III SA/Łd 917/25

Dnia 18 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, Asystent sędziego Beata Drożdż, Protokolant, w składzie następującym: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2026 roku sprawy ze skargi R. W. i M. Z. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 26 września 2025 roku nr NS HŚ.906.14.2025 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżących R. W. i M. Z. solidarnie kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 26 września 2025 r. nr NS HŚ.906.14.2025 Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z 4 czerwca 2025 r. Nr 14 w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej – pylicy krzemowej płuc u M. C.. Jak wynika z akt administracyjnych powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi (dalej: "PPIS"), po otrzymaniu 4 stycznia 2023 r. zgłoszenia dokonanego przez M. C., 12 stycznia 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia u ww. choroby zawodowej pod postacią pylicy krzemowej. W zgłoszeniu jako miejsce zatrudnienia lub wykonywania pracy, w którym występowało narażenie zawodowe będące powodem zgłoszenia podejrzenia ww. choroby strona wskazała A s.c. R. W., M. Z. z siedzibą w Ł.. 4 czerwca 2025 r. PPIS w Łodzi wydał decyzję Nr 14 stwierdzającą u M. C. chorobę zawodową, tj. pylicę krzemową płuc. Od powyższej decyzji odwołanie złożył adw. R. P., zarzucając m.in. niedokonanie wnikliwej analizy sprawy i niewyjaśnienie stanu faktycznego, rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżącego, brak odniesienia się do podnoszonych w toku sprawy przez skarżącą argumentów i dowodów, niezgromadzenie pełnego materiału dowodowego pozwalającego na określenie obiektywnych przyczyn wystąpienia choroby zawodowej u M. C., a także brak wskazania przyczyn odmowy przyznania wiarygodności i mocy dowodowej świadectwu pracy oraz twierdzeniom skarżącego w zakresie faktycznego okresu zatrudnienia M. C. w przedsiębiorstwie A s.c. i wyposażenia pracowników w środki ochrony indywidualnej. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powołaną na wstępie decyzją z 26 września 2025 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "ŁPWIS") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu II instancji materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie u M. C. choroby zawodowej pod postacią pylicy krzemowej płuc, ujętej w poz. 3.1 wykazu chorób zawodowych. Powyższa decyzja została doręczona wyłącznie adw. R. P.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję organu II instancji wnieśli reprezentowani przez pełnomocnika R. W. i M. Z., zarzucając naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: a) § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836) poprzez oparcie orzeczenia lekarskiego z 16 sierpnia 2023 r. na ocenie narażenia zawodowego, która utraciła swoją aktualność z uwagi na wydanie w dniu 30 stycznia 2025 r. nowej oceny narażenia zawodowego oraz poprzez wydanie aktualnej oceny narażenia zawodowego dopiero po wydaniu orzeczenia lekarskiego, jak również poprzez oparcie twierdzeń orzeczenia lekarskiego z 16 sierpnia 2023 r. oraz opinii lekarskiej z 27 marca 2025 r. na radiologicznej klasyfikacji Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO); b) § 8 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia poprzez przesłanie skarżącym zaskarżonej decyzji jako pracodawcy zatrudniającego pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej, w sytuacji gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że warunki pracy pracownika u skarżących nie mogły spowodować wystąpienia u M. C. pylicy płuc; 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie wnikliwej analizy sprawy i niewyjaśnienie stanu faktycznego, rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżących, brak odniesienia się do podnoszonych w toku sprawy przez skarżących argumentów i dowodów, niezgromadzenie pełnego materiału dowodowego pozwalającego na określenie obiektywnych przyczyn wystąpienia choroby zawodowej u M. C.; b) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przyczyn odmowy wiarygodności i mocy dowodowej świadectwu pracy, zeznaniom świadka A. F. - specjalisty ds. BHP oraz twierdzeniom R. W. i M. Z. w zakresie faktycznego okresu zatrudnienia M. C. w przedsiębiorstwie A s.c. i wyposażenia pracowników w środki ochrony indywidualnej; c) art. 79 § 2 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżących możliwości zadawania pytań M. C. oraz uniemożliwienie pełnomocnikowi udziału w jego przesłuchaniu i w konsekwencji pozbawienie skarżących możliwości obrony swoich praw. W ocenie skarżących powyższe uchybienia powyższe wywarły istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ orzeczenie lekarskie posiadające fundamentalną moc dowodową w sprawie nie powinno być wydane z naruszeniem prawa, ponieważ taka okoliczność pozbawia je mocy dowodowej, co w obliczu naruszenia dodatkowo przepisów procedury administracyjnej oznacza, że materiał dowodowy nie dawał podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W oparciu o wyżej wskazane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę ŁPWIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna jednak z innych przyczyn niż sformułowane w skardze. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w ocenie Sądu zbędne stało się szczegółowe opisywanie w części historycznej motywów, którymi kierowały się organy przy wydawaniu rozstrzygnięć w sprawie, albowiem Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny naruszył art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. i art. 33 § 3 k.p.a., co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, bez dokonywania jej merytorycznej oceny. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie do art. 33 § 2 i § 3 k.p.a., pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Jak wynika z art. 63 § 2 i § 3 zd. 1 k.p.a., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) powinny zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych oraz być podpisane przez wnoszącego. Jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. Z powyższego wynika, że organ odwoławczy uprawniony jest do rozpoznania odwołania wyłącznie wówczas, gdy spełnia ono wszystkie wymogi formalne wynikające z obowiązujących regulacji prawnych. Odwołanie stanowi środek prawny, który strona może wnieść osobiście lub przez pełnomocnika. Jeżeli odwołanie nie zostało wniesione przez stronę osobiście, ale pochodzi od pełnomocnika, to stosownie do przepisu art. 33 § 3 k.p.a., jest on zobowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, przy czym adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy, mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Przepis ten nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu administracyjnym, ma obowiązek przedłożenia do akt sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi bowiem dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2832/18). Aby pełnomocnictwo mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu stosownie do art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2019 r., sygn. akt I GSK 219/19). Niedołączenie dokumentu pełnomocnictwa do odwołania, złożonego w imieniu mocodawcy, stanowi brak formalny podania, który podlega usunięciu zgodnie z przepisem art. 64 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji obowiązkiem organu jest skorzystanie z trybu wskazanego w powołanym przepisie, tj. wezwanie pełnomocnika do usunięcia braku formalnego pisma pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Rzeczą organu jest bowiem ustalenie czy pełnomocnik został prawidłowo umocowany do podejmowania czynności procesowych w imieniu strony. Dopiero po uzupełnieniu powyższego braku organ odwoławczy władny jest merytorycznie rozpatrzeć odwołanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd co do tego, że niedołączenie dokumentu pełnomocnictwa stanowi brak formalny pisma, bez uzupełnienia którego sprawie nie można nadać dalszego biegu (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 338, wyrok NSA z dnia 15 września 2000 r., sygn. III SA 417/00, wyrok NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1866/10, wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 2774/15). W sytuacji wniesienia przez pełnomocnika odwołania od decyzji PPIS w Łodzi z 4 czerwca 2025 r. Nr 14, do odwołania powinno zostać załączone kolejne pełnomocnictwo. Jeżeli odwołanie od decyzji wniesiono bez załączenia stosownego pełnomocnictwa – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – organ zobligowany był wezwać wnoszącego do usunięcia braku formalnego w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 33 § 3 k.p.a. Jak bowiem wynika z art. 64 § 1 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Organ odwoławczy – jak wynika z akt sprawy – w niniejszej sprawie tego nie uczynił i rozpoznał odwołanie ze wskazanym brakiem formalnym. Tymczasem do czasu usunięcia braku odwołania nie mogło ono wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania odwoławczego. Stosownie bowiem do art. 127 i nast. k.p.a., organ odwoławczy przystępuje do rozpoznania sprawy tylko i wyłącznie na podstawie wniesionego skutecznie odwołania. Odwołanie, które zostało wniesione przez osobę, która nie wykazała swojego umocowania do działania w imieniu strony, nie wywołuje żadnych skutków prawnych związanych z jego wniesieniem, a tym bardziej nie daje możliwości jego merytorycznego rozpatrzenia. Dopiero wniesienie odwołania, które spełnia wymagania formalne, pozwala właściwemu organowi na uruchomienie przewidzianych przepisami prawa procedur zmierzających do weryfikacji zaskarżonego tym odwołaniem orzeczenia oraz do rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko wskazujące na niedopuszczalność prowadzenia przez organ odwoławczy postępowania odwoławczego i wydania decyzji w warunkach, gdy odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika, który nie wykazał się umocowaniem do działania w sprawie (por. wyrok NSA z 26 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1866/10; wyrok WSA w Poznaniu z 13 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Po 824/24; wyrok WSA w Olsztynie z 3 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 422/21). Jakkolwiek w związku z tym, że adw. R. P. złożył skargę do WSA w Łodzi będąc prawidłowo umocowany to Sąd mając na uwadze następstwo czynności oraz aktywność ww. zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym stał pierwotnie na stanowisku, że ww. w toku postępowania odwoławczego dysponował pełnomocnictwem, które nie zostało przez niego jedynie dołączone do odwołania (powyższe zdawało się również wynikać z oświadczenia ww. złożonego na rozprawie w dniu 4 marca 2026 r.) to wobec treści pisma procesowego pełnomocnika skarżących z 13 marca 2026 r., w którym stanowczo oświadczył on, że nie dysponował umocowaniem do prowadzenia sprawy R. W. i M. Z., zdaniem Sądu zaskarżoną decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego należało uznać za wydaną z istotnym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. i art. 33 § 3 k.p.a., a więc w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Obligowało to Sąd do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z uwagi na stwierdzony stricte procesowy zakres stwierdzonych uchybień, niedopuszczalne jest przeprowadzenie na obecnym etapie sądowej kontroli sprawy pod względem merytorycznym. Taka kontrola jest możliwa jedynie w warunkach braku wątpliwości co do dopuszczalności wydania przez organ decyzji merytorycznej w sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zastosuje się do wskazówek i zaleceń zawartych w treści niniejszego uzasadnienia, tj. przeprowadzi weryfikację formalną odwołania, mając na względzie, że stanowi to warunek konieczny dopuszczalności przystąpienia do fazy merytorycznej i wydania decyzji. W przypadku, gdy braki formalne odwołania nie zostaną usunięte obowiązkiem organu jest pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. O kosztach postępowania, na które składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w kwocie art. 17 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). ds ----------------------- 2