III SA/Łd 799/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 kwietnia 2017 r., III SA/Łd 799/16 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2017 r., III SA/Łd 799/16 oddalił skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2017 r. ustanowiony przez skarżącego pełnomocnik adwokat D. M. wniósł o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku i doręczenie go na adres kancelarii. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 5 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego, wobec przekazanej do sądu przez Okręgową Izbę Adwokacką w Łodzi informacji o zawieszeniu adwokata D. M. w czynnościach zawodowych od dnia 7 kwietnia 2017 r., został wezwany do przedłożenia, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, dokumentu, z którego wynikałoby, że został on odwieszony w czynnościach zawodowych i może działać w imieniu skarżącego. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony w dniu 26 maja 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 128 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe skarżący reprezentowany przez radcę prawnego P. M. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 kwietnia 2017 r. Jednocześnie z wnioskiem strona skarżąca dokonała uchybionej czynności. Zarówno wniosek o przywrócenie terminu , jak i wniosek o sporządzenie uzasadnienia nie zostały podpisane przez pełnomocnika skarżącego. Powyższe braki formalne zostały uzupełnione w zakreślonym przez sąd terminie, w dniu 6 lipca 2017 r. Wskazując na brak winy w uchybieniu terminu pełnomocnik skarżącego wskazał, iż poprzednio reprezentujący skarżącego pełnomocnik – adwokat D. M. o fakcie zawieszenia go w czynnościach zawodowych z dniem 7 kwietnia 2017 r., dowiedział się ze znacznym opóźnieniem, w dniu 10 maja 2017 r. Do tego czasu dokonywał wszelkich czynności zawodowych. Natomiast skarżący o fakcie zawieszenia w czynnościach zawodowych ustanowionego przez siebie pełnomocnika mógł się dowiedzieć dopiero w dniu 26 maja 2017 r., to jest w dacie przekazania mu odpisu zarządzenia z dnia 5 maja 2017 r. , w następstwie czego, w dniu 2 czerwca 2017 r. ustanowił nowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego P. M.. W związku z powyższym, w ocenie strony skarżącej uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia było przezeń niezawinione. Ponadto strona wykazała, iż wniosek o przywrócenie terminu złożony został w terminie 7 dni od daty powzięcia wiadomości o uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wymogi formalne do rozpoznania wniosku. W ocenie Sądu skarżący zachował 7 dniowy termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z oświadczenia pełnomocnika skarżącego, o fakcie zawieszenia w czynnościach zawodowych adwokata D. M. skarżący dowiedział się w dniu 26 maja 2017 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożył w dniu 2 czerwca 2017 r. Jednocześnie skarżący dokonał uchybionej czynności, to jest złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 21 kwietnia 2017 r. Przechodząc do oceny zasadności złożonego wniosku wyjaśnić należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje ważne interesy. Przy ocenie winy skarżącego lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczeniu się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., II GZ 752/13; postanowienie NSA z 18 września 2013 r., II OZ 762/13; postanowienie NSA z 12 września 2013 r., I OZ 763/13; postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., I OZ 52/14; postanowienie NSA z 22 stycznia 2014 r., II OZ 10/14 – www.cbois.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu może mieć zatem miejsce, gdy dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu niemożliwej do usunięcia przeszkody, tj. przeszkody nagłej, której nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego wysiłku, jakiego w danych okolicznościach można racjonalnie oczekiwać. Uprawdopodobnienie zaistnienia takiej sytuacji należy do strony. Zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, do czego był zobowiązany zgodnie z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a. Jako przyczynę niezawinionego uchybienia terminu do wniesienia skargi strona wskazuje brak świadomości o zawieszeniu w prawie wykonywania czynności zawodowych ustanowionego przez siebie pełnomocnika – adwokata D. M.. W ocenie skarżącego powyższa okoliczność, o której dowiedział się dopiero w dniu 26 maja 2017 r., to jest w dacie doręczenia w/w pełnomocnikowi odpisu zarządzenia z dnia 5 maja 2017 r. zawierającego wezwanie do wyjaśnień, uniemożliwiło mu skuteczne wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w ustawowym terminie, co czyni przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu zasadnym. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że okoliczność, na którą powołuje się skarżący, nie stanowi przesłanki, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do uchybionej czynności procesowej. Z argumentacji wynika bowiem, iż uchybienie terminu było następstwem zawinionego działania pełnomocnika skarżącego - adwokata D. M., który pomimo powzięcia, w dniu 10 maja 2017 r. (co wynika z treści przedmiotowego wniosku) wiadomości o zawieszeniu go w czynnościach zawodowych, o powyższym fakcie poinformował swojego mocodawcę dopiero w dniu 26 maja 2017 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym przeszkodą w przywróceniu uchybionego terminu procesowego jest między innymi zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminowi. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika oraz to, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Błędy i zaniedbania osoby, którą posłużył się skarżący obciążają jego samego, a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA O/Z w Krakowie z 4 czerwca 2003 r., II SA/Kr 3122/02; postanowienie NSA z 15 października 2014 r., I FZ 394/14; postanowienie NSA z 21 stycznia 2015 r., I OZ 1226/14- www.cbois.nsa.gov.pl). Przykładając obiektywny miernik staranności w działaniu do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącego nie dochował wymaganej od niego staranności i dbałości o interesy procesowe swojego mocodawcy. Pełnomocnik miał obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Świadom toczącego się względem jego osoby postępowania dyscyplinarnego przed Sądem Dyscyplinarnym Izby Adwokackiej w Łodzi, winien zadbać o zabezpieczenie interesów procesowych swojego mocodawcy, w tym ustanowić, za jego zgodą i za porozumieniem, osobę, która mogłaby zastąpić pełnomocnika skarżącego, do reprezentowania strony w przypadku niekorzystnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego. W szczególności, w ocenie Sądu nie można uznać za staranne działanie sytuacji, w której ustanowiony pełnomocnik, pomimo powzięcia, nawet ze znacznym opóźnieniem informacji o zawieszeniu go w czynnościach zawodowych, informuje o powyższym fakcie swojego mocodawcę dopiero po upływie ponad dwóch tygodni. Reasumując Sąd uznał, iż przedstawione w przedmiotowym wniosku okoliczności nie świadczą o zaistnieniu sytuacji wyjątkowej, uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej. Negatywne zaniedbania oraz uchybienia, których dopuścił się pełnomocnik skarżącego w niniejszej sprawie obciążają natomiast skarżącego, który ponosi ryzyko wadliwego działania ustanowionego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu. e.o.