III SA/Łd 628/14

Dnia 13 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w Wydziale III w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Z na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł z dnia[...] nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za kwiecień 2012 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A Z przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 8 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił A Z przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł z[...] r. określającą mu zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za kwiecień 2012 r. W uzasadnieniu, na podstawie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów, przesłanych na wezwanie referendarza sądowego wskazano, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą i osiąga z niej stałe dochody. W formularzu wniosku wykazał dochód w wysokości 2.300 zł. Działalność gospodarcza skarżącego prowadzona jest na szeroką skalę, o czym świadczy wysokość uzyskiwanych przychodów z tego tytułu. Z przekazanych kopii zeznań podatkowych wynika, że w 2013 roku uzyskał on przychód w wysokości 3.833.473,66 zł, a w roku 2012 przychody kształtowały się w wysokości 3.674.394,33 zł. Potwierdzają to również dane wynikające z bieżących deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do lipca 2014 r. W styczniu 2014 r. podstawa opodatkowania wyniosła 248.686 zł, w lutym – 254.122 zł, w marcu – 329.022 zł, w kwietniu – 343.254 zł, w maju – 338.758 z, w czerwcu – 330.080 zł, w lipcu – 431.815 zł. Ponadto skarżący reguluje na bieżącą wszelkie inne zobowiązania zarówno publicznoprawne (podatki), jak i – co szczególnie ważne – prywatnoprawne (spłata kredytów bankowych). Z przedłożonego zaświadczenia z Banku [...] wynikało, że skarżący zaciągnął w tym banku kredyt na kwotę 200.000 zł i spłaca regularnie raty tego kredytu. Rata w styczniu 2014 r. wyniosła 416,11 zł, w lutym – 1.111,90 zł, w marcu – 1.490,67 zł, a w miesiącach kwiecień – lipiec wynosiła ok. 2.300 zł. Z zaświadczenia z Banku [...] wynika, że skarżący zaciągnął kredyt w kwocie 400.000 zł, rata wynosił 2.263,63 zł. W przypadku obydwu zaświadczeń banki potwierdziły, że raty spłacane są terminowo i skarżący nie ma zaległości. Posiadane przez skarżącego rachunki bankowe wykazują bardzo wysokie obroty. Analiza przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego w Banku [...] skarżącego wskazywała, że w każdym analizowanym miesiącu wpływy na rachunek wynosiły ponad 200.000 zł. Podobnie wysokie obroty wykazywał rachunek w Banku [...]. Nie może mieć przy tym znaczenia fakt, że w obydwu przypadkach rachunki te wykazywały saldo ujemne. Wynikało to bowiem z faktu zaciągnięcia w ich ramach kredytów. Sąd podkreślił, że skarżący prowadzi przedsiębiorstwo o dużych rozmiarach, o czym świadczą osiągane obroty z działalności gospodarczej, dochodzące prawie do 4.000.000 zł, co potwierdzają zeznania podatkowe VAT-7 – obrazujące bieżące dane liczbowe dotyczące przychodów z działalności gospodarczej. Nie może umknąć w analizie sytuacji majątkowej skarżącego z punktu widzenia możliwości poniesienia wskazanych kosztów sądowych, co całkowicie pomija pełnomocnik, że skarżący na bieżąco reguluje co miesiąc raty kredytów komercyjnych zaciągniętych w bankach. Spłacane przez skarżącego comiesięczne raty, czyli wydatki ponoszone przez skarżącego na jego zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym wynoszą ok. 4.500 zł miesięcznie. Już sam fakt zaciągnięcia tak wysokich kredytów wskazuje na korzystną sytuację finansowa przedsiębiorstwa skarżącego, albowiem niewątpliwie w procedurze poprzedzającej udzielenie kredytu banki jego sytuację majątkową badały, uznając ją za na tyle stabilną iż udzieliły wskazanych kredytów. Nawet ewentualny fakt zabezpieczenia kredytów środami trwałymi (np. na nieruchomościach) czy też w inny sposób nie zmienia faktu, iż ewentualne te środki służące za zabezpieczenie mogłyby stać się podstawą do zabezpieczenia środków finansowych służących sfinansowaniu kosztów sądowych. Sąd wskazał, iż skarżący mimo wezwań do przekazania wyciągów z posiadanych rachunków bankowych (wszystkich posiadanych rachunków) w praktyce przekazał jedynie wyciągi z dwóch posiadanych rachunków, mających charakter gospodarczy (służące do prowadzenia działalności gospodarczej). Jak przy tym wynika z analizy wyciągów skarżący jest ponadto posiadaczem jeszcze co najmniej jednego rachunku o nr.[...] w [...] w B. na który dokonywał przelewów z innego swojego rachunku. Tego rachunku jednakże i wyciągów z niego skarżący nie udostępnił, tym samym odmawiając udzielenia informacji w tym zakresie, co już samo w sobie mogłoby stanowić o odmowie przyznania prawa pomocy z uwagi na odmowę udzielenie w pełnym zakresie żądanych informacji, mających stanowić podstawę do pełnej oceny zdolności finansowych i majątkowych wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. I GZ 582/14 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe rozstrzygnięcie. Wyrokiem z 29 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę strony na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2012 r. W dniu 10 lipca 2015 r. skarżący wystąpił ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 539 zł ponownie wystąpił z wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych tj. od wpisu od skargi kasacyjnej. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawcę pod nazwą "O" w zakresie sprzedaży paliw w wysokości 2.165 zł miesięcznie oraz dochody z dzierżawy uzyskiwane przez jego matkę w wysokość 1.220 zł miesięcznie. Z nadesłanej kopi deklaracji podatkowej za rok 2014 wynika, że działalność gospodarcza podatnika w roku ubiegłym wygenerowała przychód na poziomie 3.980.553 zł koszty w wysokości 3.959.427 zł i w efekcie przyniosła dochód w wysokości 21.126 zł. W okresie od stycznia do lipca br. przychód z prowadzonej działalności gospodarczej zamknął się dla skarżącego kwotą 1.978.765 zł przy kosztach w wysokości 2.049.923 zł w efekcie działalność ta w chwili obecnej przynosi stratę w wysokości ok. 71.160 zł. Skarżący zamieszkuje w domu będącym własnością jego matki, koszty utrzymania zamykają się kwotą 172 zł miesięcznie (opłata za prąd i wodę). Wnioskodawca jest właścicielem samochodu ciężarowego MAN. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że miesięczny obrót firmy wnioskodawcy wniósł w maju br. 303.286 zł, czerwcu 300.888 zł, w lipcu 337.752 zł. Wnioskodawca posiada kredyt obrotowy w rachunku bieżącym w kwocie 400.000 zł, miesięczne obciążenia związane z jego obsługa kształtują się na poziomie 2.750 zł. Wnioskodawca nie nadesłał wyciągu z prywatnego rachunku bankowego na dzień 10 lipca br., a więc na dzień występowania ze skargą kasacyjną w przedmiotowej sprawie. Z nadesłanego wyciągu za okres od 22 lipca do 21 sierpnia br. wynika zaś, że na dzień występowania z wnioskiem o prawo pomocy tj. 30 lipca br. na rachunku tym skarżący posiadał środki w wysokości przekraczającej kwotę 10.000 zł Postanowieniem z dnia 21 września 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie skarżący wskazał, że źródłem jego dochodu jest dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej, który miesięcznie w 2014 r. wyniósł ok. 2.165 zł oraz dochód matki z tytułu zawartej umowy dzierżawy w wysokości 1.200 zł. Skarżący podniósł, że koszty jakie ponosi celem dalszego utrzymania działalności są bardzo wysokie (koszty zakupy paliwa, podatek VAT, remonty budynków, opłaty za telefony, energię elektryczną, wynagrodzenie pracowników). Wskazał, że posiada kredyty, których spłata miesięcznie wynosi ok. 2.750 zł. Ponadto podał, że ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 8 października 2014 r. tutejszy Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów, wskazując, że sytuacja majątkowa skarżącego pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Sąd wskazał, że skarżący niewątpliwie prowadzi przedsiębiorstwo o dużych rozmiarach, o czym świadczą osiągane obroty z działalności gospodarczej, dochodzące prawie do 4.000.000 zł. Ponadto Sąd podkreślił, że skarżący regularnie spłaca zobowiązania cywilnoprawne z tytułu zaciągniętych kredytów. W ocenie Sądu uiszczenie kosztów sądowych nie będzie stanowiło dla skarżącego znacznego uszczerbku. Ocenę tę podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu sygn. I GZ 585/14. Ponownie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 539 zł. Wskazał, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego wynosi około 3.400 zł (dochód z działalności gospodarczej i matki). Podkreślił, że całość dochodu przeznacza na bieżące utrzymanie i dodatkowo spłaca zobowiązanie z tytułu zaciągniętego kredytu. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku strony winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r., II OZ 654/08; z dnia 31 maja 2005 r., II OZ 408/05). Reasumując, przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy może być jedynie uznanie, że od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja finansowa strony wnioskującej. Co więcej, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. I OZ 712/13, Sąd nie ma obowiązku przy kolejnym wniosku zajmować się w ogóle ponownie oceną tych samych okoliczności i argumentów przedstawionych już we wcześniejszym wniosku. To na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, które ze zmienionych okoliczności uzasadniały obecnie przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem okoliczności, na które obecnie powołał się skarżący są zasadniczo tożsame z tymi, które podnosił już w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy zauważyć, że obecnie skarżący zlikwidował jeden z posiadanych rachunków bankowych oraz spłacił kredyt obrotowy na kwotę 200.000 zł. Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą i opłaca kredyt obrotowy na kwotę 400.000 zł (miesięcznie ok. 2.750 zł). Warto podkreślić, że z przedstawionych dokumentów (zeznań podatkowych i deklaracji VAT-7) wynika, że miesięczny przychód skarżącego w 2015 r. wynosi około 300.000 zł, przy stracie około 70.000 zł. W roku 2013 prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza przyniosła dochód w wysokości 19.744 zł, natomiast w roku 2014 r. - ok. 21.000 zł. Zatem dochód jest nieco wyższy, w stosunku do poprzedniego. Świadczy to o podobnej kondycji finansowej do ocenionej poprzednio. Znamienna jest okoliczność, że na jednym z rachunków bankowych skarżącego, na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, znajdowała się kwota przekraczająca 10.000 zł. W tej sytuacji, Sąd uznał, że skarżący dysponuje środkami pieniężnymi na pokrycie kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi kasacyjnej i że nie jest to kwota, której uiszczenie spowoduje popadnięcie w stan zubożenia. Skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, które stanowiłoby podstawę do uznania, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadny. Podkreślić trzeba także, że subiektywne przekonanie skarżącego o konieczności przyznania mu prawa pomocy, o ile nie zostanie poparte odpowiednimi dokumentami i oświadczeniami, nie jest dla Sądu wystarczającą przesłanką do dokonania rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami skarżącego. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. k.p.