III SA/Łd 779/12

Dnia 27 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Sędzia NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z dnia 17 sierpnia 2012 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Mercedes-Benz GL 320 CDI 4Matic kombi o numerze VIN [...], rok produkcji 2009 w wysokości 32.969,00 zł. W uzasadnieniu skarżąca Spółka wskazała, że w związku z w. w. zobowiązaniem podatkowym Dyrektor Izby Celnej w Ł. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...] wszczął postępowanie egzekucyjne. W jego toku dokonał zajęcia wierzytelności Spółki z rachunków bankowych. W ocenie Spółki zapłata podatku wynikającego z w. w. decyzji stwarza zagrożenie dla jej podstawowych interesów majątkowych, ponieważ egzekucja powstałego zadłużenia nieuchronnie spowoduje utratę płynności finansowej firmy. Zablokowanie kont bankowych firmy, uniemożliwiające normalne prowadzenie działalności gospodarczej spowoduje zaprzestanie wykonywania bieżących czynności, służących prowadzeniu działalności gospodarczej i zarobkowaniu. Skarżąca wskazała na szczególnie trudna sytuację na rynku samochodowym. Do wniosku załączyła kopię tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] oraz kopię zawiadomienia o zajęciu wierzytelności Spółki z rachunków bankowych. W dniu 21 września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek skarżącej Spółki o przyspieszenie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała na trudną sytuację finansową Spółki spowodowaną sytuacją na rynku oraz brakiem płynności finansowej firm kontrahentów. Specyfika prowadzonej działalności powoduje, iż uzyskiwane w danym miesiącu dochody nie mają charakteru stałego, bowiem aktywność przedsiębiorstwa zależy od ilości przyjętych zamówień. Sytuacja na rynku gospodarczym nie pozwala jednocześnie na dokonanie wiarygodnych założeń i prognoz co do wielkości ewentualnych i przyszłych kontraktów. Podniosłą, iż brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej spowoduje nieodwracalne skutki, gdyż po pewnym czasie bierności gospodarczej Spółka niewątpliwie utraci kontrakty handlowe i pozycję na rynku. Ponowne wejście na rynek może okazać się trudne a wręcz niemożliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (§3). Powyższe oznacza, iż wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., I FSK 983/08). Wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. W analizowanej sprawie skarżąca Spółka, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej, nie wykazała zaistnienia przesłanek wynikających z powołanego wyżej art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa, nie wskazała bowiem żadnych zdarzeń (okoliczności), które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Trzeba podkreślić, iż głównym argumentem podnoszonym we wniosku są trudności finansowe spółki związane z kryzysem na rynku samochdowym, a zapłata kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji spowoduje utratę płynności finansowej. Przedstawiona argumentacja, w świetle przedstawionych powyżej regulacji ustawowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Prowadząc działalność gospodarczą strona skarżąca powinna była liczyć się z różnymi zagrożeniami, łącznie z czasowym lub stałym brakiem płynności finansowej, jak również wykazać przezorność, zapobiegawczość, staranność, dbałość, rzetelność oraz umiejętność i operatywność w przezwyciężaniu ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Rozważając kwestię wstrzymania wykonania decyzji Sąd nie mógł też pominąć i tej okoliczności, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego może rodzić trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania strony skarżącej o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny, a przy ocenie skutków zagrożeń z art. 61 § 3 ppsa należy mieć na uwadze wcześniejszy sposób prowadzenia przez podmiot gospodarczy działalności (por. postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Sąd, działając z urzędu, również nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ppsa w niniejszej sprawie (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005r., II OZ 155/05 OwSS 2005/3/72 wraz glosą M. Bogusza, GSP-Prz.Orz.2006/1/1, odmiennie zob. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2009 r., II FZ 39/09, LEX nr 489786, postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I FZ 314/08 LEX nr 494216). Szkoda występuje bowiem wówczas, gdy nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, nie publ.). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością - zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji określającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Jednakże przepis art. 61 § 3 wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody znacznej, a więc większej niż przeciętnie wywoływanych wykonaniem decyzji tego rodzaju oraz skutków trudnych do odwrócenia, to jest skutków takich, gdzie powrót do stanu poprzedniego będzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych środków. Konsekwencji takich nie wywołuje ewentualne wykonanie decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r., rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje wszakże możliwość zwrotu kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w postanowieniu. A. B.