III SA/Łd 811/21
WyrokWSA w Łodzi2022-02-01
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo naliczyły kary pieniężne za naruszenia przepisów transportu drogowego, w szczególności poprzez sumowanie kar za poszczególne naruszenia, zamiast stosowania progresywnej stawki kary przewidzianej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego, w szczególności poprzez sumowanie kar jednostkowych zamiast stosowania progresywnej stawki przewidzianej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Mimo stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, sąd oddalił skargę, ponieważ prawidłowe wyliczenie kar nie wpłynęłoby na ostateczną wysokość kary pieniężnej, która zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. została zredukowana do kwoty 12 000 zł.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego. Skarżący zarzucił organom błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, w szczególności dotyczące sposobu naliczania kar pieniężnych poprzez ich sumowanie zamiast stosowania progresywnej stawki. Strona podniosła również zarzuty proceduralne dotyczące braku czynnego udziału w postępowaniu i odmowy przeprowadzenia dowodu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę. [pic]
Decyzją z dnia [...], nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.), dalej u.t.d., lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.2.3, lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.5.3, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 6.3.5, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 32, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz.UE.L. 60 z 28.02.2014, str. 1), art. 4, art. 6, art. 7, art. 8 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, (Dz.Urz.UE.L.102 z 11.04.2006), art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, nie naruszając przepisów art. 4 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], nr [...] o nałożeniu na M. O. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 14 stycznia 2020 r. podczas kontroli drogowej w miejscowości B. zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki Daf o nr rej. [...] oraz naczepy marki Schmitz o nr rej. [...] stwierdzono, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Pojazdem kierował K. M., który wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy na rzecz i w imieniu M. O.. Podczas kontroli stwierdzono naruszenia przepisów transportu drogowego polegające na:
1) niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi,
2) niedopuszczalne wyjęcie wykresówki lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych;
3) przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin, w sytuacji gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone,
4) skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego,
5) skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej,
6) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.
Powyższe okoliczności zostały udokumentowane w protokole kontroli z dnia 14 stycznia 2020 r.
Decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. O. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za naruszenia przepisów transportu drogowego określone w lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.2.3, lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.5.3, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 6.3.5, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Od powyższej decyzji pełnomocnik M. O. złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.
- art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., a w szczególności:
a) art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu przez nieudostępnienie kompletu dokumentacji zgromadzonej w toczącym się postępowaniu. Pismem z dnia 28 stycznia 2020 r. strona zwróciła się do organu o przesłanie kopii dokumentacji dowodowej potwierdzającej ustalenia zawarte w załączniku do protokołu z kontroli. Organ w wydanej decyzji powołuje się na ustalenia z systemu Via-toll, natomiast w odpowiedzi na wniosek strony nie przesłał kopii dokumentacji Via-toll znajdującej się w aktach sprawy, uniemożliwiając tym samym stronie wypowiedzenie się w zakresie materiału dowodowego oraz złożenie dodatkowych wniosków dowodowych;
b) art. 78 § 1 k.p.a. poprzez wydanie przez organ w dniu 30 lipca 2020 r. postanowienia o odmowie przeprowadzenia czynności dowodowej mającej istotne znaczenie dla ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i bezpodstawne odrzucenie wniosku o ponowne przesłuchanie kierowcy K. M.
naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
a) błędne rozliczenie czasu pracy kierowcy zapisanego na karcie kierowcy w odniesieniu do przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a w konsekwencji błędne stwierdzenie naruszenia wynikającego z Ip. 5.2 oraz Ip. 5.7, 5.5 oraz 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Jak wynika z danych zapisanych na karcie kierowcy K. M. w dniu 18 grudnia 2019 r. prowadził pojazd od godz. 4:59 do godz. 13:41, a w dniu 19 grudnia 2019 r. od godz. 6:24 do godz. 18:18, co potwierdza wydruk z programu analizującego zapisy na karcie kierowcy. Natomiast, jak wynika z danych zapisanych na karcie w dniu 10 stycznia 2020 r. kierowca prowadził pojazd od godz. 4:05 do godz. 16:02, a w dniu 11 stycznia 2020 r. od godz. 4:13 do godz. 15:34. Okoliczność powyższą potwierdza wydruk z programu analizującego zapisy na karcie kierowcy.
W żadnym z powyższych przypadków z danych zapisanych na karcie kierowcy nie wynika, żeby przekroczył normy prowadzenia pojazdu przewidziane w art. 6 ust 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
W odniesieniu do naruszenia Ip. 5.11. załącznika nr 3 do u.t.d. pełnomocnik skarżącego podkreślił, że z zapisów na karcie kierowcy wynika, iż kierowca w dniu 19 grudnia 2019 r. rozpoczął okres jazdy bez przerwy o godz. 6:24 i zakończył o godz. 7:56. Natomiast w dniu 9 stycznia 2020 r. prowadził pojazd od godz. 8:41 do godz. 16:30 i wykonał przerwę od godz. 8:42 do godz. 10:21. W żadnym z powyższych przypadków z danych zapisanych na karcie kierowcy nie wynika aby przekroczył normy prowadzenia pojazdu przewidziane w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
W zakresie naruszenia Ip. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. pełnomocnik podał, że kierowca K. M. zgodnie z zapisami na karcie kierowcy okres rozliczeniowy rozpoczął o godz. 4:45 - 17 grudnia 2019 r. W okresie powyższym wykonał 9 godz. i 10 minut nieprzerwanego odpoczynku od godz. 19:35 w dniu 17 grudnia 2019 r. do godz. 4:45 w dniu 18 grudnia 2019 r. O godz. 4:59 -18 grudnia 2019 r. kierowca rozpoczął kolejny 24 - godzinny okres rozliczeniowy, w okresie tym kierowca wykonał 15 godz. i 18 minut nieprzerwanego odpoczynku rozpoczynającego się o godz. 13:41 w 18 grudnia 2019 r. O godz. 6:24 w dniu 19 grudnia 2019 r. kierowca rozpoczął okres rozliczeniowy, w którym nieprzerwany odpoczynek odebrał od godz. 18:18 - 19 grudnia 2019 r. do godz. 4:29 w dniu 20 grudnia 2019 r. w wymiarze 10 godz. i 11 minut. O godz. 23:19 w dniu 22 grudnia 2019 r. z zapisów na karcie kierowcy nie wynika aby kierowca rozpoczynał okres rozliczeniowy. O godz. 22:07 w dniu 26 grudnia 2019 r. z zapisów na karcie kierowcy nie wynika, aby kierowca rozpoczynał okres rozliczeniowy. O godz. 22:47 w dniu 29 grudnia 2019 r. również nie wynika z zapisów na karcie kierowcy, aby kierowca rozpoczynał okres rozliczeniowy. Podobnie o godz. 23:38 w dniu 1 stycznia 2020 r. i o godz. 23:43 w dniu 6 stycznia 2020 r. W dniu 7 stycznia 2020 r. kierowca rozpoczął okres rozliczeniowy o godz. 1:07 i odebrał odpoczynek dobowy w wymiarze 9 godz. i 56 minut w okresie od godz. 15:11 do godz. 1:07 w dniu 8 stycznia 2020 r. W dniu 9 stycznia 2020 r. kierowca rozpoczął okres rozliczeniowy o godz. 4:17, w którym odebrał 12 godz. 4 minuty nieprzerwanego odpoczynku od godz. 16:01 - 9 stycznia 2020 r. do godz. 4:17 - 10 stycznia 2020 r. O godz. 6:15 - 13 stycznia 2020 r. kierowca rozpoczął okres rozliczeniowy, w którym odebrał 13 godz. i 8 minut odpoczynku od godz. 17:07 - 13 stycznia 2020 r. do godz. 6:15 – 14 stycznia 2020 r. Na dowód powyższego pełnomocnik przedstawił wydruki z karty kierowcy wskazując, że z danych zapisanych na karcie kierowcy nie wynika aby przekroczył normy prowadzenia pojazdu przewidziane w art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006
b) bezpodstawne stwierdzenie naruszenia l.p. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ w uzasadnieniu naruszenia powielił jedynie stan faktyczny opisany w uzasadnieniu naruszenia określonego w Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., a założenie, że kierowca nie ma prawa używać jazdy OUT, będąc poza drogą publiczną na terenie centrum logistycznego Carrefour w B. jest niegodne z przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Uzasadnienie prawne jest takie samo zarówno przy naruszeniu określonym w Ip. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., jak i przy naruszeniu określonym w Ip 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. W jednym, w i drugim naruszeniu jako podstawę prawną wskazano art. 34 ust 1 oraz art. 32 ust. 1-3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. Tym samym za jedno naruszenie dublowane są dwie kary określone w określone w Ip. 6.3.5 i lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Pełnomocnik podkreślił, że podczas kontroli drogowej nie znaleziono żadnego urządzenia zakłócającego pracę tachografu, nie stwierdzono odłączenia tachografu, a jedynie niedopuszczalne, według organu wyjęcie karty kierowcy mające wpływ na rejestrację danych. Zdaniem pełnomocnika skarżącego organ pochopnie przyjął, że wszelka jazda OUT zarejestrowana w tachografie kontrolowanego pojazdu była jazdą wykonywaną przez K. M., a co za tym idzie nie ustalono w sposób dokładny stanu faktycznego stwierdzając naruszenie określone w Ip. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d.
W oparciu o przedstawione zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, tj. Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Stosownie do treści art. 33 ust. 1 ww. rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. W myśl art. 34 ust. 4 ww. rozporządzenia, jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu.
Konsekwencją powyższego rozwiązania jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d., który karą pieniężną w wysokości 5 000 zł sankcjonuje niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
W toku kontroli drogowej na podstawie analizy danych cyfrowych z karty kierowcy K. M., urządzenia rejestrującego oraz zeznań przesłuchanego w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy ustalono, że kontrolowany kierowca nie rejestrował swojej aktywności w postaci jazdy na karcie kierowcy od godz. 02:23 w dniu 19 grudnia 2019 r. do godz. 06:16 w dniu 19 grudnia 2019 r. W tym czasie kierowca nie zarejestrował na swojej karcie kierowcy około 308 km (tj. od załadunku w Centrum Logistycznym Carrefour w B. do rozładunku w Carrefour Z.). Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że w dniu 19 grudnia 2019 r. prawdopodobnie prowadził pojazd na trasie B.-Z. i w tym dniu swoją kartę włożył do tachografu dopiero po 4 godzinach jazdy.
W związku z powyższym stwierdzono niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi i nałożono karę pieniężną w wysokości 5 000 zł określoną w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W zakresie naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówki lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych (tj. lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) Główny Inspektor Transportu Drogowego odwołując się do treści art. 34 rozporządzenia 165/2014 wskazał, że na podstawie analizy danych cyfrowych pobranych z karty kontrolowanego kierowcy oraz pamięci urządzenia rejestrującego stwierdzono, że kontrolowany kierowca – K.M. w dniach: 17, 18, 19, 20, 23, 27, 30 grudnia 2019 r. oraz w dniach 2, 7, 8, 9, 10, 13, 14 stycznia 2020 r. nie rejestrował zapisów na karcie kierowcy podczas czynności związanych z załadunkiem oraz rozładunkiem na terenie Centrum Logistycznego Carrefour w B. W tym czasie załączał w tachografie funkcję OUT, tj. jazda poza zakresem stosowania przepisów rozporządzenia 561/2006. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca zeznał, że robił tak, ponieważ musi być zawsze w domu aby opiekować się chorą żoną.
W związku z powyższym stwierdzono niedopuszczalne wyjęcie wykresówki lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych i nałożono karę pieniężną w wysokości 3 000 zł (tj. lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d.)
W zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: 1) o czas do mniej niż 1 godziny; 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin, (tj. lp. 5.2 załącznika nr 3 u.t.d. organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 lit. k rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu, oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku.
Stosownie zaś do art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.
W myśl art. 1 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r., w sytuacji gdy kierowca nie wykorzystał w całości okresów dziennego odpoczynku wymaganych zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006 obliczanie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się wraz z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Obliczanie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone:
1) o czas do mniej niż 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych;
2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin karą pieniężna w wysokości 200 złotych;
3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin karą pieniężną w wysokości 250 złotych.
Na podstawie analizy danych z urządzenia rejestrującego oraz z karty kierowcy – K. M. stwierdzono, że w okresie od godz. 22:27 w dniu 18 grudnia 2019 r. do godz. 19:17 w dniu 19 grudnia 2019 r. prowadził pojazd łącznie 11 godz. i 2 minuty. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin, co oznacza, że norma dziennego czasu została przekroczona o 1 godz. i 2 minuty. W toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Z uwagi na powyższe zasadnie nałożono karę pieniężną w wysokości 300 zł z tytułu naruszenia lp. 5.2.1 i lp. 5.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ponadto kierowca K. M.w okresie od godz. 01:13 w dniu 10 stycznia 2020 r. do godz. 15:34 w dniu 11 stycznia 2020 r. prowadził pojazd łącznie 13 godz. i 11 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 10 godzin, co oznacza, że norma dziennego czasu została przekroczona o 3 godz. i 11 minut.
W toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 800 zł z tytułu naruszenia lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 5.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do naruszenia polegającego skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: 1) o czas do 1 godziny; 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut, (tj. lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ wskazał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Stosownie do art. 4 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku":
- "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin,
- "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin;
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d, która sankcjonuje skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego:
1) o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100,00 zł;
2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 200,00 zł;
3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 350,00 zł.
Analiza okazanych do kontroli danych z karty kierowcy wykazała, że kierowca – K. M. w dniu 20 grudnia 2019 r. rozpoczął pracę o godz. 04:45. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 04:45 w dniu 20 grudnia 2019 r. do godz. 04:45 w dniu 20 grudnia 2019 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:27 (20 grudnia) do godz. 23:53 (20 grudnia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 26 minut. Do normy 11-godzinnego odpoczynku dziennego zabrakło 3 godz. i 34 minut. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe okoliczności zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1 000 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ponadto kierowca – K. M.w dniu 10 stycznia 2020 r. rozpoczął pracę o godz. 04:17 w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 04:17 w dniu 10 stycznia 2020 r. do godz. 04:17 w dniu 11 stycznia 2020 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:02 (10 stycznia) do godz. 21:22 (10 stycznia). Odpoczynek trwał 5 godz. i 20 minut, do normy 11 -godzinnego odpoczynku dziennego zabrakło 5 godz. i 40 minut. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia, nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Zasadnie zatem wymierzono karę pieniężną w wysokości 1 700 zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.5.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
W zakresie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godziny; 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin (tj. lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d.) Główny Inspektor Transportu Drogowego odwołując się ponownie do treści art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wskazał, że konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej:
1) o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 150,00 zł;
2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350,00 zł;
3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550,00 zł.
Analiza okazanych do kontroli danych z karty kierowcy wykazała, że kierowca – K. M. w dniu 17 grudnia 2019 r. rozpoczął pracę o godz. 04:45 w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 04:45 w dniu 17 grudnia 2019 r. do godz. 04:45 w dniu 18 grudnia 2019 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 19:35 (17 grudnia) do godz. 02:38 (18 grudnia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 3 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 57 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe nałożono karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie określone w lp. 5.7.1, lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ponadto analiza okazanych do kontroli danych z karty kierowcy wykazała, że kierowca – K. M. w dniu 18 grudnia 2019 r. rozpoczął pracę o godz. 04:45 w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 04:45 w dniu 18 grudnia 2019 r. do godz. 04:45 w dniu 19 grudnia 2019 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 15:14 (18 grudnia) do godz. 22:27 (18 grudnia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 13 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 47 minut. Nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Z uwagi na powyższe nałożono karę pieniężną w wysokości 500 zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 5.7.1, lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
W dniu 19 grudnia 2019 r. kierowca – K.M. rozpoczął pracę o godz. 04:45 w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 04:45 w dniu 19 grudnia 2019 r. do godz. 04:45 w dniu 20 grudnia 2019 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 19:17 (19 grudnia) do godz. 02:47 (20 grudnia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 30 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 30 minut. Nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 5.7.1, lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
W dniu 22 grudnia 2019 r. kierowca – K.M.rozpoczął pracę o godz. 23:19. w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 23:19 w dniu 22 grudnia 2019 r. do godz. 23:19 w dniu 23 grudnia 2019 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 01:19 (23 grudnia) do godz. 03:43 (23 grudnia). Odpoczynek trwał 2 godz. i 24 minuty i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 6 godz. i 36 minut. Z uwagi na powyższe nałożono karę pieniężną w wysokości 3 250 zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3. załącznika nr 3 do u.t.d.
W dniu 26 grudnia 2019 r. kierowca – K. M. rozpoczął pracę o godz. 22:07 w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 22:07 w dniu 26 grudnia 2019 r. do godz. 22:07 w dniu 27 grudnia 2019 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 17:31 (27 grudnia) do godz. 22:07 (27 grudnia). Odpoczynek trwał 4 godz. i 36 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 4 godz. i 24 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2 150 zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3. załącznika nr 3 do u.t.d.
W dniu 29 grudnia 2019 r. kierowca – K. M. rozpoczął pracę o godz. 22:47 w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 22:47 w dniu 29 grudnia 2019 r. do godz. 22:47 w dniu 30 grudnia 2019 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:27 (30 grudnia) do godz. 22:47 (30 grudnia). Odpoczynek trwał 6 godz. i 20 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 2 godz. i 40 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1 050 zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3. załącznika nr 3 do u.t.d.
W dniu 1 stycznia 2020 r. kierowca –K. M. rozpoczął pracę o godz. 23:48 w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 23:48 w dniu 1 stycznia 2020 r. do godz. 23:48 w dniu 2 stycznia 2020 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:46 (2 stycznia) do godz. 23:48 (2 stycznia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 2 minuty i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 58 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 5.7.1, lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
W dniu 6 stycznia 2020 r. kierowca –K.M. rozpoczął pracę o godz. 23:43 w 24- godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 23:43 w dniu 6 stycznia 2020 r. do godz. 23:43 w dniu 7 stycznia 2020 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:39 (7 stycznia) do godz. 23:40 (7 stycznia). Odpoczynek ten trwał 7 godz. i 1 minutę i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 59 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1, lp. 5.7.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
W dniu 7 stycznia 2020 r. kierowca – K.M. rozpoczął pracę o godz. 23:43 w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 23:43 w dniu 7 stycznia 2020 r. do godz. 23:43 w dniu 8 stycznia 2020 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 18:42 (8 stycznia) do godz. 23:43 (8 stycznia). Odpoczynek trwał 5 godz. i 1 minutę i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 3 godz. i 59 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1 600 zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
W dniu 9 stycznia 2020 r. kierowca –K. M. rozpoczął pracę o godz. 04:17 w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 04:17 w dniu 9 stycznia 2020 r. do godz. 04:17 w dniu 10 stycznia 2020 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:30 (9 stycznia) do godz. 01:13 (10 stycznia). Odpoczynek trwał 8 godz. i 43 minuty i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 17 minut. W związku z powyższym nałożono karę pieniężną w wysokości 150 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
W dniu 13 stycznia 2020 r. kierowca – K.M. rozpoczął pracę o godz. 06:15 w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godz. 06:15 w dniu 13 stycznia 2020 r. do godz. 06:15 w dniu 14 stycznia 2020 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 22:50 (13 stycznia) do godz. 05:29 (14 stycznia). Odpoczynek trwał 6 godz. i 39 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 2 godz. i 21 minut, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1 050 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.7.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut (tj. lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.11. załącznika nr 3 do u.t.d, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
1) o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100,00 zł,
2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 zł.
Na podstawie analizy danych z karty kierowcy, stwierdzono że kierowca K. M.w dniu 19 grudnia 2019 r. - od godz. 02:18 do godz. 07:49 prowadził pojazd przez 4 godz. i 59 minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godz. i 30 minut została przekroczona o 29 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy. Z uwagi na powyższe nałożono karę pieniężną w wysokości 100,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1 załącznika m 3 do u.t.d.
Kierowca – K. M. w dniu 9 stycznia 2020 r. - od godz. 08:41 do godz. 16:30 prowadził pojazd przez 5 godz. i 3 minuty. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o 33 minuty. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11.1, lp. 5.11.2 załącznika nr 3 do u.t.d.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że zastrzeżenia dotyczące rozliczenia czasu pracy nie uwzględniają danych cyfrowych z pamięci urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe marki Daf o nr rej. [...]. Kontrolowany kierowca w dniach: 17,18, 19, 20, 23, 27, 30 grudnia 2019 r. oraz w dniach 2, 7, 8, 9, 10, 13, 14 stycznia 2020 r. nie rejestrował zapisów na karcie kierowcy podczas czynności związanych z załadunkiem oraz rozładunkiem na terenie Centrum Logistycznego Carrefour w B.. W tym czasie załączał w tachografie funkcję OUT, tj. jazda poza zakresem stosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Dane cyfrowe przedłożone natomiast przez pełnomocnika strony nie uwzględniają okresów, podczas których kierowca faktycznie prowadził pojazd, jednocześnie nie rejestrując wskazań w zakresie prędkości, aktywności i przebytej drogi w pamięci tachografu. W związku z powyższym przedłożone dane cyfrowe nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ stwierdzone naruszenia ustalono analizując zarówno zapisy z karty kontrolowanego kierowcy, jak i urządzenia rejestrującego.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego stwierdzenia naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, że kontrolowany kierowca w dniach: 17,18, 20, 23, 27, 30 grudnia 2019 r. oraz w dniach 2, 7, 8, 9, 10, 13, 14 stycznia 2020 r. nie rejestrował zapisów na karcie kierowcy podczas czynności związanych z załadunkiem oraz rozładunkiem na terenie Centrum Logistycznego Carrefour w B.. W tym czasie załączał w tachografie funkcję OUT, tj. jazda poza zakresem stosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. We wskazanych dniach kierowca wyjmował kartę kierowcy z tachografu w toku realizacji zadania przewozowego, co stanowi naruszenie określone w lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d, zaś w dniu 19 grudnia 2019 r. nie rejestrował swojej aktywności w postaci jazdy na karcie kierowcy od godz. 02:23 do godz. 06:16, po czym włożył kartę kierowcy do urządzenia rejestrującego, co stanowi naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. W związku z powyższym organ I instancji poprawnie zakwalifikował naruszenie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., które miało miejsce w dniu 19 grudnia 2019 r. oraz naruszenie określone w lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. za pozostałe dni, w których kierowca wyjmował kartę kierowcy z tachografu.
Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji właściwie zgromadził materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a zarzuty strony w powyższym zakresie są bezpodstawne. Bezzasadny, zdaniem organu jest również wniosek strony o dopuszczenie i przeprowadzenie ponownie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka - K. M., ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do właściwego ustalenia stanu faktycznego, a dopuszczenie i przeprowadzenie ww. dowodu spowoduje tylko przedłużenia postępowania w sprawie. Suma kar pieniężnych za stwierdzone w toku kontroli drogowej naruszenia wyniosła 24 000 zł, jednakże zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. została zmniejszona do kwoty 12 000 zł.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 92a u.t.d. oraz lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym naliczaniu kary za skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku poprzez sumowanie kar w miejsce stosowania stawki progresywnej za naruszenie przewidziane w załączniku nr 3 do u.t.d.;
2. art. 92a u.t.d. oraz lp 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym naliczaniu kary za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku, polegającą na sumowaniu kar w miejsce stosowania stawki progresywnej za naruszenie przewidzianej w załączniku nr 3 do u.t.d.;
3. art. 92a u.t.d. oraz lp 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na nieprawidłowym naliczaniu kary za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, polegającą na sumowaniu kar w miejsce stosowania stawki progresywnej za naruszenie przewidzianej w załączniku nr 3 do u.t.d.;
4. art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez błędną wykładnię polegającą na sumowaniu kar, która doprowadziła do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne, automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia (WE) nr 561/2006, nakazującego aby kary stosowane przez państwa członkowskie w przypadku naruszenia jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące;
5. art. 92a ust. 7 u.t.d. poprzez błędną wykładnię przez pominięcie zasady, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia przepisów transportu drogowego ma charakter decyzji związanej bowiem przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozów drogowego organ administracji zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy, kary nakładane są w sposób sztywny, co powoduje ze kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku, zaś kumulatywne stosowanie kilku kar za jedno naruszenie nie znajduje podstawy normatywnej.
W oparciu postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]
W uzasadnieniu skargi odnosząc się do naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego określonego w lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. pełnomocnik skarżącego zakwestionował sposób naliczania kary wskazując, że organy błędnie wymierzyły karę w łącznej wysokości 2 700 zł sumując kary wymienione w lp. 5.5 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenia winny podlegać wyłącznie karze określonej w lp. 5.5 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. (tj. skrócenie regularnego okresu odpoczynku dziennego o 3 godziny i 34 minuty oraz o 5 godzin i 40 minut).
Podał, że zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury, niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia, a przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej.
W zakresie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej jak i załogi kilkuosobowej określonego w lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. pełnomocnik skarżącego również zakwestionował sposób naliczania kary wskazując, że organy błędnie wymierzyły karę sumując kary wymienione w lp. 5.7 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d, podczas gdy wskazane naruszenia winny podlegać wyłącznie karze z jednego, konkretnie wskazanego pkt lp. 5.7. załącznika nr 3 do u.t.d. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 u.t.d., do którego odsyła ort. 92a ust. 7 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że kara nie może być nałożona w innej wysokości, niż podana w załączniku. Z powyższego wynika, że decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny rozpatrując sprawę w tym przedmiocie nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ co do zasady -zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku do ustawy, a nie do sumowania kilku kar.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy określonego w lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. pełnomocnik kwestionując sposób naliczania kary za to uchybienie wskazał, że za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 33 minuty organ nałożył karę w wysokości 350 zł sumując kary wymienione w lp. 5.11 pkt 1 i pkt 2 z załącznika nr 3 do o u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenie winno podlegać wyłącznie karze z lp. 5.5 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. W ocenie pełnomocnika skarżącego naruszenie podlega wyłącznie sankcji w wysokości 250 zł zgodnie z lp. 5.5 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d, na co wprost wskazuje literalna wykładnia ww. przepisu.
Podsumowując pełnomocnik wskazał, że w niniejszej sprawie organy administracji błędnie wyliczyły kary pieniężne w opisanych powyżej przypadkach, dokonały bowiem nieuprawnionego, wielokrotnego sankcjonowania tego samego naruszenia przepisów u.t.d.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia na M.O. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów transportu drogowego.
Na wstępie wyjaśnić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie mają zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189e i art.189f k.p.a. Zgodnie z treścią art.189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Podkreślić należy, że kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 919 ze zm.), dalej u.t.d. Ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W art. 92b i 92c u.t.d. przewidziana została także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi zatem na to, że wskazane powyżej kwestie zostały uregulowane przepisach w odrębnych oraz treść art. 189a § 2 k.p.a. nie mają zastosowania przepisy działu IVa k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (art. 92a ust. 3 u.t.d.).
W myśl art. 92a ust. 5 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć:
1) 15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
2) 20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
3) 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej liczbie powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
4) 30 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
5) 40 000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.).
W tym miejscu wyjaśnić należy, że z dniem 3 września 2018 r. zmieniona została ustawa o transporcie drogowym. Nowelizacja została dokonana została na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2108 r., poz. 1481). Nowe brzmienie uzyskał m.in. załącznik nr 3 do u.t.d., w którym zmodyfikowano niektóre istniejące dotychczas naruszenia, wprowadzono nowe naruszenia, a także co do niektórych naruszeń wprowadzono nową wysokość kar pieniężnych. W niniejszej sprawie wszystkie zarzucane skarżącemu naruszenia miały miejsce po dniu 3 września 2018 r. W związku z powyższym zastosowanie powinny znaleźć przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym po dniu 3 września 2018 r.
W rozpoznawanej sprawie skarżący został ukarany za sześć następujących naruszeń przepisów w zakresie transportu drogowego:
1) niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące niezarejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi,
2) niedopuszczalne wyjęcie wykresówki lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych;
3) przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin, w sytuacji gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone,
4) skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego,
5) skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej,
6) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.
Zdaniem sądu organy obu instancji poczyniły prawidłowe ustalenia co do popełnienia przez skarżącego stwierdzonych w dniu kontroli drogowej naruszeń przepisów u.t.d. Jednakże błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sposobu ustalania wysokości kary za stwierdzone w toku kontroli, tj. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin, w sytuacji gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej oraz przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Nie uwzględniły bowiem zmiany brzmienia tych przepisów dokonanej wskazaną powyżej nowelizacją z dnia 3 września 2018 r.
Ad. 1), tj. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Stosownie zaś do treści art. 33 ust. 1 cyt. rozporządzenia, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów. W myśl art. 34 ust. 4 ww. rozporządzenia, jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu.
W rozpoznawanej sprawie na podstawie analizy danych cyfrowych z karty kierowcy K. M., urządzenia rejestrującego oraz zeznań przesłuchanego w charakterze świadka kontrolowanego kierowcy ustalono, że w dniu 19 grudnia 2019 r. od godz. 02:23 do godz. 06:16 kierowca nie zarejestrował na swojej karcie kierowcy aktywności, tj. około 308 km jazdy, którą pokonał od załadunku w Centrum Logistycznym Carrefour w B. do rozładunku w Carrefour w Z.. Przesłuchany w toku kontroli kierowca przyznał, że w dniu 19 grudnia 2019 r. prawdopodobnie prowadził pojazd na trasie B.-Z.i w tym dniu swoją kartę włożył do tachografu dopiero po 4 godzinach jazdy.
W związku z powyższym wykonywanie przewozu drogowego bez rejestracji na karcie kierowcy aktywności kierowcy, wskazań w zakresie prędkości pojazdu i przebytej drogi uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł określonej w lp. 6.2 pkt 1 załącznika nr 3 do u.t.d. Powyższe naruszenie nie było przez skarżącego kwestionowane.
Ad. 2), tj. niedopuszczalne wyjęcie wykresówki lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych.
Stosownie do treści art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy (art. 34 ust. 2 cyt. rozporządzenia). Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu (art. 34 ust. 3 rozporządzenia).
W myśl art. 34 ust. 4 rozporządzenia, jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd.
Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 5 cyt. rozporządzenia, kierowcy:
a) zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z czasem urzędowym/oficjalnym kraju rejestracji pojazdu;
b) obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów:
(i) pod symbolem grafika : czas prowadzenia pojazdu;
(ii) pod symbolem grafika: "inna praca", która oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE, a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim;
(iii) pod symbolem grafika: "okresy gotowości" zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) dyrektywy 2002/15/WE;
(iv) pod symbolem grafika: przerwy lub odpoczynek.
Stosownie do treści art. 34 ust. 6 rozporządzenia, każdy kierowca pojazdu wyposażonego w analogowy tachograf nanosi na swoją wykresówkę następujące informacje:
a) na początku używania wykresówki - swoje nazwisko i imię;
b) datę i miejsce rozpoczęcia używania wykresówki oraz datę i miejsce zakończenia jej używania;
c) numer rejestracyjny każdego pojazdu, do którego został przydzielony kierowca, zarówno na początku pierwszej jazdy zapisanej na wykresówce, jak i następnych, w przypadku zmiany pojazdu, w czasie używania tej samej wykresówki;
d) wskazania licznika długości drogi:
(i) przy rozpoczęciu pierwszej jazdy zarejestrowanej na wykresówce;
(ii) przy zakończeniu ostatniej jazdy zarejestrowanej na wykresówce;
(iii) w razie zmiany pojazdu w ciągu dnia pracy - wskazanie licznika w pierwszym pojeździe, do którego kierowca był przydzielony oraz wskazanie licznika w kolejnym pojeździe;
e) czas, kiedy miała miejsce zmiana pojazdu.
Kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Jednak państwo członkowskie może wymagać od kierowców pojazdów używanych w działalności transportowej prowadzonej na jego terytorium dodatkowych, bardziej szczegółowych niż symbol państwa, danych geograficznych, pod warunkiem że państwo członkowskie powiadomiło o tym Komisję przed dniem 1 kwietnia 1998 r.
Kierowcy nie muszą wprowadzać informacji, o których mowa w pierwszym zdaniu akapitu pierwszego, jeśli tachograf rejestruje automatycznie dane dotyczące lokalizacji zgodnie z art. 8 (art. 34 ust. 7 rozporządzenia).
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że kontrolowany kierowca – K. M. w dniach: 17, 18, 19, 20, 23, 27 i 30 grudnia 2019 r. oraz w dniach 2, 7, 8, 9, 10, 13 i 14 stycznia 2020 r. nie rejestrował zapisów na karcie kierowcy podczas załadunku i rozładunku na terenie Centrum Logistycznego Carrefour w B. Jak ustalono w toku kontroli, kierowca załączał w tachografie funkcję OUT, tj. jazda poza zakresem stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Okoliczność powyższą potwierdził również przesłuchany w charakterze świadka sam kierowca, który zeznał, że "robił tak, ponieważ musi być zawsze w domu aby opiekować się chorą żoną".
W związku z powyższym organy administracji prawidłowo nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3 000 zł, określoną w lp. 6.3 pkt 5 załącznika nr 3 do u.t.d. Powyższe naruszenie, jak i wysokość nałożonej kary pieniężnej nie było przez skarżącego kwestionowane.
Ad. 3), tj. przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 lit. k rozporządzenia (WE) nr 561/2006, "dzienny czas prowadzenia pojazdu", oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku.
Stosownie zaś do art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.
W myśl natomiast art. 1 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r., w sytuacji gdy kierowca nie wykorzystał w całości okresów dziennego odpoczynku wymaganych zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 561/2006 obliczanie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się wraz z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Obliczanie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin.
Zgodnie z treścią lp. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone sankcjonowane jest:
1) o czas do mniej niż 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych;
2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin karą pieniężna w wysokości 200 złotych;
3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin karą pieniężną w wysokości 250 złotych.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że w dniu 18 grudnia 2019 r. od godz. 22:27 do godz. 19:17 w dniu 19 grudnia 2019 r. kierowca – K. M. prowadził pojazd łącznie 11 godz. i 2 minuty, co oznacza, że norma dziennego czasu prowadzenia pojazdu została przekroczona o 1 godz. i 2 minuty. W toku kontroli strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie organy błędnie nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 300 zł sumując kary wymienione w lp. 5.2 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane naruszenie powinno podlegać karze wyłącznie na podstawie lp. 5.2 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. Norma dziennego czasu prowadzenia pojazdu została przekroczona o 1 godz. i 2 minuty, czyli o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin, który sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 200 złotych.
Ponadto w toku kontroli ustalono również, że w dniu 10 stycznia 2020 r. od godz. 01:13. do godz. 15:34 w dniu 11 stycznia 2020 r. kierowca K. M. prowadził pojazd łącznie 13 godz. i 11 minut, co oznacza, że norma dziennego czasu prowadzenia pojazdu została przekroczona o 3 godz. i 11 minut. Nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenie organy w podobny sposób błędnie nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 800 zł sumując kary określone w lp. 5.2. pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy wskazane powyżej naruszenie powinno podlegać karze wyłącznie na podstawie lp. 5.2 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. Norma dziennego czasu prowadzenia pojazdu została przekroczona o 3 godz. i 11 minut, co oznacza, że kara pieniężna za stwierdzone powyżej naruszenie powinna wynosić 500 złotych, ponieważ za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin kara pieniężna wynosi 250 złotych.
Łączna suma kar za stwierdzone powyżej naruszenia powinna zatem łącznie wynieść 700 złotych. Powyższe naruszenia, jak i sposób naliczenia kary pieniężnej nie były przez skarżącego kwestionowane.
Ad. 4), tj. skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego.
Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku (art. 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia) Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku (art. 8 ust. 3 rozporządzenia). Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (art. 8 ust. 4 rozporządzenia).
Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin (art. 8 ust. 5 rozporządzenia).
Zgodnie natomiast z definicją zawartą w art. 4 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku":
- "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin,
- "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin;
Treść lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d, sankcjonuje skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego:
1) o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100,00 zł;
2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 200,00 zł;
3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 350,00 zł.
Analiza materiału dowodowego w postaci okazanych do kontroli danych z karty kierowcy - K. M. wykazała, że w dniu 20 grudnia 2019 r. o godz. 04:45 kierowca rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:27 (20 grudnia) do godz. 23:53 (20 grudnia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 26 minut, do normy 11-godzinnego odpoczynku dziennego zabrakło 3 godz. i 34 minut. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania naruszenia. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Za wymienione naruszenie organy błędnie nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 000 złotych sumując kary określone w lp. 5.5. pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., w sytuacji gdy wskazane naruszenie podlega karze wyłącznie na podstawie lp. 5.5 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. W związku z powyższym skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o 3 godz. i 34 minuty podlega karze pieniężnej w wysokości 700 zł, ponieważ za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut kara pieniężna wynosi 350,00 złotych.
Ponadto w dniu 10 stycznia 2020 r. o godz. 04:17 kierowca – K.M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:02 (10 stycznia) do godz. 21:22 (10 stycznia). Odpoczynek trwał zatem 5 godz. i 20 minut i do normy 11 -godzinnego odpoczynku dziennego zabrakło 5 godz. i 40 minut. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania naruszenia, nie okazano także dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych odpoczynków. Organy administracji za zasadne uznały wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 1 700 złotych sumując w ten sam sposób kary określone w lp. 5.5. pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy stwierdzone naruszenie podlegało sankcji wyłącznie na podstawie lp. 5.5 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. Skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o 5 godz. i 40 minut podlega zatem karze pieniężnej w wysokości 1 400 złotych, ponieważ za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin i 30 minut kara pieniężna wynosi 350,00 złotych.
Biorąc bowiem pod uwagę treść lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. należy wskazać, że nie ma podstawy do sumowania kar określonych w lp. 5.5 pkt 1 i 2 , ponieważ brzmienie pkt 2 lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d. nie pozwala na przyjęcie, iż przewidziana w nim kara jest poprzedzona sankcją z pkt 1. Nie ma również wątpliwości, że wyraźne brzmienie pkt 3 lp. 5.5 załącznika nr 3 do u.t.d., w którym ustawodawca użył zwrotu "za każdą rozpoczętą godzinę powyżej" nie pozwala na przyjęcie, że przewidziana w nim kara jest poprzedzona sankcją łącznie z pkt 1 i 2. Nie ma zatem uzasadnienia dla nakładania kar za każde z tych naruszeń z osobna i brak jest podstaw prawnych do sumowania (łączenia) tych kar szczególnie, że z treści powołanego załącznika wynika, że wagę stwierdzonych naruszeń ustawodawca ocenił odmiennie. Te same okoliczności nie mogą zatem stanowić naruszenia różnych deliktów dotyczących naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, w szczególności wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1738/21, dostępne; cbois.nsa.gov.pl).
Łączna suma kar za stwierdzone powyżej naruszenia powinna zatem łącznie wynieść 2 100 złotych. Skarżący słusznie zakwestionował sposób naliczenia kary pieniężnej przez organy administracji.
Ad. 5), tj. skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej.
Kwestie dotyczące dziennego okresu odpoczynku zostały uregulowane w cyt. powyżej art. 4 lit. g oraz art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2 006.Konsekwencją natomiast wskazanych powyżej regulacji jest treść powołanego powyżej lp. 5.5 oraz lp. 5.7. załącznika nr 3 do u.t.d., który sankcjonuje skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej:
1) o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 150,00 zł;
2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin karą pieniężną w wysokości 350,00 zł;
3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin karą pieniężną w wysokości 550,00 zł.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego miało miejsce w jedenastu przypadkach, tj.
1) w dniu 17 grudnia 2019 r. o godz. 04:45 kierowca – K.M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 19:35 (17 grudnia) do godz. 02:38 (18 grudnia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 3 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 57 minut.
Organ za zasadne uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d, podczas gdy stwierdzone naruszenie podlega karze wyłącznie w oparciu o lp. 5.7 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., a wysokość kary powinna wynosić 350 zł.
2) w dniu 18 grudnia 2019 r. o godz. 04:45 kierowca – K. M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 15:14 (18 grudnia) do godz. 22:27 (18 grudnia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 13 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 47 minut;
Organ podobnie za zasadne uznał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 500 zł sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d, podczas gdy stwierdzone naruszenie podlega karze wyłącznie w oparciu o lp. 5.7 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., a wysokość kary powinna wynosić 350 zł.
3) w dniu 19 grudnia 2019 r. o godz. 04:45 kierowca – K.M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 19:17 (19 grudnia) do godz. 02:47 (20 grudnia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 30 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 30 minut;
Za stwierdzone naruszenie organ nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d, podczas gdy stwierdzone naruszenie podlega karze wyłącznie w oparciu o lp. 5.7 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., a wysokość kary powinna wynosić 350 zł
4) w dniu 22 grudnia 2019 r. o godz. 23:19 kierowca – K. M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 01:19 (23 grudnia) do godz. 03:43 (23 grudnia). Odpoczynek trwał 2 godz. i 24 minuty i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 6 godz. i 36 minut.
Organ nałożył karę pieniężną w wysokości 3 250 zł sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy stwierdzone naruszenie powinno podlegać karze wyłącznie na podstawie lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., a wysokość kary powinna wynosić 2 750 zł,
5) w dniu 26 grudnia 2019 r. o godz. 22:07 kierowca – K. M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 17:31 (27 grudnia) do godz. 22:07 (27 grudnia). Odpoczynek trwał 4 godz. i 36 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 4 godz. i 24 minut.
Stwierdzone naruszenie uzasadniało, zdaniem organu nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2 150 zł, tj. zsumowano kary określone w lp. 5.7 pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy stwierdzone naruszenie powinno podlegać karze wyłącznie na podstawie lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., a wysokość kary powinna wynosić 1 650 zł.
6) w dniu 29 grudnia 2019 r. o godz. 22:47 kierowca – K. M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:27 (30 grudnia) do godz. 22:47 (30 grudnia). Odpoczynek trwał 6 godz. i 20 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 2 godz. i 40 minut.
Organ nałożył karę pieniężną w wysokości 1 050 zł sumując ponownie kary określone w lp. 5.7 pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d, podczas gdy wskazane powyżej naruszenie podlegało sankcji określonej w lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., a kara pieniężna powinna wynosić 550 zł.
7) w dniu 1 stycznia 2020 r. o godz. 23:48 kierowca –K.M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:46 (2 stycznia) do godz. 23:48 (2 stycznia). Odpoczynek trwał 7 godz. i 2 minuty i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 58 minut.
Organ nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d, podczas gdy stwierdzone naruszenie podlega karze wyłącznie w oparciu o lp. 5.7 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., a wysokość kary powinna wynosić 350 zł.
8) w dniu 6 stycznia 2020 r. o godz. 23:43 kierowca –K. M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:39 (7 stycznia) do godz. 23:40 (7 stycznia). Odpoczynek ten trwał 7 godz. i 1 minutę, do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 1 godz. i 59 minut.
Organ nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d, podczas gdy stwierdzone naruszenie podlega karze wyłącznie w oparciu o lp. 5.7 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., a wysokość kary powinna wynosić 350 zł.
9) w dniu 7 stycznia 2020 r. o godz. 23:43 kierowca – K. M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 18:42 (8 stycznia) do godz. 23:43 (8 stycznia). Odpoczynek trwał 5 godz. i 1 minutę, do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 3 godz. i 59 minut.
Organ nałożył karę pieniężną w wysokości w wysokości 1 600 zł sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy stwierdzone naruszenie podlega karze wyłącznie w oparciu o lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d., a wysokość kary powinna wynosić 1 100 zł.
10) w dniu 9 stycznia 2020 r. o godz. 04:17 kierowca –K. M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 16:30 (9 stycznia) do godz. 01:13 (10 stycznia). Odpoczynek trwał 8 godz. i 43 minuty i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 17 minut.
Organ prawidłowo wymierzył w tym przypadku karę pieniężną w wysokości 150 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
11) w dniu 13 stycznia 2020 r. o godz. 06:15 kierowca – K. M. rozpoczął pracę w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym, w którym odebrał najdłuższy odpoczynek od godz. 22:50 (13 stycznia) do godz. 05:29 (14 stycznia). Odpoczynek trwał 6 godz. i 39 minut i do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego zabrakło 2 godz. i 21 minut,
Organ nałożył karę pieniężną w wysokości 1 050 zł sumując kary określone w lp. 5.7 pkt 1, 2 i 3 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy stwierdzone naruszenie podlegało karze wyłączenie na podstawie lp. 5.7 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d. a wysokość kary powinna wynosić 550 zł
Na tle przedstawionych okoliczności podkreślić należy, że treść lp. 5.7. załącznika nr 3 do u.t.d., w brzmieniu obowiązującym od 3 września 2018 r., jest odmienna od poprzednio obowiązującego uregulowania. Wykładnia omawianej regulacji sprzed nowelizacji, według której dopuszczalne jest sumowanie kar za poszczególne naruszenia, dotyczące skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego kierowców, jest obecnie nieprawidłowa. Ustawodawca konstruując w znowelizowanej ustawie ww. przepisy użył zwrotów "o czas do", "o czas powyżej", "za każdą rozpoczętą godzinę powyżej" dla określenia norm czasowych naruszeń, od których uzależnił wysokość kary. W tym kontekście zwrot "powyżej" został użyty na określenie zdarzenia, które trwa od jego zaistnienia.
W lp. 5.7 w aktualnym brzmieniu załącznika nr 3 do u.t.d., wyraźnie określono, ile wynosi kara pieniężna za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego, tj. o czas do 1 godziny - 150 zł; o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin - 350 zł; za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin - 550 zł.
W każdym przypadku przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, ale nie każde przekroczenie progów powoduje sumowanie kwot kar od najniższej do najwyższej, to bowiem zależy od regulacji wprowadzonej przez ustawodawcę. Brzmienie aktualnie obowiązującego lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. nie pozwala na przyjęcie, że przewidziane w nim kary za to samo naruszenie przepisów podlegają łączeniu. Tym samym niedopuszczalna jest praktyka sumowania kar w stosunku do jednego naruszenia przepisów transportu drogowego (por. cyt. powyżej wyrok NSA z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1863/21).
Organy dokonały zatem nieuprawnionego, wielokrotnego sankcjonowania tego samego naruszenia przepisów u.t.d. Sumując kary przewidziane w lp. 5.7.1 i lp. 5.7.2 i lp. 5.7.3. załącznika nr 3 do u.t.d. za to samo naruszenie, nie uwzględniły zmiany brzmienia przepisów dokonanych nowelizacją z dnia 3 września 2018 r. Łączna suma kar za stwierdzone powyżej naruszenia powinna zatem wynieść 8 500 złotych, a nie jak błędnie ustaliły organy - 11 750 złotych. Skarżący słusznie zakwestionował sposób liczenia kar przez organy administracji.
Ad. 6), tj. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy.
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Konsekwencją powyższej regulacji jest treść lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
1) o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100,00 złotych,
2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 złotych,
3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut karą pieniężną w wysokości 350 złotych
W rozpoznawanej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dniu 19 grudnia 2019 r. - od godz. 02:18 do godz. 07:49 kierowca – K. M. prowadził pojazd przez 4 godz. i 59 minut, co oznacza, że norma 4 godz. i 30 minut została przekroczona o 29 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy. Zasadnie zatem organy nałożyły na skarżącego karę pieniężną w wysokości 100,00 zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11 pkt 1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Ponadto ustalono, że w dniu 9 stycznia 2020 r. - od godz. 08:41 do godz. 16:30 kierowca – K.M. prowadził pojazd przez 5 godz. i 3 minuty, norma 4 godz. 30 minut została zatem przekroczona o 33 minuty. Nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy, co zdaniem organów uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł z tytułu ww. naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.11 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. zsumowano kary określone w lp. 5.11 pkt 1 i 2 załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy stwierdzone naruszenie podlegało sankcji wyłącznie na podstawie lp. 5.11 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. a wysokość kary winna wynosić 250 zł.
Należy podkreślić, że analiza wymienionego uregulowania wskazuje, że w przypadku przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 30 minut a mniej niż 1 godzina i 30 minut winna być wymierzona jedynie kara określona w lp.5.11 pkt 2, tj. 250 złotych. Kara ta jest wyższa o 150% od kary określonej w lp. 5.11 pkt 1 (przy założeniu, że 100 zł to 100%) a więc należy uznać, że obejmuje ona już przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy do 30 minut. W sytuacji gdyby ustawodawcy chodziło aby w razie prowadzenia pojazdu bez przerwy powyżej 30 minut a krócej niż 1 godzina i 30 minut sumować kary pkt 1 i 2 to treść pkt 2 byłaby inna, a mianowicie wskazywałaby, że poza karą określoną w pkt 2 należy doliczyć ponadto karę z określoną w pkt 1 (np. użyto by sformułowania "dodatkowo" lub podobnego). Treść lp. 5.11 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d. nie zawiera jednak takiego sformułowania lecz wprost określa ile wynosi kara za przekroczenie czasu prowadzenia pojazdu o więcej niż 30 minut a mniej niż 1 godzina i 30 minut. W związku z powyższym organy powinny wymierzyć skarżącemu karę w wysokości 250 złotych określoną w lp.5.11 pkt 2 załącznika nr 3 do u.t.d., a nie sumować kary określone w lp. 5.11 pkt 1 i 2.
Łączna suma kar za stwierdzone powyżej naruszenia powinna zatem wynieść 350 złotych. Skarżący słusznie zakwestionował sposób naliczenia kary przez organy administracji.
Reasumując tą część rozważań sąd podzielił stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że brak jest w przepisach u.t.d. podstaw do sumowania kar jednostkowych, przewidzianych w l.p.5.1, l.p.5.2., l.p. 5.6, l.p. 5.7, l.p. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Przedmiotowego sumowania nie można także tłumaczyć koniecznością zapewnienia skuteczności i proporcjonalności kar, w celu osiągnięcia odstraszającego ich celu, zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z rozporządzenia nr 561/2006, ponieważ po pierwsze, państwa członkowskie mogą osiągnąć ten cel, poprzez odpowiednie (progresywne) określenie stawek kar za poszczególne okresy naruszeń. Poza tym, kumulatywne wymierzanie kar, która również może prowadzić do tego celu, musiałoby mieć konkretną podstawę prawną. Tej jednak nie sposób stwierdzić. Wobec powyższego przyjąć należy zgodnie z zasadami logicznego rozumowania oraz zasadami prawniczej argumentacji, że mniejsza skala naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, zawiera się w większym – właściwym jej przedziale. Dlatego w tych wypadkach właściwa jest stawka kary, przewidziana właśnie dla rzeczywistego okresu przekroczenia. Tak więc jedno stwierdzone naruszenie w każdym z wyżej wymienionych wykazu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega kwalifikacji wyłącznie do jednej pozycji (określonego jej punktu) załącznika nr 3 do u.t.d. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1753/21).
W każdym zatem przypadku przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej. W przypadku sumowania kar, o których mowa powyżej, dochodzi do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów, a takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane przez państwa członkowskie w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące (por. wyroki; WSA w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 1106/19, WSA w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1386/19, WSA w Opolu z dnia 3 września 2020 r., sygn. akt II SA/Op 170/20, WSA w Łodzi z 25 września 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 227/20 i 11 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 154/20, dostępne cbois.nsa.gov.pl).
Biorąc pod uwagę powyższe sąd podzielił stanowisko skarżącego, że organy opierając się na błędnej wykładni ww. przepisów nieprawidłowo wyliczyły wysokość kary pieniężnej za stwierdzone w toku kontroli naruszenia opisane w punktach 3,4,5 i 6.
Uwzględnienie jednak w powyższym kontekście zarzutów skarżącego nie mogło spowodować uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla taki akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu stwierdzone naruszenie przepisów prawa materialnego nie miało takiego waloru, aby uznać, że jego zaistnienie wpłynęło na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy wskazać, że łączna suma kar orzeczonych przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji wyniosła 24 000 zł, lecz stosownie do art. 92a ust. 3 u.t.d. została zredukowana do kwoty 12 000 zł. Pierwsza z wymienionych kwot jest błędna, ponieważ uwzględnia zawyżoną wysokość kar wynikającą z sumowania (łączenia) kar za opisane powyżej naruszenia. W sytuacji prawidłowego określenia wymiaru kar za stwierdzone naruszenia kara pieniężna powinna wynieść łącznie 19 650 zł, zamiast 24 000 zł. W tej sytuacji, w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, z uwagi na fakt związania organu oceną prawną wyrażoną przez sąd w wydanym orzeczeniu, organ musiałby de facto, ze względu na treść art. 92a ust. 3 u.t.d., orzec ponownie dokładnie w ten sam sposób, co w zaskarżonej decyzji, tj. wymierzyć karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Jest to sprzeczne z elementarnymi zasadami logiki i ekonomiki procesowej, a co za tym idzie nie pozwala na przyjęcie, że stwierdzone naruszenia prawa materialnego mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko wówczas uzasadniałoby to wyeliminowanie spornych rozstrzygnięć z obrotu prawnego (por. m.in. wyrok NSA z 22 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 3896/16, LEX nr 2673833).
Prawidłowe jest stanowisko organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie niniejszej przepisów art. 92b art. 92c ust. 1 u.t.d. Skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających właściwą organizację czasu pracy kierowcy wykonującego kontrolowany przewóz. Nierejestrowanie wszystkich okresów aktywności przez kierowcę nie jest okolicznością, której profesjonalny podmiot organizujący przewozy nie mógłby przewidzieć. Nawet jeśli przekroczeń czasu pracy i nierejestrowania swoich okresów aktywności dokonał pracujący u strony kierowca bez jego zgody i wiedzy, to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za osoby, którymi posługuje się przy wykonywaniu swojej działalności. Skarżący powinien w związku z tym podejmować działania mające na celu zapobieżenie dopuszczaniu się przez kierowcę takich nagannych zachowań. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący organizował jakiekolwiek szkolenia dotyczące obowiązków kierowców, wagi przestrzegania przepisów z zakresu transportu drogowego i konsekwencji ich naruszenia. Skarżący nie przedstawił także obowiązującego w przedsiębiorstwie regulaminu pracy kierowców ani wewnętrznych uregulowań, wskazujących na wprowadzenie systemu kontroli, który miałby zapobiec naruszeniom przepisów przez kierowców. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10, LEX nr 920618). W związku z powyższym sąd podzielił stanowisko organów co do braku podstaw do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia.
W niniejszej sprawie organy naruszyły art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 5.2, lp. 5.5., lp. 5.7 i lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jednak naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji organ musiałby ze względu na treść art. 92a ust. 3 u.t.d., orzec ponownie dokładnie w ten sam sposób, co w zaskarżonej decyzji, tj. wymierzyć karę pieniężną w wysokości 12 000 zł.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło