III SA/Łd 876/24

WyrokWSA w Łodzi2025-04-17

Skład orzekający: Paweł Dańczak, Teresa Rutkowska, Agnieszka Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, wynikający z faktu zmiany placówki medycznej i lekarza rodzinnego przez rodzica, może stanowić podstawę do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów prawa i jest wymagalny, gdy minęły terminy wskazane w Programie Szczepień Ochronnych. Zmiana placówki medycznej lub lekarza rodzinnego przez rodzica, nawet jeśli uzasadniona utratą zaufania, nie stanowi podstawy do uchylenia się od tego obowiązku ani nie powoduje jego niewymagalności. Brak poddania się badaniu kwalifikacyjnemu, które poprzedza szczepienie, jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku szczepienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.K. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie oddalające zarzuty strony w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązkowych szczepień dziecka. Skarżąca podnosiła zarzut braku wymagalności obowiązku, argumentując, że zmiana placówki medycznej i lekarza rodzinnego uniemożliwiła jej wykonanie obowiązku, w tym przeprowadzenie wymaganego badania kwalifikacyjnego. Organy administracji uznały obowiązek za wymagalny, wskazując na przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 września 2024 roku nr 117/2024/II w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z 9 września 2024 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: ŁPWIS) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Radomsku (dalej: PPIS) z 5 lipca 2024 r. oddalające zarzuty zobowiązanej D.K. (dalej: strona, zobowiązana, skarżąca) w sprawie postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne. PPIS upomnieniem z 29 lutego 2024 r. w związku z nieszczepieniem dziecka M.K., urodzonej 14 października 2016 r., wezwał matkę dziecka, tj. D.K., do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych obowiązkowych szczepień ochronnych przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. PPIS 17 kwietnia 2024 r. wystawił tytuł wykonawczy, zobowiązując stronę do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS jako organu egzekucyjnego wniosek z 17 kwietnia 2024 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony. ŁPWIS 17 maja 2024 r. wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w wysokości 1400 zł w celu przymuszenia strony do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego z 17 kwietnia 2024 r. wystawionego przez PPIS na podstawie art. 119 § 1 i następne ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Zobowiązana wniosła do ŁPWIS zarzuty, podnosząc brak wymagalności obowiązku. PPIS postanowieniem z 5 lipca 2024 r. oddalił zarzuty strony. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie, podtrzymując zarzut braku wymagalności obowiązku. Postanowieniem z 9 września 2024 r. ŁPWIS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PPIS z 5 lipca 2024 r. oddalające zarzuty zobowiązanej. ŁPWIS wyjaśnił, że podstawą prawną wymagalności obowiązku jest art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej: u.z.z.z.), który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ww. ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z. osoby określone na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2 u.z.z.z. są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 1 u.z.z.z. W oparciu o art. 17 ust. 10 pkt 1 i pkt 2 u.z.z.z. Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, dalej: rozporządzenie), w którym ustalił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym - jeśli chodzi o dzieci - w jakim okresie ich życia. Wbrew twierdzeniom strony z przepisów tych można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres. Zatem zdaniem ŁPWIS obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, przy czym wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniom ochronnym. O szczepieniu dziecka decyduje każdorazowo lekarz, po uprzedniej kwalifikacji dotyczącej stanu zdrowia dziecka oraz zebraniu potrzebnych informacji podczas wywiadu z rodzicem lub prawnym opiekunem. Odnośnie zarzutu braku kwalifikacji lekarskiej przed poddaniem dziecka szczepieniu ochronnemu oczywista jest konieczność dokonania kwalifikacji lekarskiej, jednakże możliwa jest ona tylko wówczas, gdy dziecko stawi się na szczepienie, bowiem kwalifikacja lekarska odbywa się tuż przed szczepieniem zgodnie z art. 17 ust. 3 u.z.z.z. w ciągu maksymalnie 24 godzin. Skoro rodzice z dzieckiem na szczepienie się nie stawili, nie była możliwa też kwalifikacja lekarska. W tym jednak przypadku powoływanie się na niewykonalność szczepień jest nadużyciem prawa i jako taka nie korzysta z ochrony i nie może stanowić argumentu przeciw szczepieniom. Wymagalność obowiązku nie oznacza nic innego jak istnienie stanu, w którym zobowiązana powinna już wykonać ciążącą na niej skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanej możność żądania spełnienia ciążącej na niej powinności. Strona po pismach wzywających do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniej powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. To lekarz pracujący w ww. podmiocie udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko oraz wyznacza termin szczepienia. ŁPWIS zauważył, że strona kilkukrotnie była wzywana przez podmiot leczniczy do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u małoletniej. Strona podniosła jednak, że z powodu utraty zaufania do jakości usług medycznych świadczonych w POZ w R. wycofała deklarację dziecka z ww. podmiotu leczniczego sprawującego opiekę profilaktyczną nad dzieckiem. ŁPWIS wskazał jednak, że dalej istnieje obowiązek wykonania zaległych obowiązkowych szczepień ochronnych zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej. ŁPWIS wyjaśnił, że wierzyciel w tytule wykonawczym w części B poz. 1 wskazał akty normatywne, na podstawie których zobowiązana ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym, tj. art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. B i ust. 2 oraz art. 17 u.z.z.z. i § 2, § 3, § 5 rozporządzenia. Ponadto ŁPWIS w oparciu o posiadaną kserokopię karty uodpornienia dziecka zwrócił uwagę, że dziecko nie zostało zaszczepione przeciw siedmiu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu. Skargę do sądu na powyższe postanowienie ŁPWIS wniosła strona, wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając mu naruszenie: - art. 6, 7, 7a i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., m.in. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, - art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez jej niecelowe i prawnie niezasadne zastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że nie wykonała obowiązku zaszczepienia małoletniego dziecka, nie ze względu na zamiar uchylenia się od jego wykonania, ale ze względu na wystąpienie prawnie uzasadnionych okoliczności, które nie pozwoliły jej na zrealizowanie tego obowiązku zgodne z obowiązującym w tym przedmiocie prawem. Po otrzymaniu upomnienia wydanego przez PPIS, wzywającego ją do wykonania obowiązku zgłoszenia się z dzieckiem na zaległe szczepienia ochronne, skarżąca informowała pisemnie PPIS, że obecnie jest w trakcie zmiany placówki zdrowia i lekarza rodzinnego dla swojego dziecka. Z powodu zmiany placówki skarżąca nie mogła wykonać ciążącego na niej obowiązku zaszczepienia dziecka, jakim jest wykonanie lekarskiego badania kwalifikacyjnego, określonego w art 17 ust. 2 u.z.z.z., w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Skarżąca jest obecnie w trakcie wyboru placówki zdrowia, która wykona prawny obowiązek w postaci ww. badania kwalifikacyjnego, bez którego bezpieczne wykonanie szczepień jest niemożliwe. Skarżąca otrzymała wezwanie do stawienia się wraz z dzieckiem do POZ w R. przy ul. B. 3, ale właśnie w związku ze zmianą placówki zdrowotnej i lekarza rodzinnego dla swojego dziecka, oraz złożonej rezygnacji z dalszego korzystania z usług medycznych Przychodni Lekarskiej [...] Poradni POZ w R. przy ul. B. 3, wezwania te według jej oceny były wystawione przez podmiot do tego nieuprawniony. O fakcie tym skarżąca poinformowała pisemnie przychodnię lekarską oraz o tym, że utraciła zaufanie do jakości usług medycznych świadczonych przez tę placówkę zdrowia. Skarżąca stwierdziła, że swoje obowiązki rodzicielskie traktuje z należytą powagą i odpowiedzialnością. Nie uchyla się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych swoich małoletnich dzieci, ale nie wykona ich bez badania kwalifikacyjnego przeprowadzonego przez placówkę medyczną, którą sama wybierze na podstawie medycznych rekomendacji. Skarżąca zaprzeczyła tym samym, że odmawia poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka. Skarżąca zapewniła, że nie jest przeciwnikiem wykonywania szczepień ochronnych, ale nie zgadza się, by to organ administracji wyznaczał jej jako rodzicowi odpowiedzialnemu za zdrowie własnych dzieci, placówkę medyczną do ich wykonania i przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego. Po wyborze przychodni zdrowia dla dziecka i przeprowadzeniu kwalifikacyjnego badania, jeśli tylko nie wystąpią przeciwwskazania do wykonania obowiązkowych szczepień, obowiązek zaszczepienia dziecka wykona bez zbędnej zwłoki. Skarżąca jest przekonana, że zaniechanie przez nią obowiązków rodzicielskich w tym przedmiocie, mogłoby narazić dziecko na ryzyko utraty zdrowia. Żaden organ administracji w przekonaniu skarżącej nie ma uprawnienia do zwolnienia jej z obowiązku dbania o dobro swojego dziecka. W odpowiedzi na skargę ŁPWIS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu (postanowienia), czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z 9 września 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające w całości zarzuty skarżącej w sprawie egzekucji administracyjnej. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 17 kwietnia 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący skarżącą do poddania jej dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce, zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. Wszczęte zostało także postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, zaś skarżąca wniosła zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., tj. braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej. W ocenie skarżącej obowiązek szczepień objęty tytułem wykonawczym nie jest wykonalny, gdyż, jak wynika z treści skargi oraz akt administracyjnych, skarżąca jest w trakcie zmiany placówki zdrowotnej i lekarza rodzinnego dla swojego dziecka w związku ze złożoną przez nią rezygnacją z dalszego korzystania z usług medycznych dotychczasowej przychodni lekarskiej, co uniemożliwia przeprowadzenie szczepienia. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z. osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W myśl art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 u.z.z.z. minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, 2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, Zgodnie z treścią art. 17 ust. 11 u.z.z.z. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. 2023 r. poz. 2077 ze zm.) określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym, został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 1 u.z.z.z. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych przy czym, jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenia poddania dziecku szczepieniu ochronnemu. Należy zaznaczyć, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu, np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (por. P. M. Przybysz, Art. 33, [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2025). W niniejszej sprawie obowiązek poddania się córki skarżącej szczepieniu ochronnemu przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych, zaś szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą został określony w komunikacie GIS w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. M.K., mając obecnie 8 lat, nie została zaszczepiona co najmniej przeciwko 7 chorobom zakaźnym, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionki określone w komunikacie GIS. W sytuacji gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, zaś małoletnia nie została zaszczepiona przeciwko określonym chorobom zakaźnym, to obowiązek poddania się szczepieniu stał się wymagalny. Skarżąca w swej retoryce usiłuje wykazać brak wymagalności obowiązku szczepienia dziecka, a nawet jak twierdzi w skardze, chce dopełnić tego obowiązku, podejmując czynności w tym kierunku, ale w ocenie sądu twierdzenia te są gołosłowne i nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu faktycznego, a zachowanie skarżącej świadczy o świadomym unikaniu realizacji obowiązku poddania córki wymaganym szczepieniom. Podkreślić należy, że brak realizacji szczepień nie jest kwestią 2025 r., zważywszy na to, że upomnienie poprzedzające wystawienie tytułu wykonawczego i wszczęcie postępowania egzekucyjnego zostało doręczone skarżącej 5 marca 2024 r., ponadto wycofanie przez skarżącą deklaracji wyboru świadczeniodawcy, udzielającego świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, nastąpiło już 9 listopada 2023 r., a do dnia wydania orzeczenia w niniejszej sprawie skarżąca nie dokonała wyboru innego świadczeniodawcy, co zresztą wprost wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji. Skarżąca podniosła, że jest w trakcie zmiany placówki zdrowia i lekarza rodzinnego dla swojego dziecka. Z powodu zmiany placówki skarżąca nie mogła wykonać ciążącego na niej obowiązku zaszczepienia dziecka, jakim jest wykonanie lekarskiego badania kwalifikacyjnego, określonego w art 17 ust. 2 u.z.z.z., w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Nadmienić należy, że skarżąca kilkukrotnie była wzywana przez Przychodnię Lekarską [...] Poradnię POZ w R. do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u córki, i mimo to, że wycofała deklarację dziecka z ww. podmiotu leczniczego sprawującego opiekę profilaktyczną nad dzieckiem, to dalej istnieje obowiązek wykonania zaległych obowiązkowych szczepień ochronnych. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 10 ust. 7 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2527 ze zm.) w przypadku zaprzestania udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez wybranego lekarza POZ, pielęgniarkę POZ lub położną POZ u wybranego świadczeniodawcy deklaracje wyboru zachowują ważność w zakresie wyboru tego świadczeniodawcy do czasu wyboru innego lekarza POZ, pielęgniarki POZ lub położnej POZ, lub wyboru nowego świadczeniodawcy. Zgodnie z powyższą regulacją w przypadku niezadowolenia ze świadczonych usług medycznych rodzicom małoletniej przysługuje możliwość zmiany lekarza POZ oraz samej placówki. To, że strona wycofała deklarację dziecka z dotychczasowego podmiotu leczniczego sprawującego opiekę profilaktyczną, a nie złożyła deklaracji wyboru w innym podmiocie leczniczym, nie może stanowić argumentu co do odmowy wykonania przez nią szczepień obowiązkowych. Rodzice małoletniej, mimo wycofania deklaracji z podmiotu leczniczego, do chwili obecnej nie złożyli nowej deklaracji w innym podmiocie leczniczym. W związku z powyższym do momentu złożenia nowej deklaracji wyboru lekarza POZ pacjent jest uważany za pacjenta zapisanego do dotychczasowego świadczeniodawcy i jest objęty jego podstawową opieką medyczną. Dlatego też skarżąca może wykonać ciążący na niej obowiązek zaszczepienia dziecka, jakim jest wykonanie lekarskiego badania kwalifikacyjnego, określonego w art 17 ust. 2 u.z.z.z., w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego, w dotychczasowej placówce, dopóki nie wybierze nowego świadczeniodawcy. Należy zwrócić również uwagę, że brak wyboru nowego świadczeniodawcy jest stanem ciągłym, który rozpoczął się jeszcze przed wystawieniem tytułu wykonawczego i wszczęciem postępowania egzekucyjnego, i trwa nadal, co samo w sobie nie może podważać legalności działań podjętych przez organy inspekcji sanitarnej. Nie podlega przy tym dyskusji, że na dzień wydawania w sprawie kwestionowanego postanowienia z 9 września 2024 r., jak i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o konieczności odroczenia obowiązkowych szczepień, w szczególności w postaci wydanego na taką okoliczność lekarskiego zaświadczenia potwierdzającego czasowe lub stałe przeciwwskazanie do realizacji szczepień u dziecka, co uzasadniałoby podniesione w sprawie zarzuty lub świadczyło o konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 6 w zw. art. 34a pkt 2 u.p.e.a. Wręcz przeciwnie, nawet ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji medycznej wynika, że lekarz POZ nie stwierdził przeciwskazań do szczepienia dziecka. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjęty jest pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyrok NSA z 10 lutego 2021 r., II OSK 1622/18 oraz wyrok NSA z 23 czerwca 2022 r., II OSK 3090/19). Zatem poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem poddania się obowiązkowi szczepienia ochronnego (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r., II OSK 3322/17; II OSK 43/18 i z 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. Należy dodać, że celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badania takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne i odmowa udziału w takim badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia. Powtórzyć zatem należy, że w istocie jest ono odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Należy zaznaczyć, że obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców obowiązek poddania ich dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżąca, jako matka M.K., nie wywiązała się z tego obowiązku, a jednocześnie nie przedstawiła żadnych lekarskich przeciwwskazań stwierdzających konieczność odroczenia szczepień córki. W ocenie sądu organy administracji trafnie oddaliły zatem zarzuty skarżącej. Nie doszło do zarzucanego przez skarżącą naruszenia art. 6, 7, 7a i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Ustalenia w postępowaniu egzekucyjnym zostały poczynione na podstawie dokumentacji przekazanej przez Przychodnię Lekarską [...] Poradnię POZ w R., potwierdzającej brak wykonywania szczepień u dziecka skarżącej. Ustalenia te nie zawierają błędów, a organy, wbrew twierdzeniom skarżącej, rozpoznały merytorycznie sprawę odnosząc się do wszystkich zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, podniesionych przez skarżącą. W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Stan faktyczny ustalono bezspornie. Organy wyczerpująco rozpoznały sprawę kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W sprawie został rozpoznany cały materiał, który dotyczył dokumentacji medycznej małoletniej i to on był podstawą do nałożenia obowiązku szczepień. Reasumując powyższe rozważania, należy stwierdzić, że zarzuty skargi się bezzasadne, a zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie PPIS odpowiadały przepisom prawa. Poza tym wypada wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że w tym trybie może być rozpoznana sprawa, której przedmiotem jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie tym sąd rozpoznaje sprawę na podstawie analizy akt sprawy oraz zgłoszonych przez strony uprzednio stanowisk. Dodać trzeba, że żadna ze stron nie wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie. d.cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło