I SA/Lu 108/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Halina Chitrosz-Roicka WSA Krystyna Czajecka-Szpringer po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o wyłączenie sędzi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Wiesławy Achrymowicz w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 108/17 ze skargi Z. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia - oddalić wniosek. W dniu 6 września 2017 r. (dzień rozprawy) pełnomocnik skarżącego Z. G. złożył wiosek o wyłączenie sędzi WSA Wiesławy Achrymowicz od rozpoznania sprawy niniejszej z uwagi na to, że wcześniej sędzia ta brała udział w wydaniu wyroku oddającego skargę odnośnie opodatkowania skarżącego podatkiem od nieruchomości za inne lata podatkowe. Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz złożyła wyjaśnienie, że w jej ocenie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. ) – dalej: "P.p.s.a.", to jest takie, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Takie okoliczności w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą, a i strona nie powołuje się na nie. Poza powyższymi przypadkami, stosownie do art. 19 P.p.s.a., na żądanie sędziego lub na wniosek strony sąd wyłączy sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wyłączeniu na podstawie tego przepisu podlegać może zatem np. sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony. Wymaga jednak podkreślenia, że środek ten nie może być traktowany jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2011, s. 88, jak również powołane tam postanowienie NSA dnia 22 lutego 2008 r., sygn.. akt II FZ 60/08, ONSA i WSA 2008, nr 6, poz. 97). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie, o której mowa w tym przepisie, musi zatem faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Istotnie w sprawach skarżącego o sygn. akt I SA/Lu od 946/16 do 948/16 dotyczących podatku od nieruchomości za kolejne lata podatkowe 2013, 2014 i 2015 skargi zostały oddalone, a w składowi orzekającemu przewodniczyła sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, nie będąc sprawozdawcą w wymienionych sprawach. Ta okoliczność (udział w rozpoznaniu spraw i orzekaniu) nie stanowi jednak, w ocenie Sądu, wystarczającej przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 P.p.s.a. Wniosek o wyłączenie sędziego nie może być bowiem oparty na subiektywnym przekonaniu strony, że skoro sędzia wydał w innej sprawie niekorzystny dla niej wyrok, to uczyni to w każdej kolejnej. Strona musi przynajmniej uprawdopodobnić, że to niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie wynikało z okoliczności zewnętrznych czy wewnętrznych, leżących po stronie tego sędziego i mających wpływ na obiektywizm jego działania, że okoliczności te dalej istnieją i również dla obiektywnego obserwatora wynik postępowania w sprawie osądzonej przez sędziego, którego wniosek dotyczy, będzie zależny od tych właśnie okoliczności, np. związanych ze stosunkiem osobistym, czy ekonomicznym (por. postanowienia NSA z 26 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 15/12, SIP LEX nr 1107908 i z dnia 27 września 2005 r. sygn. akt I OZ 939/05, SIP LEX nr 849594). Takich okoliczności pełnomocnik skarżącej nie wykazał. Niedopuszczalne jest natomiast formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Jak już wskazano subiektywne przekonanie strony skarżącej co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 336/14, SIP LEX nr 1467273 i z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 382/14, SIP LEX nr 1461944). W tych okolicznościach uznać należy, że nie istnieją żadne okoliczności świadczące o stronniczości wskazanego przez pełnomocnika skarżącego sędziego, a jednocześnie nie zachodzą przyczyny określone w art. 18 § 1 P.p.s.a., powodujące wyłączenie tego sędziego z mocy samej ustawy. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.