III SA/Łd 653/11

WyrokWSA w Łodzi2011-10-27

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stosując art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy wady postępowania nie wymagały ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przepis ten wymaga, aby wady postępowania miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie i wymagały dalszego wyjaśnienia. W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie wykazał potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a sprawa mogła być rozstrzygnięta co do istoty, organ odwoławczy powinien był zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, a nie wydawać decyzję kasacyjną.
Stan faktyczny
Pełnomocnik A. M. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok, kwestionując doręczenie decyzji wymiarowej. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał zarzuty za nieuzasadnione i odmówił wstrzymania egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznając je za wadliwe pod względem podstawy prawnej i uzasadnienia, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. M. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 roku sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. M. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Łd 653/11 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] (znak [...]) Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1, art. 18 w zw. z art. 33 pkt 1 i pkt 6, art. 34 § 4 i § 5 oraz art. 35 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) [dalej u.p.e.a.], uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...], którym to postanowieniem Naczelnik uznał zarzuty na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione i odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W stanie faktycznym sprawy, w dniu [...] na podstawie decyzji z dnia [...] (Nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł., wystawił wobec A. M. i B. M. tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok. Na podstawie powyższego tytułu wykonawczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. skierował do A Banku w Z. zawiadomienie z dnia [...] (doręczone w dniu 18 stycznia 2011 roku) o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono B. M. w dniu 18 stycznia 2011 roku. W dniu 21 stycznia 2011 roku pełnomocnik A. M. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Zarzucił naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a., poprzez nieistnienie egzekwowanego obowiązku ze względu na niedoręczenie decyzji stanowiącej podstawę prawną należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 roku oraz na art. 33 pkt 6 u.p.e.a. z uwagi na niedopuszczalność egzekucji w związku z brakiem w obrocie prawnym legalnej decyzji określającej wysokość egzekwowanej należności. Wniósł w związku z tym o wstrzymanie, na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] (znak [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. na podstawie art. 123 § 1 i art. 124 k.p.a. w zw. z art. 18 oraz art. 17, art. 34 i art. 35 u.p.e.a. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione i odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W dniu 9 marca 2011 roku pełnomocnik A. M. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, któremu zarzucił naruszenie: - art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 1 oraz pkt 6 u.p.e.a., poprzez "uznanie zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione w związku z błędnym przyjęciem, iż doszło do doręczenia decyzji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., mimo pominięcia w tym zakresie pełnomocnika Podatnika", - art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. poprzez, "wadliwe przyjęcie, że egzekwowane zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, co związane jest z błędnym zastosowaniem art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa"; - art. 35 § 1 u.p.e.a., poprzez "odmowę wstrzymania egzekucji pomimo wysokiego ryzyka, iż jej prowadzenie zostanie uznane za niedopuszczalne, z uwagi na niedoręczenie decyzji mającej określić egzekwowane zobowiązanie". W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, a także - w oparciu o art. 35 § 2 u.p.e.a. - o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia z uwagi na duże ryzyko stwierdzenia niedopuszczalności przedmiotowej egzekucji. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, iż wadliwość zaskarżonego rozstrzygnięcia jest konsekwencją przyjęcia, iż doszło do doręczenia decyzji wymiarowej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok. Okoliczności te są przedmiotem postępowania toczącego się przed Dyrektorem Izby Skarbowej w Ł.. Zdaniem pełnomocnika, brak skutecznego i zgodnego z prawem doręczenia decyzji wymiarowej, czyni niedopuszczalnym prowadzenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ objęte tytułem wykonawczym zobowiązanie podatkowe nie istnieje. Postanowieniem z dnia [...] (znak [...]) Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na treść art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 i § 4 w zw. z art. 126 k.p.a. organ stwierdził, że ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinny znaleźć pełne odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu, przekonywującym zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego, jak i co do zasadności treści rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. uznając zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione i odmawiając wstrzymania postępowania egzekucyjnego, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 123 § 1 i art. 124 k.p.a. oraz art. 17, art. 18 oraz art. 34 i art. 35 u.p.e.a. W ocenie organu odwoławczego, powołana podstawa prawna jest niewystarczająca do podjętego rozstrzygnięcia, co stanowi istotne uchybienie obowiązującym przepisom prawa. Podstawa prawna postanowienia musi być bowiem powołana dokładnie, a więc, ze wskazaniem artykułu, ustępu i punktu mającego zastosowanie aktu prawnego. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny ograniczył się jedynie do wyjaśnienia okoliczności związanych z doręczeniem decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] (Nr [...]), stwierdzając, że w "tych warunkach zdaniem organu doszło do skutecznego i zgodnego z prawem doręczenia przedmiotowej decyzji. A zatem prowadzone postępowanie egzekucyjne jest dopuszczalne i zgodne z prawem." Natomiast nie przytoczył brzmienia przepisów stanowiących podstawę dokonanego rozstrzygnięcia i nie odniósł zastosowanych przepisów prawa do zaistniałych w sprawie okoliczności faktycznych. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżone postanowienie nie zawiera zatem uzasadnienia prawnego w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a, co powoduje, że należy się zgodzić ze stanowiskiem pełnomocnika strony wyrażonym w zażaleniu, że brak uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia stanowi oczywiste naruszenie przepisu art. 124 § 2 k.p.a. i dyskwalifikuje zaskarżony akt administracyjny. Z uwagi natomiast na rozpatrzenie niniejszym postanowieniem zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] bezprzedmiotowy stał się zawarty w piśmie wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu jego rozpatrzenia. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. wydał ponownie postanowienie uznające złożone zarzuty za nieuzasadnione i odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zażalenie pełnomocnika skarżącego na to postanowienie nie zostało jeszcze rozpatrzone. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego podnosząc zarzut naruszenia art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia lub jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, iż przepis art. 138 § 2 k.p.a. w znowelizowanym brzmieniu, przewiduje możliwość uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia jednakże tylko wtedy, jeżeli doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania uniemożliwiającego ustalenie lub niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Nie dotyczy to zatem wszystkich uchybień procesowych ale tylko takich, które nie pozwalają na ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, uniemożliwiając merytoryczne załatwienie sprawy przez organ odwoławczy, nawet po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego. W niniejszej sprawie, w ocenie pełnomocnika, nie ma potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż zaistniały spór ma charakter prawny, a orzekający w niniejszej sprawie organ odwoławczy uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie, nie zawarł wytycznych, które powinien wziąć pod uwagę organ I instancji orzekając ponownie w tej samej sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny i został zaprezentowany przy okazji dotychczasowego przebiegu postępowania i stanowisk organów oraz strony. W ocenie Sądu nie istnieje konieczność jego ponownego prezentowania. W pierwszej kolejności należy odnieść się do wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu wniosek ten jest nieuzasadniony. Sąd nie dopatrzył się w działaniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. rażącego naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter rażący, gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia istotne są skutki, które to naruszenie wywołuje, jeżeli skutki te są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, to takie naruszenie ma cechy rażącego naruszenia prawa. W wyroku z dnia 25 listopada 2010 roku, sygn. akt II OSK 1803/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "O rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy orzeczenie administracyjne zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego i takim, które nie jest możliwe do zaakceptowania ze względu na stopień naruszenia oraz wynikające stąd skutki. Naruszenie przepisów o charakterze czysto proceduralnym (formalnym) wprawdzie bywa podstawą stwierdzenia nieważności, jednakże tylko wtedy, gdy ustawodawca całkowicie jasno i wyraźnie wymaga dochowania określonego warunku procesowego, jak też jego pominięcie nie da się pogodzić z porządkiem prawnym". Sąd podzielając w pełni zaprezentowane powyżej stanowisko stwierdza, że ocena zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia wystąpienia wady kwalifikowanej opisanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wskazuje na niezasadność wniosku skarżącego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny legalności postanowienia organu odwoławczego wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylającego postanowienie organu I instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Zmiana treści wskazanego przepisu nie wpływa zasadniczo na sens i znaczenie tego przepisu w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2011 roku. Stąd w opinii Sądu dorobek orzecznictwa sądowoadministracyjnego i poglądy doktryny dotyczące art. 138 § 2 k.p.a., w dotychczasowym brzmieniu pozostają nadal aktualne. Warto podkreślić, że kontrola prowadzona w aspekcie dopuszczalności uchylenia decyzji/postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia winna uwzględniać treść art. 15 k.p.a., statuującego zasadę dwuinstancyjności, w zw. z art. 144 k.p.a. Oznacza to obowiązek dwukrotnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dwukrotnego rozstrzygnięcia sprawy, z uwzględnieniem przez organy obydwu instancji w szczególności zasad wynikających z przepisów art. 7 i 8 k.p.a., oraz przepisów Rozdziału 4, regulujących zasady prowadzenia postępowania dowodowego, oraz oceny dowodów w sprawie zgromadzonych. Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, zatem nie może ograniczać się wyłącznie do kontroli decyzji/postanowienia organu pierwszej instancji. Konstrukcja prawna art. 138 § 2 k.p.a. wymaga zaistnienia dwóch przesłanek łącznie, a mianowicie konieczności ustalenia przez organ odwoławczy, że postępowanie przed organem I instancji prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania przy jednoczesnym stwierdzeniu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Treść art. 138 § 2 k.p.a. musi być odczytywana i interpretowana łącznie z przepisem art. 136 Kpa, określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego z przekroczeniem granic wynikających z art. 136 k.p.a. powodowałoby naruszenie opisanej wyżej zasady dwuinstancyjności. Przyjąć więc należy, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 zdanie 1 k.p.a., tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 umożliwiłoby temu organowi prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym z tym uzasadnieniem, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części, jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Wydanie II, komentarz do art. 138). Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania, Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy winien bowiem rozważyć charakter i istotę wad zaistniałych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz możliwość ich naprawienia bez uszczerbku dla stron. Organ odwoławczy stosując przepis art. 138 § 2 k.p.a. powinien w uzasadnieniu postanowienia kasacyjnego przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. Właściwy sens przepisu art. 138 § 2 k.p.a. jak podkreślono wyżej można natomiast wydobyć jedynie w zestawieniu ze znaczeniem przepisu art. 136 k.p.a., skoro wady postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji mogą być dwojakiego rodzaju: – takie, które organ odwoławczy może usunąć przez przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego albo – takie, które wymagają przekazania sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1997 r., sygn. akt III ZP 5/96; uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1998 r., sygn. akt FPS 2/98, ONSA 1998/3/79, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 września 1981 r., sygn. akt II SA 400/81, ONSA 1981/2/88, z dnia 25 maja1983 r., sygn. akt II SA 403/83 ONSA 1983/1/38). Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji/postanowienia podjętego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, o której mowa w omawianym przepisie. Jeżeli organ nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie stosownie do treści art. 136 k.p.a., to wówczas ma obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzec, co do istoty sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 19 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 884/06). Należy podkreślić, że w świetle art. 138 § 2 k.p.a., zdanie drugie, w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r., przekazując sprawę organ odwoławczy powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W tym miejscu godzi się przypomnieć, że podstawą zarzutu w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym był zarzut nieistnienia obowiązku podlegającego egzekucji w związku z niedoręczeniem stronie decyzji wymiarowej. Takie stanowisko pełnomocnik skarżącego wyprowadził z oceny niespornego stanu faktycznego, w świetle którego decyzja wymiarowa z dnia [...] została wysłana na adres skarżącego w dniu 29 listopada 2010 r. i uznana za doręczoną w trybie fikcji doręczenia z dniem 14 grudnia 2010 roku. Pełnomocnik uważa, że powiadomienie w dniu 6 grudnia 2010 r. organu o ustanowieniu pełnomocnika zobowiązywało organ podatkowy do ponownego doręczenia decyzji wymiarowej ustanowionemu pełnomocnikowi, a nie sankcjonowania doręczenia w trybie fikcji doręczenia z art. 150 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy powinien więc w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnąć co do istoty sprawy zajmując stanowisko w zakresie oceny prawidłowości doręczenia decyzji wymiarowej. Dla rozpoznania istoty sprawy nie było bowiem potrzeby przeprowadzania żadnego postępowania wyjaśniającego. Świadczy o tym uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego, w którym z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., zdanie drugie, organ nie wskazał żadnych okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Również wskazane przez organ odwoławczy wady zaskarżonego postanowienia w zakresie jego podstawy prawnej poprzez niewskazanie odpowiednich ustępów i punktów powołanych artykułów nie determinowały konieczności jego uchylenia w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Jak wykazano wyżej tylko rażące wady w zakresie postępowania dowodowego umożliwiają organowi odwoławczemu zastosowanie instytucji kasacji, żadne inne wady rozstrzygnięcia nie dają podstaw do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreślano, że organ odwoławczy może korygować wady prawne decyzji, jak też wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź powodujące inne nieprawidłowości (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1903/09, wyrok NSA z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1418/09, wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 338/06). Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ II instancji nie wykazał z naruszeniem ww. przepisu prawa potrzeby przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują na potrzebę oceny zebranego materiału dowodowego wprost przez organ odwoławczy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 ww. ustawy. n.k.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło