III SA/Łd 963/14
PostanowienieWSA w Łodzi2015-01-07
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący dochodową działalność gospodarczą i posiadający znaczące obroty na rachunkach bankowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania. Prowadzi dochodową działalność gospodarczą z wysokimi przychodami i obrotami na rachunkach bankowych, a także ponosi znaczne wydatki na pomoc prawną i raty kredytów. W związku z tym nie można uznać go za osobę ubogą, której dostęp do sądu byłby uniemożliwiony bez zwolnienia od kosztów.Stan faktyczny
Skarżący M. Ż. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczącą podatku akcyzowego i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z oświadczenia skarżącego wynikało, że prowadzi działalność gospodarczą, ale nie posiada oszczędności i ma trudności finansowe. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji, skarżący przedłożył dokumenty finansowe, które wykazały wysokie przychody z działalności gospodarczej, znaczące obroty na rachunkach bankowych, spłatę rat kredytów i kosztów pomocy prawnej. Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy M. Ż.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od maja do grudnia 2010 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A.
III SA/Łd 963/14
Uzasadnienie
Pismem z dnia 30 września 2014 r. M. Ż. (dalej skarżący) – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące od maja do grudnia 2010 roku.
W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi skarżący sformułował wniosek o przyznanie prawa w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie jest właścicielem domu, mieszania ani żadnej innej nieruchomości. Nadmienił, że jest właścicielem samochodu cysterny Man, którego wartości i roku produkcji nie określił. Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jako jedyny dochód w gospodarstwie domowym wskazał dochody własne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 540 zł. Dodatkowo wyjaśnił, że zalega z opłaceniem podatków na kwotę ok. 2.000.000 zł. Wskazał, że spłaca kredyt obrotowy w rachunku o wartości 300.000 zł, w praktyce spłaca dzięki pomocy rodziców jedynie odsetki w wysokości 2.600 zł. ponadto spłaca kredyt odnawialny w rachunku osobistym o wartości 30.000 zł – jak wyjaśnił – również przy pomocy rodziców i również jedynie odsetki w kwocie ok. 300 zł.
W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, referendarz wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony.
Odpowiadając na przedmiotowe wezwanie skarżący przedłożył zeznania podatkowe PIT-36L oraz PIT-37 za 2012 i 2013 rok. Z zeznania PIT-36L za rok 2012 wynikało, że skarżący osiągnął z działalności prowadzonej na własne nazwisko przychody w kwocie 9.756.774,52 zł, a za rok 2013 – przychody w kwocie 6.732.808,80 zł. Z zeznania PIT-37 za 2012 r. wynikało, że skarżący uzyskał przychód w kwocie 3.131,80 z tzw. innych źródeł, a z zeznania PIT-37 za 2013 r. wynikało, że przychód wyniósł 2.551,80 zł, także z tzw. innych źródeł. Z przedłożonych deklaracji podatkowych VAT-7 wynikało, że podstawa opodatkowania w maju 2014 r wyniosła – 612.865 zł., w czerwcu – 637.658 zł, w lipcu – 823.682 zł, w sierpniu – 819.006 zł, we wrześniu – 867.082 zł, w październiku – 654.815 zł. Z bilansu na dzień 31.12.2013 r. wynikało, że wartość aktywów oszacowana została na kwotę 1.044.167,40 zł, w tym środki trwałe na kwotę 153.828,16 zł, aktywów obrotowych na kwotę 890.339,24 zł, w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach 33.954,82 zł. oraz należności z tytułu podatków, dotacji, ceł itp. – 19.713 zł. Zgodnie z rachunkiem zysków i strat zysk w roku 2013 r wyniósł 90.230,78 zł.
Skarżący przedłożył także zaświadczenie z Banku A, z którego wynika, że skarżący posiada w tym banku rachunek Biznes Partner w ramach którego udzielono mu kredytu na kwotę 300.000 zł. Zgodnie z zaświadczeniem skarżący nie zalega w obsłudze rachunku wraz z kredytem. Z kolejnego zaświadczenia wynika, że skarżący posiada w A. także inne rachunki – rachunek oszczędnościowy, którego saldo na dzień 01.12.2014 r. wynosiło 0 zł rachunek Konto Za Zero Bez DSD – saldo na dzień 01.12.2014 r. – 0 zł oraz rachunek kredyt odnawiany Platinum na kwotę 30.000 zł.
Skarżący przekazał wyciągi z rachunków bankowych: Biznes Partner oraz z rachunków Kredyt Odnawialny Platinum i Konto Za Zero Bez DSD, przy czym dwa ostatnie rachunki – zgodnie z informacją z wyciągu – zarejestrowane są na M. Ż. i M. S. Ż.
Analiza przepływów finansowych na rachunku Biznes partner wskazuje po pierwsze, iż suma uznań na tym rachunku w okresie od 05.06.2014 do 05.12.2014 wyniosła 1.402.607,27 zł, co wskazuje na bardzo wysokie obroty, oscylujące w granicach ponad 200.000 zł miesięcznie. Zauważyć przy tym należy, iż bardzo często z tego rachunku dokonywane były przelewy (wpłaty i wypłaty) na rzecz M. S. Ż. Z tego rachunku dokonywane były też przelewy (wpłaty i wypłaty) na rachunek, który zarejestrowany jest na skarżącego i M. S. Ż. w przylądowych kwotach: 5.000 zł, 19.500 zł, 14.000 zł, 8.000 zł, 30.000 zł, 50.000 zł, 16.000 zł, 52.000 zł, 51.500 zł, 50.000 zł, 23.300 zł, 25.300 zł. Z tego rachunku skarżący dokonywał tez wpłat własnych na różne kwoty – np. 10.000 zł, 7.000 zł.
Dalej wskazać należy, iż z tego rachunku dokonywano spłaty kredytów, raty których wynosiły 352,87 zł (np. przelew z 05.11.2014 r.) oraz rata w kwocie 1.081,64 (np. przelew z 21.10.2014 r.). Przelewy te systematycznie były powtarzane.
Z analizy wyciągów z tego rachunku wynika także, że skarżący systematycznie regulował na rzecz B. Banku kwotę 3.212,60 zł tytułem "zapł rata", co może wskazywać na fakt regularnego opłacania rat kredytu lub inne stałej płatności o charakterze zobowiązaniowym. Podobnie rzecz ma się z regulowaniem płatności na rzecz Europejskiego Funduszu Leasingowego – kwota wpłat 1.447,47.
Dalej wskazać należy na fakt regulowania należności za usługi świadczone przez profesjonalnych pełnomocników na rzecz skarżącego. I tak w dniu 27.11.2014 r skarżący zapłacił adwokatowi 738 zł, podobnie w dniu 03.10.2014 - 738,00 zł, następnie w dniu 02.10.2014 r. – 738,00 zł i dalej 05.09.2014 r. – 738,00 zł i w dniu 04.08.2014 r. oraz w dniu 28.08.2014 r. na rzecz adwokata Ś. 3.690 oraz w dniu 14.07.2014 r. także na jego rzecz - 6.150 zł.
Wskazać także należy na przelew z dnia 07.08.2014 r. zatytułowany II rata BMW seria Gran Turismo na rzecz PZU z tytułu zapłaty za polisę. Jest to o tyle istotne, iż w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazywał faktu posiadania pojazdu, tym czasem z tego wynika, iż opłacił ratę polisy.
W dniu 08.11.2014 r. skarżący otrzymał odszkodowanie w kwocie 8.087,87 zł, a zatem w dacie, w której wiedział już o obowiązku uregulowania wpisu do skargi.
W piśmie z dnia 8 grudnia 2014 r. – stanowiącym odpowiedź na wezwanie do udzielania dodatkowych informacji o stanie majątkowym i dochodach – poinformował również, iż rodzice udzielają mu pomocy finansowej w wysokości ok. 500-600 zł, a środki te przeznacza na zaspokojenie podstawowych potrzeb związanych z utrzymaniem. Dodatkowo wyjaśnił, że rodzice udzielali mu pomocy na spłatę odsetek od kredytów, a kwota pomocy wynosiła ok. 3.500 zł, jednakże - jak wyjaśnił – pomocy tej zaprzestali mu udzielać z dniem 01.12.2014 r.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2013 r. sygn. akt II OZ 604/13).
Dokonując analizy złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że obowiązek wykazania przesłanek o których mowa w art. 246 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi obciąża wnioskodawcę, który w tym celu winien złożyć pełne, jasne oraz przede wszystkim wiarygodne oświadczenie o swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej.
W niniejszej sprawie skarżący, przedstawiając swoją sytuację materialną, zataił natomiast pewne fakty, część innych przedstawił w sposób stawiający go w uprzywilejowanej sytuacji, tak aby były one przekonujące dla orzekającego o przyznaniu prawa pomocy. W części natomiast przedstawione informacje nie mogą – w ocenie referendarza – zostać uznane za wiarygodne.
Przechodząc do omówienia sytuacji materialnej skarżącego i przedstawionych przez niego informacji w pierwszym rzędzie należy wskazać, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą i jak wynika z przedłożonych dokumentów (w szczególności deklaracji VAT-7) działalność ta jest dochodowa, nie została zawieszona i skarżący wciąż prowadzi tę działalność. W tym względzie należy przede wszystkim wskazać na wysokość osiąganych przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Z przedłożonej deklaracji podatkowej PIT-36L za rok 2012 wynikało, że skarżący osiągnął z działalności prowadzonej na własne nazwisko przychody w kwocie 9.756.774,52 zł, a za rok 2013 – przychody w kwocie 6.732.808,80 zł. Z zeznania PIT-37 za 2012 r. wynikało, że skarżący uzyskał przychód w kwocie 3.131,80 z tzw. innych źródeł, a z zeznania PIT-37 za 2013 r. wynikało, że przychód wyniósł 2.551,80 zł, także z tzw. innych źródeł. Z przedłożonych deklaracji podatkowych VAT-7 wynikało, że podstawa opodatkowania w maju 2014 r wyniosła – 612.865 zł., w czerwcu – 637.658 zł, w lipcu – 823.682 zł, w sierpniu – 819.006 zł, we wrześniu – 867.082 zł, w październiku – 654.815 zł. Z bilansu na dzień 31.12.2013 r. wynikało, że wartość aktywów oszacowana została na kwotę 1.044.167,40 zł, w tym środki trwałe na kwotę 153.828,16 zł, aktywów obrotowych na kwotę 890.339,24 zł, w tym środki pieniężne w kasie i na rachunkach 33.954,82 zł. oraz należności z tytułu podatków, dotacji, ceł itp. – 19.713 zł. Zgodnie z rachunkiem zysków i strat zysk w roku 2013 r wyniósł 90.230,78 zł.
Powyższe dane świadczyć mogą zatem niewątpliwie o znacznym zakresie i dużej skali prowadzonej działalności gospodarczej (biorąc choćby pod uwagę wysokość przychodów i wysokość podstawy opodatkowania w podatku VAT za ostanie miesiące). Potwierdzają to również informacje przekazane przez skarżącego, a dotyczące zaciągniętych zobowiązań kredytowych, wielkości regulowanych rat kredytów. Wszystkie te informacje świadczą o skali prowadzonej działalności, a co za tym idzie o faktycznych możliwościach finansowych skarżącego.
W dalszej kolejności zauważyć należy, iż skarżący przedłożył także zaświadczenie z Banku PKO BP, z którego wynika, że posiada w tym banku rachunek Biznes Partner w ramach którego udzielono mu kredytu na kwotę 300.000 zł. Zgodnie z zaświadczeniem skarżący nie zalega w obsłudze rachunku wraz z kredytem. Spłaca zatem raty zaciągniętych kredytów. Z analizy przedłożonych wyciągów z kont bankowych skarżącego wynika ponadto, że z tego rachunku dokonywano spłaty kredytów, raty których wynosiły 352,87 zł (np. przelew z 05.11.2014 r.) oraz rat w kwocie 1.081,64 (np. przelew z 21.10.2014 r.). Przelewy te systematycznie były powtarzane, co świadczy o systematycznym regulowaniu tych zobowiązań. Dalej wskazać należy, iż z analizy wyciągów z tego rachunku wynika także, że skarżący systematycznie regulował na rzecz B. Banku kwotę 3.212,60 zł tytułem "zapł rata", co może wskazywać również na fakt regularnego opłacania rat kredytu lub inne stałej płatności o charakterze zobowiązaniowym. Podobnie rzecz ma się z regulowaniem płatności na rzecz Europejskiego Funduszu Leasingowego – kwota wpłat 1.447,47 zł.
W tej sytuacji stwierdzić należy, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym, czy też związanych z prowadzoną działalnością, nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa. W podobny sposób wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05. Podkreślić w związku z tym należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, nie może przedkładać pierwszeństwa ponoszenia zobowiązań cywilnoprawnych (np. rat kredytów, niezależnie jakiemu celowi one służą) przed koszty postępowania sądowego (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06; z dnia 25 kwietnia 2006, sygn. akt I FZ 150/06). Zobowiązania cywilnoprawne, w tym przypadku koszty regulowania rat kredytu, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Stanowisko takie znajduje pełne poparcie w orzecznictwie sądowym (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06).
Skoro zatem skarżący reguluje opisywane należności kredytowe we wskazanej wysokości, to – w ocenie referendarza – jest także w stanie ponieść koszty sądowe w prowadzonej przed sądem sprawie.
Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji skarżącego, iż koszty rat kredytów pokrywali jego rodzice zauważyć należy, iż wnioskodawca nie może zasłaniać się w związku z tym argumentem, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wskazać w tym miejscu należy na wynikający z art. 87 i art. 91 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek wzajemnej pomocy między rodzicami i dziećmi. Obowiązek ten nie zostaje wyłączony nawet w przypadku nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Obowiązek pomocy dotyczy każdej dziedziny życia i rozciąga się w szczególności na pomoc przy prowadzeniu spraw sądowych. Istotne jest wskazanie, że dotyczy on w szczególności prowadzenia postępowania sądowego.
Ponadto za nie w pełni wiarygodne uznać należy informacje skarżącego o fakcie regulowania tych należności przez rodziców skarżącego, albowiem analiza wyciągów z rachunków bankowych wykazała, iż raty te regulowane były z rachunku bankowego skarżącego. Brak jest natomiast na nim danych świadczących o faktach wpłat przez rodziców tych środków na konto bankowe skarżącego, z którego następnie regulowane były raty kredytów. Ponadto kwota "pomocy rodziców" podawana przez skarżącego nie odpowiada wysokości wskazanych powyżej rat, które regulowane były przez skarżącego, co świadczyć może o tym, iż przynajmniej część z nich regulował samodzielnie lub przy pomocy innych osób, o których informacji nie podał. Niewiarygodne – w ocenie referendarza – są także informacje, że rodzice skarżącego zaprzestali udzielania pomocy z dniem 01.12.2014 r., tj. dokładnie w dacie w której zobowiązany został do przekazania dodatkowych informacji o swoim stanie majątkowym. Tak natomiast informacja stawia skarżącego w korzystniejszym świetle właśnie w momencie przekazywania informacji o obecnym stanie majątkowym.
Odnosząc się do informacji o rachunkach bankowych skarżącego zauważyć dalej należy, iż z przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia wynika, że posiada on w PKO BP także inne rachunki – rachunek oszczędnościowy, którego saldo na dzień 01.12.2014 r. wynosiło 0 zł oraz rachunek Konto Za Zero Bez DSD – saldo na dzień 01.12.2014 r. – 0 zł oraz rachunek kredyt odnawiany Platinum na kwotę 30.000 zł. Co istotne, z punktu widzenia oceny sytuacji finansowej skarżącego, strona nie przekazała wyciągów z rachunku oszczędnościowego, ograniczając się jedynie do informacji o saldzie na dzień 01.12.2014 r.
Zauważyć także należy, co również budzi poważne wątpliwości referendarza, iż przedstawione salda rachunków bankowych wynoszą 0 zł, ale co istotne analiza przepływów finansowych wskazuje, iż przed tą datą dokonywane były wypłaty (przelewy) z rachunków, które spowodowały, iż salda na dzień 01.12.2014 r. wyniosły właśnie 0 zł. Wskazywać to może na celowe działanie skarżącego. Tym bardziej, iż analiza przepływów finansowych na rachunku Biznes Partner wskazuje po pierwsze, iż suma uznań na tym rachunku w okresie od 05.06.2014 do 05.12.2014 wyniosła 1.402.607,27 zł, co wskazuje na bardzo wysokie obroty, oscylujące w granicach ponad 200.000 zł miesięcznie. Zauważyć przy tym należy, iż bardzo często z tego rachunku dokonywane były przelewy (wpłaty i wypłaty) na rzecz M. S. Ż. Z tego rachunku dokonywane były też przelewy (wpłaty i wypłaty) na rachunek, który zarejestrowany jest na skarżącego i M. S. Ż. w przykładowych kwotach: 5.000 zł, 19.500 zł, 14.000 zł, 8.000 zł, 30.000 zł, 50.000 zł, 16.000 zł, 52.000 zł, 51.500 zł, 50.000 zł, 23.300 zł, 25.300 zł. Z tego rachunku skarżący dokonywał też wpłat własnych na różne kwoty – np. 10.000 zł, 7.000 zł.
Powyższe informacje nie mogą pozostać bez znaczenia dla oceny faktycznych możliwości płatniczych skarżącego, faktu bardzo wysokich przepływów finansowych i obrotów na posiadanych przez niego rachunkach. Istotne znaczenia ma także fakt dokonywania przelewów na rzecz M. S. Ż. oraz wpłat własnych skarżącego na wskazane rachunki.
Powyższe wskazywać może, iż oświadczenie skarżącego o stanie majątkowym i rodzinnym jest wybiórcze i niepełne, a pominięcie tak istotnych dla oceny kondycji finansowej skarżącego okoliczności sprawia, że całe oświadczenie uznane być może za nie w pełni niewiarygodne.
Dalej wskazać należy na kolejne nieścisłości w oświadczeniu skarżącego. Twierdzenie, iż nie jest w stanie pokryć kosztów należnego w niniejszej sprawie wpisu uznać należy za niewiarygodne w świetle informacji o fakcie pokrywania kosztów pomocy prawnej świadczonej skarżącemu przez profesjonalnych pełnomocników nie tylko w tej sprawie. Z analizy wyciągów bankowych skarżącego wynika, że regulował on należności za usługi prawne co najmniej dwóch różnych pełnomocników w okresie ostatnich 6 miesięcy. I tak w dniu 27.11.2014 r. skarżący zapłacił adwokatowi reprezentującemu go dotychczas w niniejszej sprawie 738 zł, podobnie w dniu 03.10.2014 - 738,00 zł, następnie w dniu 02.10.2014 – 738,00 zł i dalej 05.09.2014 – 738,00 zł i w dniu 04.08.2014. Ponadto w dniach 07.07.2014 zł oraz w dniu 28.08.2014 r. uregulował na rzecz adwokata Ś. 3.690 oraz w dniu 14.07.2014 także na jego rzecz - 6.150 zł.
Powyższe świadczy, iż skarżący wydatkował znaczne kwoty środków finansowych na pokrycie należności profesjonalnych pełnomocników. Naturalnie nie można stronie skarżącej odmawiać prawa do samodzielnego wyboru i korzystania z pomocy profesjonalnych pełnomocników procesowych, należy jednak w tej sytuacji mieć na uwadze wysokość opłaconych należności w kontekście informacji skarżącego o jego bardzo złej kondycji finansowej, niemożności pokrycia opłat sądowych, konieczności korzystania z pomocy rodziny dla regulowania bieżących należności, a także w kontekście wysokości należnego w sprawie niniejszej wpisu do skargi, który nie jest wyższy niż opłacone należności pełnomocników.
Końcowo wskazać należy na kolejne niewyjaśnione wątpliwości. Z analizy wyciągów bankowych skarżącego wynika, iż w dniu 07.08.2014 r. dokonał ze swojego rachunku przelewu zatytułowanego "II rata BMW seria Gran Turismo" na rzecz PZU S.A z tytułu zapłaty za polisę. Jest to o tyle istotne, iż w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wykazywał faktu posiadania pojazdu, tym czasem z tego wynika, iż opłacił ratę polisy.
Dodatkowo wskazać należy, iż w dniu 08.11.2014 r. skarżący otrzymał odszkodowanie w kwocie 8.087,87 zł. Istotne jest to o tyle, iż kwota ta wpłynęła w dacie, w której skarżący wiedział już o obowiązku uregulowania wpisu do skargi, a zatem mógł choćby część z tej kwoty zabezpieczyć na poczet należności sądowych.
Reasumując, zdaniem referendarza skarżący nie wykazał dostatecznie, że nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania.
Wobec powyższych okoliczności nie można uznać skarżącego za osobę ubogą, która nie jest w stanie wygospodarować pieniędzy na zainicjowane przez siebie postępowanie sądowe. Jak zostało to już wcześniej podniesione celem instytucji prawa pomocy, która w istocie oznacza dofinansowanie strony postępowania przez Skarb Państwa, jest zagwarantowanie prawa do sądu osobom najuboższym (np. osobom bezrobotnym bez prawa do zasiłku czy pozbawionym jakichkolwiek dochodów), znajdującym się w wyjątkowo złej sytuacji materialnej, które całkowicie nie są w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z dochodzeniem swych praw przed sądem. Stosując prawo pomocy nie można chronić czy też zwiększać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do zwolnienia od kosztów sądowych, czy też prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2014 r. sygn. akt II OZ 561/14 - Lex nr 1470078).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 245 § 2 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło