b ust. 3 i w art. 23f ust. 1 u.g.h. sprawdzana jest wyłącznie w toku postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów wszczętego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej. W przypadku pozytywnej weryfikacji przesłanek wymienionych w art. 23f ust. 1 u.g.h. jednostka otrzymuje upoważnienie, a jego udzielenie przez właściwego ministra przybiera postać czynności materialno-technicznej. Z kolei zaś w razie negatywnego wyniku weryfikacji tych przesłanek odmowa udzielenia upoważnienia następuje w drodze decyzji.
Przepis art. 23f ust. 5 pkt 1 zdanie pierwsze ustawy nakłada na Ministra Finansów obowiązek wydania decyzji cofającej upoważnienie, gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1, a więc także, kiedy utraci akredytację, o której mowa w tym przepisie.
Przytoczone regulacje prawne nie dają organom orzekającym w sprawach automatów do gier o niskich wygranych podstaw do kwestionowania decyzji Ministra Finansów upoważniającej konkretną jednostkę do wykonywania badań sprawdzających i wpisu na listę tych jednostek. Z treści art. 23f ust. 5 u.g.h. wynika, że tylko minister właściwy do spraw finansów publicznych może badać, czy jednostka badająca utrzymuje warunki, których spełnienie było konieczne dla udzielnie upoważnienia – i ewentualnie wydać odpowiednią decyzję odmawiająca przyznania upoważnienia. Weryfikacja prawidłowości udzielenia upoważnienia przez Ministra Finansów nie może być dokonywana przez organy celne prowadzące postępowania w poszczególnych sprawach, w których badania sprawdzające wykonują upoważnione jednostki badające. Strona może kwestionować badanie sprawdzające dokonane przez jednostkę badającą, poprzez wykazanie błędów merytorycznych badania, ale nie poprzez zakwestionowanie prawidłowości działania Ministra Finansów w postaci udzielenia upoważnienia, bądź w postaci zaniechania odebrania upoważnienia - i w rezultacie przez postawienie tezy, że jednostka badająca nie miała uprawnienia do wykonania badania sprawdzającego (vide: wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1278/14; wyrok WSA w Białymstoku z 12 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 67/14; w Lublinie z 27 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 846/13; w Warszawie z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1167/14; dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z zamieszczonego na stronie internetowej Polskiego Centrum Akredytacji (www.pca.gov.pl) załącznika do Certyfikatu Akredytacji nr [...] wynika, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. posiada od dnia 20 września 2007 r. akredytację z datą ważności certyfikatu do dnia 19 września 2019 r. jako laboratorium badawcze w dziedzinach/obiektach: Badania chemiczne, analityka chemiczna. Badania właściwości fizycznych, chemikalia, kosmetyki, wyroby chemiczne - w tym nawozy i farby, wyroby inne, wyroby konsumpcyjne przeznaczone dla ludzi - w tym żywność, tekstylia i skóra, tkaniny, przędza, odzież oraz wyroby finalne. Wskazać należy, że z art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. wynika, że to minister jest właściwy do udzielania upoważnień, odmowy ich udzielenia lub cofnięcia już udzielonych upoważnień. Z art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. nie wynika natomiast, jaki rodzaj i charakter ma mieć akredytacja udzielona przez wymienione w tym przepisie podmioty. To Minister decyduje, czy posiadana przez jednostkę badającą akredytacja jest odpowiednia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Udzielenie upoważnienia i umieszczenie w wykazie jednostek badających przez Ministra oznacza, że przedstawione przez jednostkę badającą dokumenty zostały uznane za spełniające odpowiednie przesłanki z art. 23f ust. 1 (por. wyrok WSA w Lublinie z 20 stycznia 2015 r. sygn.. akt III SA/Lu 981/14, dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy ponadto podkreślić, że wydana opinia akredytowanej jednostki badającej odpowiada wymogom wynikającym z obowiązującego w dacie jej wydania rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r., poz. 312). Stwierdzić także należy, iż jednostka badająca – Izba Celna w P. spełnia wymagania normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 "Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących". Warunkiem uzyskania akredytacji na zgodność z powołaną normą jest posiadanie udokumentowanego systemu zarządzania, zgodnego z wymaganiami normy oraz spełnienie szeregu wymagań technicznych w odniesieniu do stosowanych metod badawczych, wzorców i wyposażenia. Powołana norma specyfikuje wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów do przeprowadzania badań wykonywanych przy wykorzystaniu metod znormalizowanych, nieznormalizowanych, jak i własnych opracowanych w laboratorium. Potwierdza ona kompetencje przedmiotowej jednostki do przeprowadzenia określonego rodzaju działalności – badań – i świadczy o spełnieniu przez jednostkę wymogów przewidzianych dla placówek wykonujących wszelakie badania, również automatów i urządzeń do gier oraz badań elektrycznych i elektronicznych. Stwierdzić zatem należy, iż Laboratorium Izby Celnej w P., będąc do tego upoważnione, wykonuje badania w oparciu o własną procedurę analityczną, której rzetelność potwierdza certyfikat akredytacyjny [...].
Należy również zwrócić uwagę, że przepis art. 23f ustawy o grach hazardowych został wprowadzony ustawą dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779). W ustawie nowelizującej znalazł się istotny w sprawie przepis przejściowy. W myśl art. 12 ust. 1 podmioty będące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy jednostkami badającymi upoważnionymi przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydawania opinii będących podstawą dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier uznaje się za jednostki badające upoważnione do badań technicznych automatów i urządzeń do gier zgodnie z przepisami art. 23f ustawy o grach hazardowych. Z ust. 2 przywołanego artykułu wynika m.in., że podmiot, który został w tym trybie uznany za upoważnioną jednostkę badającą jest obowiązany do złożenia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do 14 lipca 2012 r.), dokumentu akredytacji, wystawionego zgodnie z wymogami określonymi w art. 23f ust. 2 pkt 1 ustawy o grach hazardowych. Sankcją za niedopełnienie tego warunku jest wygaśnięcie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier (art. 12 ust. 3).
Z informacji znajdujących się na stronie internetowej Ministerstwa Finansów wynika, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. widnieje w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzania gier. Izba Celna w P. została upoważniona przez Ministra Finansów do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier i sporządzania opinii technicznych upoważnieniem z dnia 8 kwietnia 2011 r. Nr [...].
Reasumując w ocenie sądu w postępowaniu, którego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem decyzji w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu nie ma możliwości dokonywania merytorycznej oceny prawidłowości upoważnienia udzielonego przez Ministra Finansów jednostce badającej, ponieważ oznaczałoby to wyjście poza granice sprawy, wyznaczone przedmiotem zaskarżenia. Stanowiłoby również wkroczenie w kompetencje Ministra Finansów bez należytej podstawy prawnej.
Zatem wiedza i umiejętności, którymi dysponuje jednostka gwarantują poprawność przeprowadzonych badań w zakresie wiedzy specjalistycznej. Wiąże się to z tym, że jednostka ta z racji akredytacji zapewnia odpowiedni standard przeprowadzonych badań, w tym przeprowadzanie ich przez osoby o odpowiedniej wiedzy technicznej w zakresie automatów i urządzeń do gier oraz dysponuje odpowiednim wyposażeniem technicznym. Poza tym jednostka badająca posiada autonomiczność względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń, w szczególności osoby wymienione w pkt 3 nie pozostają z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia co do ich bezstronności (art. 23f ust. 1 u.g.h.). Jest to zatem instytucja niezależna, autonomiczna, o specjalistycznej wiedzy oraz dysponująca sprzętem specjalistycznym do przeprowadzania badań (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 587/15, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z wymienionych w skardze dokumentów, Sąd podziela stanowisko organu, iż nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dowody te zostały przedłożone w toku prowadzonego postępowania wraz z pismem skarżącej z dnia 12 listopada 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego I w [...] oddalił w całości wnioski dowodowe zawarte w piśmie pełnomocnika Strony z dnia 12 listopada 2014 r. a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do nich szczegółowo. Dyrektor Izby Celnej także przedstawił swoje stanowisko odnośnie ww. dowodów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dokumenty wymienione w pkt. 1-6 i w punkcie 14 pisma Strony z dnia 12 listopada 2014 r. oraz w skardze, tj. protokoły przesłuchania świadka A.C., sporządzone w toku innych postępowań, protokoły z rozprawy głównej przed Sądem Rejonowym w M. sprawie II K 686/12, wyrok WSA z dnia 26 lipca 2011 r. sygn akt II SA/Bk 143/11, wyrok Sądu Rejonowego S. w sprawie IIK 1178/12, pozytywna opinia techniczna z 2008 r. odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego do dnia 13 lipca 2011 r.
Natomiast dokumenty wskazane w punktach 7-12 ww. pisma oraz skargi, tzn. wyrok WSA w Warszawie dnia 13 marca 2014 r. Sygn akt VI SA/Wa 3331/13, pisma Polskiego Centrum Akredytacji Izby Celnej w P., wydruk ze strony internetowej Polskiego Centrum Akredytacji, analiza i prawna dr I.S. odnoszą się kwestii akredytacji Wydziału Laboratorium Celne Izby Celnej w P. do działania w charakterze jednostki badającej w rozumieniu l ustawy o grach hazardowych. Powyższe wnioski dowodowe nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, bowiem jak już wskazano, Izba Celna w P. figuruje na stronie internetowej Ministerstwa Finansów w wykazie jednostek upoważnionych do badań automatów. Stąd też organ nie miał kompetencji do kwestionowania czy weryfikacji uprawnień wymienionej jednostki badawczej. Z kolei opinia językowa prof. J.B., wydana na okoliczność różnic znaczeniowych pojęć stosowanych w ustawie (punkt 13 skargi) może stanowić jedynie wskazówkę interpretacyjną, Dokumenty wymienione w pkt. 15 tego skargi są ogólnie dostępne na stronach internetowych Sejmu RP.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zarzuty skarżącej oparte na zakwestionowaniu kompetencji Laboratorium Izby Celnej w P. do przeprowadzenia przedmiotowych badań, jak i błędnego zastosowania przez organy właściwych przepisów prawa materialnego, uznać trzeba za chybione. Organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy, zasadnie uznały, iż jednostka badająca jest upoważniona do przeprowadzania badań automatów i urządzeń do gier o niskich wygranych, a sporządzona przez nią opinia stanowi podstawę do wydania decyzji o cofnięciu rejestracji automatu o niskich wygranych zgodnie z art. 23a ust. 7 u.g.h. Stwierdzić należy, iż w sprawie zgromadzono pełny materiał dowodowy, który poddano wnikliwej analizie bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i właściwie oceniono brak warunków na kontynuowanie zezwolenia na urządzanie gier hazardowych za pomocą przedmiotowego automatu.
Dodatkowo warto podkreślić, że słusznie organy obu instancji przyjęły, że przepis art. 23a ust. 7 u.g.h. nie narusza prawa unijnego w zakresie procedury udzielenia informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych, ponieważ projekt ustawy zamieniającej u.g.h., którą wprowadzono ten przepis w życie, został notyfikowany Komisji Europejskiej, a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17 grudnia 2010 r. Natomiast art. 129 ust. 3 u.g.h. nie może być uznany za przepis techniczny w rozumieniu przepisów dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 r. i wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, ponieważ z przepisu tego nie wynikają warunki uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogące wpływać na sprzedaż takich automatów. Argumentację przedstawioną w tym zakresie przez dyrektora Izby Celnej w [...] Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela. Wobec tego nie było podstaw do odmowy zastosowania powyższych przepisów w niniejszej sprawie ze względu na zaniechanie ich notyfikacji, co podniosła w odniesieniu do art. 129 ust. 3 u.g.h. skarżąca spółka w odwołaniu.
Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżona decyzja ani poprzedzająca je decyzja Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności , orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.
U.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło