I SA/Lu 1117/14

WyrokWSA w Lublinie2015-05-15

Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na wynagrodzenia z umów cywilnoprawnych zawartych z członkami zarządu stowarzyszenia, koszty podróży służbowych członka zarządu oraz czynsz najmu komputerów mogą być pokrywane z dotacji oświatowej przeznaczonej na realizację zadań szkoły?
Ratio decidendi
Dotacja oświatowa, zgodnie z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty, może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie bieżących wydatków szkoły lub placówki, bezpośrednio związanych z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Wydatki na wynagrodzenia z umów cywilnoprawnych, jeśli nie wykazano ich realizacji, koszty podróży służbowych członka zarządu, które nie wykazały związku z zadaniami szkoły wobec uczniów, oraz czynsz najmu sprzętu, który powinien zapewnić organ prowadzący, nie spełniają tych kryteriów i podlegają zwrotowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez stowarzyszenie prowadzące gimnazjum. Organy uznały za niezgodne z przeznaczeniem wydatki na wynagrodzenia z umów cywilnoprawnych zawartych z członkami zarządu, koszty podróży służbowych jednego z członków zarządu oraz czynsz najmu komputerów. Stowarzyszenie kwestionowało te ustalenia, argumentując, że wydatki te były związane z realizacją zadań szkoły. Sąd administracyjny oddalił skargę stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie SO del. Monika Kazubińska-Kręcisz,, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 maja 2015 r. sprawy ze skargi E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. z siedzibą w Ł. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] w sprawie określenia należności z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i określiło łączną kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przypadającą do zwrotu. Organ I instancji decyzją z dnia [...]. określił wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w okresie od 17 marca 2008 r. do 31 grudnia 2010 r. przez Stowarzyszenie A. w kwocie łącznej wynoszącej [...] wraz z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowej od dnia przekazania dotacji z budżetu Gminy do dnia zapłaty. Stwierdził, że wymieniona kwota obejmuje następujące rodzaje i kwoty wydatków uznanych za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem: - wydatki na wynagrodzenia wypłacone z tytułu umowy o pracę zawartej z I. O. prezesem Stowarzyszenia A., które w okresie od 17 marca 2008 r. do 31 lipca 2009 r. wyniosły [...] oraz wydatki z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z wyżej wymienionym obowiązujących w okresie od sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., które wyniosły 40.600,00 zł; - wydatki na wynagrodzenia wypłacone z tytułu umowy o pracę zawartej z A. B. wiceprezesem Stowarzyszenia A. które w okresie od 17 marca 2008 r. do 31 lipca 2009 r. wyniosły 35.843,03 zł oraz wydatki z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z wyżej wymienionym obowiązujących w okresie od sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., które wyniosły 40.300,00 zł; - wydatki na podróże służbowe I. O., które w okresie od 17 marca 2008 r. do 31 grudnia 2010 r. wyniosły 10.296,72 zł; - wydatki z tytułu wynajmu komputerów przez organ prowadzący na rzecz szkoły, które w okresie od 1 października 2008 r. do 31 grudnia 2010 r. wyniosły 6.750,00 zł. Organ I instancji nakazał również dokonanie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji na rachunek bankowy budżetu Gminy. W wyniku rozpoznania odwołania stowarzyszenia od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze na wstępie zwróciło uwagę na przepisy mające jego zdaniem zastosowanie w niniejszej sprawie. Kolegium przytoczyło brzmienie między innymi art. 252 ust. 1 pkt 1, ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz art. 5 ust. 7 i art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty. SKO zwróciło również uwagę na wyrok WSA w Białymstoku sygn. akt I SA/Bk 634/13 mający zdaniem organu stanowić potwierdzenie jego argumentacji zaprezentowanej w sprawie w zakresie wykorzystania dotacji udzielonej stronie skarżącej. Organ odwoławczy zaznaczył, że Burmistrz Miasta określając wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem stwierdził po pierwsze, iż kwota obejmuje wydatki na wynagrodzenia wypłacone z tytułu umowy o pracę zawartej z I. O. prezesem Stowarzyszenia A. w Ł., które w okresie od 17 marca 2008 r. do 31 lipca 2009 r. wyniosły [...] oraz wydatki z tytułu umów cywilnoprawnych zawartych z wyżej wymienionym obowiązujących w okresie od sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2010 r., które wyniosły 40.600,00 zł. Umowa o pracę z I. O. zawarta została w dniu 17 marca 2008 r. Zatrudniony został na stanowisku specjalisty do spraw szkoleń, jako miejsce wykonywania pracy określono miejscowość Ł., wymiar czasu pracy nienormowany, wynagrodzenie 1500 zł płacy zasadniczej. Zakres obowiązków określono jako: - identyfikacja i analiza potrzeb szkoleniowych, organizowanie oraz nadzór nad realizacją szkoleń zawodowych, organizacja i nadzór nad szkoleniami praktycznymi w zakładach pracy. Organ nadmienił, że w trakcie trwania umowy o pracę zawarta została w dniu 1 sierpnia 2009 r. na czas do 31 sierpnia 2010 r., pomiędzy stronami umowa zlecenia, na podstawie której zleceniobiorca zobowiązał się do organizacji praktyk zawodowych, przeprowadzenia szkoleń i kursów zawodowych, organizacji i przeprowadzania egzaminów sprawdzających. Wynagrodzenie określono na kwotę [...] brutto płatne miesięcznie. Kolejna umowa zawarta w dniu 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2011 r. określała taki sam zakres zlecenia, wynagrodzenie podwyższone zostało do kwoty [...]. Analizując zakres obowiązków określonych w umowie o pracę i w umowie o dzieło zdaniem organu należy stwierdzić, że pomimo użycia innych sformułowań zakres przedmiotowy tych umów jest taki sam. Po drugie umowę z A. B. zawarto 17 marca 2008 r. Zatrudniony był na stanowisku specjalisty ds. administracji i kadr. Do jego obowiązków należało zapewnienie sprawnego funkcjonowania firmy od strony administracyjnej, organizacyjnej i zaopatrzeniowej, optymalizacja kosztów funkcjonowania szkoły (urządzenia i wyposażenie, usługi telekomunikacyjne etc.), prowadzenie dokumentacji i ewidencji urządzeń i środków trwałych, monitorowanie i dobór najkorzystniejszych ofert, negocjowanie warunków umów z dostawcami, kierowanie i zapewnienie właściwej organizacji pracy szkoły, nadzór nad prawidłowym i terminowym przebiegiem czynności służbowych wykonywanych przez podległych pracowników. Wynagrodzenie zasadnicze określono na [...] wymiar czasu pracy nienormowany, jako miejsce wykonywania pracy wskazano Ł. W trakcie trwania umowy o pracę zawarta została w dniu 1 sierpnia 2009 r. na czas do 31 sierpnia 2010 r., pomiędzy stronami umowa zlecenia, na podstawie której zleceniobiorca zobowiązał się do promocji szkoły, przeprowadzania naboru do szkoły, planowania i organizacji działań gospodarczych szkoły, realizacji zakupów materialnego wyposażenia szkoły. Wynagrodzenie określono na [...] brutto. Kolejna umowa zawarta w dniu 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2011 r. określa taki sam zakres zlecenia, wynagrodzenie podwyższone zostało do kwoty [...].. Analizując zakres obowiązków określonych w umowie o pracę i w umowie cywilnoprawnej podobnie jak w wyżej przedstawionym przypadku zdaniem organu należy stwierdzić, że pomimo użycia innych sformułowań zakres przedmiotowy tych umów jest taki sam. W ocenie Kolegium brak jest podstaw do określenia jako wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem kwot wypłaconych w ramach zawartych umów o pracę z A. B. i I. O.. Zdaniem organu z akt sprawy wynika, iż dokonywali oni czynności świadczących o wykonywaniu pracy na rzecz szkoły w ramach określonych zakresów obowiązków, chociaż okoliczności te są mało udokumentowane w załączonych aktach. Organ przykładowo podał, że A. B. dokonywał zakupów na rzecz szkoły, o czym świadczą znajdujące się w aktach faktury VAT. W aktach sprawy znajduje się również 6 oświadczeń (wszystkie z 21 listopada 2012 r. ) pracodawców zatrudniających uczniów, z których wynika, że zatrudnianie uczniów odbywało się za pośrednictwem I. O.. Organ odwoławczy podkreślił, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniami zawartym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że kompetencje dyrektora szkoły wynikające ze statutu szkoły wykluczają zatrudnienie innych pracowników realizujących te zadania. W ocenie Kolegium kompetencje dyrektora szkoły uregulowane w ustawie o systemie oświaty jak i w statucie szkoły takiej możliwości nie wykluczają. Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących, że realizowane były zawarte z wyżej wymienionymi umowy zlecenia, zarówno w zakresie odbiegającym od zawartych umów o pracę, które mogłyby być zakwalifikowane jako służące kształceniu, wychowaniu i opiece, w tym profilaktyce społecznej jak i zbieżnym z tymi umowami. Realizacja umów zlecenia nie była w żaden sposób ewidencjonowana. Prawidłowo zdaniem SKO zakwalifikowano wydatki jako wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem. Podobnie jako wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem organ określił środki wydatkowane na podróże służbowe I. O. w kwocie [...] SKO zaznaczyło, że z akt sprawy wynika, iż w okresie objętym kontrolą do W. odbyto 55 wyjazdów służbowych, w roku 2008 odbyto 23 wyjazdy do W., w roku 2009 - 13 wyjazdów, a w roku 2010 - 19 wyjazdów służbowych. Nie można zdaniem organu stwierdzić, że wydatek ten służył realizacji celów w zakresie wydatków bieżących szkoły. Było to pokrycie wydatku dojazdu z Ł. do W. z miejsca zamieszkania do siedziby Gimnazjum członka zarządu stowarzyszenia - będącego jednostką prowadzącą wobec Gimnazjum. Kolegium zaznaczyło, że żaden przepis prawa nie zobowiązuje Gimnazjum do pokrywania powyższych wydatków, a ponadto nie był w żaden sposób związany z realizacją bieżącej działalności Gimnazjum wobec uczniów. Brak jest pomiędzy tym wydatkiem a realizacją bieżącej działalności Gimnazjum w zakresie realizacji zadań wobec uczniów związku, tym bardziej że zgodnie z powszechnie obowiązującymi zasadami nie ma obowiązku pokrywania takich wydatków. Podróże odbywane były tylko na trasie Ł.-W. – Ł. Organ nadmienił, że nie przedstawiono żadnej dokumentacji potwierdzającej realizację prac, w związku z którymi odbywane były podróże. Załączone przez pełnomocnika strony przy piśmie z dnia 20 lipca 2012 r. zestawienie sporządzone na potrzeby postępowania kontrolnego, zdaniem organu ogólnikowo określa cele wyjazdów i nie poparte zostało żadnymi innymi dowodami. Kolegium uznało, że słusznie organ I instancji stwierdził, iż nie można uznać za dotację wykorzystaną zgodnie z jej przeznaczeniem, dotację przeznaczoną na działanie polegające na zatrudnieniu pracowników z określeniem miejsca pracy w miejscowości innej niż siedziba pracodawcy, co miało miejsce, a następnie zlecanie podróży służbowych do miejscowości siedziby pracodawcy. Zdaniem Kolegium prawidłowe jest również określenie jako wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem wydatków z tytułu wynajmu komputerów przez organ prowadzący na rzecz szkoły od 1 października 2008 r. do 31 grudnia 2010 r. w kwocie [...] To organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność między innymi poprzez wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych. Naliczanie czynszu najmu od pomocy dydaktycznych, w które wyposażono szkołę jest w tej sytuacji zdaniem organu nieuzasadnione. Skoro więc organ prowadzący wyposażył szkołę w sprzęt dydaktyczny, co zostało potwierdzone we wniesionych zastrzeżeniach pokontrolnych, brak jest uzasadnienia celowości pobierania przez organ prowadzący szkołę, ze środków dotacji podmiotowej przyznawanej szkole, czynszu najmu z tytułu wynajmu komputerów. Umowy w tym zakresie zawarte zostały w październiku 2008 r., bez wskazania terminu ich obowiązywania, co pozwalało organowi prowadzącemu szkołę, na bezterminowe, comiesięczne pobieranie korzyści z tego tytułu. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] A. w Ł. wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 90 ust. 3d w zw. z art. 90 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie przedmiotowego bądź też celowego charakteru pobranej przez stronę skarżącą dotacji w zakresie kwoty 97.946,72 złotych; - art. 7, art. 77 oraz art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także niewłaściwe jej wyjaśnienie w oparciu wyłącznie o subiektywne, a nadto nieodzwierciedlające rzeczywistego stanu faktycznego, w szczególności w zakresie rzekomej wadliwości prawnej zawartych z członkami zarządu stowarzyszenia umów cywilnoprawnych oraz błędnie przyjętej przez organ "niecelowości" wydatkowania przez stronę skarżącą, jako organ prowadzący placówkę oświatową, dotacji pobranej w tym zakresie. W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że zdaniem strony skarżącej istotny pozostaje fakt, iż organ oparł swoją decyzję wyłącznie na subiektywnych ustaleniach pozbawionych w istocie rzetelnych i wyczerpujących wyjaśnień. Nie sposób według strony przychylić się do stanowiska organu dotyczącego rzekomego braku jakichkolwiek dowodów świadczących zarówno o zawieraniu, jak też realizacji umów cywilnoprawnych pomiędzy organem prowadzącym - stroną skarżącą, a członkami zarządu stowarzyszenia tj. I.O. i A. B.. Zdaniem strony to wyłącznie stowarzyszenie, zgodnie z przepisami ustawy o stowarzyszeniach, posiada przede wszystkim osobowość prawną uprawniającą wyłącznie stowarzyszenie, które w przedmiotowej sprawie pełni funkcję organu założycielskiego niepublicznej placówki oświatowej, do zatrudniania jej pracowników. Zdaniem strony bieżące koszty osobowe obsługi placówki szkolnej, do jakich zaliczyć należy wydatki związane z zawartymi z członkami zarządu stowarzyszenia umowami cywilnoprawnymi, winny zostać sfinansowane z przyznanej dotacji, gdyż w konsekwencji pozostają one w nierozerwalnym związku z realizacją zadań szkoły. Strona skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu o niecelowości wydatkowania pobieranych przez placówkę oświaty dotacji, związany z koniecznością zwrotu wydatków na podróże służbowe I. O.. Podkreślono, że zakres wykonywanych obowiązków Prezesa Stowarzyszenia, w tym w szczególności konieczność odbywania podróży służbowych, w sposób jednoznaczny wskazuje na celowość przeznaczonych w tym zakresie dotacji. Prace wykonywane poza siedzibą szkoły związane były wyłącznie z koniecznością częstych wyjazdów - chociażby celem poszukiwania miejsc praktyk zawodowych. W rzeczywistości dzięki mobilności wskazanej osoby realizacja podstawowych celów i założeń, jakie postawione zostały przed niepubliczną placówką oświatową, stała się nie tyle możliwa, co znacznie skrócona w czasie - realne działania w terenie otworzyły uczniom nowe możliwości pozyskania wiedzy, a także zwiększyły ich szanse na rynku na zdobycie/wyuczenie zawodu (pracy). Także terminowe załatwienie spraw księgowo - podatkowych stało się możliwe wyłącznie dzięki wyjazdom służbowym, umożliwiając tym samym obu placówkom terminowe wypełnianie zobowiązań publicznoprawnych. Tym samym koszty wyjazdów służbowych, o czym organ kontrolujący został poinformowany, ściśle związane były według strony skarżącej z realizacją zadań niepublicznej placówki oświatowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie jest ocena zasadności przyjęcia przez organy, że strona skarżąca wydatkowała dotację (w określonej części) przyznaną na prowadzenie gimnazjum niezgodnie z przeznaczeniem. Strona skarżąca stanowisko to kwestionuje wskazując, że wszystkie zakwestionowane wydatki zostały poniesione prawidłowo. W ocenie Sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone bez naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania (art. art. 7, 77, 107 k.p.a.) stwierdzić należy, że są one niezasadne. Materiał dowodowy został zebrany przez organy w sposób rzetelny. Był on wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia. Organy rozpatrzyły nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale i poddały analizie całość zebranego materiału dowodowego. Lektura uzasadnień decyzji prowadzi do wniosku, iż organy w wystarczający sposób odniosły się do zarzutów artykułowanych przez stronę skarżącą i przedstawiły stanowisko w kwestii zasadności zwrotu dotacji. Dokonana kontrola nie ujawniła, by w jakikolwiek sposób ograniczano stronie skarżącej możliwość składania oświadczeń, przeglądania akt, ustosunkowania się do gromadzonych przez organ dowodów, czy brania udziału w czynnościach. W odniesieniu do powyższych zarzutów strona skarżąca wskazała, iż organ błędnie i niewłaściwie ustalił stan faktyczny, dokonał subiektywnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W szczególności nieprawidłowości miały dotyczyć ustaleń co do umów cywilnoprawnych zawartych z członkami zarządu stowarzyszenia. Należy w powyższym kontekście zaznaczyć, iż organ II instancji w toku postępowania odniósł się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych przez stronę skarżącą, zaś swoje stanowisko oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, szczegółowo przedstawił i uzasadnił w wydanej decyzji. Organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, przeanalizowały dokumentację i dokonały oceny, a swoje stanowisko uzasadniły w wydanych decyzjach, odnosząc się do charakteru i wagi stwierdzonych nieprawidłowości. Sąd stwierdza (mając na uwadze zarzuty dotyczące naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego), iż w skarżonej decyzji organ administracji szczegółowo omówił kwestię związaną z niewłaściwym wydatkowaniem spornych kwot dotacji. Powyższe znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji, co niezasadnym czyni zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. Stanowisko organów rozstrzygających sprawę zostało dowiedzione i uzasadnione w sposób szczegółowy, czym organ wyczerpał obowiązki wynikające z przepisów postępowania oraz poczynił właściwe ustalenia dotyczące faktów, obowiązującego prawa i stosowanych procedur. Brak jest zatem, w ocenie Sądu, wystąpienia przesłanek świadczących o tym, aby postępowanie obarczone było wadami prawnymi wynikającymi z naruszenia, wskazanych w skardze przepisów k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Jak zaznaczono na wstępie kwestią sporną w sprawie jest wykorzystanie dotacji w zakwestionowanej części niezgodnie z przeznaczeniem, czyli określenie kosztów, jakie mogą być pokrywane z dotacji oświatowej przeznaczonej na realizację zadań gimnazjum w zakresie kształcenia, wychowania i opieki związanych z jego działalnością. Według organów obu instancji zakwestionowane koszty są kosztami, które nie powinny zostać pokryte z dotacji. Ocena Kolegium różniła się od oceny organu I instancji w zakresie zakwestionowania jedynie wydatków poniesionych na wynagrodzenie z tytułu umów o pracę wypłaconego na rzecz I.O. i A.B. W pozostałym zakresie organ odwoławczy jest zgodny z organem I instancji. Natomiast strona skarżąca prezentuje w tym zakresie przeciwne stanowisko. Zdaniem Sądu otrzymana przez beneficjenta dotacja powinna być wykorzystana zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572) w skrócie u.s.o. tj. na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. W świetle takiego brzmienia art. 90 ust. 3d u.s.o. nie sposób przyjąć, że dotacja może być wydatkowana na każdy cel. Dotacje są przeznaczone na dofinansowanie zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Zatem słusznie w orzecznictwie przyjmuje się, że jest to dotacja o charakterze mieszanym podmiotowo – celowa, gdyż udziela się jej jednostkom spoza sektora finansów publicznych na dofinansowanie ich bieżącej działalności statutowej, ale również na konkretny cel - realizację dofinansowania konkretnych zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Wskazuje się również, że rola dotacji oświatowej nie polega na subsydiowaniu wszelkiej działalności prowadzonej przez szkołę, bądź jednostkę prowadzącą szkoły, czy też pokrywania wszelkich ich wydatków (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 grudnia 2012r., I SA/Kr 1304/12, wyrok NSA z dnia 8 maja 2014r., II GSK 229/13 oraz z dnia 19 marca 2014 r., II GSK 1858/12, wyrok NSA z dnia 3 września 2014 r., II GSK 916/13, wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., II GSK 1002/13). Zatem wyżej wymieniona regulacja wyznacza granice wykorzystania środków z dotacji, wskazując na celowość (przeznaczenie) tego wykorzystania, a także na samo ich wydatkowanie, w rozumieniu poniesienia wydatku – jako formy rozdysponowania dotacji. Generalnie należy stwierdzić, że przedmiotowe dotacje nie mogą wychodzić ponad pokrycie wydatków bieżących szkoły bezpośrednio związanych z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Oznacza to, że dotację oświatową można wydatkować na cele ściśle związane z procesem kształcenia (wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., II GSK 1858/12), realizowanego wobec uczniów jako końcowych beneficjentów udzielonej dotacji. Tym samym dotacja, zgodnie z treścią art. 90 ust. 3d u.s.o., nie jest przeznaczona na ogólne sfinansowanie zadań szkoły. Innymi słowy, w ramach dotacji przysługującej szkołom lub placówkom niepublicznym nie mogą być finansowane wydatki ponoszone na cele pośrednio związane z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą (por. M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, ABC 2012, Komentarz do art. 90 ustawy o systemie oświaty, Lex). Aby dotację można było uznać za wydatkowaną zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o. beneficjent musi spełnić dwa warunki. Po pierwsze dotacja musi zostać wydatkowana na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Po drugie dofinansowanie to powinno dotyczyć wydatków bieżących. Inaczej rzecz ujmując dotacja musi być przeznaczona na wydatki bieżące służące realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Od wydatków bieżących związanych z zadaniami oświatowymi danej szkoły lub placówki, należy odróżnić wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego tę szkołę lub placówkę oświatową. Stosownie bowiem do treści art. 5 ust. 7 u.s.o., do zadań organu prowadzącego, który ponosi odpowiedzialność za działalność szkoły lub placówki, zalicza się w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; 3) zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, ze zm.), i organizacyjnej szkoły lub placówki; 4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż analizując konstrukcję prawną instytucji dotacji oświatowej z punktu widzenia funkcjonowania danej szkoły i placówki w pierwszej kolejności pamiętać trzeba, że nie każda płaszczyzna ich działalności będzie mogła zostać dofinansowana ze środków finansowych pochodzących z dotacji. Odnosząc się do poszczególnych kategorii wydatków, z zakwestionowaniem których nie zgadza się strona skarżąca stwierdzić należy, że organy zasadnie zobowiązały stronę skarżącą do zwrotu środków finansowych pochodzących z dotacji, które zostały przeznaczone na pokrycie określonych wydatków. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi w zakresie nieuznania, że wynagrodzenia z dotacji oświatowej wypłaconego w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z I. O. i A. B. można uznać za wydatki zasadnie poniesione w ramach udzielonej dotacji. Sąd chciałby zwrócić uwagę, iż w jego ocenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miały zasadniczego znaczenia argumenty dotyczące ewentualnego "nałożenia się" w jednym czasie umów o pracę z umowami zlecenia jak sugerował to organ odwoławczy. Pełnomocnik strony skarżącej stał natomiast na stanowisku, iż umowy o pracę zawarte z I. O. i A.B. nie "pokrywały się" w czasie z zawieranymi z wymienionymi podmiotami umowami cywilnoprawnymi. Jak nadmieniono powyższe stanowisko zaprezentowane przez organ nie miało wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, gdyż według Sądu okoliczność ewentualnego "nachodzenia" na siebie w czasie umowy o pracę z umową cywilnoprawną nie ma znaczenia co do oceny dokonanej w niniejszej sprawie przez Sąd w zakresie wydatkowania określonych kwot dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Według Sądu organ zasadnie zakwestionował wydatki pokryte z dotacji oświatowej przeznaczone na wypłatę wynagrodzeń w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z I. O. i A.B. Podkreślić należy, że to na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów. Skarżący w żaden sposób nie udowodnił, że powyższe umowy cywilnoprawne były wykonywane. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczność prawidłowości działań podjętych przez osobę prowadzącą szkołę. Dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny wynikać z dokumentacji organizacyjnej, przebiegu nauczania i finansowej szkoły. Tymczasem realizacja umów zlecenia nie była w żaden sposób ewidencjonowana. W ocenie Sądu organ administracyjny prawidłowo zakwestionował wydatki w zakresie wynajmu komputerów. Celem dotacji, nie jest bowiem dofinansowywanie realizacji zadań organu prowadzącego szkołę, lecz dofinansowywanie zadań szkoły w zakresie wskazanym w art. 90 ust. 3d u.s.o. To na organie prowadzącym ciąży obowiązek zapewnienia wyposażenia szkoły w odpowiednie pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny w realizacji programu nauczania. Zaliczenie czynszu płaconego za "pomoce naukowe", w które wyposażono szkołę do wydatków mający bezpośredni związek z realizowaniem zadań dydaktycznych, wychowawczych czy opiekuńczych jest nieuprawnione. Za zasadne uznać należy także zakwestionowanie przez organy jako wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem kwoty dotacji wydatkowane na pokrycie kosztów podróży służbowych I.O.. Wymieniony podmiot odbywał podróże z Ł. do W. i z powrotem na trasie z miejsca zamieszkania do siedziby gimnazjum. Nie wykazano jednak jak wymienione podróże wpływać miały na realizację zadań wobec uczniów. Nie udokumentowano przy tym okoliczności potwierdzających realizację prac zaplanowanych w związku z odbytymi podróżami służbowymi. Nie można zatem uznać za prawidłowe wydatkowanie środków z dotacji na pokrywanie kosztów podróży służbowych. W niniejszej sprawie wskazane wydatki nosiły znamiona niejako pokrywania kosztów dojazdu pracownika do pracy, które nie mogą być regulowane za pomocą środków z dotacji. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło