III SA/Łd 906/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystawił wobec K. W. tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień, czerwiec i sierpień 2006r. Podstawę wystawienia ww. tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] określająca K. W. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień, czerwiec i sierpień 2006r. Pismem z dnia [...] K. W. wskazując na art. 33 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.) zgłosił zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] oddalił zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznając go za niedopuszczalny oraz na podstawie art. 33 pkt 6 ww. ustawy, uznając go za bezzasadny. Na powyższe postanowienie K. W. złożył zażalenie. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1, art. 18, art. 33 pkt 1 i 10 art. 34 § 1a i § 4 uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i oddalił jako bezzasadny zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy oraz zarzut nieistnienia obowiązku w części dotyczącej naliczenia odsetek za okres "kiedy (...) organ I instancji (po uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy) prowadził przez (...) kilka miesięcy ponowne postępowanie", za niedopuszczalny uznał zarzut przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi o numerach od [...]. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez bezpodstawne oddalenie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uznanie, że niepełne wskazanie w poz. 30 tytułów orzeczenia nie jest przesłanką do stwierdzenia, że tytuł nie spełnia wymogów z art. 27 ustawy, ponieważ data i okres, jakiego dotyczy zobowiązanie pozwala na identyfikację decyzji będącej podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto wskazał także, że organ egzekucyjny bezpodstawnie uznał za prawidłowe wskazanie w tytułach wykonawczych decyzji organu II instancji, którą jedynie utrzymano w mocy decyzję określającą zobowiązanie. Wskazując natomiast na naruszenie art. 24 ust. 5 ustawy o kontroli skarbowej pełnomocnik zauważył, że po uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania termin liczony jest na nowo i nie podlega sumowaniu z dotychczasowym terminem, który w niniejszej sprawie upłynął w toku postępowania przed organem I instancji, co oznacza, że odsetki nie powinny być naliczone za czas trwania postępowania przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej w [...]. Ponadto pełnomocnik podkreślił, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień, czerwiec i sierpień 2006r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2011r. Do dnia 31 grudnia 2011r. nie nastąpiły bowiem żadne zdarzenia, które mogłyby wpłynąć na bieg terminu przedawnienia. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Regulacja art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oznacza zatem, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi cyt. przepis istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II GZ 27/12, LEX nr 1136610). Celowość zawieszenia postępowania na podstawie przepisu art. 125 § 1 p.p.s.a. pozostawiona została ocenie sądu. Podkreśla się przy tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że uznanie to nie może być dowolne. Stąd też obowiązkiem sądu jest rozważenie, a w konsekwencji i wyjaśnienie przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania w sprawie. Ekonomia procesowa, a także względy sprawiedliwości mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestii, która była rozstrzygana w zaskarżonym orzeczeniu. Zadaniem sądu administracyjnego jest bowiem kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej oraz jednolitość orzecznictwa. Wobec tego zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt II FZ 821/12, LEX nr 1223295). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że strona zgłosiła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne w oparciu o art. 33 pkt 1 i pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zarzut przedawnienia oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy. W ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znacznie ma fakt, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], nr [...] określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień, czerwiec i sierpień 2006r., stanowiąca podstawę wystawionych w dniu [...] tytułów wykonawczych została przez K. W. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 798/12). Postanowieniem z dnia 2 października 2012r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 798/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na zgodny wniosek stron, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 571/12 dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za styczeń, kwiecień, czerwiec i sierpień 2006r. i umorzenia postępowania za luty, marzec, maj, lipiec i grudzień 2006r. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2012r. w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 571/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi K. W. decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za styczeń, kwiecień, czerwiec i sierpień 2006r. i umorzenia postępowania za luty, marzec, maj, lipiec i grudzień 2006r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...]. Powyższy wyrok WSA w Łodzi jest nieprawomocny, został zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego i skarga kasacyjna nie została jeszcze rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I GSK 362/13). Zdaniem Sądu przedstawione okoliczności uzasadniają zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Należy bowiem unikać sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji dokonałby kontroli w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przed prawomocnym zakończeniem sprawy, w której strona skarżąca powoływała się na te same okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 19 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 64/12, LEX nr 1123058). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że uchylenie decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, nie stanowi okoliczności czasowo uniemożliwiającej prowadzenie postępowania egzekucyjnego, ale ma charakter trwały. W sposób trwały i nieodwracalny odpada bowiem podstawa prawna egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Uchylenie takiej decyzji wywołuje skutek ex nunc, tj. od momentu uchylenia. Powoduje ono także, że organ egzekucyjny nie zna, do momentu ponownego wydania decyzji, aktualnej wysokości zobowiązania, co oznacza konieczność umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 360/09, LEX nr 786864). Analogiczne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 19 marca 2009r. sygn. akt II FSK 111/09 (LEX nr 532598). Zaznaczył mianowicie, że w wyniku uchylenia decyzji podatkowej przestaje istnieć zobowiązanie w kwocie określonej wcześniej tą decyzją, a zatem odpadła również podstawa do wystawienia tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy staje się więc nieadekwatny do powstałej sytuacji prawnej i nie będzie mógł być realizowany, co nie przekreśla możliwości ponownego uruchomienia egzekucji, czyli wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego, lecz już w oparciu o nowowystawiony tytuł wykonawczy. Zgodnie natomiast z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 1045/08 (LEX nr 580640), uchylenie decyzji, w związku z którą wystawiono tytuł wykonawczy, oznacza konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, czyli ze względu na wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku. Obowiązek przestaje istnieć, gdyż został określony w decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego po wystawieniu tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne toczy się natomiast na podstawie konkretnego tytułu wykonawczego i służy wykonaniu obowiązku wskazanego w tym tytule, wobec czego może być prowadzone tylko tak długo, jak długo tytuł wykonawczy zachowa swą aktualność, tzn. jak długo egzekwowane na jego podstawie kwota wynikająca z zobowiązania podatkowego znajduje podstawę w orzeczeniu wskazanym w tytule wskutek uchylenia decyzji określającej egzekwowane zobowiązanie podatkowe odpadają podstawy "dla dalszego istnienia stosunku procesowego, w ramach którego organ egzekucyjny mógł orzekać o uprawnieniach i obowiązkach wierzyciela oraz zobowiązanego, stosując przepisy normujące postępowanie egzekucyjne. Odnosi się to również do zarzutów zgłoszonych w trakcie postępowania egzekucyjnego, które trzeba umorzyć (por postanowienie NSA z dnia 29 października 2013r., sygn. akt II FZ 965/12, cbois.nsa. gov.pl). Wobec powyższego, zdaniem Sądu, z uwagi prejudycjalny charakter spraw o sygn. akt I SA/Łd 798/12 i III SA/Łd 571/12, względem przedmiotowego postępowania celowym jest zawieszenie postępowania. Rozstrzygnięcia jakie zapadną w przedmiotowych sprawach będą miały niewątpliwie istotny wpływ na wynik postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Wzgląd zatem na jednolitość orzecznictwa sądowego oraz ekonomię procesową przemawia za tym, by do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I GSK 362/13 i prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 798/12 postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. b.a.