III SA/Łd 977/15
WyrokWSA w Łodzi2016-02-12
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie organu II instancji o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania dyscyplinarnego z powodu przedawnienia karalności jest zgodne z prawem, mimo że organ II instancji uznał, że zarzucane przewinienie dyscyplinarne zostało dowodowo potwierdzone?Ratio decidendi
Orzeczenie organu II instancji o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania dyscyplinarnego z powodu przedawnienia karalności jest zgodne z prawem. Przedawnienie karalności jest bezwzględną przesłanką procesową, która skutkuje niemożnością pociągnięcia policjanta do odpowiedzialności dyscyplinarnej, nawet jeśli materiał dowodowy wskazuje na popełnienie przewinienia. W przypadku stwierdzenia przedawnienia, postępowanie dyscyplinarne powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., które uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie dyscyplinarne. Organ I instancji uznał funkcjonariusza winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprawidłowym nadzorze nad podległymi funkcjonariuszami, co skutkowało nieprawidłowościami w wypełnianiu mandatów karnych. Funkcjonariusz w odwołaniu zarzucił m.in. prowadzenie postępowania po terminach i wydanie orzeczenia po upływie terminu przedawnienia. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, stwierdzając upływ terminu przedawnienia karalności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę.
Orzeczeniem z dnia [...]r., Nr [...] Komendant Powiatowy Policji w T na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.), uznał podinsp. W M – Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KPP w T winnym popełnienia zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych i odstąpił od jego ukarania. Podinsp. W M został obwiniony o to, że w okresie od 1 stycznia 2014r. do 31 lipca 2014r. w T pow. [...], woj.[...] w nieprawidłowy sposób pełnił nadzór nad podległymi funkcjonariuszami Wydziału Ruchu Drogowego KPP w T w wyniku czego zaistniał szereg nieprawidłowości w zapisach dokonywanych na formularzach mandatów karnych i w notatnikach służbowych funkcjonariuszy w 18 opisanych w orzeczeniu sprawach, czym wypełnił znamiona przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprawidłowym wykonaniu czynności służbowych, tj. o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji w zw. z § 7 pkt 2 i § 9 pkt 3a Zarządzenia Nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz.Urz.KGP.z 2013r., poz. 99), w zw. z § 38 instrukcji stanowiącej załącznik do Decyzji nr [...] KPP w T z dnia [...]r. w sprawie wprowadzenia do użytku służbowego w KPP w T instrukcji w sprawie szczegółowych zasad zaopatrywania, ewidencjonowania, wydawania i rozliczania bloczków mandatów karnych i w zw. z pkt II karty opisu stanowiska pracy ppkt 7 w zakresie nadzoru i kontroli sporządzania właściwej dokumentacji przez podległych policjantów.
Od powyższego orzeczenia strona złożyła odwołanie, w którym wnosząc o jego zmianę (lub uchylenie) i umorzenie postępowania z uwagi na upływ terminu przedawnienia oraz ewentualne o uniewinnienie od popełnienia przypisanego przewinienia dyscyplinarnego, zarzuciła Komendantowi Powiatowemu Policji w T:
- prowadzenie postępowania dowodowego po upływie ustawowych terminów przewidzianych w ustawie o Policji, często bez wymaganej zgody władzy dyscyplinarnej;
- wydanie orzeczenia uznającego winę po upływie rocznego terminu przedawnienia, zakreślonego na ściganie (karanie) tego typu przewinień dyscyplinarnych;
- niedokonanie mimo prób dowodowych - trafnych ustaleń faktycznych, mogących potwierdzać zaniedbania w zakresie nadzoru nad podległymi służbowo funkcjonariuszami Policji.
Orzeczeniem z dnia [...]r., Nr[...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł działając w oparciu o treść art. 133 ust. 8 pkt 1 i art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i umorzył postępowanie dyscyplinarne w I instancji.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o uniewinnienie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie art. 132 ust. 1 ustawy o Policji - policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W myśl art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności - zaniechanie czynności służbowej lub wykonanie jej w sposób nieprawidłowy. Stosownie do treści § 7 pkt 2 zarządzenia Nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 roku w sprawie organizacji hierarchicznej w Policji, przełożony obowiązany jest do koordynowania, nadzorowania i kontrolowania sposobu wykonywania zleconych działań i uzyskiwanych rezultatów, a w odniesieniu do spraw pilnych lub szczególnie ważnych zapewnienie warunków dla terminowego rozpoczęcia i zakończenia określonych działań, prac i czynności. W myśl § 9 pkt 3a zarządzania, w ramach kontrolowania i nadzorowania służby lub pracy należy stosować jako podstawowe kryteria działania zgodność z prawem.
Zgodnie z § 38 instrukcji stanowiącej załącznik do Decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w T w sprawie wprowadzenia do użytku służbowego w KPP w T instrukcji w sprawie szczegółowych zasad zaopatrywania ewidencjonowania i rozliczania bloczków mandatów karnych stanowi, bezpośredni przełożony policjanta wdrażającego postępowania mandatowe na bieżąco nadzoruje zasadność nakładania grzywien, ich zgodność z taryfikatorem oraz sposób wypełniania druku bloczka mandatów karnych. Stosownie do zakresu zadań/obowiązków zawartych w karcie opisu stanowiska pracy pkt II w zakresie nadzoru i kontroli ppk 7, obowiązkiem Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego jest nadzorowanie sporządzania właściwej dokumentacji przez podległych policjantów i pracowników.
Stosownie zaś do treści art. 132a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (pkt 1); nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (pkt 2).
Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany materiał dowodowy pozwala na dokonanie oceny zarzucanego czynu. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała w sposób bezsporny, że nadzór służbowy sprawowany przez obwinionego nad podległymi służbowo funkcjonariuszami w opisanych w zarzucie sprawach był nieprawidłowy. Zdaniem organu powyższe okoliczności potwierdza zestawienie ze sobą dowodów w postaci; kserokopii odcinków "E" druków mandatów karnych (tj. k 135 - 147) z dokumentami wytworzonymi przez funkcjonariuszy w poszczególnych sprawach, tj. kserokopiami notatek urzędowych, notatników służbowych, kart rejestracyjnych (k 193 - 280) oraz kart zdarzenia drogowego (k 288- 334).
Porównanie wskazanych dokumentów prowadzi do wniosku, że zapisy dotyczące czynu z art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń kwalifikowane były lakonicznie, cyt. "spowodowanie kolizji drogowej" (mandaty karne kredytowe: CW [...]; CW[...]; CW [...]; CW [...]; CW [...]; CW [...]; CW [...]; MKK CW [...]; CX 1[...]; CW [...]; CW [...]; CX [...]; CW [...]) oraz "kolizja drogowa" (mandaty karne kredytowe: CW [...]; CW [...]; CX [...]). Ponadto w części opisowej druku mandatu karnego kredytowego brak było odniesienia się do naruszenia konkretnego przepisu prawa będącego przyczyną zaistnienia zdarzenia drogowego, co powoduje, że nie ma możliwości zweryfikowania, czy grzywna została nałożona zgodnie z przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2003r. w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za wybrane rodzaje wykroczeń (Dz.U. nr 208 poz. 2023 ze zm.).
Ponadto organ administracji wskazał, że wpisy dokonywane w notatnikach służbowych przez policjantów realizujących czynności na miejscu zdarzeń drogowych, których sprawców ukarano ww. mandatami karnymi, nie pozwalają na weryfikację zapisów zawartych w drukach tychże mandatów karnych kredytowych, gdyż brak jest informacji o naruszonych przepisach stanowiących podstawę do ukarania, co jest to niezgodne z § 5 ust. 3 wytycznych Komendanta Głównego Policji z dnia 26 czerwca 2007r. w sprawie zasad ewidencjonowania, wypełniania oraz przechowywania notatników służbowych (Dz.Urz.KGP. z 2007r., nr 13 poz. 104). Wskazany przepis zobowiązuje policjanta nakładającego grzywnę w drodze mandatu karnego do obowiązkowego odnotowania: rodzaj mandatu (gotówkowy, kredytowany, zaoczny), jego wysokości, serii i numeru, za jakie wykroczenie został nałożony oraz faktu odmowy przyjęcia mandatu. Powyższe nieprawidłowości znajdują odzwierciedlenie w ustaleniach zespołu kontrolerów (k 1- 22) oraz zeznaniach przesłuchanych świadków w osobach: W T (k 34 - 35) M W (k 101 - 102), J M (k 103-107) oraz D K (k 112-113 oraz 284 - 287)
Organ podkreślił, że stwierdzone nieprawidłowości ujawnione w toku przedmiotowej kontroli były tożsame z nieprawidłowościami ujawnionymi przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego KWP w Ł w roku 2013. Tym samym brak było podstaw do wydania orzeczenia o uniewinnieniu obwinionego.
Odnosząc się do dalszych zarzutów postawionych w odwołaniu dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego po upływie terminów określonych w ustawie organ wyjaśnił, że wskazany w ustawie termin ma charakter instrukcyjny, a jego przekroczenie bez formalnego przedłużenia przez uprawniony organ nie wywołuje negatywnych skutków dla samego postępowania. Termin ten ma za zdanie niejako "zdyscyplinować" rzecznika dyscyplinarnego do szybkiego, efektywnego i sprawnego prowadzenia czynności dowodowych. Powrót sprawy do ponownego rozpatrzenia powoduje jednak ten skutek, że termin dla organu l instancji "biegnie od nowa". W niniejszej sprawie, w dniu [...]r. wydane zostało postanowienie nr [...] KWP w Ł o przedłużeniu czynności dowodowych do 2 miesięcy.
Organ podkreślił również, że w przypadku uznania, iż obwiniony działał "w czynie ciągłym" dla ustalenia terminu przedawnienia karalności czynu, istotne jest określenie daty ostatniej czynności dokonanej przez obwinionego w ramach zarzucanego czynu. Analiza druków mandatów karnych oraz kart rejestracyjnych pozwoliła na ustalenie, że w sprawie [...] zakończonej nałożeniem MKK CX [...] w dniu 10 lipca 2014 roku (K144) rozliczenie przedmiotowego zdarzenia przez obwinionego, poprzez zatwierdzenie karty rejestracyjnej, nastąpiło w dniu 11 lipca 2014 roku (k 262). Tym samym, zrzucany czyn dotyczący tego, że skarżący w nieprawidłowy sposób pełnił nadzór nad podległymi funkcjonariuszami Wydziału Ruchu Drogowego w wyniku czego zaistniał szereg nieprawidłowości w zapisach dokonywanych na formularzach mandatów karnych i w notatnikach służbowych funkcjonariuszy WRD w sprawach oznaczonych liczbami dziennika wymienionymi w sentencji, winien obejmować datę do dnia 11 lipca 2014r.
W niniejszej sprawie tym samym wystąpiła ujemna przesłanka do orzekania w sprawie - art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, tj. upływ roku od dnia popełniania przewinienia dyscyplinarnego, co spowodowało, że zaskarżone orzeczenie należało uchylić w całości i umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji.
Na powyższe orzeczenie skarżący wniósł skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której zarzucając naruszenie art. 196 K.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w T z dnia [...]r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że pomimo umorzenia postępowania ze względu na przedawnienie karalności zarzucanego czynu (przewinienia dyscyplinarnego) w motywach orzeczenia przyjęto, że zarzut niedopełnienia obowiązków kontrolnych podległych funkcjonariuszy i jego zawinienie został dowodowo potwierdzony. Zdaniem skarżącego skrótowość i lakoniczność mandatów karnych, niekoniecznie musi być kwalifikowana jako uchybienie wymagające interwencji dyscyplinarnej. Powyższą okoliczność skarżący podnosił w toku całego trzykrotnie prowadzonego postępowania. Podkreślił, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zostało oparte na prawidłowo zebranym materiale dowodowym. Przedawnienie karalności zarzucanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego wyłącza dalszą możliwość prowadzenia postępowania i ubiegania się o uniewinnienie od zarzucanego czynu, co niewątpliwie ma również wpływ na dalszą przyszłość zawodową.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł wniósł o jej oddalenie wskazując, że zaskarżone orzeczenie czyni zadość żądaniu skarżącego. Podkreślił, że w dacie orzekania zaistniała ujemna przesłanka, o której mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ust. 4 ustawy o Policji, co oznacza, że badanie przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego dowodów pozwalających w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, czy skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne stało się niemożliwe z uwagi na niedopuszczalność dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego ze względu na przedawnienie karalności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji jest zgodne z prawem.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).
Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego aktu z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu.
Ponadto w myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów reguluje ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 355). w Rozdziale 10 zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". W ustawie zawarto uregulowania materialnoprawne odpowiedzialności policjantów, jak również regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest regulacją pełną w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania. Jedynie w art. 135p ust. 1 powołanej ustawy o Policji ustawodawca odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego, stanowiąc, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego.
Powołana ustawa o Policji nie odsyła w zakresie w niej nieuregulowanym do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Również art. 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie daje podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego przepisów tego Kodeksu. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Zarówno zatem z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i regulację szczególną zawartą w powołanej ustawie o Policji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006r., sygn. akt l OSK 472/06, Lex nr 290653).
Zgodnie z treścią art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 cyt. ustawy). Stosownie do treści art. 132 ust. 3 pkt 2 tej ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy.
Na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o: 1) uniewinnieniu albo 2) odstąpieniu od ukarania, albo 3) ukaraniu, albo 4) umorzeniu postępowania (art. 135j ust. 1 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy, postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza po upływie terminów określonych w ust. 4 i 5. W myśl art. 135 ust. 4 ustawy, kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. Stosownie zaś do treści art. 135 ust. 5 ustawy, jeżeli przewinieniem dyscyplinarnym jest czyn zawierający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, upływ terminu określonego w ust. 4 nie może nastąpić wcześniej niż terminów przedawnienia karalności tych przestępstw lub wykroczeń.
Przywołany powyżej przepis art. 135 ust. 4 ustawy, reguluje instytucję przedawnienia karalności przewinienia dyscyplinarnego. Przedawnienie karalności jest instytucją powodującą brak możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności sprawcy czynu, a więc również do stwierdzenia jego winy, po upływie określonego czasu od jego popełnienia. Wskazany przepis jest przepisem prawa materialnego. W aspekcie materialnoprawnym przedawnienie jest zatem okolicznością, która skutkuje uchyleniem karalności czynu. Skutkiem procesowym jej zaistnienia jest natomiast zakaz wszczynania postępowania lub nakaz umorzenia postępowania dyscyplinarnego już wcześniej wszczętego ze względu na niedopuszczalność jego dalszego prowadzenia w sprawie o przewinienie dyscyplinarne, którego karalność została, wskutek upływu czasu, zniesiona (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2007r., sygn. akt l OSK 906/06, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazać także należy, że powyższy przepis, tj. art. 135 ust. 4 powołanej ustawy wyraża zasadę szybkości represji, a ponadto nie może być on interpretowany rozszerzająco na niekorzyść policjanta, gdyż jest przepisem gwarantującym prawa podmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2007r., sygn. akt I OSK 1786/06).
Postępowanie dyscyplinarne toczące się w oparciu o ustawę o Policji jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 135k ustawy o Policji). Zgodnie z art. 135n ust. 4 ustawy, wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie:
1) utrzymać w mocy albo
2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę, bądź uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, albo
3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części.
Postępowanie odwoławcze umarza się w przypadku cofnięcia odwołania (art. 135n ust. 5 ustawy).
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że ustanie karalności następuje z mocy prawa w rezultacie samego upływu czasu kalendarzowego odpowiadającego terminowi przedawnienia, a w wypadku zaistnienia ujemnej przesłanki procesowej, jaką jest przedawnienie karalności postępowanie to powinno zostać umorzone. Ujemna przesłanka, o której mowa w cyt. powyżej art. 135 ust. 4 ustawy, ma charakter bezwzględny i musi być oceniana nie tylko na etapie postępowania dyscyplinarnego przed organem I instancji, ale na każdym etapie jego trwania, aż do czasu zakończenia postępowania ostatecznym orzeczeniem, czyli również w postępowaniu przed organem II instancji (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013r., sygn. akt I OSK 1605/12).
Mając powyższe na uwadze, a w szczególności wskazane w sentencji orzeczenia organu I instancji daty popełnienia zarzucanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych, (tj. ostatnie przewinienie dyscyplinarne miało miejsce w dniu 10 lipca 2014r.; sprawa Rd-390/14 zakończona nałożeniem mandatu karnego kredytowego CX [...] - k 144, rozliczonego przez obwinionego, poprzez zatwierdzenie karty rejestracyjnej w dniu 11 lipca 2014r. - k 262). - stwierdzić należy, że już w dacie orzekania przez Komendanta Powiatowego Policji w T tj. w dniu [...]r. nastąpił upływ terminu przedawnienia karalności zarzucanych skarżącemu czynów. Tymczasem organ dyscyplinarny I instancji nie poczynił ustaleń, co do stwierdzenia, czy doszło do przedawnienia karalności. Uszło więc uwadze organu I instancji, że nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego (tj. upływ terminu przedawnienia karalności wszystkich zarzucanych przewinień ), która oznaczała wyłączenie możliwości pociągnięcia funkcjonariusza do odpowiedzialności, a więc również do stwierdzenia jego winy.
Kwestia zaistnienia przesłanki procesowej z art. 135 ust. 4 ustawy została więc całkowicie pominięta przez Komendanta Powiatowego Policji w T w orzeczeniu z dnia [...]r.
Powyższą okoliczność dostrzegł natomiast Komendant Wojewódzki Policji w Ł, który prawidłowo orzeczeniem z dnia[...]r. na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy, uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w T z dnia [...]r. w całości i umorzył postępowanie dyscyplinarne w I instancji, przyjmując, że przedawnienie karalności zarzucanych skarżącemu czynów nastąpiło po upływie roku od dnia 11 lipca 2014r., tj. dnia, którym obwiniony zatwierdził kartę rejestracyjną ostatniego mandatu karnego kredytowego CX [...] wystawionego w dniu 10 lipca 2014r.
Organ II instancji uznał, że skarżący działał w "czynie ciągłym" i dla ustalenia terminu przedawnienia karalności czynu istotne jest ustalenie daty ostateniej czynności. Stanowisko organu uznające , że obwiniony działał w czynie ciągłym jest błędne ale nie ma ono znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż bieg terminu przedawnienia karalności wszystkich zarzucanych skarżącemu czynów popełnionych w okresie od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 31 lipca 2014r. upłynął po upływie roku od popełnienia ostatniego z nich.
Wyjaśnić jednak należy, dokonując analizy rozdziału 10 ustawy o Policji dotyczącego odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, że ustawodawca zawarł w art. 141a cyt. ustawy odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu karnego wymieniając tylko art. 115 § 8 oraz art. 318 i art. 344 tego Kodeksu. Oznacza to, że w rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku organu wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł z dnia [...]r., przepis art. 12 Kodeksu karnego nie miał zastosowania. Tak więc przyjęte przez organ odwoławczy założenie, że termin przedawnienia dla poszczególnych przewinień dyscyplinarnych, zarzucanych skarżącemu powinien być liczony jako czyn ciągły od jednej daty, jest nieprawidłowe. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych każde z przewinień dyscyplinarnych jest samodzielnym czynem i termin przedawnienia powinien być liczony dla każdego z nich z osobna. (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2010r., sygn. akt I OSK 1088/09, www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, albowiem każde z zarzucanych skarżącemu przewinień dyscyplinarnych miało miejsce w następujących po sobie dniach w okresie od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 31 lipca 2014r. Reasumując kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie miała kwestia oceny prawidłowości zastosowania przez organ administracji instytucji przedawnienia dyscyplinarnego, unormowanej w art. 135 ustawy o Policji. Zgodnie z ust. 4 wskazanego przepisu "kary dyscyplinarnej nie można wymierzyć po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Art. 135 ust. 1 pkt 2 stanowi natomiast, że postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza po upływie terminów określonych w ust. 4 i 5. Innymi słowy, upływ terminu przedawnienia stanowi fakt, z którym procesowe prawo dyscyplinarne łączy określone skutki w postaci, bądź odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, bądź też jego umorzenia. Bezspornym jest, że ostatni zarzucony skarżącemu czyn, co do którego prowadzono postępowanie dyscyplinarne został popełniony w dniu 11 lipca 2014r. Zatem w dacie wydania orzeczenia przez Komendanta Powiatowego Policji, tj. w dniu [...]r., niewątpliwie upłynął rok od popełnienia czynów, co do których toczyło się postępowanie dyscyplinarne. Tym samym nastąpiło przedawnienie karalności i zaistniała podstawa do uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania dyscyplinarnego i instancji. przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł postępowania z uwagi na niedopuszczalność jego dalszego prowadzenia. Wydane rozstrzygnięcie jest zatem zgodne z prawem. Fakt, że organ w swoim orzeczeniu dokonywał oceny zebranego materiału był spowodowany wnioskiem skarżącego zawartym w odwołaniu o jego uniewinnienie. Organ wyjaśniał dlaczego wniosku tego nie może w swojej ocenie uwzględnić. W orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiło się bowiem stanowisko, że roczny termin przedawnienia karalności czynu określony w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji nie oznacza, iż w sytuacji, gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż obwiniony czynu nie popełnił, nie można wydać orzeczenia o uniewinnieniu ( wyrok WSA z 15.11.2006 r. II SA/Wa 1267/06). Stanowiska tego Sąd w obecnym składzie wprawdzie nie podziela, ale nie uznaje aby odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wniosku skarżącego, nawet zbędne, uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, której rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
k.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło