III SA/Łd 658/10

Dnia 22 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Tomasz Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego Teresy Rutkowskiej i sędziego Janusza Nowackiego w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku w postępowaniu zabezpieczającym postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania zabezpieczającego. Na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego NSA Teresy Rutkowskiej z uwagi na fakt, iż sędzia orzekała w jego sprawach o sygn. akt III SA/Łd 13/09, III SA/Łd 65/09 i III SA/Łd 302/08 oraz o wyłączenie sędziego NSA Janusza Nowackiego, który również brał udział w wydaniu orzeczeń w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 13/09 i III SA/Łd 65/09, a także w sprawie III SA/Łd 466/09. W opinii wnioskodawcy orzeczenia wydane w tych sprawach budzą poważne wątpliwości. Z uwagi na powyższe, zdaniem skarżącego, zachodzi podstawa wyłączenia sędziów, o której stanowi art. 18 § 1 pkt 6a i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a."). W dniu 3 czerwca 2011 r. sędzia Teresa Rutkowska i sędzia Janusz Nowacki pisemnie oświadczyli, że nie są im znane żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Wskazali też, że nie zachodzą wobec nich podstawy do wyłączenia z mocy ustawy określone w art. 18 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W myśl zaś art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony lub na żądanie sędziego, nie są wymienione w ustawie w sposób wyczerpujący. Wobec powyższego zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania oraz na treść podejmowanego rozstrzygnięcia przez sędziego. Mogą to być więc okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest np. stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, wywołujące wątpliwości co do bezstronności sędziego. Odnosząc powyższe uwagi do wniosku skarżącego, podnieść należy, że w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa żądanie w nim zawarte nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza wniosku skarżącego i wskazanej w nim podstawy prawnej sugeruje, że wnioskodawca upatruje istnienia przyczyny wyłączenia w fakcie orzekania przez sędziów: Teresę Rutkowską i Janusza Nowackiego w sprawach z jego skarg, toczących się przed tutejszym Sądem, zarejestrowanych pod sygnaturą akt III SA/Łd 13/09, III SA/Łd 65/09, III SA/Łd 302/08 i III SA/Łd 466/09. W sprawie III SA/Łd 13/09 WSA w Łodzi rozpoznawał skargę A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie zabezpieczające. Postanowieniem z 24 września 2009 r. Sąd umorzył postępowanie. W sprawie III SA/Łd 65/09 kontroli sądowoadministracyjnej poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie zarzutów A. M. na postępowanie egzekucyjne. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2009 r. skarga została oddalona. Przedmiotem sprawy III SA/Łd 302/08 była skarga J. M. i A. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. w przedmiocie pozostawienia zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym bez rozpoznania. Postępowanie przed Sądem zakończyło się odrzuceniem skargi w dniu 26 czerwca 2008 r. Postępowanie w sprawie III SA/Łd 466/09 dotyczyło natomiast postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wydanego w przedmiocie kosztów postępowania zabezpieczającego. Skarga A. M. została odrzucona postanowieniem z 2 grudnia 2009 r. Skarga wniesiona w niniejszym postępowaniu odnosi się do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania zabezpieczającego. Sprawa o takim przedmiocie nie była uprzednio rozpoznawana przez sąd administracyjny, zatem wniosek o wyłączenie sędziów, którego podstawę stanowi art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie. Celem regulacji art. 18 par. 1 pkt 6a P.p.s.a., zgodnie z uzasadnieniem do projektu nowelizacji, jest, aby sędzia który badał legalność decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie, nie orzekał przy badaniu legalności decyzji wydanej w tej sprawie w nadzwyczajnym trybie postępowania, a także przy badaniu legalności decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po uchyleniu przez sąd decyzji poprzedniej. Ponadto przepis ten odnosi się do tożsamości spraw (tak NSA w postanowieniu z dnia 7 października 2010 r., II OSK 243/09, dostępne na stronie www.nsa.gov.pl). Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa natomiast to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej Sprawy o wskazanych we wniosku sygnaturach nie są tożsame ze sprawą niniejszą, a tego wyraźnie wymaga art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., mowa jest w nim bowiem o prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie. Wymóg orzekania w sprawie dotyczącej skargi na decyzję albo postanowienie, należy odnieść do orzekania w sprawie konkretnie oznaczonego i wydanego już aktu administracyjnego. Oznacza to, że kluczowe znaczenia dla zastosowania art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. ma przedmiot zaskarżenia (tak NSA w postanowieniu z dnia 25 marca 2011 r., I OZ 178/11, dostępne na stronie www.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie brak jest elementu tożsamości przedmiotowej, ponieważ żadna ze wskazanych we wniosku spraw, toczących się przed tutejszym Sądem, nie dotyczyła kwestii umorzenia postępowania zabezpieczającego. Na tle uregulowania zawartego w art. 19 P.p.s.a. podnieść należy, że okoliczność, iż sędzia zajął w orzekaniu w innej przedmiotowo sprawie stanowisko, z którym wnioskujący się nie zgadza, nie może być przesłanką do wyłączenia sędziego od późniejszego orzekania w innej przedmiotowo sprawie, choćby w jakikolwiek sposób powiązanej ze sprawą, w której orzekał wcześniej (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r. II OZ 378/09, Lex nr 575305). Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w innych sprawach z udziałem tego sędziego (por. postanowienia NSA z dnia: 18 września 2008 r., II OZ 979/08, Lex 527666 i 28 sierpnia 2008 r., I OZ 612/08, Lex nr 527814). Istotą funkcji sądzenia jest przyznanie racji jednej tylko stronie sporu i dlatego domaganie się przez stronę wyłączenia od orzekania określonych sędziów tylko dlatego, że brali oni udział w niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciu sprawy wcześniejszej, sparaliżowałoby funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. Dlatego też takich możliwości prawnych ustawy procesowe stronom nie przyznają. Co więcej, nawet jeżeli wcześniejszą sprawę określony sędzia prowadził wadliwie, nie stanowi to przesłanki wyłączenia go od orzekania w sprawach następnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., OZ 863/04), ponieważ ewentualne wadliwości mogą być wyeliminowane przez sąd wyższej instancji wskutek rozpoznania środka odwoławczego. Wniosek o wyłączenie sędziego, w oparciu o art. 19 P.p.s.a., uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn Sąd nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie. Z oświadczeń z dnia 3 czerwca 2011 r. złożonych przez sędziego Teresę Rutkowską i sędziego Janusza Nowackiego wynika, że sędziów tych nie łączą ze skarżącym stosunki, o których mowa w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe wniosek skarżącego, jako nieuzasadniony, podlegał oddaleniu na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 18 § 1 pkt 6a i art. 19 P.p.s.a. j.m.